‘विगतका गल्ती र भारी हामी बोक्दैनौं, नेपाल–भारतबीच सम्वृद्धिको सहकार्य हुन्छ’
काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले नेपाल र भारत विगतका गल्ती र बोझ बोकेर अगाडि बढ्न नसक्ने भन्दै दुवै देश समृद्धिको साझा यात्रामा सहकार्य गर्न सहमत भएको बताएका छन् । भारतको पाँचदिने भ्रमण सम्पन्न गरेर शुक्रबार स्वदेश फर्किएका लामिछानेले त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै नेपाल–भारत सम्बन्धलाई नयाँ ढंगले अघि बढाउने विषयमा सकारात्मक छलफल भएको बताए । उनले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग भएको भेटवार्तालाई पारदर्शी र खुला संवादका रूपमा व्याख्या गर्दै दुई देशबीचको सम्बन्ध तथा साझा समृद्धिका विषयमा केन्द्रित भएर कुराकानी भएको जानकारी दिए । ‘पारदर्शिताका रूपमा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग कुराकानी भएको छ । नेपाल–भारत सम्बन्ध र समृद्धिका विषयमा विस्तृत छलफल भएको छ,’ लामिछानेले भने । उनका अनुसार खेलकुद, सूचना प्रविधि तथा अन्य सम्भावना बोकेका क्षेत्रहरूमा सहकार्य र लगानी विस्तारका विषयमा पनि दुवै पक्षबीच विचार आदानप्रदान भएको छ । ती क्षेत्रमा लगानी भित्र्याएर आर्थिक विकास र समृद्धिलाई गति दिन सकिने विषयमा जोड दिइएको उनले बताए । ‘हामीले अगाडि बढ्न चाहेका खेलकुददेखि सूचना प्रविधिसम्मका क्षेत्रबारे कुराकानी गरेका छौं । ती क्षेत्रमा लगानी गरेर समृद्धि हासिल गर्ने विषयमा सकारात्मक समझदारी बनेको छ,’ उनले भने । लामिछानेले नेपाल–भारत सम्बन्धलाई विगतका विवाद र असमझदारीको दृष्टिले मात्र हेर्न नहुने उल्लेख गर्दै वर्तमान पुस्ताले साझा हित र पारस्परिक समृद्धिलाई केन्द्रमा राखेर अघि बढ्नुपर्ने बताए । ‘विगतका गल्ती र भारी हामी बोक्दैनौं । वर्तमान सरकारले आपसी समृद्धि र हितका लागि काम गर्ने समझदारी बनाएको छ,’ उनले भने, ‘हामी सँगै हिँडेर समृद्धिको बाटोमा जाने सहमति भएको छ ।’ भ्रमणका क्रममा नेपाल र भारतबीच विभिन्न तहमा संवाद र सहकार्य विस्तार गर्ने विषयमा पनि सकारात्मक वातावरण बनेको उनको दाबी छ । लामिछानेले नेपालबाट हुने औपचारिक भ्रमणका सम्बन्धमा पनि समझदारी बनेको जानकारी दिँदै आवश्यकता र सन्दर्भअनुसार सरकार तथा दलका प्रतिनिधिहरू सहभागी हुने बताए । ‘प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह आवश्यक पर्ने ठाउँमा जानुहुन्छ, नचाहिने ठाउँमा पार्टी सभापति र अन्य साथीहरू जाने सहमति भएको छ,’ उनले भने, ‘सरकारलाई काम गर्न दिऔं ।’ उनले नेपाल–भारत सम्बन्धलाई केवल कूटनीतिक सम्बन्धका रूपमा नभई आर्थिक, सामाजिक र विकास साझेदारीको दृष्टिकोणबाट अघि बढाउनुपर्नेमा उनले जोड दिए ।
सांसद सागर ढकाल सवार गाडी दुर्घटनामा
काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सांसद सागर ढकाल सवार गाडी गुल्मीमा दुर्घटनामा परेको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय गुल्मीका प्रहरी नायब उपरीक्षक (डीएसपी) वीरविक्रम विश्वकर्माले दुर्घटना भएको पुष्टि गर्दै घटनाबारे थप विवरण आउन बाँकी रहेको बताएका छन् । उनका अनुसार दुर्घटनाको कारण, गाडीमा सवार व्यक्तिहरूको अवस्था तथा क्षतिको विवरण हालसम्म प्राप्त भएको छैन । प्रहरीले घटनास्थलबाट थप जानकारी संकलन गरिरहेको जनाएको छ। दुर्घटनासम्बन्धी विस्तृत विवरण प्राप्त भएपछि सार्वजनिक गरिने डीएसपी विश्वकर्माले बताए ।
रास्वपा सभापति लामिछाने स्वदेश फिर्ता
काठमाडौं । सत्तारूढ दल राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सभापति रवि लामिछाने भारत भ्रमण पूरा गरी स्वदेश फर्किएका छन् । जेठ १८ गतेदेखि भारत भ्रमणमा रहेका सभापति लामिछाने शुक्रवार साँझ काठमाडौंस्थित त्रिभुवन अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलमा ओर्लिएका हुन् । भ्रमणका क्रममा लामिछानेले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी, विदेशमन्त्री एस जयशंकर, गृहमन्त्री अमित शाह, भाजपा अध्यक्ष नितिन नवीन लगायतसँग भेटवार्ता गरेका थिए । उनले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका दक्षिण तथा मध्य एशियाली विशेष दूत सर्जियो गोरसँग पनि भारतमै भेटवार्ता गरे । भारत भ्रमणको क्रममा सीमा समस्या लगायत नेपाल–भारतका सरोकार र प्राथमिकतासँग सम्बन्धित समग्र विषयमा छलफल भएको सभापति लामिछानेले जानकारी दिए ।
विदेशका ठूल्ठूला लगानीकर्ता नेपालमा लगानी गर्न तयार छन् : विनोद चौधरी
काठमाडौं । उद्योगी विनोद चौधरीले विदेशी लगानीकर्ताहरू नेपालमा लगानी गर्न इच्छुक रहेको बताएका छन् । उनले मुलुकमा लगानी आकर्षित गर्ने पर्याप्त सम्भावना रहेकाले नीतिगत र प्रक्रियागत अवरोध हटाउन आवश्यक रहेको बताए । नेपाल उद्योग परिसंघको २२औं वार्षिक साधारणसभामा बोल्दै चौधरीले नेपाल अहिले आर्थिक रूपान्तरणको महत्वपूर्ण मोडमा रहेको उल्लेख गर्दै सरकार र निजी क्षेत्रले उपलब्ध अवसरलाई सदुपयोग गर्नुपर्ने बताए । परिसंघका पूर्वअध्यक्ष समेत रहेका उनले विदेशका ठूला–ठूला लगानीकर्ता नेपालमा आएर काम गर्न र लगानी गर्न तयार भए पनि लगानीमैत्री वातावरण निर्माणमा अझै सुधार आवश्यक रहेको बताए । ‘नेपालमा काम गर्ने मान्छेको कमी छैन, विदेशका ठूलाठूला लगानीकर्ता पनि नेपालमा आएर काम गर्न तयार छन्,’ चौधरीले भने, ‘तर लगानीलाई प्रोत्साहन गर्ने वातावरण बनाउनुपर्छ ।’ उनले पछिल्लो समय नयाँ पुस्ताको प्रभाव रहेको सरकारले तीव्र गतिमा काम गर्ने अठोटका साथ १०० बुँदे कार्यसूची अघि सारेको उल्लेख गर्दै यसले निजी क्षेत्रलाई आशावादी बनाएको बताए । सरकारले लिएका केही नीतिगत निर्णय र सुधारका प्रयासले सकारात्मक सन्देश दिएको उनको भनाइ छ । चौधरीले यस वर्षको बजेटलाई पनि फरक शैली र सोचका साथ प्रस्तुत गरिएको भन्दै यसले परिवर्तनको अपेक्षा बढाएको बताए । ‘नयाँ ढंगले आएको बजेटले परिवर्तनको आशा जगाएको छ,’ उनले भने । मुलुकले अभूतपूर्व अवसर प्राप्त गरेको उल्लेख गर्दै उनले सरकारका साहसिक निर्णयलाई कार्यान्वयनमा रूपान्तरण गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याए । ‘मुलुकले अभूतपूर्व अवसरलाई सदुपयोग गर्नुपर्छ । सरकारले बोल्ड डिसिजन गरिरहेको छ,’ उनले भने । चौधरीले नेपालमा पर्याप्त जनशक्ति, प्राकृतिक स्रोत र बजार सम्भावना रहेकाले सरकार र निजी क्षेत्रबीच सहकार्य बढाउन सके विदेशी लगानी भित्र्याउने तथा आर्थिक विकासलाई तीव्रता दिने अवसर रहेको धारणा व्यक्त गरे ।
राणा र प्रसाईं मिलेर पार्टी खोल्ने, मलमासपछि घोषणा
काठमाडौं । ‘नागरिक बचाऊ महाअभियान’ का संयोजक दुर्गा प्रसाईं र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) परित्याग गरेका डा. धवलशमशेर राणाको नेतृत्वमा रहेको समूहबीच नयाँ राजनीतिक दल गठन गर्ने औपचारिक सहमति भएको छ । बृहत् राष्ट्रवादी एकता कायम गरी देशलाई नयाँ दिशा दिने उद्देश्यका साथ दुई पक्षबीच ११ बुँदे सहमति पत्रमा हस्ताक्षर भएको हो । शुक्रबार आज दुवै नेताहरूले हस्ताक्षर गरी जारी गरेको सम्झौता पत्रमा संवैधानिक राजसंस्थाको पुनःस्थापना, वैदिक सनातन हिन्दू अधिराज्य र युवा तथा महिलाको ६० प्रतिशत सहभागिता रहने गरी नयाँ पार्टी घोषणा गर्नेसम्मका रणनीतिक बुँदाहरू समेटिएका छन् । सम्झौता पत्रको प्रस्तावनामा नेपालको भू-अखण्डता, सांस्कृतिक मौलिकता, धार्मिक स्वतन्त्रता, भाषिक विविधता र सभ्यतागत निरन्तरताको संरक्षण गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिएको छ । विदेशी प्रभाव र आन्तरिक विखण्डनविरुद्ध राष्ट्रलाई सुदृढ दिशा दिनु आजको प्रमुख आवश्यकता रहेको ठहर गर्दै संसद्मा किरात र बौद्धसहितको वैदिक सनातन हिन्दू अधिराज्य र संवैधानिक राजसंस्थाको पुनःस्थापनाका लागि एक सशक्त, लोकतान्त्रिक तथा राष्ट्रवादी राजनीतिक शक्तिको आवश्यकतालाई आत्मसात् गरिएको पत्रमा उल्लेख छ । सहमतिका ११ मुख्य बुँदाहरू १. सनातन हिन्दू अधिराज्य: नेपालको भूगोल, भूगोलको गर्भमा रहेको किराँत, बौद्धसहितको सनातन हिन्दू अधिराज्य। २. राष्ट्रवादि दर्शन: राष्ट्रिय एकताका प्रतिक श्री ५ पृथ्वीनारायण शाहका दिव्य उपदेशमा आधारित राष्ट्रवादि दर्शन। ३. सुधारमुखि संघीयता: राष्ट्रिय स्वाभिमान सहितको सुधारमुखी संघीयता। ४. दोहोरो नागरिकताको व्यवस्था: एक पटकको नेपाली सधैको नेपाली र दोहोरो नागरिकता राख्न पाउनु पर्ने व्यवस्था। ५. ऋण तथा सुकुम्बासी समस्या समाधान: लघुवित्त, सहकारी, बैंक र मिटरब्याजिबाट कालो सुचिमा पारिएका भुमिविहिन सुकुम्बासी नेपाली नागरिकको दिगो समस्या समाधान। ६. परराष्ट्र नीतिस् असंलग्न परराष्ट्र नीति । ७. सुशासन : सुशासन र भ्रष्टाचार मुक्त समाज । ८. अर्थतन्त्र: स्वदेशी उत्पादनमा आधारित मिश्रीत अर्थतन्त्र । ९. विचार र सिद्धान्त मिल्ने अन्य राजनीतिक दल, अभियान, संगठन र व्यक्तिहरुलाई साथ लिएर नयाँ राजनीतिक पार्टी घोषणा १०. नयाँ निर्माण हुने राजनीतिक दलमा ६० प्रतिशत युवा तथा महिला सहभागिता ११. नेपाली नागरिकको गर्भबाट जन्मिएको नागरिक केन्द्रित राष्ट्रवादी दर्शन
