५५ खर्बको अर्थतन्त्र र प्रतिव्यक्ति आय १५८३ डलरकाे याेजना घोषणा गर्दै सरकार
काठमाडौं । सरकारले ५५ खर्बको अर्थतन्त्र र १५८३ अमेरेकी डलर प्रतिव्यक्ति आय सहितको महँत्वकाक्षी योजना घोषणा गर्दैैछ । राजधानीको सोल्टी होटलमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको नेतृत्वमा बस्ने बैठकले १५ औं पञ्चवर्षिय योजना घोषणा गर्दैछ । बुधबार र बिहिबार बस्ने राष्ट्रिय परिषदको बैठकले १५ औँ पञ्चवर्षिय योजनाको मस्यौदा–आधारपत्रलाई अन्तिम रुप दिन लागेकाे हो । मस्यौदा आधार पत्रमा आगामी ५ वर्षभित्र ९७ खर्ब ७७ अर्ब ७५ करोड लगानी गर्ने प्रारम्भिक योजना निर्माण गरिएको छ । बैठकको तयारी पुरा भएको आयोगका उपाध्यक्ष प्राडा पुष्पराज कँडेलले बताए । धेरै मिहेनेत र तथ्यसँग खेलेर योजना तयार गरिएकोले १५ औं पञ्च वर्षिय योजना सफल हुने उपाध्यक्ष कँडेलले दाबी गरे । उनले आधारपत्रमा दीर्घकालीन सोच, लक्ष्य र रणनीति समावेश भएकाले यसले अन्तिम रुप पाएपछि कार्यक्रम, परियोजना र बजेटसँग तालमेल गरिने बताए । सङ्घीयता लागू र राजनीतिक स्थिरतापछिको यो आवधिक योजना पहिलो हो । यसले नै मुलुकका वित्तीय सङ्घीयताको योजनाको अभ्यास गराउने उनको भनाई छ । योजनाको ९७ खर्ब कुल लगानीमध्ये ३६ खर्ब ७४ अर्ब ५६ करोड रुपैंयाँ सरकारले लगानी गर्ने उल्लेख गरिएको छ । यो कुल लगानीको ३७.६ प्रतिशत हो । निजी क्षेत्रले ५६ खर्ब ८३ अर्ब ८८ करोड लगानी गर्ने प्रारम्भिक प्रक्षेपण गरिएको छ । यो कुल लगानीको ५८.१ प्रतिशत हुनेछ । त्यस्तै, सहकारी क्षेत्रबाट ४ खर्ब १९ अर्ब ३१ करोड अर्थात ४.३ प्रतिशत लगानी हुने आयोगले प्रक्षेपण गरेको छ । सो लगानीबाट आर्थिक वर्ष २०८०.८१ कुल गार्हस्थ उत्पादनको आकार ५५ खर्ब १६ अर्ब पुग्ने र प्रतिव्यक्ति आम्दानी १५८३ डलर पुग्ने प्रक्षेपण गरिएको छ । त्यस्तै, आगामी पाँच बर्षमा मुलुकको औषत आर्थिक वृद्धिदर ९.३ प्रतिशत हुने पूर्वानुमान पनि आयोगले गरेको छ । आर्थिक वर्ष २०८०.८१ मा अर्थतन्त्रमा कृषि क्षेत्रको योगदान २२.१ प्रतिशत हुने अनुमान गरिएको छ भने उद्योग क्षेत्रको योगदान २०.३ प्रतिशत पुग्नेछ । सेवा क्षेत्रको योगदान ५७.६ प्रतिशत हुने अनुमान छ ।पाँच वर्षमा आयोगले १७ वटा राष्ट्रिय गौरवका आयोजनाहरु सम्पन्न गर्ने लक्ष्य निर्धारण गरेको छ । जसमा निजगढ विमानस्थलदेखि फास्ट ट्रयाकसम्म समावेश छन् । आयोजनाले सिक्टा सिंचाई आयोजना, बबई सिँचाई आयोजना, रानीजमरा कुलरिया सिँचाई आयोजना, भेरी बबई डाईभर्सन आयोजना, गौतम वुद्ध विमानस्थल, पोखरा विमानस्थल, निजगढ अन्तराष्ट्रिय विमानस्थल, काठमाडौं