युएई भन्छ– ‘आतंकवादी हमला’को प्रयास
काठमाडौं । फ्लाई दुबईको विमानका कप्तानमाथि क्र्यास एक्स गरी विमान नियन्त्रणमा लिन खोज्ने सहपाइलटले आतंकवादी आक्रमणको प्रयास गरेको संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई)ले जनाएको छ । यूएईका महान्यायाधिवक्ता हमद सैफ अल–शम्सीले शनिबार सामाजिक सञ्जाल एक्समा विज्ञप्ति जारी गर्दै सहपाइलटले उडानकै क्रममा आफ्नो योजना कार्यान्वयन गर्न खोजेको बताएका छन् । उनका अनुसार सहपाइलटले ककपिटभित्र क्र्यास एक्स (आपतकालीन बञ्चरो) प्रयोग गरी कप्तानमाथि आक्रमण गरेका थिए । त्यसपछि उनले विमानको नियन्त्रण आफ्नो हातमा लिन खोजेको यूएईले जनाएको छ । अल–शम्सीले घटनाबारेको अनुसन्धान जारी रहेको बताउँदै आक्रमणको पूर्ण परिस्थिति, उद्देश्य तथा सम्भावित सम्बन्धहरू पत्ता लगाउने काम भइरहेको जानकारी दिएका छन् । घटनास्थलबाट प्राप्त भौतिक तथा डिजिटल प्रमाणको प्राविधिक परीक्षण र विश्लेषणसमेत भइरहेको उनले बताए । यूएईका राष्ट्रपतिका वरिष्ठ सल्लाहकार अनवर गर्गाशले पनि उक्त घटनालाई आतंकवादी गतिविधिका रूपमा उल्लेख गरेका छन् । उनले चरमपन्थविरुद्धको संघर्ष अझै समाप्त नभएको भन्दै घृणायुक्त अभिव्यक्तिमार्फत आतंकवादलाई उचित ठहराउने प्रयास पनि खतराको हिस्सा भएको बताएका छन् । सेप्टेम्बर ३० मा दुबईबाट इजरायलको तेल अभिभतर्फ उडेको फ्लाई दुबईको एफजेड १०७३ उडानमा १७२ यात्रु तथा चालक दलका सदस्य थिए। इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले विमानमा सवार अधिकांश व्यक्ति इजरायली नागरिक रहेको बताएका छन् । उनका अनुसार आक्रमणकारीले विमान नै दुर्घटनाग्रस्त गराउन खोजेका थिए । तर विमानलाई सुरक्षित रूपमा साउदी अरबको तबुक विमानस्थलमा अवतरण गराइएको थियो । सञ्चारमाध्यमका रिपोर्ट तथा प्रत्यक्षदर्शीका अनुसार कप्तानमाथि आक्रमण गरेपछि यात्रु तथा चालक दलका सदस्यहरूले सहपाइलटलाई नियन्त्रणमा लिएका थिए । यूएईका महान्यायाधिवक्ताले आक्रमणमा प्रयोग भएको हतियार ‘क्र्यास एक्स’ रहेको पहिलोपटक स्पष्ट गरेका हुन् । बेलायतको नागरिक उड्डयन प्राधिकरण र रोयल एयर फोर्स म्युजियमका अनुसार ठूला विमानमा आपतकालीन अवस्थामा ककपिटबाट बाहिर निस्कनका लागि चालक दलले प्रयोग गर्न सक्ने यस्तो बञ्चरो राखिएको हुन्छ । एसोसिएटेड प्रेसले घटनाबारे जानकार तीन व्यक्तिलाई उद्धृत गर्दै सहपाइलट ओमानी नागरिक हमाम अल–हमामी रहेको जनाएको छ । तीमध्ये एक जना खाडी क्षेत्रका र अर्का पश्चिमी देशका कूटनीतिज्ञ रहेको बताइएको छ । उनीहरूले आफ्नो नाम सार्वजनिक नगर्ने सर्तमा जानकारी दिएका थिए । यद्यपि सीएनबीसीले सहपाइलटको पहिचान