स्रोत भन्छ : सुधन गुरुङ दोषी देखिएनन्
काठमाडौं । निवर्तमान गृहमन्त्री तथा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसद सुधन गुरुङ दोषी नदेखिएको बुझिएको छ । बिचौलियासँग साँठगाँठ गरेर सम्पत्ति आर्जेको आरोप लागेपछि गृहमन्त्रीबाट राजीनामा दिएका गुरुङमाथि छानबिन गर्दा कुनै दोष नदेखिएको बुझिएको हो । गुरुङको सम्पत्ति छानबिन गर्न बनेको समितिले प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह (बालेन) समक्ष प्रतिवेदन बुझाएको छ । सोही समितिले यस प्रकरणमा गुरुङको कुनै संलग्नता र दोष नरहेको निष्कर्ष निकालेको हो । संयोजक अच्युतमप्रसाद भण्डारी तथा महालेखा नियन्त्रक शोभाकान्त पौडेल र सहन्यायाधिवक्ता अच्युतमणि नेउपाने सदस्य रहेको छानबिन समितिले प्रधानमन्त्री शाहलाई प्रतिवेदन बुझाएको हो । समितिले गुरुङको सम्पत्ति छानबिन र उनीसँग बयान लिएर प्रतिवेदन तयार पारेको हो । स्रोतका अनुसार समितिले ४५ पृष्ठ लामो प्रतिवेदन तयार गरेको छ । गत बैशाख २८ गते समिति गठन गरेको थियो । गृहमन्त्री रहेकै समयमा गुरुङले विवादित व्यवसायी दीपक भट्टको लगानी रहेको कम्पनीमा सेयर रहेको सार्वजनिक भएपछि उनले गत बैशाख ९ गते पदबाट राजीनामा दिएका थिए । आज उनले राजीनामा दिएको ४४ दिन भएको छ ।
जनार्दनको जगमा बसेर सुधनको पुनर्बहालीको तयारी
काठमाडौं । निवर्तमान गृहमन्त्री तथा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसद सुधन गुरुङलाई पुनः गृहमन्त्रालयमै फर्काउने तयारी भएको छ । बिचौलियासँग साँठगाँठ गरेर सम्पत्ति आर्जेको आरोप लागेपछि गृहमन्त्रीबाट राजीनामा दिएका गुरुङ फेरि गृहमै फर्किने तयारी गरिएको बुझिएको छ । गुरुङको सम्पत्ति छानबिन गर्न बनेको समितिले प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह (बालेन) समक्ष प्रतिवेदन बुझाएको छ । संयोजक अच्युतमप्रसाद भण्डारी तथा महालेखा नियन्त्रक शोभाकान्त पौडेल र सहन्यायाधिवक्ता अच्युतमणि नेउपाने सदस्य रहेको छानबिन समितिले प्रधानमन्त्री शाहलाई प्रतिवेदन बुझाएको हो । समितिले गुरुङको सम्पत्ति छानबिन र उनीसँग बयान लिएर प्रतिवेदन तयार पारेको हो । स्रोतका अनुसार समितिले ४५ पृष्ठ लामो प्रतिवेदन तयार गरेको छ । गत बैशाख २८ गते समिति गठन गरेको थियो । गृहमन्त्री रहेकै समयमा गुरुङले विवादित व्यवसायी दीपक भट्टको लगानी रहेको कम्पनीमा सेयर रहेको सार्वजनिक भएपछि उनले गत बैशाख ९ गते पदबाट राजीनामा दिएका थिए । आज उनले राजीनामा दिएको ४४ दिन भएको छ । धेरैले अब गृहमन्त्रीमा पुनः गुरुङ नै फर्किने चर्चा गरिरहेका छन् । समितिले पनि उनलाई दोषी नदेखाएको बुझिएको छ । गृहमन्त्री हुनुअगावै पैसा तिरेर नै सेयर खरिद बिक्री भएकोले त्यसमा उनको कमजोरी नरहेको निष्कर्ष प्रतिवेदनमा रहेको बुझिएको छ । अहिले गृहमन्त्रालयको जिम्मेवारी पनि प्रधानमन्त्री बालेनले नै सम्हालिरहेका छन् । सरकारले उनलाई पुर्ननियुक्ति गर्ने आश्वासनमा नै राजीनामा दिन लगाएको चर्चा पनि भइरहेको छ । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सभापति रवि लामिछानेसँग लामो परामर्श गरेपछि उनले नैतिकताको आधारमा राजीनामा दिएको घोषणा गरेका थिए । समितिले उनलाई दोषी नदेखाएपछि सरकारले पनि उनलाई नै गृहमन्त्रीमा फर्काउनका लागि कुने पनि व्यक्तिलाई उक्त मन्त्रालयको जिम्मेवारी नदिएर प्रधानमन्त्री शाह आफैले राखेका हुन् । जनार्दनको जगमा गुरुङको पुर्नबहाली आर्थिक वर्ष २०७९/८० को बजेट निर्माणमा अनधिकृत व्यक्तिको प्रवेश गराई करको दर हेरफेर गराएको आरोप लागेपछि तत्कालीन अर्थमन्त्री जनार्दन शर्माले पनि पदबाट राजीनामा दिएका थिए । २०७९ असार २२ गते उनीमाथि छानबिन गर्न ११ सदस्यीय संसदीय छानबिन समिति गठन भएपछि सोही दिन उनले पदबाट राजीनामा दिएका थिए । सो समितिले उनीमाथि छानबिन गर्दै २०७९ साउन १३ गते प्रतिवेदन बुझाएको थियो । प्रतिवेदन बुझाएको दुई दिनपछि अर्थात साउन १५ गते उनी पुनः अर्थमन्त्रीमा नियुक्त भएका थिए । तत्कालीन प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले सो अवधिमा अर्थमन्त्रालयको जिम्मेवारी आफैंले सम्हालेर पछि शर्मालाई नै अर्थमन्त्रीमा पुनःनियुक्ति दिएका थिए । संसदीय छानबिन समितिले बजेट निर्माणमा अनधिकृत व्यक्ति संलग्न भएको प्रमाण नभेटिएको प्रतिवेदन दिएपछि प्रधानमन्त्री तत्कालीन प्रधानमन्त्री देउवाले उनलाई पुनः अर्थ मन्त्रालयको जिम्मेवारी दिएका थिए । उनी २५ दिनपछि अर्थमन्त्रालयमा फर्किएका थिए । अहिले बालेन शाह नेतृत्वको सरकारले पनि सुधन गुरुङलाई त्यसरी नै पुनः गृहमन्त्रालयमा फर्काउने रणनीति बनाएको छ । गुरुङ गृह मन्त्रालयबाट बाहिरिएको डेढ महिना बितिसकेको छ । यो अवधिसम्म गृहमा नयाँ मन्त्री नियुक्त नहुनुलाई उनलाई पुनः गृहमन्त्रीमै नियुक्ति गर्न सक्ने सम्भावना प्रबल रहेको छ ।
सगरमाथा संरक्षणमा साईमेक्स बीवाइडी च्यारिटी फाउन्डेसनको दीर्घकालीन सहकार्य
काठमाडौं । विश्व वातावरण दिवस २०२६ को अवसरमा सगरमाथा प्रदूषण नियन्त्रण समिति एसपीसीसी र साईमेक्स बीवाइडी च्यारिटी फाउन्डेसन (सीबीसीएफ) ले हिमाली पारिस्थितिक प्रणाली संरक्षणप्रतिको आफ्नो प्रतिबद्धतालाई पुनः पुष्टि गरेका छन् । ‘एभरेष्ट १! इनिसियटिभ’ अन्तर्गत दुवै संस्थाले सगरमाथा क्षेत्रको दिगो फोहोर व्यवस्थापन, स्वच्छ ऊर्जा प्रवर्द्धन, जलवायु सहनशीलता अभिवृद्धि तथा वातावरणीय संरक्षणका क्षेत्रमा सहकार्यलाई थप सुदृढ बनाएका हुन् । बीवाइडीको 'कूल द अर्थ बाई १ डिग्री सेल्सियस' अवधारणाबाट