मुक्तिनाथ विकास बैंकमा व्यवसाय कर्जा स्वाप गर्दा आधार दरमै ऋण पाइने
काठमाडौं । मुक्तिनाथ विकास बैंक लिमिटेडले साना तथा मझौला उद्यमीलाई लक्षित गर्दै ‘एसएमई महोत्सव’ सञ्चालनमा ल्याएको छ । बैंकले लक्ष्मीपूजाको अवसर पारेर २०८३ कात्तिक २२ गतेदेखि सुरु गरेको यो अभियान पुस मसान्तसम्म सञ्चालन हुनेछ । महोत्सवअन्तर्गत बैंकले व्यवसायी तथा उद्यमीलाई आधार दरमै व्यवसाय कर्जा स्वाप गर्ने सुविधा उपलब्ध गराएको छ । यस योजनाअनुसार अन्य बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट लिएको व्यवसाय कर्जा मुक्तिनाथ विकास बैंकमा स्वाप गर्दा आधार दरमा शून्य प्रतिशत प्रिमियम अर्थात् आधार दरमै कर्जा प्राप्त गर्न सकिनेछ । बैंकका अनुसार यस योजनाले व्यवसायीलाई सहज र प्रतिस्पर्धी ब्याजदरमा कर्जा उपलब्ध गराउनुका साथै वित्तीय व्यवस्थापन सहज बनाउन सहयोग पुग्नेछ । विशेषगरी साना तथा मझौला उद्यमीलाई व्यवसाय सञ्चालन तथा विस्तारका लागि आवश्यक वित्तीय स्रोतको पहुँच सहज बनाउने बैंकको उद्देश्य छ । बैंकले ग्राहकको आवश्यकता, व्यवसायको सम्भावना र उद्यमशीलताको प्रवर्द्धनलाई प्राथमिकतामा राख्दै विभिन्न वित्तीय सेवा तथा सुविधा प्रदान गर्दै आएको जनाएको छ । एसएमई महोत्सव पनि उद्यमशीलता प्रवर्द्धन र व्यवसायीलाई थप वित्तीय अवसर उपलब्ध गराउने प्रयासको हिस्सा रहेको बैंकले जनाएको छ । यस योजनाबाट लाभ लिन इच्छुक व्यवसायी तथा उद्यमीले मुक्तिनाथ विकास बैंकका नजिकका शाखा कार्यालयमा सम्पर्क गरी थप जानकारी लिन सक्नेछन् ।
तिहारमा फूल तथा माला किन्नेको चहलपहल
काठमाडौं । तिहार नजिकिएसँगै राजधानी काठमाडौंका फूल तथा माला पसलमा किनमेल गर्नेहरूको चहलपहल बढेको छ। तिहारमा विशेषगरी दिदीबहिनीले दाजुभाइलाई भाइटीकामा लगाइदिने माला तथा घर सजावटका लागि आवश्यक सयपत्री, गोदावरी र मखमलीलगायत फूल किन्ने उपभोक्ताको बजारमा चहलपहल बढेको हो। तिहारलाई फूल तथा मालाको पर्वका रूपमा समेत लिइन्छ। तिहारमा फूलका माला लगाउनुका साथै घरका झ्याल, ढोका, दियोघर, कलशलगायत सजावटका लागि प्रयोग गरिने भएकाले बजारमा फूलको माग उच्च हुने गरेको छ। हाल बजारमा घर, कार्यालय तथा विभिन्न व्यापारिक प्रतिष्ठान सजाउन र भाइटीकाका लागि माला खरिद गर्न उपभोक्ता व्यस्त छन्। काठमाडौं महानगरपालिकाले व्यवसायी र उपभोक्तालाई सहजताका लागि फूल तथा माला बिक्री गर्ने स्थानसमेत तोकिदिएको छ। महानगरले तोकेका क्षेत्रमा व्यवसायीले पसल राख्ने र उपभोक्ताले खरिद गर्ने गरिरहेका छन्। महानगरपालिकाले नयाँ बानेश्वर क्षेत्रमा एनबी सेन्टर र आईप्लेक्स मल, शंखमूलको बिग मार्ट, मध्यबानेश्वरको सेल्सबेरी, बत्तीसपुतलीको फोनेक्स टावर, तीनकुने चौर र सिफल