४ अर्बको लगानीमा इन्टरनेट बजार विस्तार गर्दै टेकमाइन्ड्स, ३ अर्ब ऋण
काठमाडौं । नेपालको इन्टरनेट सेवा बजारमा प्रतिस्पर्धा तीव्र बन्दै गइरहेका बेला टेकमाइन्ड्स नेटवर्क लिमिटेडले आफ्नो व्यावसायिक दायरा विस्तार गर्न ४ अर्ब रुपैयाँ लगानी गर्ने दीर्घकालीन योजना अघि सारेको छ । कम्पनीले बजारमा सञ्चालनरत साना तथा स्थानीय इन्टरनेट सेवा प्रदायक कम्पनीलाई प्राप्ति गर्दै आफ्नो ग्राहक आधार र सञ्जाल विस्तार गर्ने रणनीति बनाएको हो । कम्पनीको प्रस्तावित लगानी योजना १० वर्षमा कार्यान्वयन हुनेछ । यसअनुसार प्रत्येक वर्ष औसत ४० करोड रुपैयाँ लगानी गर्ने लक्ष्य राखिएको छ । कुल लगानीको ७५ प्रतिशत ऋण र बाँकी २५ प्रतिशत स्वपुँजीबाट जुटाउने कम्पनीको योजना छ । कम्पनीले विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट ३ अर्ब रुपैयाँ दीर्घकालीन ऋण लिने भएको छ । कम्पनीले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा मात्रै २२ करोड २० लाख रुपैयाँ पुँजीगत लगानी गरिसकेको छ । उक्त लगानीमध्ये ८ करोड रुपैयाँ बैंक ऋण र १४ करोड २० लाख रुपैयाँ स्वपुँजीबाट जुटाइएको हो । कम्पनीले नयाँ बजार निर्माणमा ठूलो समय र स्रोत खर्च गर्नुभन्दा पहिल्यै सञ्चालनमा रहेका तथा आफ्नै ग्राहक आधार भएका इन्टरनेट सेवा प्रदायकलाई प्राप्ति गरेर बजार विस्तार गर्ने रणनीति लिएको जनाएको छ । सन् २०११ जुन २ मा स्थापना भएको टेकमाइन्ड्स नेटवर्कले नेपालको इन्टरनेट तथा डिजिटल टेलिभिजन सेवा क्षेत्रमा करिब १५ वर्षदेखि व्यवसाय सञ्चालन गर्दै आएको छ । उच्च गतिको तारसहितको इन्टरनेट, केबल इन्टरनेट तथा डिजिटल टेलिभिजन सेवा प्रदान गर्दै आएको कम्पनीले प्रविधिमा आधारित सञ्चार तथा मनोरञ्जन सेवामार्फत आफ्नो बजार उपस्थिति विस्तार गरेको छ । खुद्रा ग्राहक सङ्ख्याका आधारमा कम्पनी नेपालका शीर्ष ९ इन्टरनेट सेवा प्रदायकमध्ये एक हो । सन् २०२६ जुलाई मध्यसम्म कम्पनीले नेपालको इन्टरनेट सेवा बजारमा करिब ३ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको छ । कम्पनीका सक्रिय ग्राहक सङ्ख्या १ लाख १८ हजार ६७८ पुगेको छ । कम्पनीका अध्यक्ष तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत कमलराज बास्तोला रहेका छन् । गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा टेकमाइन्ड्स नेटवर्कले ७० करोड ३० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको छ । यो अघिल्लो आर्थिक वर्षको ६९ करोड ८० लाख रुपैयाँको तुलनामा ५० लाख रुपैयाँ अर्थात् करिब ०.७१ प्रतिशत बढी हो । यसअघि कम्पनीले आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा ७९ करोड ९० लाख रुपैयाँ र आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा ७४ करोड २० लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको थियो । बिक्री लागतमा वृद्धि हुँदा कुल नाफाको अनुपातमा केही कमी आए पनि सञ्चालन नाफामा भने सुधार भएको छ । आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा १४ करोड १० लाख रुपैयाँ रहेको ब्याज, कर, ह्रासकट्टी तथा परिशोधनअघिको सञ्चालन नाफा आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा बढेर १५ करोड १० लाख रुपैयाँ पुगेको छ । तर, खुद नाफामा भने गिरावट आएको छ । अघिल्लो आर्थिक वर्षमा २ करोड ६० लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको कम्पनीले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा १ करोड रुपैयाँ मात्रै नाफा कमाएको छ । सञ्जाल विस्तारमा गरिएको लगानीका कारण ह्रासकट्टी खर्च बढ्नु र गैरसञ्चालन आम्दानी घट्नुले खुद नाफामा दबाब परेको कम्पनीले जनाएको छ । कम्पनीको नगद आर्जन क्षमतामा सुधार देखिएको छ । अघिल्लो वर्ष १० करोड ७० लाख रुपैयाँ रहेको कुल नगद सञ्चिति आम्दानी गत वर्ष बढेर ११ करोड ६० लाख रुपैयाँ पुगेको छ । टेकमाइन्ड्स नेटवर्कले इन्टरनेट सेवासँगै संस्थागत सेवा, उपकरण बिक्री, सञ्जाल अनुगमन तथा प्राविधिक सहयोगबाट समेत आम्दानी गर्दै आएको छ । आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा कम्पनीको कुल आम्दानीको करिब ३३ प्रतिशत खुद्रा ग्राहकबाट प्राप्त भएको छ । त्यस्तै, संस्थागत ग्राहकको योगदान पाँच प्रतिशत र उपकरण बिक्रीको योगदान २० प्रतिशत रहेको छ । सञ्जाल अनुगमन तथा प्राविधिक सहयोग सेवाबाट मात्रै कुल आम्दानीको करिब ३१ प्रतिशत प्राप्त भएको छ । कम्पनीको सञ्चालन तथा वित्तीय व्यवस्थापनमा भने केही चुनौती देखिएका छन् । आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा कम्पनीको सञ्चालन चक्र ऋणात्मक १८३ दिन रहेको छ । यसै अवधिमा आपूर्तिकर्तालाई भुक्तानी गर्न लाग्ने औसत अवधि ३६६ दिन पुगेको छ । साथै ग्राहकबाट रकम सङ्कलन गर्न लाग्ने औसत अवधि पनि बढेको छ । आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा १४७ दिन रहेको यस्तो अवधि आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा बढेर १५९ दिन पुगेको छ । प्रतिस्पर्धात्मक बजारमा ३ प्रतिशत हिस्सा नेपालको इन्टरनेट सेवा बजार पछिल्ला वर्षमा इन्टरनेट पहुँच विस्तार, चौथो पुस्ताको मोबाइल सञ्जालको विकास र ग्रामीण क्षेत्रमा इन्टरनेट सेवा विस्तारका कारण विस्तार हुँदै गएको छ । तर, बजारमा ६० भन्दा बढी इन्टरनेट सेवा प्रदायक कम्पनी सक्रिय रहे पनि ग्राहक सङ्ख्याका आधारमा बजारको ठूलो हिस्सा सीमित कम्पनीको नियन्त्रणमा छ । सन् २०२६ जुलाईसम्मको तथ्याङ्कअनुसार नेपालका शीर्ष २० इन्टरनेट सेवा प्रदायकले कुल बजार हिस्साको करिब ९८ प्रतिशत ओगटेका छन् । त्यसमध्ये शीर्ष पाँच कम्पनीको मात्रै बजार हिस्सा करिब ७२ प्रतिशत छ । बजारको नेतृत्व गरिरहेको एकल सेवा प्रदायकको हिस्सा करिब ३१ प्रतिशत रहेको छ । यस्तो प्रतिस्पर्धात्मक बजारमा टेकमाइन्ड्स नेटवर्कको हिस्सा भने करिब ३ प्रतिशत मात्रै छ । (यस समाचारमा कमलराज बास्तोलाको फोटो भूलवश फरक पर्न गएकोले सच्याइएको छ- सम्पादक)
चाडपर्वमा साइबर अपराधीको निशानामा बैंकिङ र ग्राहक, कसरी जोगिने ?
