अटो

काठमाडौं । नेपालका लागि टीभीएस मोटरको आधिकारिक बिक्रेता जगदम्बा मोटर्सले अपाचे रेसिङ एक्सपेरियन्सको पुरस्कार वितरण गरेको छ । काठमाडौंमा आयोजित एक विशेष कार्यक्रमका बीच विभिन्न विधामा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने नेपाली राइडरहरूलाई सम्मान र पुरस्कार वितरण गरिएको हो ।  भारतको चेन्नईस्थित मद्रास इन्टरनेसनल सर्किटमा सम्पन्न एआरई जीपी ग्रान्ड फिनालेमा नेपाली राइडरहरूले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै सफलता हासिल थिए ।  नेपालबाट छनोट भएर अन्तर्राष्ट्रिय ट्रयाकमा पुगेका तीन नेपाली राइडरहरूले विभिन्न विधामा शीर्ष स्थान ओगटेर नेपाली मोटो स्पोर्ट्सको इतिहासमा नयाँ अध्याय थपेका थिए । प्रतियोगिताको नतिजा र उपलब्धि चेन्नईको कठिन ट्रयाक र उच्च गतिको चुनौतीलाई आत्मविश्वासका साथ सामना गर्दै नेपाली राइडरहरूले अभिनव राज मल्लाले २०० अअ विधामा प्रथम स्थान, दिलीप दनुवारले ३१०अअ विधामा प्रथम स्थान तथा सुजन थापा मगरले १६० अअ विधामा दोस्रो स्थान हासिल गरेका थिए ।  नयाँ पुस्ताका लागि प्रेरणा जगदम्बा मोटर्सका कार्यकारी निर्देशक अखिल गुप्ताले यस उपलब्धिप्रति खुसी व्यक्त गर्दै भने, ‘नेपाली राइडरहरूले हासिल गरेको यो सफलता हाम्रो लागि गौरवको विषय हो । यसले उनीहरूको मेहनत मात्र नभई नेपालमा मोटोस्पोट्र्सको उज्ज्वल सम्भावनालाई समेत उजागर गरेको छ । हामी युवा राइडरहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पुर्‍याउन निरन्तर प्रतिबद्ध छौं । ’ अन्तर्राष्ट्रिय रेसिङ प्लेटफर्ममा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्दै उत्कृष्ट नतिजा ल्याउन सफल राइडरहरूलाई प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले यो कार्यक्रम आयोजना गरिएको उनले बताए । कार्यक्रममा जगदम्बा मोटर्सका प्रिमियम सेल्स हेड विपिन बोगटी र नेपाल अटोमोबाइल्स स्पोट्र्स एसोसिएसन (नासा) का प्रतिनिधिहरूको उपस्थिति रहेको थियो ।  कार्यक्रममा तीन फरक सीसी श्रेणीमा विजेताहरूलाई ट्रफी र खदा ओढाएर सम्मान गरिएको थियो । जसमा १६० सीसी श्रेणीमा मगर, २०० सीसी श्रेणीमा भण्डारी तथा ३१० सीसी श्रेणीमा डंगोल रहेका छन् ।  कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै नासाका प्रतिनिधि गोविन्द भट्टराईले नेपाली राइडरहरूले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपालको झण्डा फहराएकोमा गर्व व्यक्त गरे । उनले भने, ‘हाम्रा राइडरहरूले तीनवटा विधामा पहिलो, दोस्रो र पुनः पहिलो स्थान हासिल गरेर नेपालको नाम विश्वभर चम्काउनुभएको छ । यो जित नेपालको मोटर स्पोट्र्स क्षेत्रका लागि ठूलो उपलब्धि हो ।’ आगामी योजना र सुरक्षामा जोडः जगदम्बा मोटर्सले नेपाली राइडरहरूको सीप विकासका लागि आगामी दिनमा पनि यस्ता प्रतियोगिताहरूलाई निरन्तरता दिने प्रतिबद्धता जनाएको छ ।  भट्टराईका अनुसार अबदेखि हरेक महिना एउटा अपाचे रेसिङ कार्यक्रम आयोजना गरिनेछ । यस कार्यक्रमले रेसिङका साथै सुरक्षित सवारी  सम्बन्धी सचेतना फैलाउन पनि सहयोग पु¥याउने विश्वास लिइएको छ । कार्यक्रममा ग्रान्डी इन्टरनेसनल हस्पिटल र माङ्गा क्रिएसन्स लगायतका सहयोगी संस्थाहरूलाई पनि उनीहरूको योगदानको लागि प्रशंसा पत्र प्रदान गरिएको थियो । जगदम्बा मोटर्सले यस्ता कार्यक्रममार्फत नेपालमा व्यावसायिक रेसिङ कल्चरको विकास गर्ने र नेपाली प्रतिभालाई विश्वस्तरमा पुर्‍याउने लक्ष्य राखेको छ।