चौरलाई बिक्रीस्थल तोकेको छ। त्यस्तै, चाबहिल क्षेत्रमा एसी कम्प्लेक्स, गणेशस्थान तरकारी बजार र केएल टावर अगाडि स्वदेशी फूलमाला बिक्री गर्न पाइने व्यवस्था गरिएको छ। यसैगरी, कमलादीस्थित आईटी बिल्डिङ, पुतलीसडकको स्टार मल, अनामनगरको भाटभटेनी, सुन्धाराको काठमाडौं मल, न्युप्लाजास्थित बज्र कम्प्लेक्स (गुड मार्ट), स्वयम्भूको धर्मचक्र पार्क, कलंकीको भाटभटेनी, नयाँ बजारको भ्याली कोल्ड स्टोर तथा माछापोखरीको बुद्ध मल र गुणस्तर खाल्डोलाई समेत स्वदेशी फूलमाला बिक्रीस्थलका रूपमा तोकिएको छ। महानगरले तोकेका यी स्थानबाट स्वदेशी फूल तथा माला बिक्रीवितरण भइरहेको छ। काठमाडौं महानगरले स्वदेशी फूल तथा माला बिक्रीलाई प्रवर्द्धन गरिरहेको छ। तिहारको रौनक सुरु भएसँगै उपभोक्ता कोही माला किन्न व्यस्त देखिन्छन् भने कोही घर तथा पसल सजावटमा लागेका छन्। आइतबार लक्ष्मीपूजा भएकाले पनि यतिबेला घर सजावटको काम भइरहेको छ।
लिक्विड लाउन्जमा ५ करोड बढीको क्षति, २५ लाखको बीमा
काठमाडौं । दरबारमार्गस्थित लिक्विड लाउन्ज बारमा आइतबार (आज) बिहान भएको आगलागीबाट पाँच करोड रुपैयाँभन्दा बढीको क्षति भएको छ । आगलागीबाट बारभित्रका अधिकांश सामग्री जलेर नष्ट भएका छन् । बारका सञ्चालक सञ्जीव लामाले आगलागीले व्यवसायमा ठूलो क्षति पुर्याएको जानकारी दिए । उनका अनुसार लाउन्जमा रहेका फर्निचर, सजावटका सामग्री, विद्युतीय उपकरण, बार सञ्चालनका लागि आवश्यक सामग्री तथा अन्य अधिकांश सामान जलेर नष्ट भएका छन् । लाउन्जमा ५५ जना कर्मचारी कार्यरत थिए । आगलागीपछि उनीहरूको रोजगारीसमेत प्रभावित भएको छ । पाँच करोडभन्दा बढीको क्षति भएको प्रारम्भिक अनुमान गरिए पनि लाउन्जको जम्मा २५ लाख रुपैयाँको मात्रै बीमा गरिएको सञ्चालक लामाले जानकारी दिए । लामाका अनुसार अनुमानित क्षतिको तुलनामा बीमा रकम निकै न्यून छ । क्षतिको औपचारिक मूल्यांकनपछि वास्तविक विवरण यकिन हुने लामाले बताए । लिक्विड लाउन्ज रहेको भवनमा होटल वुडल्यान्ड र सुलभ सुनचाँदी पसललगायत व्यवसायसमेत सञ्चालनमा रहेका छन् । भवनका व्यवस्थापक बैकुण्ठ अर्यालका अनुसार आगलागी भएको लाउन्जको सञ्चालन व्यवसायी सञ्जीव लामाले गर्दै आएका थिए । आगलागीबाट भवनका अन्य व्यवसाय तथा संरचनामा कति क्षति पुगेको छ भन्ने विवरण आउन बाँकी रहेको अर्यालले जानकारी दिए । दरबारमार्गस्थित महेन्द्र शालिक नजिकै रहेको लाउन्जमा आइतबार बिहान करिब ८ः५५ बजे आगलागी सुरु भएको थियो । आगलागीको सूचना प्राप्त हुनासाथ प्रहरी तथा दमकलको टोली घटनास्थल पुगेको थियो । सुरुमा दुईवटा दमकल परिचालन गरिएकोमा आगो नियन्त्रणमा लिन पाँचवटा दमकल प्रयोग गर्नुपरेको थियो । लाउन्जका सबै झ्याल तथा ढोका बन्द रहेका कारण भित्र पानी पठाउन कठिन हुँदा आगो नियन्त्रणमा लिन समस्या भएको प्रहरीले जनाएको छ । आगलागी हुँदा लाउन्जभित्र कोही पनि नरहेको लामाले जानकारी दिए । आगलागीको कारण भने अझै खुल्न सकेको छैन । प्रहरीले घटनाको कारण र क्षतिको विवरणबारे अनुसन्धान गरिरहेको जनाएको छ ।
