टोखा-नुवाकोट सडक, तमोर जलविद्युत र खानेपानीमा ३६७ अर्ब लगानी गर्ने चिनियाँ प्रस्ताव
काठमाडौं । चीनका ठूला कम्पनीहरु मध्ये एक चाईना मेशिनरी ईन्जिनियरिङ कर्पोरेशन (सिएमइसी)ले सरकार समक्ष नेपालको खानेपानी, जलविद्युत (हाईड्रोपावर) र सडक तथा सुरुङ मार्ग निर्माण गर्ने आशय सहित प्रस्ताव दर्ता गरेको छ । ती परियाेजना निर्माणका लागि ३६७ अर्ब रूपैयाँ लगानी हुने अनुमान गरिएकाे छ । लगानी सम्मेलनमा सहभागी हुन आएको सिएमइसी कम्पनीले खानेपानीका पाँच आयोजना, काठमाडौंको टोखादेखि नुवाकोट छहरे जोड्ने सडक तथा सुरुङ मार्ग र जलाशययुक्त ७५६ मेगावाटको तमोर हाईड्रोपावर आयोजनामा लगानी ल्याउने आशय सहित प्रस्ताव प्रधानमन्त्री समक्ष पेश गरेको हो । उक्त कम्पनीले पेश गरेको प्रस्तावमा खानेपानीका पाँच आयोजनाहरु नारायणी थोक वितरण, कर्णाली बबई थोक वितरण, भेरी सुर्खेत उपत्यका पम्पिङ, दाङको पातुखोला र भक्तपुरको महादेव खोला खानेपानी आयोजनामा लगानी ल्याउने आशय व्यक्त गरेको छ । सम्भाव्यता अध्ययन भईसकेका यी पाँच आयोजनाहरुको लागत करिब ९० अर्ब लाग्ने अनुमान गरिएको छ । यी पाँच वटै खानेपानीका आयोजनाबाट करिब ६० लाख जनसंख्या लाभान्वित हुने प्रारम्भिक अध्ययनले देखाएको छ । खानेपानीका यी आयोजनाहरुको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन कम्पनी आफैंले तयार गर्ने, चीन सरकारसँग समन्वय गरी चाईना एक्जिम बैंक मार्फत नेपाल सरकारलाई सहुलियतपूर्ण ऋण सहायता उपलब्ध गराउने र निर्धारित समयभित्र आयोजना सम्पन्न गर्ने प्रस्ताव प्रधानमन्त्री कार्यालयमा दर्ता गराईएको सिएमइसीको नेपाल प्रतिनिधि विश्वास खतिवडाले जानकारी दिए । कम्पनीले सबै आयोजनाहरुमा लगानी छिटो जुटाउन ईन्जिनियरिङ प्रोक्युरमेन्ट कन्स्ट्रक्सन एण्ड फाइनान्स (ईपिसिएफ) मोडालिटीमा आयोजना अघि बढाउने प्रस्ताव गरेको खतिवडाले बताए । ‘खानेपानी जस्तो कुरा जनताको मौलिक हक अधिकारसँग जोडिएको हुँदा यो जस्तो महत्वपूर्ण आयोजना अरु केही हुन सक्दैन । सरकारले यसलाई राष्ट्रिय प्राथमिकता प्राप्त आयोजना घोषणा गरी अघि बढाउनुपर्छ भनेर हामीले आग्रह गरेका छौं । सोही अनुसार नै खानेपानी आयोजना अगाडि बढाउने र लगानी जुटाएर निर्माणको काम गर्ने कम्पनीले प्रस्ताव गरेको छ’ उनले भने । यसैगरी सिएमइसीले सामाखुसी टोखा नुवाकोटको छहरे सडक तथा सुरुङ मार्ग निर्माण गर्न प्रस्ताव पेश गरेको छ । नेपाल र चीन जोड्नका लागि यो सडक अति महत्वपूर्ण रहेको खतिवडाले बताए । काठमाडौंबाट छोटो दूरीमा चीनको केरुङ पुग्न सजिलो हुने भएकाले यस सडक आयोजनालाई सरकारले विशेष प्राथमिकता दिनुपर्ने उनको भनाई छ । कम्पनीले सहुलियतपूर्ण ऋण सहयोगमा यो सडक आयोजना अघि बढाउने प्रस्ताव प्रधानमन्त्री कार्यालयमा गत आईतबार दर्ता गराएको हो । यो आयोजनाको लागत करिब २७ अर्ब रहेको अनुमान गरिएको छ । त्यस्तै सिएमइसी कम्पनीले ७५६ मेगावाटको जलाशययुक्त तमोर हाईड्रोपावर आयोजनामा समेत लगानी जुटाई आयोजना अघि बढाउने प्रस्ताव पेश गरेको छ । तीन वर्ष अघि नै यस आयोजनामा लगानी जुटाउने प्रस्ताव कम्पनीले गरेको खतिवडाले जानकारी दिए । तमोर हाईड्रोको अनुमानित लागत करिब डेढ खर्ब रहने अनुमान छ । कस्तो हो सिएमइसी कम्पनी ? सिएमइसी सन् १९७८ मा स्थापना भएको सरकारी कम्पनी हो । यो चीनको उत्कृष्ट १० भित्र पर्ने ईन्जिनियरिङ कम्पनी हो । यसले १ सय ५० वटा देशहरुमा खानेपानी, उर्जा र यातायात लगायत अन्य पूर्वाधारको क्षेत्रमा निर्माणको काम गरिरहेको छ । सन् २०१७ मा यस कम्पनीको वार्षिक कारोबार ३ खर्ब ७८ अर्ब रुपैंयाको भएको थियो । यो कम्पनीको नेट वर्थ (खुद सम्पत्ति) २ दशमलब ५ बिलियन अमेरिकी डलर रहेको छ ।
आँधी हुरी प्रभावित घाइते पशुहरुलाई उपचार गर्दै स्नेहाज केयर
काठमाडौं । आँधीहुरी प्रभावित बारा र पर्सा जिल्लामा स्नेहाज केयरले बिरामी तथा घाईते पशुहरुलाई भेटनरी सेवा सञ्चालन गरेको छ । घाइते पशु उपचार गर्न औषधी र डाक्टर सहित स्नेहाज केयरको टोली प्रभावित जिल्ला पुगेको हो । हावाहुरीमा परि सयौँको सँख्यामा जिवजनावरहरु घाईते तथा बिरामी भएका छन् भने सयौँ जनावरहरु हराईरहेका छन् । मृत पशुबाट महामारी फैलिन नदिन केयरले अहिले विषेश सावधानी अपनाइ रहेको केयरका डाक्टर सुमन श्रेष्ठले बताए । हाल केयरले कति पशुपंक्षीको क्षति भयो भन्ने विवरण सँकलन भईरहेकोले गरिरहेको छ । केयरले घाईते जिव जन्तुहरुलाई आवश्यक उपचार तथा दानापानीको व्यवस्थापन गरिरहेको छ । केयरले हावाहुरी प्रभावित बारा जिल्लाको महागढीमाई नगरपालिकास्थित तेलगाँई टोल र बेनौली, फेटा गाँउपालिकाको पुरैनिया, भरवलीया तथा भलुही लगायतका स्थानमा बिरामी जनावरहरुको उपचार गरिरहेको छ । यसैगरी कलैया उपमहानगरपालिकाको धर्मनगर, परवानीपूर गाँउपालिकाको चैनपूर, स्वर्णपूर गाँउपालिकाको हर्दिया, परशुरामपूर, वगही लगायत पचरौता नगरपालिकाको प्रभावित स्थानहरुमा सँस्थाको टोलीले पशु सेवा विज्ञ केन्द्र, बारा तथा स्थानीय निकायहरुसँगको समन्वयमा काम गरिरहेको सँस्थाका अध्यक्ष स्नेहा श्रेष्ठले जानकारी दिइन्। श्रेष्ठले आँधि प्रभावित क्षेत्रमा सँस्थाको टोली निरन्तर रुपमा कार्यरत रहेकोले केहि समस्या रहेमा आफ्नो टोली खबर गर्न आग्रह गरेकी छिन् । “सँस्थाको टोलीले स्थलगत रुपमा पठाएको विवरण र स्थानीय आवश्यकताको आधारमा आवश्यक पर्ने राहत सामग्री जुटाउन सँस्था लागि परिरहेको छ, हामी हावाहुरी प्रभावित स्थानका मानिस तथा जनावरहरुको स्वास्थ्यलाभको कामना गर्दछौँ, अध्यक्ष श्रेष्ठले भनिन ।”
सेञ्चुरी कमर्सियल बैंकको साधारण सभा बैशाख १२ गते, बुक क्लोज कहिले ?