काठमाडौं । सरकारले राइड सेयरिङ र राइड हेलिङ सेवालाई व्यवस्थित र सुरक्षित बनाउन ‘डिजिटल मोबिलिटी सेवा सञ्चालन सम्बन्धी मापदण्ड २०८२’ को मस्यौदा तयार पारेको छ । भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयले तयार पारेको यस मस्यौदा अनुसार अब राइड सेयरिङमा प्रयोग हुने दुई पाङ्ग्रे र चार पाङ्ग्रे सवारीसाधनको आयु उत्पादन मितिले १५ वर्षभन्दा बढी हुन पाउने छैन ।  मन्त्रालयले तीनै तहका सरकारका कानुनमा एकरूपता ल्याउन र सर्वोच्च अदालतको आदेश कार्यान्वयन गर्न यो मापदण्ड ल्याउन लागेको हो । यसअन्तर्गत विद्युतीय दुई पाङ्ग्रे सवारीको न्यूनतम क्षमता ४१.५४ किलोवाट पिकआवर र न्यूनतम गति ४४०४ किमि प्रतिघण्टा हुनुपर्नेछ भने चार पाङ्ग्रेको हकमा कम्तीमा २०० लिटरको सामान कक्ष अनिवार्य गरिएको छ । सुरक्षाका दृष्टिकोणले यो मापदण्ड कडा बनाइएको छ ।  अब दुवै प्रकारका सवारीमा रियल टाइम जीपीएस ट्र्याकिङ र प्रहरी कन्ट्रोल रुमसम्म पुग्ने गरी ‘इमर्जेन्सी अलर्ट बटन’ राख्नुपर्नेछ । दुई पाङ्ग्रेका हकमा चालक र यात्रु दुवैलाई हेलमेट अनिवार्य गरिएको छ भने चार पाङ्ग्रेमा प्राथमिक उपचार किट हुनुपर्ने व्यवस्था छ ।  चालक बन्नका लागि १८ वर्ष उमेर पूरा भई लाइसेन्स लिएको १ वर्ष पुगेको हुनुपर्ने, लागूऔषध वा मदिरा सेवनको दुव्र्यसनी नभएको हुनुपर्ने र आपराधिक रेकर्ड नभएको हुनुपर्ने सर्त राखिएको छ । साथै, सेवा प्रदायकले चालकको योग्यता परीक्षण गरी उनीहरूको जीवन बीमा र सामाजिक सुरक्षा कोषमा आबद्धता सुनिश्चित गर्नुपर्नेछ ।  भाडादर र कमिसनको हकमा पनि सरकारले स्पष्ट सीमा तोकेको छ । मस्यौदा अनुसार दुई पाङ्ग्रेको आधार भाडादर प्रतिकिलोमिटर २५ रुपैयाँ र चार पाङ्ग्रेको ५५ रुपैयाँ कायम गरिएको छ, जसमा न्यूनतम २ किलोमिटरको भाडा लाग्नेछ । रात्रिकालीन वा विशेष परिस्थितिमा भाडामा २० प्रतिशतसम्म वृद्धि गर्न पाइनेछ । सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा, सेवा प्रदायक कम्पनीले अब भाडाको अधिकतम १० प्रतिशत मात्र कमिसन लिन पाउनेछन् र बाँकी रकम चालकले पाउनेछन् ।  चालकको हकमा एक दिनमा १२ घण्टाभन्दा बढी काम गर्न नपाइने र सेवाग्राहीको सुरक्षामा कुनै सम्झौता भएमा शून्य सहनशीलता’ अपनाउँदै कारबाही गरिने व्यवस्था समेत मस्यौदामा उल्लेख छ । यसबारे अहिले भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय र यातायात विभागमा छलफल भइरहेको मन्त्रालयका सहसचिव तथा पूर्वाधार निर्माण तथा यातायात महाशाखाका प्रमुख कृष्णराज पन्थले जानकारी दिए । उनका अनुसार यो विषय छलफलकै क्रममा रहेकाले फाइनल भएपछि आफूकहाँ आउने बताए ।  मस्यौदाको पूर्णपाठः