काठमाडौं । नेपालमा चाडपर्व नजिकिदै जाँदा विद्युतीय भुक्तानी तथा अनलाइन कारोबारमा उल्लेख्य वृद्धि हुने गरेको छ । कारोबारको चाप बढेसँगै साइबर अपराधीहरूले पनि यही अवसरको फाइदा उठाएर बैंकिङ प्रणाली, वित्तीय संस्था तथा सर्वसाधारणका व्यक्तिगत खातालाई निशाना बनाउन सक्ने जोखिम बढ्छ । यसै जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै सूचना सुरक्षा प्रतिक्रिया टोली नेपाल (एनपीसर्ट) ले साइबर सेक्युरिटी एडभाइजरी-२०२६ जारी गर्दै बैंक तथा वित्तीय संस्था, भुक्तानी सेवा प्रदायक र आम उपभोक्तालाई उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ । एनपीसर्टद्वारा जारी साइबर सेक्युरिटी एडभाइजरअनुसार चाडपर्वका समयमा वित्तीय प्रणाली तथा व्यक्तिगत खातालाई लक्षित गरी फिसिङ, र्यान्समवेयर, र सूचना बन्धक बनाउने आक्रमण तथा सेवा अवरुद्ध पार्ने साइबर आक्रमणको जोखिम बढ्न सक्छ । साइबर सेक्युरिटी एडभाइजरीमा बैंक, वित्तीय संस्था, भुक्तानी प्रणाली सञ्चालक तथा विद्युतीय वित्तीय सेवा प्रदायकलाई पाँचवटा सुरक्षा उपाय अपनाउन सुझाव दिइएको छ । चौबीसै घण्टा सुरक्षा निगरानी: अनलाइन कारोबार तथा संस्थागत प्रणालीमा हुन सक्ने शङ्कास्पद गतिविधि तत्काल पहिचान गर्न चौबीसै घण्टा सुरक्षा निगरानी केन्द्र सक्रिय राख्नुपर्नेछ । यसबाट सम्भावित साइबर आक्रमण समयमै पहिचान गरी आवश्यक प्रतिकार्य गर्न सकिन्छ । फिसिङ र इमेल फिल्टरिङ: चाडपर्वका छुट, विशेष प्रस्ताव, उपहार तथा चिठ्ठाको प्रलोभन देखाएर पठाइने नक्कली विद्युतीय पत्र र सन्देशलाई संस्थागत प्रणालीमा प्रवेश गर्न नदिन प्रभावकारी छनोट तथा नियन्त्रण प्रणाली लागू गर्नुपर्नेछ । सिस्टम र एप अपडेट: सर्भर, भर्चुअल निजी सञ्जाल (भिपिएन) तथा मोबाइल बैंकिङ अनुप्रयोगमा देखिएका सुरक्षा कमजोरी हटाउन समयमै सुरक्षा अद्यावधिक गर्नुपर्नेछ । साथै, अनुप्रयोग सञ्चालनकै क्रममा सम्भावित जोखिम पहिचान तथा नियन्त्रण गर्ने आत्मसुरक्षा प्रविधि पनि प्रयोग गर्नुपर्नेछ । सुरक्षित तथ्याङ्क भण्डारण: वितरित सेवा अवरोध आक्रमणबाट अनलाइन सेवा सुरक्षित राख्न इन्टरनेट सेवा प्रदायकसँग समन्वय गरी आवश्यक प्रतिरक्षा प्रणाली सक्रिय गर्नुपर्नेछ । साथै, महत्त्वपूर्ण तथ्याङ्कको सुरक्षित तथा मुख्य सञ्जालबाट अलग राखिएको प्रतिलिपि तयार गर्नुपर्नेछ । कारोबार निगरानी: अस्वाभाविक, शङ्कास्पद तथा ठूलो रकमका कारोबारलाई स्वचालित रूपमा निगरानी गर्ने व्यवस्था मिलाउनुपर्नेछ । शङ्कास्पद गतिविधि देखिएमा तत्काल आवश्यक अनुसन्धान गरी सम्बन्धित खाता वा कारोबार रोक्ने व्यवस्था गर्नुपर्नेछ । साइबर सेक्युरिटी एडभाइजरीले चाडपर्वका समयमा वित्तीय ठगीबाट जोगिन सर्वसाधारणलाई पनि विशेष सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ । झुटा प्रस्ताव, उपहार र चिठ्ठाको प्रलोभनमा नपर्नुहोस्: सामाजिक सञ्जाल, छोटा सन्देश वा ह्वाट्सएपमार्फत आउने नगद फिर्ता, उपहार तथा चिठ्ठा परेको भन्दै पठाइएका शङ्कास्पद सन्देश र लिङ्कमा विश्वास नगर्ने । आधिकारिक