सन नेपाल लाइफको नाफा २.३६ प्रतिशतले बढ्यो
काठमाडौं । सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीले चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो त्रैमासमा २४ करोड ४९ लाख रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ । कम्पनीले अघिल्लो आवको यही अवधिमा २३ करोड ९२ लाख रुपैयाँ नाफा आर्जन गरेको थियो । अघिल्लो आवको तुलनामा समीक्षा अवधिमा कम्पनीको नाफा २.३६ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । कम्पनीले असोजसम्ममा १ अर्ब २९ करोड ८६ लाख रुपैयाँ कुल बीमाशुल्क आर्जन गरेको छ । अघिल्लो आवको यही अवधिमा १ अर्ब ८ करोड ३४ लाख रुपैयाँ कुल बीमा शुल्क आर्जन गरेको थियो । अघिल्लो आवको तुलनामा कम्पनीको कुल बीमा शुल्क २० प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । कम्पनीको कम्पनीको खुद बीमाशुल्क आर्जन पनि १९.६७ प्रतिशतले बढेर १ अर्ब २४ करोड ६४ लाख रुपैयाँ पुगेको छ । अघिल्लो वर्षको समीक्षा अवधिमा कम्पनीले १ अर्ब ४ करोड १४ लाख रुपैयाँ खुद बीमाशुल्क आर्जन गरेको थियो । ५ अर्ब २८ करोड २७ लाख रुपैयाँ चुक्तापुँजी रहेको यस कम्पनीको महाविपत्ति कोषमा २८ करोड ७२ लाख रुपैयाँ रहेको छ । अघिल्लो आवको यही अवधिमा कम्पनीको महाविपत्ति कोषमा २४ करोड ८ लाख रुपैयाँ रहेको थियो । त्यस्तै, पहिलो त्रैमासमा कम्पनीको रिटेन्ड अर्निङमा ७७ करोड ७१ लाख रुपैयाँ छ । समीक्षा अवधिमा कम्पनीको जीवन बीमा कोष १३ अर्ब ३१ करोड ७८ लाख रुपैयाँ पुगेको छ । अघिल्लो आवको यही अवधिमा कम्पनीको जीवन बीमा कोषमा १२ अर्ब ९० करोड ३६ लाख रुपैयाँ रहेको थियो । समीक्षा अवधिमा कम्पनीको जीवन बीमा कोषको आकार ३.२१ प्रतिशतले बढेको छ ।
फरक विचार भए पनि नेपालीको साझा पहिचान देशप्रेम हो : सविना काफ्ले
काठमाडौं । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहकी धर्मपत्नी सविना काफ्लेले राजनीतिक तथा वैचारिक सिद्धान्त फरक भए पनि सबै नेपालीको साझा उद्देश्य देशप्रेम र नेपालको विशिष्ट पहिचान विश्वसामु चिनाउनु रहेको बताएकी छन् । आइतबार कुकुर तिहारको अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै उनले फरक विचार र सिद्धान्तमा विश्वास गर्ने नेपालीलाई देशप्रतिको माया र साझा उद्देश्यले एकताबद्ध बनाउने बताइन् । उनले नेपाल अद्वितीय र विशिष्ट देश भएको उल्लेख गर्दै यसको पहिचान विश्वभर फैलाउनु