प्रेरित भई सीबीसीएफले सन् २०२५ देखि एसपीसीसी सँग सहकार्य सुरु गरेको थियो । यस सहकार्यको उद्देश्य सगरमाथा र खुम्बु क्षेत्रले सामना गरिरहेका वातावरणीय चुनौतीहरू समाधानका लागि नवीन तथा दीर्घकालीन उपायहरू विकास गर्नु हो । पछिल्ला दशकहरूमा बढ्दो पर्वतारोहण गतिविधि र जलवायु परिवर्तनका कारण सगरमाथा क्षेत्रको वातावरणीय सन्तुलनमाथि गम्भीर दबाब परेको छ । विभिन्न अध्ययनहरू अनुसार हिमालमा अझै पनि ८० टनभन्दा बढी फोहोर, अक्सिजन सिलिन्डर, प्लास्टिक, आरोहण सामग्री तथा मानवजन्य फोहोर बाँकी रहेको अनुमान छ । यसले हिमनदी, जलस्रोत तथा स्थानीय समुदायमाथि प्रत्यक्ष असर पारिरहेको छ । यसैबीच, सन् २०२६ को वसन्तकालीन आरोहण सिजनमा ‘एभरेष्ट १ड्ढ इनिसियटिभ’ अन्तर्गत महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल भएको छ । सीबीसीएफ को सहयोगमा एसपीसीसी ले पहिलो पटक क्याम्प–२ मा ‘एभरेष्ट रेन्जर्स बेस’ स्थापना गरेको छ । उच्च हिमाली क्षेत्रमा परिचालित दुई जना एभरेष्ट रेन्जर्सले वातावरणीय मापदण्ड पालना, फोहोर व्यवस्थापन अनुगमन, आरोही सचेतना अभिवृद्धि तथा आपतकालीन सहयोग सेवामा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका छन् । आरोहण सिजनभर रेन्जर्सहरूले आधार शिविरभन्दा माथिका क्षेत्रमा फोहोर व्यवस्थापन गतिविधिको निगरानी गरेका थिए । विशेष गरी क्याम्प–३ र क्याम्प–४ बाट प्रत्येक आरोहीले अनिवार्य रूपमा कम्तीमा २ केजी फोहोर फिर्ता ल्याउनुपर्ने व्यवस्थाको प्रभावकारी अनुगमन गरिएको एसपीसीसीले जनाएको छ । सन् २०२६ को वसन्तकालीन आरोहण सिजनले वातावरणीय व्यवस्थापनका दृष्टिले उल्लेखनीय नतिजा दिएको छ । यस वर्ष सगरमाथा, ल्होत्से र नुप्त्से गरी कुल ७०१ जना आरोही सहभागी भएका थिए, जुन यी हिमालहरूको इतिहासकै उच्च सहभागिता मानिएको छ । एसपीसीसी को फोहोर व्यवस्थापन तथा अनुगमन प्रणालीमार्फत क्याम्प–३ र साउथ कोल क्षेत्रबाट १ हजार २२६ किलोग्राम जलाउन मिल्ने फोहोर संकलन गरिएको छ । त्यस्तै २१० वटा ईपीआई ग्यास क्यानिस्टर तथा १ हजार ७६९ वटा मानव मल व्यवस्थापनका लागि प्रयोग गरिएका ‘पुप ब्याग’ तल्लो क्षेत्रमा झारिएको छ । खुम्बु आइसफल प्रवेशद्वारमा रहेको एसपीसीसी चेकपोइन्टमार्फत क्याम्प–२ बाट मात्रै थप ६ हजार ५२२ किलोग्राम फोहोर संकलन गरिएको छ । जसमा ३ हजार ५३३ किलोग्राम टिन तथा क्यान, ८२७ किलोग्राम भान्साजन्य फोहोर, ८०३ किलोग्राम कागजजन्य सामग्री, ६७६ किलोग्राम प्लास्टिक, ६१६ किलोग्राम टेन्ट तथा कपडा र ६७ किलोग्राम डोरी समावेश छन् । एसपीसीसी का अनुसार सन् २०२६ को वसन्तकालीन आरोहण सिजनले संस्थाका लागि बहुआयामिक उपलब्धि हासिल गरेको छ । एकातर्फ सगरमाथा, ल्होत्से र नुप्त्से क्षेत्रमा इतिहासकै उच्च सङ्ख्यामा आरोही सहभागी भए भने अर्कोतर्फ क्याम्प–२ मा एसपीसीसी को पहिलो मौसमी कार्यालय सञ्चालनमा आएको छ । साथै, फोहोर