काठमाठौँ । सेञ्चुरी कमर्सियल बैंक लिमिटेडको आठौँ वार्षिक साधारण सभा बैशाख १२ गते हुने भएको छ । मंगलबार सम्पन्न बैंक सञ्चालक समितिको बैठकले साधारण सभाको मिति तय गरेको हो । बैंकको साधारण सभा र लाभांश प्रयोजनका लागि चैत २९ गतेदेखि २०७६ बैशाख १२ गतेसम्म बैंकको शेयर दाखिल खारेज बन्द(बुक क्लोज) रहने जनाइएको छ । नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज लिमिटेडमा चैत २९ गतेभन्दा अगाडि भएका कारोबारहरु सोको ७ कार्यदिन भित्र बैंकको शेयर रजिष्ट्रार सिभिल क्यापिटल मार्केट लिमिटेड काठमाडौँमा प्राप्त भइसक्नु पर्नेछ । बैंकले प्रस्तावित गरेको हालको चुक्ता पूँजी ८ अर्ब २५ करोड ४ लाख ६२ हजार ३ सय २९ रुपैयाँको २ प्रतिशत बोनस शेयर र ४.५ प्रतिशत नगद लाभांश(कर सहित) लाई नेपाल राष्ट्र बैंकबाट स्वीकृति भएको र साधारण सभाबाट पारित गर्ने कार्यतालिका रहेको छ ।
हिमालय उर्जाको आइपीओ खुल्यो, अधिकतम ६ हजार ५ सय कित्तासम्म भर्ना पाइने
काठमाडौ । हिमालय उर्जा विकास कम्पनीले साधारण सेयर (आईपिओ) निष्काशन गरेको छ । कम्पनीले चैत्र २० गते सर्वसाधारणतर्फ १४ करोड ८५ लाख रुपैयाँ बराबरको १४ लाख ८५ हजार कित्ता साधारण सेयर निष्काशन गरेको हो । कम्पनीले जारी पूँजीको ९९ करोड रुपैयाँको १५ प्रतिशत बराबरको सेयर आईपिओ बिक्री गर्न लागिएको हो । सामूहिक लगानी कोषलाई निष्काशित कित्ता मध्येको ५ प्रतिशत बराबर ७४ हजार २ सय ५० कित्ता र कर्मचारीहरुलाई २ प्रतिशत बराबरको ४४ हजार ५ सय ५० कित्ता छुट्याएर बाँकी १३ लाख ६६ हजार २ सय कित्ता सेयर बिक्री गर्न लागेको हो । सर्वसाधारण सेयरको निष्काशन तथा बिक्री प्रबन्धक नबिल इन्भेष्टमेन्ट बैकिङ् लिमिटेड रहेको छ । साधारण सेयर छिटोमा चैत्र २५ गते निष्काशन बन्द हुनेछ भने ढिलोमा बैशाख १९ गतेसम्म खुल्ला हुनेछ । आईपिओमा न्यूनतम ५० कित्ताका लागि ५ हजार रुपैयाँ देखि अधिकतम ६ हजार ५ सय कित्ताका लागि ६ लाख ५० हजार रुपैयाँसम्मको आवेदन दिन पाईने व्यवस्था छ । संस्थापक सञ्चालक र आयोजना प्रभावितका लागि सेयर खरिद गरिसकेका व्यक्तीले उक्त आईपिओमा आवेदन गर्न पाउँदैैनन् ।
सेञ्चुरी बैंकद्धारा हावाहुरीवाट पिडितलाई सहयोग