स्रोतबाट पुष्टि नगरी त्यस्ता लिङ्क नखोल्नुहोस् र व्यक्तिगत विवरण उपलब्ध नगराउने । एकपटक प्रयोग हुने सङ्केत, गोप्य सङ्केत नम्बर सुरक्षित राख्नुहोस्: कुनै पनि बैंक वा विद्युतीय भुक्तानी सेवाले फोन वा सन्देशमार्फत एकपटक प्रयोग हुने सङ्केत, व्यक्तिगत गोप्य सङ्केत नम्बर वा कूटशब्द माग्दैनन् । त्यसैले यस्ता विवरण कसैलाई पनि उपलब्ध नगराउने। आफूलाई बैंक कर्मचारी बताउने अपरिचित व्यक्तिले मागेमा समेत त्यस्ता विवरण नदिने। सार्वजनिक निःशुल्क इन्टरनेट प्रयोग गरेर बैंकिङ कारोबार नगर्नुहोस्: बसपार्क, क्याफे तथा अन्य सार्वजनिक स्थानमा उपलब्ध खुला ताररहित इन्टरनेट सञ्जाल प्रयोग गरी मोबाइल बैंकिङ वा अनलाइन भुक्तानी नगर्ने । वित्तीय कारोबारका लागि सुरक्षित तथा विश्वासिलो इन्टरनेट सञ्जाल प्रयोग गर्ने । यदि तपाईं शङ्कास्पद अनलाइन गतिविधि, नक्कली सन्देश वा बैंकिङ ठगीको सिकार हुनुभयो भने ढिलाइ नगरी सम्बन्धित बैंक तथा वित्तीय संस्थामा सम्पर्क गर्नुपर्छ । आवश्यकताअनुसार आफ्नो खाता, भुक्तानी सेवा वा सम्बन्धित कारोबार तत्काल रोक्न अनुरोध गर्ने । त्यसपछि घटनासम्बन्धी प्रमाण, सन्देश, कारोबार विवरण तथा अन्य आवश्यक जानकारी सुरक्षित राखी नेपाल प्रहरीको साइबर ब्युरोमा उजुरी दर्ता गराउने ।
अतिफ अस्लमको कन्सर्टको टिकट अब खल्तीबाटै किन्न सकिने
काठमाडौं । पाकिस्तानी गायक अतिफ अस्लमको आगामी कन्सर्ट ‘अतिफ अस्लम लाइभ इन नेपाल’ को डिजिटल टिकटिङ पार्टनरमा खल्ती बाइ आइएमई आबद्ध भएको छ । जय मिडिया म्यानेजमेन्ट प्रालिको आयोजनामा आगामी डिसेम्बर १९, २०२६ मा इटहरीस्थित इटहरी रंगशालामा कन्सर्ट आयोजना हुँदैछ । उक्त कन्सर्टमा अतिफ अस्लमले आफ्ना चर्चित गीतमार्फत नेपाली दर्शकमाझ लाइभ प्रस्तुति दिनेछन् । दक्षिण एसियाली संगीत क्षेत्रमा लोकप्रिय अतिफ अस्लमका ‘ताजदार–ए–हरम’, ‘तेरे बिन’ र ‘दिल दियाँ गल्लाँ’ लगायतका गीत चर्चित छन् । उनको प्रस्तुति हेर्न नेपालसहित भारत तथा अन्य दक्षिण एसियाली देशबाट समेत दर्शक आउने अपेक्षा गरिएको आयोजकले जनाएको छ । डिजिटल टिकटिङ पार्टनरका रूपमा खल्तीले कन्सर्टको टिकट खरिद प्रक्रियालाई सहज, सुरक्षित र सुविधाजनक बनाउन सहकार्य गरेको हो । यससँगै दर्शकले खल्तीको डिजिटल प्लेटफर्ममार्फत कन्सर्टको टिकट खरिद गर्न सक्नेछन् । यस सहकार्यबारे खल्तीका प्रमुख सञ्चालन अधिकृत (सीओओ) पुष्पराज न्यौपानेले अतिफ अस्लमजस्ता लोकप्रिय कलाकारको कन्सर्टसँग डिजिटल टिकटिङ पार्टनरका रूपमा जोडिन पाउँदा उत्साहित भएको बताए । उनले यस सहकार्यले दर्शकलाई टिकट खरिदमा सहज डिजिटल अनुभव प्रदान गर्नुका साथै मनोरञ्जन क्षेत्रमा डिजिटल सेवाको प्रयोग विस्तार गर्न सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गरे । खल्तीले डिजिटल भुक्तानीलाई मनोरञ्जन, पर्यटन, यात्रा लगायतका विभिन्न क्षेत्रमा विस्तार गर्दै आएको छ । अतिफ अस्लमको कन्सर्टसँगको सहकार्यले नेपालमा मनोरञ्जन क्षेत्रको डिजिटल रूपान्तरणलाई थप प्रोत्साहन गर्ने कम्पनीको अपेक्षा छ ।