व्यवस्थापनतर्फ उल्लेखनीय सफलता प्राप्त भएको छ । यी उपलब्धिहरूलाई आधार बनाउँदै एसपीसीसी र सीबीसीएफले आगामी वर्षहरूमा सगरमाथा क्षेत्रमा थप दिगो फोहोर व्यवस्थापन पूर्वाधार विकास गर्ने योजना अघि बढाएका छन् । यसअन्तर्गत आरोहीहरूका लागि वातावरणीय अभिमुखीकरण कार्यक्रम सञ्चालन, मानव फोहोर व्यवस्थापन प्रणाली विस्तार, उच्च शिविरहरूमा विशेष फोहोर संकलन केन्द्र स्थापना तथा ड्रोनमार्फत फोहोर ढुवानी प्रणाली विस्तार गरिनेछ । यस साझेदारीले सन् २०२५ मा एयरलिफ्ट टेक्नोलोजिजसँगको सहकार्यलाई पनि निरन्तरता दिएको छ । सो सहकार्यअन्तर्गत परीक्षण चरणमा क्याम्प–१ बाट २८३ किलोग्राम फोहोर ड्रोनमार्फत सफलतापूर्वक संकलन तथा ढुवानी गरिएको थियो । यसले हिमाली क्षेत्रमा प्रविधिमैत्री फोहोर व्यवस्थापनको सम्भावना उजागर गरेको एसपीसीसी ले जनाएको छ । स्वच्छ ऊर्जा प्रवर्द्धनका लागि सीबीसीएफले एभरेष्ट बेस क्याम्पमा ५ केभीए क्षमताको सौर्य ऊर्जा प्रणाली स्थापना गर्न सहयोग गरेको छ । यसले दुर्गम हिमाली क्षेत्रमा भरपर्दो तथा स्वच्छ ऊर्जा उपलब्ध गराउँदै परम्परागत इन्धनमा निर्भरता घटाउन सहयोग पुर्याइरहेको छ । ‘एभरेष्ट १ड्ढ इनिसियटिभ’ लाई तीन चरणमा कार्यान्वयन गर्ने योजना रहेको छ । पहिलो चरण सन् २०२६ मा वातावरणीय चार्टर निर्माण, वित्तीय योजना, सरोकारवालासँग छलफल, प्रशिक्षण सामग्री विकास, दुई जना रेन्जर परिचालन, वातावरणीय अभिमुखीकरण भिडियो निर्माण तथा प्रारम्भिक ड्रोन परिचालनमा केन्द्रित हुनेछ । सन् २०२७ मा दोस्रो चरणअन्तर्गत वातावरणीय चार्टर कार्यान्वयन, वातावरणीय व्यवस्थापक तालिम, ६ जना रेन्जर परिचालन, क्याम्प–४ मा फोहोर संकलन केन्द्र निर्माण, दुईवटा ड्रोन सञ्चालन, १४० वटा मानव फोहोर व्यवस्थापन उपकरण विस्तार तथा याक टोली परिचालन गरिनेछ । तेस्रो तथा अन्तिम चरण सन् २०२८ मा दिगोपन सुनिश्चित गर्ने लक्ष्यसहित सञ्चालन हुनेछ । यस अवधिमा रेन्जर परिचालनलाई निरन्तरता दिइने, थप तालिम कार्यक्रम सञ्चालन गरिने, सम्पूर्ण पूर्वाधार पूर्ण क्षमतामा सञ्चालनमा ल्याइने, २०० वटा मानव फोहोर व्यवस्थापन उपकरण परिचालन गरिने तथा आरोही शुल्कमा आधारित आत्मनिर्भर वित्तीय मोडेलमा रूपान्तरण गरिने योजना रहेको छ । सन् १९९१ मा स्थापना भएको एसपीसीसी शेर्पा समुदायको नेतृत्वमा सञ्चालित गैरनाफामूलक संस्था हो । यसले सगरमाथा क्षेत्र तथा सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र वातावरण संरक्षण, फोहोर व्यवस्थापन, आरोही सुरक्षा तथा दिगो विकासका क्षेत्रमा कार्य गर्दै आएको छ । सन् २०२४ मा स्थापना भएको सीबीसीएफ साईमेक्स इन्क प्रालि र बीवाइडीको संयुक्त पहल हो । शिक्षा, स्वास्थ्य तथा दिगो विकासका क्षेत्रमा केन्द्रित फाउन्डेसनले वातावरण संरक्षण, नवीकरणीय ऊर्जा तथा सामुदायिक विकासका विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ ।