सबै नेपालीको साझा जिम्मेवारी भएको बताइन् । कुकुर तिहारको महत्त्वबारे चर्चा गर्दै काफ्लेले कुकुरको निष्ठा, प्रेम, वफादारिता र करुणालाई सम्मान गर्न यो पर्व मनाइने बताइन् । कुकुरको धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्बन्ध हिन्दु धर्ममा मात्र सीमित नरहेको र विभिन्न समुदायका मौलिक परम्परा तथा पौराणिक कथामा समेत यसको विशेष स्थान रहेको उनले उल्लेख गरिन् । आफू कुकुर तिहार आयोजना गर्न प्रेरित हुनुको कारण सुनाउँदै उनले बाल्यकाल मोरङको उर्लाबारीमा बिताएको स्मरण गरिन् । जीवनका सुरुवाती १०–११ वर्ष उर्लाबारीमा बिताउँदा त्यहाँका प्रायः हरेक घरमा कुकुर पाल्ने चलन रहेको र कुकुर तिहारका अवसरमा सामूहिक पूजा तथा जमघट हुने गरेको उनले बताइन् । त्यसैगरी, श्राद्धका बेला पितृहरू कुकुरको भेषमा आउने गरेको रोचक कथा हजुरबुबा र हजुरआमाले सुनाउने गरेको स्मरण गर्दै उनले यस्ता सांस्कृतिक कथाले बाल्यकालदेखि नै कुकुरप्रति आफ्नो लगाव बढाएको बताइन् । उनले भनिन्, ‘हाम्रा व्यक्तिगत तथा राजनीतिक विचार फरक हुन सक्छन्, तर हामी सबैको साझा पहिचान नेपाली हुनु र नेपालको विशिष्टता विश्वसामु चिनाउनु हो । यही साझा उद्देश्यले हामी आज यहाँ भेला भएका छौँ। कुकुर तिहारका दिन हामी कुकुरको निष्ठा, प्रेम, करुणा र वफादारीको सम्मान गर्दै पूजा गर्छौं। यसको सम्बन्ध हिन्दु धर्ममा मात्र सीमित छैन, विभिन्न आदिवासी तथा जनजातिका संस्कृति र पौराणिक कथामा पनि कुकुरको विशेष स्थान रहेको छ । म आफैँ मोरङको उर्लाबारीमा जन्मिएर बाल्यकाल बिताएको हुँ। त्यहाँका घरघरमा कुकुर पाल्ने, सामूहिक रूपमा पूजा गर्ने र कुकुरसँग जोडिएका सांस्कृतिक परम्पराहरूले मेरो बाल्यकालमा गहिरो प्रभाव पारे। श्राद्धका बेला पितृहरू कुकुरको भेषमा आउनुहुन्छ भन्ने हजुरबुबा–हजुरआमाले सुनाउनुभएका कथाहरूले पनि कुकुरप्रतिको मेरो आत्मीयता र लगाव बढाएको हो। यही बाल्यकालको सम्झना र कुकुरप्रतिको प्रेमले मलाई कुकुर तिहार आयोजना गर्न प्रेरित गरेको हो।’ कुकुरप्रतिको प्रेम, सम्मान र मानवीय संवेदनालाई सांस्कृतिक पर्वसँग जोडेर अघि बढाउनुपर्ने सन्देशसमेत उनले दिइन् ।
हेलम्बुको उत्पादन काठमाडौं भित्रियो, कृषि एम्बुलेन्समार्फत ३०० किलो सयपत्री बजारमा
काठमाडौं । तिहार पर्वलाई लक्षित गर्दै सिन्धुपाल्चोकको हेलम्बु गाउँपालिकाबाट करिब तीन सय किलोग्राम सयपत्री फूलसहित विभिन्न मौसमी कृषि उपज संघीय राजधानी काठमाडौं भित्र्याइएको छ । गाउँपालिकाले स्थानीय उत्पादनको बजारीकरण गर्न सञ्चालनमा ल्याएको ‘कृषि एम्बुलेन्स’ सेवामार्फत किसानले उत्पादन गरेका फूल तथा फलफूल सहज रूपमा राजधानीको बजारसम्म पुगेका हुन् । काठमाडौं उपत्यकासँग भौगोलिक