काठमाडौं पुग्न ५०-६० हजार खर्च हुन्छ, गाउँपालिकाको आम्दानी छैन : अध्यक्ष रावल
काठमाडौं । हुम्लाको खार्पुनाथ गाउँपालिकाका अध्यक्ष कर्ण बहादुर रावलले दुर्गम क्षेत्रका स्थानीय तहले आर्थिक र प्रशासनिक समस्याहरू भोगिरहेका बताएका छन् । काठमाडौंमा आयोजित एक कार्यक्रममा बोल्दै उनले हुम्लाबाट काठमाडौं आउन मात्रै ५०-६० हजार रुपैयाँसम्म हवाई भाडा खर्च गर्नुपर्ने अवस्था रहेको बताए । उनले बजेट बाँडफाँड गर्दा जनसंख्या मात्र आधार बनाइएको भन्दै भूगोल र दुर्गमलाई समेत प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताए । कर्णाली तथा दुर्गम क्षेत्रका पालिकाका लागि आरक्षणसहित विशेष व्यवस्था गर्नुपर्ने उनको माग छ । दुर्गम क्षेत्रमा पूर्वाधार निर्माण महँगो हुने भएकाले थप बजेट आवश्यक पर्ने उनले बताए । समपूरक अनुदान अन्तर्गत २० प्रतिशत योगदानको व्यवस्था भए पनि आन्तरिक स्रोत नहुँदा त्यो व्यवस्थापन गर्न कठिन भइरहेको उनको भनाइ छ । त्यस्तै, विकास निर्माणका लागि आवश्यक विस्फोटक पदार्थ प्राप्त गर्न कानुनी प्रक्रिया जटिल रहेको भन्दै त्यसलाई सरल बनाउनुपर्ने उनले माग गरे । जिल्लामै सुरक्षित भण्डारण गरी स्थानीय तहलाई सहज रूपमा उपलब्ध गराउने व्यवस्था गर्नुपर्ने उनले सुझाव दिए । अध्यक्ष रावलले प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतहरू दुर्गम क्षेत्रमा जान नमान्ने समस्या पनि औंल्याए । ‘प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत खटाइन्छ तर उहाँहरू संघमै पावर लाएर सुगम जिल्लामा जाने गरेका छन् । तर हाजिर गर्न दिएन भनेर बदनाम गराउने काम भइरहेको छ,’ उनले भने । त्यसैगरी, गाउँपालिका र संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयको सहकार्यमा सञ्चालन भएको शिवालय पर्यटन पूर्वाधार आयोजनामा बजेट अभाव भएको गुनासो उनले गरे । ५ करोड लागतको उक्त आयोजनामा गाउँपालिकाले १ करोड ५० लाख रुपैयाँ भुक्तानी गरिसकेको भए पनि मन्त्रालयबाट ८३ लाख ६७ हजार रुपैयाँ मात्र प्राप्त भएको र अझै २ करोड ६२ लाख रुपैयाँ पाउन बाँकी रहेको उनले बताए । ‘मन्त्रालयले अब बाँकी दायित्व गाउँपालिकाले नै ब्यहोर्नुपर्ने भनेको छ, तर हाम्रो आफ्नै आम्दानी स्रोत छैन,’ उनले भने ।
४ वर्षदेखि प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत र लेखापाल पाएका छैनौं : नगर प्रमुख कुँवर
काठमाडौं । साँफेबगर नगरपालिकाका मेयर राजेन्द्र कुमार कुँवरले पहाडी क्षेत्रका स्थानीय तहहरू आन्तरिक स्रोत कमजोर हुँदा प्रभावकारी रूपमा काम गर्न नसकिरहेको बताएका छन्। नगर प्रमुख कुँवरका अनुसार नगरपालिकाले करिब डेढ करोड रुपैयाँ आन्तरिक आम्दानीको प्रक्षेपण गरे पनि लक्ष्यअनुसार राजस्व संकलन हुन नसक्दा दायित्व व्यवस्थापनमै समस्या भइरहेको छ । ‘आम्दानी नउठ्दा