निजगढ फास्ट ट्रयाक, पुष्पलाल मध्यपहाडी लोकमार्ग, कोशी लोकमार्ग, कालगण्डकी करिडोर, कर्णाली करिडोर, हुलाकी राजमार्ग, मेलम्ची खानेपानी आयोजना, माथिल्लो तामाकोशी जलविद्युत आयोजना, लुम्बिनी विकास कोष र विद्युत प्रसारण आयोजनालाई सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखेको छ । यसैगरी बुढीगण्डकी जलद्यिुत आयोजना र पश्चिम सेति जलविद्युत आयोजना भने आरम्भ गरिसक्ने लक्ष्य निर्धारण गरेको छ । त्यस्तै, पशुपति क्षेत्र विकास कोष, राष्ट्रपति चुरे तराई मधेश संरक्षण र रेल्वे तथा मेट्रो विकास आयोजना भने पाँच बर्षपछि पनि क्रमागत रुपमा सञ्चालन भैरहनेछन् । मस्यौदामा विसं २१०० सम्ममा मुलुकको प्रतिव्यक्ति आय १२ हजार ५०० अमेरिकी डलरमा पु¥याउने दीर्घकालीन सोचसहितको योजना उल्लेख छ । हाल मुलुकको प्रतिव्यक्ति आय एक हजार चार अमेरिकी डलर छ भने कूल गार्हस्थ उत्पादन रु ३० खर्ब सात अर्ब छ । गरीबीको रेखामुनि रहेको जनसङ्ख्या २१ दशमलव ६ प्रतिशत छ । प्रदेश नं २, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशको मानव विकास सूचकाङ्क अन्य प्रदेशको तुलनामा कम छ । बैठकमा उपप्रधानमन्त्री एवं मन्त्री, प्रतिनिधिसभामा प्रमुख प्रतिपक्षी दलका नेता, प्रदेश सरकारका मुख्यमन्त्री, सङ्घीय संसद्का समितिका सभापति, नेपाल राष्ट्र बैङ्कका गभर्नर, ३ सय ५० जनाको सहभागिता हुने आयोगका सचिव लक्ष्मण अर्यालले जानकारी दिए ।
सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले गर्यो मृत्यु बीमा दावी भुक्तानी
काठमाडौँ । सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीले भक्तपुरको चाँगुनारायण नगर पालिका वडा नं ८ को कार्यालयमा मृत्यु दाबी भुक्तानी कार्यक्रम आयोजना गरी स्व. यमकुमारी दुलाल खत्रीका हकवाला छोरा उमेश दुलालखत्रीलाई मृत्यु दावी वापत चेक हस्तान्तरण गरेको छ । सोमबार आयोजित कार्यक्रममा कम्पनीका सूर्य बिनायक शाखाका प्रबन्धक भुवन केसीद्वारा संचालित कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि चाँगुनारायण ८ नम्बर वडाका अध्यक्ष परासर सापकोटाबाट २ लाख रुपैयाँको चेक तथा कम्पनीको सहायक महाप्रबन्धक चुडामणि सुबेदीबाट मृत्यु दावीभुक्तानी सम्बन्धी पत्र हस्तान्तरण गरिएको हो । बीमित स्वः यमकुमारी दुलाल खत्रीले बिमालेख नम्बर ३०२००००००१४९ अन्तर्गत १८ बर्ष अबधिको सन लाइफ साबधिक जीबन बीमा योजनामा बिमाङ्क २ लाख रुपैयाँ जीबन बिमा गराएकोमा माघ ६ गते उनको मृत्यु भएको थियो ।
चुक्ता पूँजी धेरै भएका २१ ठूला कम्पनीमा हाइड्रो क्षेत्रको बर्चश्व, कस्को चुक्ता पूँजी कति ?