रूपमा नजिक रहे पनि उपयुक्त ढुवानी तथा बजारीकरणको अभावमा हेलम्बुका उत्पादनले विगतमा सहज बजार पहुँच पाउन सकेका थिएनन् । यही समस्या समाधान गर्न गाउँपालिकाले हेलम्बुदेखि काठमाडौंसम्म नियमित ढुवानीका लागि ‘कृषि एम्बुलेन्स’को प्रबन्ध मिलाएपछि स्थानीय कृषि उपजले राजधानीको बजार पाउन थालेका हुन् । गाउँपालिकाका वरिष्ठ कृषि प्राविधिक उद्धव कार्कीका अनुसार कृषि एम्बुलेन्सको व्यवस्था भएपछि पहिलो पटक ठूलो परिमाणमा हेलम्बुको सयपत्री, मखमलीलगायत फूल काठमाडौं ल्याइएको हो । फूलका अतिरिक्त स्थानीय स्तरमा उत्पादित एभोकाडो, भोगटे, बिमिरो, हलुवाबेद र जुनारजस्ता मौसमी फलफूलसमेत बिक्रीका लागि राजधानी ल्याइएको कार्कीले जानकारी दिए । विगतमा ढुवानीको असुविधा र बिचौलियामा निर्भर हुनुपर्ने बाध्यताका कारण दुर्गम भेगका किसान आफ्नो उत्पादन बारीमै कुहाउन वा न्यून मूल्यमा बेच्न विवश थिए । गाउँपालिकाको यस पहलले ढुवानी लागत घटाउनुका साथै किसानलाई उत्पादनको उचित मूल्य दिलाउन सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ । विशेषगरी तिहारको पूर्वसन्ध्यामा राजधानीमा फूल तथा फलफूलको माग उच्च हुने भएकाले यसले स्थानीय कृषकलाई प्रत्यक्ष आर्थिक लाभ पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ । हेलम्बु गाउँपालिकाले पछिल्ला वर्षमा क्षेत्रलाई पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा मात्र सीमित नराखी जलवायु परिवर्तन अनुकूलन, विपद् जोखिम न्यूनीकरण, स्थानीय जीविकोपार्जन र समुदायको उत्थानशीलतासँग जोडेर एकीकृत कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको छ । स्थानीय सरकारको यस्तो रणनीतिक पहलपछि हेलम्बुका बासिन्दा परम्परागत खेती प्रणालीबाट व्यावसायिक पुष्प तथा फलफूल खेतीतर्फ आकर्षित हुन थालेका छन् ।
आइएमई लाइफको नयाँ बीमा योजना, बीमितले पाउनेछन् लोयल्टी बोनस
काठमाडौं । आइएमई लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडले लोयल्टी बोनससहितको नयाँ ‘आइएमई बिग सावधिक जीवन बीमा योजना’ सार्वजनिक गरेको छ । कम्पनीले लक्ष्मीपूजाको अवसर पारेर २०८३ कात्तिक २२ गते उक्त बीमा योजना सार्वजनिक गरेको हो । यो योजनाले बचत र जीवन सुरक्षालाई एकसाथ समेट्नुका साथै बीमालेखलाई निर्धारित अवधिसम्म निरन्तरता दिने बीमितलाई लोयल्टी बोनसको सुविधा प्रदान गर्नेछ । यस योजनाअन्तर्गत बीमा अवधि समाप्त हुँदा बीमित जीवित रहेमा बीमाङ्क रकम, बोनस र लोयल्टी बोनस एकमुष्ट प्राप्त गर्नेछन् । त्यस्तै, बीमा अवधिभित्र बीमितको मृत्यु भएमा नियमानुसार बीमाङ्क रकम, बोनस तथा लोयल्टी बोनस भुक्तानी गरिने कम्पनीले जनाएको छ । योजनामा सहज बीमाशुल्क भुक्तानी, बोनस