विकासका काम अघि बढाउन कठिन भइरहेको छ,’ उनले भने । नगर प्रमुख कुँवरले चार वर्ष बितिसक्दा पनि नगरपालिकाले प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत र लेखापाल नपाएको गुनासो गरे । हालसम्म निमित्त प्रमुख प्रशासकीय मार्फत काम चलाउनु परेको उनले बताए । उनले विपद् व्यवस्थापनका लागि दिइने समानीकरण अनुदानसमेत हालसम्म प्राप्त नभएको उल्लेख गर्दै स्थानीय तहलाई स्रोत अभावले जनअपेक्षा पूरा गर्न चुनौती भएको बताए । ‘संघीय सरकार सुन्ने, प्रदेश सरकार देखिने र स्थानीय सरकार भेटिने सरकार हो । हामी प्रत्यक्ष जनतासँग जोडिएका छौं, तर मागअनुसार सेवा दिन सकिरहेका छैनौं,’ उनले भने । कुँवरले सुदूरपश्चिम क्षेत्रका खप्तड, बढीमालिका, रामारोशन र बैजनाथ धाम जस्ता धार्मिक तथा पर्यटकीय क्षेत्रको विकाससँगै सेती लोकमार्ग विस्तार भए पर्यटन प्रवर्द्धन हुने विश्वास व्यक्त गरे । साथै, उनले साँफेबगरमा इलाका प्रशासन कार्यालय स्थापना गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याउँदै नागरिकता र राष्ट्रिय परिचयपत्रजस्ता सेवा स्थानीय स्तरमै सहज रूपमा उपलब्ध गराउनुपर्नेमा जोड दिए ।
खाग प्रकरण : चारै जना अभियुक्त माथि अनुसन्धान
इनरुवा । इनरुवाको बर्जु गाउँपालिका–४ बाट गैँडाको खागसहित पक्राउ परेका चार जना माथि अनुसन्धान सुरु गरिएको छ । पक्राउ पर्नेमा बर्जु–६ का ३९ वर्षीय राजेशकुमार उराँव, ३१ वर्षीय जीवन चौधरी, बर्जु–५ का ३३ वर्षीय रविनकुमार यादव र मोरङ पथरी शनिश्चरे नगरपालिका–१ का ४० वर्षीय नारायणप्रसाद घिमिरे रहेको डिभिजन वन कार्यालय सुनसरीले जनाएको छ । बर्जु ताल नजिकै खागको तौल लिँदै गर्दा सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल नम्बर १ बराह वाहिनी पक्कलीबाट खटिएको टोलीले उनीहरुलाई शुक्रबार पक्राउ गरेको थियो । अभियुक्त र खाग डिभिजन वन कार्यालय सुनसरीलाई बुझाएसँगै अनुसन्धान सुरु गरिएको डिभिजन वन कार्यालय इनरुवाका डिभिजनल वन अधिकृत रितेशभूषण बस्नेतले जानकारी दिए । अनुसन्धानका लागि कार्यालयका वैजुकुमार साहलाई अनुसन्धान अधिकृत तोकिएको छ । गैँडाको खागजस्तो ल्याइएको वस्तु परीक्षणका लागि राष्ट्रिय विधि विज्ञान प्रयोगशाला खुमलटार काठमाडौं पठाइएको छ । परीक्षण रिपोर्टको आधारमा कानुनी प्रक्रिया अगाडि बढ्ने उनले बताए । यसको सञ्जाल ठूलो भएको उनको बुझाइ छ । खाग पछाडि एउटा ठूलो समूहको सञ्जाल भएको प्रारम्भिक अनुसन्धानका क्रममा खुलेको डिभिजनल वन अधिकृत बस्नेतले बताए । कहाँबाट ल्याइएको हो र कता लैजान खोजिएको विषयमा यकिन हुन बाँकी रहेको छ । पक्राउ परेकाविरुद्ध राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण ऐन, २०२९ अन्तर्गत अनुसन्धान अघि बढाइने डिभिजन वन कार्यालय प्रमुख शिवनारायण मण्डलले बताए । रासस
