भारतमा चक्रवात ‘अर्नब’का कारण मृत्यु हुनेको सङ्ख्या पाँच पुग्यो, ५७ हजार विस्थापित
काठमाडौं । भारतको दक्षिणी राज्य आन्ध्र प्रदेशमा शक्तिशाली चक्रवात ‘अर्नब’का कारण मृत्यु हुनेको सङ्ख्या पाँच पुगेको छ । आन्ध्र प्रदेशका मुख्यमन्त्री एन. चन्द्रबाबु नायडूले बुधबार चक्रवातका कारण पाँच जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गरेका हुन् । रुख, पर्खाल तथा विद्युत्का पोल खस्दा र करेन्ट लाग्दा उनीहरूको मृत्यु भएको जनाइएको छ । चक्रवातको जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै प्रभावित क्षेत्रका धेरै स्थानमा विद्युत् आपूर्ति बन्द गरिएको छ । विद्यालय तथा कलेजलगायत शैक्षिक संस्थाहरू पनि आगामी केही दिनका लागि बन्द गरिएका छन् । आन्ध्र प्रदेशका दुई विमानस्थलबाट सञ्चालन हुने ३५ भन्दा बढी उडान रद्द तथा अन्यत्र डाइभर्ट गरिएको छ । प्रतिघण्टा १३० किलोमिटरसम्मको गतिमा आएको शक्तिशाली चक्रवात बुधबार बिहान भारतको दक्षिणपूर्वी तथा पूर्वी तटीय क्षेत्रमा प्रवेश गरेको थियो । विशेषगरी आन्ध्र प्रदेशका विभिन्न क्षेत्रमा प्रभाव पारेको चक्रवात त्यसपछि ओडिशा, झारखण्ड, छत्तीसगढ र पश्चिम बङ्गालतर्फ अघि बढेको जनाइएको छ । मुख्यमन्त्री नायडूका अनुसार चक्रवातका कारण करिब ७१ हजार हेक्टर कृषि क्षेत्रमा लगाइएको नरिवल र केरा लगायतका बालीमा आंशिक तथा पूर्ण क्षति पुगेको छ । चक्रवातबाट प्रभावित करिब ५७ हजार मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सारेर राहत शिविरमा राखिएको छ । त्यस्तै, झन्डै १८० घरमा क्षति पुगेको सरकारी अधिकारीहरूले बताएका छन् ।
चीनमा ११० रोबोटले एकैसाथ नृत्य गरेर बनाए विश्व कीर्तिमान
काठमाडौं । चीनमा ११० वटा मानवाकार रोबोटले एकैसाथ नृत्य प्रश्तुत गर्दै विश्व कीर्तिमान कायम गरेका छन् । चीनको पूर्वी शान्दोङ प्रान्तस्थित जिनान सहरमा अक्टोबर २४ मा ती रोबोटले पाँच मिनेटभन्दा लामो समयसम्म सामूहिक नृत्य प्रदर्शन गरेका हुन् । उक्त नृत्य प्रदर्शनमा कुनै पनि रोबोटलाई वास्तविक समयमा मानिसले नियन्त्रण गरेका थिएनन् । पूर्वनिर्धारित प्रविधि तथा स्वचालित प्रणालीको प्रयोगबाट रोबोटहरूले एकैसाथ नृत्य प्रस्तुत गरेका थिए ।एकैपटक सबैभन्दा धेरै मानवाकार रोबोटले नृत्य गरेको उक्त प्रदर्शनलाई गिनिज वल्र्ड रेकर्डले विश्व कीर्तिमानका रूपमा मान्यता दिएको छ ।
च्याटजीपीटीको सल्लाहमा औषधी घटाएकी महिलाको मृत्यु, ओपनएआईविरुद्ध मुद्दा
काठमाडौं । अमेरिकामा च्याटजीपीटीको सल्लाहमा मिर्गी रोगको औषधी घटाएकी एक महिलाको मृत्यु भएपछि ओपनएआईविरुद्ध मुद्दा दायर भएको छ । सियाटलकी ३१ वर्षीया बोवेन वानको औषधीको मात्रा क्रमशः घटाएपछि मिर्गीको समस्या बल्झिएर मृत्यु भएको थियो । त्यसपछि उनका परिवारले ओपनएआई र कम्पनीका संस्थापक साम अल्टम्यानविरुद्ध मुद्दा दायर गरेका हुन् । सान फ्रान्सिस्कोस्थित अदालतमा दायर मुद्दामा च्याटजीपीटीले गलत र जोखिमपूर्ण स्वास्थ्य सल्लाह दिएको आरोप लगाइएको छ । च्याटजीपीटीले