तथा लोयल्टी बोनस, बीमालेख धितोमा कर्जा सुविधा, प्रचलित कानुनअनुसार कर छुट र परिपक्वतामा आकर्षक लाभजस्ता सुविधा रहेका छन् । यो योजना १८ देखि ६० वर्ष उमेर समूहका व्यक्तिले खरिद गर्न सक्नेछन् । यसको बीमा अवधि १० देखि २५ वर्षसम्म रहनेछ भने न्यूनतम बीमाङ्क रकम २५ हजार रुपैयाँ तोकिएको छ । त्यसैगरी, पूरक करार सुविधाअन्तर्गत दुर्घटना मृत्यु लाभ, बीमाशुल्क मिनाहा, आम्दानी सुविधा, एकमुष्ट भुक्तानी र काजक्रिया खर्चजस्ता थप सुविधा पनि उपलब्ध हुनेछन् । योजना सार्वजनिक गर्दै कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत पवनकुमार खड्काले दीर्घकालीन बचत र जीवन सुरक्षासँगै बीमितलाई थप लाभ प्रदान गर्ने उद्देश्यले योजना ल्याइएको बताए । उनले बीमालेखलाई निरन्तरता दिने बीमितलाई प्रोत्साहन गर्दै जीवन बीमाप्रतिको जनविश्वास अभिवृद्धि गर्न यस योजनाले सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गरे । कम्पनीले यस योजनामार्फत ग्राहकको दीर्घकालीन आर्थिक सुरक्षा सुनिश्चित गर्नुका साथै जीवन बीमाको पहुँच विस्तार र बीमा क्षेत्रको दिगो विकासमा योगदान पुग्ने अपेक्षा गरेको छ । थप जानकारीका लागि कम्पनीका शाखा कार्यालय, बीमा अभिकर्ता वा आधिकारिक वेबसाइटमार्फत सम्पर्क गर्न सकिने कम्पनीले जनाएको छ ।
उपभोक्ता अदालतमा ४४ मुद्दा दर्ता, चिकित्सकीय लापरवाहीका मुद्दा बढी
काठमाडौं । काठमाडौं उपभोक्ता अदालतमा चिकित्सकीय लापरवाही, उपभोक्ता ठगीलगायतका विषयमा ४४ वटा मुद्दा दर्ता भएका छन् । तीमध्ये चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ मा १० वटा मुद्दाको फैसला भएको छ भने ३४ वटा मुद्दा विचाराधीन अवस्थामा रहेको अदालतले जनाएको छ । उपभोक्ता अदालतका शाखा अधिकृत एवं सूचना अधिकारी होमनाथ कँडेलका अनुसार अदालतमा सबैभन्दा बढी चिकित्सकीय लापरवाहीसम्बन्धी मुद्दा दर्ता भएका छन् । चिकित्सकीय लापरवाहीसम्बन्धी ४ वटा मुद्दाको फैसला भइसकेको छ भने ९ वटा मुद्दा विचाराधीन अवस्थामा छन् । काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुर गरी तीन जिल्लाको क्षेत्राधिकार रहेको काठमाडौं उपभोक्ता अदालतमा विगतको तुलनामा पीडित उपभोक्ताका मुद्दा बढ्दै गए पनि अपेक्षित संख्यामा आउन नसकेको सूचना अधिकारी कँडेलले बताए । पर्याप्त प्रमाण नपुगेका कारण केही मुद्दा दर्ता गर्न नसकिएको र अदालती प्रक्रिया झन्झटिलो भएकाले पनि उपभोक्ता अदालतमा अपेक्षाकृत कम मुद्दा आउने गरेको उनको भनाइ छ। उपभोक्ता अदालतबारे जानकारी भए पनि धेरै मानिस अदालती प्रक्रियामा जान डराउने, खर्चिलो हुने र प्रक्रिया लामो तथा झन्झटिलो हुने भएकाले पीडितहरू उजुरी गर्न हिचकिचाउने गरेको कँडेलले बताए ।