स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि गर्न सकेको छैन । नेतान्याहुले घाइते विमान चालक भारतीय नागरिक स्मित मच्छर रहेको बताएका छन् । रियादस्थित भारतीय दूतावासले मच्छर तबुकस्थित अस्पतालमा उपचाररत रहेको र उनको अवस्था स्थिर रहेको जनाएको थियो । पछि फ्लाई दुबईले कप्तानलाई यूएई फर्काइएको जानकारी दिएको छ । इजरायली प्रधानमन्त्रीले ककपिटमा प्रवेश गरेर विमान नियन्त्रणमा लिन सहयोग गर्ने यात्रु यानिभ हायुनलाई ‘नायक’ भन्दै उनको बहादुरीको प्रशंसा गरेका छन् । उनले हायुन विश्वस्तरीय सम्मानको हकदार रहेको बताएका छन् । उडान ट्र्याकिङ वेबसाइट फ्लाइटराडार २४ को तथ्यांकअनुसार बोइङ ७३७ म्याक्स ८ विमानले आपतकालीन संकेत प्रसारण गर्नुअघि असामान्य रूपमा तीव्र उचाइ परिवर्तन गरेको थियो । फ्लाइटराडार २४ का अनुसार एफजेड १०७३ विमान केवल २९ सेकेन्डमा १४ हजार फिटभन्दा बढी उचाइबाट तीव्र रूपमा तल झरेको थियो । ट्रान्सपोन्डर तथ्यांकमा विमानको ठाडो गति प्रतिमिनेट करिब ३० हजार फिट तल झर्नेदेखि १० हजार फिट माथि उक्लिनेसम्म देखिएको थियो । सामान्य उडानका क्रममा विमानको ठाडो गति प्रतिमिनेट ४ हजार फिटभन्दा माथि वा तल पुग्नु निकै दुर्लभ हुने फ्लाइटराडार २४ ले जनाएको छ ।
गाजामा इजरायली हवाई हमलाः दुई लडाकु कमाण्डरसहित पाँच सर्वसाधारणको मृत्यु
काठमाडौं । इजरायली सेनाले गाजा सहरमा गरेका पछिल्ला हवाई आक्रमणहरूमा प्यालेस्टिनी इस्लामिक जिहादका दुई प्रमुख कमाण्डर तथा एक आवासीय भवनमा चार महिलासहित पाँचजना सर्वसाधारण मारिएका छन् । इजरायली प्रतिरक्षा बल (आईडीएफ) ले युद्धविराम सम्झौता उल्लंघन गरी सैन्य क्षमता पुनःस्थापना गरिरहेको आरोप लगाउँदै लडाकु समूहका कमाण्डरहरूलाई निशाना बनाएको जनाएको छ भने अर्कोतर्फ आवासीय क्षेत्रमा भएको बमबारीको सर्वत्र निन्दा भएको छ । गाजा सहरमा शुक्रबार र शनिबार भएका श्रृंखलाबद्ध हवाई हमलाहरूले युद्धग्रस्त क्षेत्रमा मानवीय तनाव थप चर्काएको छ । इजरायली सेनाद्वारा जारी आधिकारिक विज्ञप्तिअनुसार शुक्रवार इस्लामिक जिहादको रकेट संयन्त्र हेर्ने सुजैया बटालियनका कमाण्डर अहमद महमुद हर्ब रामलावी र एन्टी—ट्याङ्क मिसाइल समूहका प्रमुख मुनिर इब्राहिम मसरलाई लक्षित गरी मारिएको हो । सेनाले दुवै जनाले संगठनको सैन्य सामथ्र्य पुनःनिर्माण गर्न भूमिका खेलिरहेको दाबी गरेको छ । इजरायलले सर्वसाधारणको क्षति कम गर्न सटीक हतियार र हवाई निगरानी प्रयोग गरिएको जिकिर गरे पनि शनिबार बिहान पश्चिम गाजा सहरस्थित एक आवासीय अपार्टमेन्टमा भएको अर्को आक्रमणमा पाँच जनाको मृत्यु भएको छ । प्यालेस्टिनी स्रोतहरूका अनुसार अल–असाला भवनको