काठमाडौं । चिनियाँ कम्पनी सीएटीएलले एकपटक चार्ज गर्दा १ हजार ५०० किलोमिटर चल्न सक्ने क्षमताको नयाँ ब्याट्री विकास गरेको दाबी गरेको छ । यसले रेञ्ज र चार्जिङ गतिमा प्रभुत्व कायम गर्न बीवाईडीसँग प्रतिस्पर्धा गरिरहेको छ । कम्पनीको ‘कन्डेन्स्ड क्विलिन’ ब्याट्रीको नयाँ संस्करणले अघिल्लो संस्करणको १ हजार किलोमिटर सीमालाई पार गर्दै लन्डनदेखि बार्सिलोना सम्मको सडक दूरीभन्दा बढी रेञ्ज दिने बताइएको छ । सीएटीएलले आफ्नो शेन्सिङ ब्याट्रीको नयाँ अपग्रेड पनि सार्वजनिक गरेको छ, जसले १० प्रतिशतबाट ९८ प्रतिशतसम्म चार्ज हुन केवल साढे ६ मिनेट लाग्छ । यो अघिल्लो संस्करणभन्दा सुधार हो, जसले ५ प्रतिशतबाट ८० प्रतिशतसम्म चार्ज हुन १५ मिनेट लिने गर्थ्यो । यो बीवाईडीको पछिल्लो ब्लेड ब्याट्रीभन्दा पनि निकै छिटो हो, जसले १० प्रतिशतबाट ९७ प्रतिशतसम्म चार्ज हुन ९ मिनेट लिन्छ । विश्व ईभी ब्याट्री बजारको आधाभन्दा बढी हिस्सा ओगट्ने सीएटीएल र बीवाईडी दुवैले सेल केमिस्ट्री र उत्पादन प्रक्रियामा नयाँ आविष्कार लक्षित गर्दै अर्बौं डलर अनुसन्धानमा खर्च गरिरहेका छन् । सीएटीएलका अर्बपति संस्थापक रोबिन जेङले बेइजिङमा पत्रकार र लगानीकर्तासँग कुरा गर्दै भने, ‘इलेक्ट्रोकेमिस्ट्रीको सीमाना अझै टाढा छ र पदार्थ विज्ञानका सम्भावनाहरू पनि अझै पूर्ण रूपमा प्रयोग भइसकेका छैनन् ।’ कम्पनीहरूले आफ्ना प्रविधिगत सुधारहरूले ईभी ब्याट्री चार्ज हुन धेरै समय लाग्ने, लामो यात्रामा सकिने वा अत्यधिक तातो र चिसोमा काम नगर्ने भन्ने उपभोक्ताको चिन्तालाई हटाउने अपेक्षा गरेका छन् । तर ब्याट्री लागतमा आएको तीव्र गिरावट र सीएटीएल तथा बीवाईडीका द्रुत प्रगतिले ईभी र ऊर्जा भण्डारण प्रणालीका लागि महत्वपूर्ण प्रविधिमा चीनको प्रभुत्व अझ बलियो बनाउँदै लगेको छ । सीएटीएलले चीनभर ब्याट्री स्वापिङ र चार्जिङ पूर्वाधार विस्तार गर्न सरकारको योजनालाई समर्थन गर्न थप लगानी गर्ने जनाएको छ । कम्पनीले २०२८ को अन्त्यसम्म चिनियाँ गाडी उत्पादकहरूसँग सहकार्य गर्दै १ लाख चार्जिङ र स्वापिङ स्टेशन निर्माण गर्ने योजना बनाएको छ । साथै यी स्टेशनहरूलाई चीनको विद्युत् प्रणालीसँग अझ राम्रोसँग एकीकृत गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ । सीएटीएलले यसै वर्षको अन्त्यसम्म सोडियम–आयन ब्याट्रीको ठूलो परिमाणमा उत्पादन सुरु गर्ने पनि जनाएको छ, जसले लिथियम, कोबाल्ट र निकेलमा निर्भरता घटाउन सहयोग गर्नेछ । बेइजिङ अटो शोअघि यी घोषणाहरू गरिएको हो, जहाँ १ हजार ४०० नयाँ गाडी मोडलहरू प्रदर्शनमा राखिनेछन् । अमेरिका–चीन तनाव र चिनियाँ अर्थतन्त्रबारे चिन्ताबीच पनि अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि गरेको आक्रमणपछि स्वच्छ ऊर्जाको दीर्घकालीन माग बढ्ने अपेक्षाले सीएटीएलप्रति लगानीकर्ताको रुचि पुनः बढेको छ । हङकङमा सूचीकृत सीएटीएलका सेयर यस वर्ष ४० प्रतिशतभन्दा बढीले बढेका छन् भने पछिल्लो १२ महिनामा झन्डै १४० प्रतिशतले वृद्धि भएको छ ।