गैरकानुनी रूपमा चिकित्सकीय अभ्यास गरेको र त्यसकै कारण वानको मृत्यु भएको परिवारको दाबी छ । अदालती कागजातअनुसार वानले स्वास्थ्य सेवा र अमेरिकाको स्थायी बसोबास अनुमति लिने प्रक्रियामा औषधीबारे बुझ्न च्याटजीपीटी प्रयोग गर्थिन् । उनले अंग्रेजी र म्यान्डारिन भाषामा च्याटजीपीटीसँग परामर्श लिने गरेकी थिइन् । मुद्दामा उल्लेख भएअनुसार च्याटजीपीटीले औषधी घटाउँदा अंग्रेजी, म्यान्डारिन र वु भाषामा राम्रोसँग बोल्ने क्षमता फर्किने विश्वास दिलाएको थियो । च्याटजीपीटीले उनलाई चिकित्सकमाथि अविश्वास गर्न प्रेरित गरेको आरोप पनि छ । औषधी घटाएको कुरा चिकित्सकबाट लुकाउन सिकाएको र आफै मुख्य स्वास्थ्य सल्लाहकार बनेको परिवारको दाबी छ । वानले चिकित्सकले सिफारिस गरेका औषधीबारे पनि च्याटजीपीटीसँग सल्लाह लिन्थिन् । च्याटजीपीटीले उनलाई कुन औषधी नखाने र चिकित्सकको स्वीकृतिबिना कति मात्रा लिने भन्ने निर्देशन दिएको आरोप छ । त्यस्तै, चिकित्सकलाई जानकारी नदिई औषधी सेवन गर्ने तालिका बनाइदिएको र चिकित्सकसँग कसरी कुरा गर्ने भन्ने पनि सिकाएको मुद्दामा उल्लेख छ । कागजातअनुसार च्याटजीपीटीले वानलाई उनका विशेषज्ञ चिकित्सकले यस्तो अवस्था सायद पहिले कहिल्यै नदेखेको र उनको समस्या बुझ्न नसक्ने बताएको थियो । चिकित्सकले औषधी घटाउने योजनालाई जोखिमपूर्ण मान्न सक्ने चिन्ता वानले व्यक्त गरेकी थिइन् । तर, च्याटजीपीटीले चिकित्सकले औषधी छिटो घटाएको बताए पनि त्यसको अर्थ आफ्नो निर्णय गलत भएको नहुने आश्वासन दिएको आरोप छ । चिकित्सकले औंल्याएका जोखिम उनको अवस्थामा लागू नहुने विश्वाससमेत च्याटजीपीटीले दिलाएको परिवारको दाबी छ । मुद्दाअनुसार च्याटजीपीटीले वानलाई दैनिक ४०० मिलिग्राम ल्यामोट्रिजिन औषधीको मात्रा २५ दिनभित्र लगभग शून्यमा झार्न प्रेरित गरेको थियो । सामाजिक सञ्जालमा पनि जिम्मेवारीबारे बहस यस घटनापछि सामाजिक सञ्जाल रेडिटमा एआई कम्पनीहरूको जिम्मेवारीबारे बहस सुरु भएको छ । एक प्रयोगकर्ताले एआईको गलत प्रयोग गरेको भन्दै प्रयोगकर्तालाई मात्र दोष दिन नहुने बताएका छन् । उनका अनुसार एआई प्रणाली बनाउने कम्पनी पनि त्यसबाट हुने क्षतिप्रति जिम्मेवार हुनुपर्छ । उनले एआईले अन्य संस्थाको प्रणालीमा अनधिकृत पहुँच पुर्याउँदा विकासकर्ता र सञ्चालकलाई जिम्मेवार ठहर गरिने उदाहरण दिएका छन् । तर, स्वास्थ्यसम्बन्धी जोखिमपूर्ण सल्लाह दिँदा कम्पनीलाई जिम्मेवारीबाट मुक्त गर्न खोज्नु विरोधाभासपूर्ण भएको उनको तर्क छ । उनले एआई कम्पनी र प्रयोगकर्ताको जिम्मेवारी स्पष्ट पार्ने नियमनको अभाव रहेको पनि औंल्याएका छन् । ओपनएआईले आफ्ना एआई प्रणाली अत्यन्त उन्नत र शक्तिशाली रहेको दाबी गर्दै आएको छ । यस्तो दाबी गर्ने कम्पनीले जोखिमपूर्ण सल्लाह पहिचान गर्न र रोक्न सक्ने सुरक्षा व्यवस्था पनि बनाउनुपर्ने ती प्रयोगकर्ताको भनाइ छ । सामान्य सुरक्षा उपायसमेत प्रभावकारी नभए एआईको क्षमता र सुरक्षाबारे कम्पनीले गर्ने दाबीमाथि प्रश्न उठ्ने उनले बताएका छन् ।