काठमाडौँ । चुक्ता पूँजीका हिसावले बैंकिङ क्षेत्र बाहेक नेपालका २१ ठूला कम्पनीमध्ये संख्यात्मक रुपमा जलबिद्युत क्षेत्रका कम्पनीको बर्चश्व देखिएको छ । ठूला २१ वटा कम्पनी मध्ये १५ वटा हाइड्रो, २ वटा बीमा, २ वटा सिमेन्ट र दूरसञ्चार र पेट्रोलियमसँग सम्बन्धित १-१ वटा कम्पनी रहेको कम्पनी रजिष्ट्रार कार्यालयले जनाएको छ । कम्पनी रजिष्ट्रार कार्यालयको तथ्याङ्क अनुसार २४ अर्ब ७५ करोड चुक्ता पूँजी भएको एसजेवीएन अरुण ३ पावर डेभलमेण्ट कम्पनी सबैभन्दा ठूलो कम्पनी हो । ९०० मेगावाट क्षमताको अरुण तेस्रो जलविद्युत् आयोजना निर्माण गर्ने यो कम्पनी भारतीय हाइड्रोपावर कम्पनीको मुख्य लगानी रहेको कम्पनी हो । त्यसैगरी नेपाल सरकार र सर्वसाधारण समेतको लगानी भएको हाइड्रोइलेक्ट्रिसिटी इन्भेष्टमेन्ट एण्ड डेभलपमेन्ट कम्पनी (साविकको जलविद्युत् लगानी तथा विकास कम्पनी) २२ अर्ब चुक्ता पूँजीसहित दोस्रो ठूलो कम्पनीको रुपमा रहेको छ । त्यस्तै, सरकारी लगानीको नेपाल टेलिकम १५ अर्ब चुक्ता पूँजीसहित तेश्रो ठूलो कम्पनी हो । दूरसञ्चार क्षेत्रको विकास बिस्तारमा महत्वपूर्ण योगदान दिएको नेपाल टेलिकम धेरै कारोबार गर्ने कम्पनी मध्येमा पनि टप टेन भित्र पर्छ । यी हुन् धेरै चुक्ता पुँजी भएका २१ कम्पनी
स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम ४२ जिल्लामा बिस्तार, साढे १६ लाखले गराए बीमा
काठमाडौ । स्वास्थ्य बीमा बोर्डले ४२ जिल्लामा स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम बिस्तार गरेको छ । अहिलेसम्म देशभरबाट साढे १६ लाख जना स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रममा सामेल भएका छन् । स्वास्थ्य बीमा बोर्डका प्रमुख रमेशकुमार पोखरेलले स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम प्रभावकारी ढंगले अघि बढेको बताए । २०७२ साल चैत २५ गते स्वास्थ्य बीमा बोर्डको स्थापना भएको हो । मध्यम वर्गीय परिवारका मानिसहरुलाई स्वास्थ्य बीमाको अपरिहार्यता रहेको उनले बताए । सरकारको योजना अनुसार यस आर्थिक बर्षमा बीमा विस्तार गर्ने भनिएपनि सहज ढंगले अघि बढ्न भने सकेको छैन । स्वास्थ्य बीमा बोर्डका प्रमुख पोखरेलका अनुसार इन्स्योरेन्स म्यानेजमेन्ट सिस्टमको आधारमा बोर्डले काम गरिरहेको छ । बोर्डमा दक्ष कर्मचारीहरुको वृद्धी गर्दै जाने हो भने भोलिका दिनमा स्वास्थ्य बीमाका क्षेत्रमा निकै प्रगति हुने उनले बताए । सरकारले हालै ७० वर्ष भन्दा माथिका ज्येष्ठ नागरिक निःशुल्क बीमा गरिदिने निर्णय गरेको छ । सामाजिक सुरक्षाका हिसाबले राज्यले गरेको निर्णय ज्येस्ठ नागरिकहरु प्रतिको सम्मानपनि भएको उनले बताए ।
सिटिजन्स बारा-पर्सा हुरी पिडित राहत कोष २०७५ को स्थापना