भुइँतल्लामा भएको आक्रमणमा मारिनेहरूमा चार जना महिला रहेका छन् । घाइतेहरूलाई तत्काल उद्धार गरी अल–शिफा मेडिकल कम्प्लेक्समा पुर्याइएको छ । प्रत्यक्षदर्शी तथा स्थानीय बासिन्दाहरूले आवासीय भवनमा भएको बमबारीबाट ठूलो भौतिक क्षति भएको र भग्नावशेषमुनि अन्य व्यक्तिहरू पुरिएको हुनसक्ने आशंका व्यक्त गरेका छन् । यसैबीच, इजरायलको सरकारी सञ्चारमाध्यम कान टिभीले रातभर गरिएको आक्रमणमा हमासका वरिष्ठ अधिकारी अली अल–अमौदीलाई लक्षित गरिएको बताए पनि यसको स्वतन्त्र पुष्टि इजरायली सेना वा हमास दुवै पक्षबाट हुन सकेको छैन । प्यालेस्टिनी विदेश मन्त्रालयले आवासीय भवनमा भएको आक्रमणको कडा शब्दमा भर्त्सना गर्दै यसलाई प्यालेस्टिनी नागरिकविरुद्ध इजरायलले गरेको निरन्तर ‘युद्ध अपराध’को संज्ञा दिएको छ । गाजास्थित स्वास्थ्य अधिकारीहरूले पछिल्लो ४८ घण्टामा मात्र अस्पतालहरूमा सात शव र २० जना घाइते भर्ना भएको तथ्यांक सार्वजनिक गरेका छन् ।
रेहानली बम विष्फोटका मुख्य योजनाकार टर्कीमा पक्राउ
काठमाडौं । टर्कीको राष्ट्रिय गुप्तचर संस्थाले सन् २०१३ मा दक्षिणी सहर रेहानलीमा भएको विनाशकारी बम विष्फोटका मुख्य योजनाकारमध्येका एक ओमर अल–हातिबलाई पक्राउ गरेको छ । सुरक्षा स्रोतहरूका अनुसार, हातिबलाई देश छाडेर समुद्र मार्ग हुँदै युरोप छिर्ने तयारी गरिरहेको अवस्थामा नियन्त्रणमा लिइएको हो । सन् २०१३ को मे महिनामा रेहानलीमा भएको दुईवटा कार बम विष्फोटमा परी ५ बालबालिकासहित ५३ जना सर्वसाधारणले ज्यान गुमाएका थिए । टर्कीको इतिहासमा यो एउटा दर्दनाक घटनाका रूपमा दर्ज छ । उक्त घटनाको अनुसन्धानमा सक्रिय रहँदै आएको टर्कीको गुप्तचर निकायले लामो समयदेखि फरार रहेका हातिबको खोजी कार्य जारी राखेको थियो । स्रोतकाअनुसार सन् १९७६ मा सिरियाको इडलिब प्रान्तमा जन्मिएका हातिबले पहिले सिरियाली सेनामा समेत सेवा गरेका थिए । उनले रेहानली विष्फोटको योजना बनाउन र त्यसलाई कार्यान्वयन गर्न मुख्य भुमिका खेलेको अनुसन्धानबाट खुलेको छ । हालै गरिएको यो गिरफ्तारीले घटनाका पीडित परिवारलाई न्याय दिलाउने र यस प्रकरणमा संलग्न अन्य व्यक्तिहरूको खोजीमा थप बल पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ । टर्की सरकारले यसअघि पनि रेहानली हमलामा संलग्न र घटनाको योजना बनाउने धेरै व्यक्तिलाई पक्राउ गरिसकेको छ । यद्यपि पक्राउ परेका हातिबको गिरफ्तारीलाई एउटा महत्वपूर्ण सफलताको रूपमा लिइएको छ । सरकारी निकायले उनको पक्राउको मिति र स्थानबारे थप जानकारी भने सार्वजनिक गरेको छैन । हाल हातिबमाथि थप अनुसन्धान र कानूनी प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ ।