काठमाडौं । सिटिजन्स बैंकले पीडित व्यक्ति तथा प्रभावित परिवारलाई सहयोग गर्ने हेतुले “सिटिजन्स बारापर्सा हुरी पिडित राहतकोष २०७५” को स्थापना गरेको छ । हावाहुरीबाट प्रभावितका लागि राहत स्वरुप उक्त राहतकोषमा बैंकले रू दस लाखको सहयोग जम्मा गर्ने निर्णय गरेको हो । पीडितहरुको दुःखको घाउमा मलम लगाउने उद्देश्यले सिटिजन्स बैंकको जुनसुकै शाखा कार्यालयबाट “सिटिजन्स बारापर्सा हुरी पिडित राहतकोष २०७५” को खाता नं ००१०१००००३१६७२०१ मा रकम जम्मा गर्न सकिने व्यवस्था रहेको छ । उक्त खातामा सहयोग गर्नेको नाम ठेगाना र सहयोग रकम बैंकको वेवसाईट तथा सूचनापाटीमा प्रकाशित गरिने जानकारी दिएको छ । बैंकका देशैभरी ८१ वटा शाखा, ७५ वटा एटिएम र ९९ वटा शाखा रहित बैंकिङ्ग एकाईहरुबाट करिव चार लाख ग्राहकवर्गलाई आधुनिक बैंकिङ्ग सेवाहरु प्रदान गर्दै आएको छ ।
सिटिजन लाइफको नयाँशाखा अब मेलम्चीमा
काठमाडौं । सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्सको ६३ औं शाखा सिन्धुपाल्चोकको मेलम्चीमा संचालन गरेको छ । सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत पोषकराज पौडेलले उक्त नयाँ शाखाको उद्घाटन गरेका हुन् । सिन्धुपाल्चोकका स्थानिय बासिन्दाहरुलाई बीमा योजनाहरु सम्बन्धि जानकारी प्रदान गर्न तथा सहज र सरल बीमा शुल्क भुक्तानी गर्नका उक्त नयाँ शाखा खोलिएको हो । सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीको नेपालभर ६३ वटा कार्यालयहरुमा २०० भन्दा बढी कर्मचारीहरु कार्यरत छन् । उक्त इन्स्योरेन्सको आर्थिक वर्षको प्रथम त्रैमासिकको तुलनामा दोस्रो त्रैमासिकमा बीमा शुल्क संकलनमा ६० प्रतिशत र सोही अवधिको खुद नाफामा १२० प्रतिशतभन्दा बढीले बृद्धि हुनुका साथै २०७५ पौष मसान्त सम्ममा रु.२४५ करोडको लगानी गर्न सफल जानकारी दिएको छ ।
ज्योति विकास र अजोड इन्स्योरेन्सबीच बीमा सेवा सम्बन्धी सम्झौता
काठमाडौं । ज्योति विकास बैंक र अजोड इन्स्योरेन्सबीच बीमा सेवा प्रदान गर्ने सम्बन्धी सहकार्य भएको छ । सम्झौतापत्रमा ज्योति विकास बैंकका तर्फबाट प्रमुख कार्यकारी अधिकृत मनोजकुमार ज्ञावली तथा अजोड इन्स्योरेन्सका तर्फबाट प्रमुख कार्यकारी अधिकृत कुमारबहादुर खत्रीले संयुक्त रुपमा हस्ताक्षर गरेका हुन् । सम्झौता अनुसार ज्योति विकास बैंकको कर्पोरेट तथा विभिन्न शाखा कार्यालयहरुबाट बैंकका ग्राहकहरूले अजोड इन्स्योरेन्सले प्रदान गर्ने निर्जीवन बीमा सम्बन्धी सेवा सुविधाहरू प्राप्त गर्न सक्नेछन् ।
१३.७२ अंकले बढ्यो नेप्से, आधा अर्बको कारोबार
काठमाडौ । साताको तेस्रो दिन मंगलबार पनि नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) परिसूचकमा वृद्धी भएको छ । नेप्से परिसूचक १३.७२ अंकले बढेको हो । १.१९ प्रतिशतले बढ्दा नेप्से परिसूचक ११६३.४७ बिन्दुमा पुगेको हो । मंगलबार सेयर बजारमा १६९ कम्पनीले सेयर कारोबार गरेका छन् । १८ लाख ९३ हजार १ सय २० कित्ता सेयर खरिद बिक्री हुँदा ५० करोड ८ लाख ८१ हजार ७ सय ३८ रुपैयाँको कारोबार भएको छ । बैंक समूह १९.६७, होटल समूह २०.०१, विकास बैंक समूह ३.६१, वित्त समूह १.६८, उत्पादन मूलक समूह ८.७३, अन्य ५.६१, माईक्रोफाईनान्स २.२१ र जीवन बीमा समूह ३८.८६ अंकले बढेका छन् । बजार बढेको दिन जलविद्युत समूह ३.४८ र निर्जीवन बीमा समूह ६.७६ अंकले घटेका छन् । साताको तेश्रो दिन आज भार्गव विकास बैंकका लगानीकर्ताले ९.४० प्रतिशतले सबैभन्दा धेरै नाफा आर्जन गरेका छन् । यस्तै, युनिभर्सल पावर कम्पनीका लगानीकर्ताले ९.५८ प्रतिशतले सबैभन्दा धेरै घाटा व्यहोरेका छन् ।