काठमाडौं । सेञ्चुरी बैंकले हावाहुरीवाट पिडित परिवारलाई ५ लाख रुपैयाँ बराबरको खाद्यान्न सहयोग गरेको छ । आइतबार साँझ बारा र पर्सामा आएको शक्तिशाली हावाहुरीको कारण मृत्यु हुनेहरुमा हार्दिक समवेदना तथा घाइतेहरुको शिघ्र स्वास्थ्य लाभको कामना गर्दै खाद्यान्न सहयोग गरेको हो । राहत स्वरुप यस सेञ्चुरी कमर्सियल बैंकद्धारा बैंकको संस्थागत सामाजिक उतरदायित्व कार्यक्रम अन्तर्गत त्यस अकल्पनिय घटनाका ४९० पिडित परिवारहरुलाई खाद्यान्न सहयोग गरेको छ ।
अर्थमन्त्रीको प्रश्नः दोहोरो अंकको आर्थिक बृद्धिदर ल्याउने ड्राइभर के हो ?
काठमाडौँ । अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडाले मुलुकमा दोहोरो अंकको आर्थिक बृद्धिदर ल्याउने ड्राइभर के हो भनी प्रश्न गरेका छन् । राष्ट्रिय विकास परिषद्को बैठकमा बुधबार उनले यस्तो प्रश्न गरेका हुन् । राष्ट्रिय योजना आयोगले १५ औँ पञ्चवर्षिय योजनाको आधारपत्रलाई अन्तिम रुप दिंदै गर्दा अर्थमन्त्री खतिवडाले भने–‘मुलुकमा दोहोरो अंकको बृद्धिदर कसरी आउँछ भन्ने कुरा पनि पञ्चवर्षिय योजनाको आधारपत्रमा उल्लेख गर्नुपर्छ ।’ राष्ट्रिय विकास परिषद् बैठकमा अर्थमन्त्री खतिवडाले भने–‘दोहोरो अंकको आर्थिक बृद्धिको ड्राइभर उर्जा, पर्यटन वा कृषि के हो ? त्यसको उपयोगको तरिका के हो ? ती क्षेत्रले अर्थतन्त्रलाई कसरी नेतृत्व गर्छ ?’ दुई दिनसम्म चल्ने बैठकमा अर्थमन्त्री खतिवडाले उच्च आर्थिक बृद्धिदरले धनी र गरिबबीचको खाडल कसरी घटाउँछ ? गरीबहरुलाई कसरी माथि उठाउन सकिन्छ ? यी विषयलाई महत्व दिनु पर्ने बताए । सूचना प्रविधिको उपयोगले गुमेको रोजगारीलाई कसरी परिपूति गर्ने भन्ने बारे नयाँ क्षेत्रको खोजी आवश्यक रहेको अर्थमन्त्री खतिवडाले बताए । बैठकको प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले उद्घाटन गरेका छन् । बैठकमा नेकपा अध्यक्ष प्रचण्ड, उपप्रधान तथा रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेल, कांग्रेस उपसभापति विजयकुमार गच्छदारलगायतको उपस्थिति रहेको छ ।
नयाँ वर्षमा एलजीले ल्यायो ‘खुशीको अपग्रेड’ अफर, ४३ प्रतिशत सम्म क्यास ब्याक
काठमाडौं । नयाँ वर्षलाई लक्षित गरि एलजीले नयाँ वर्ष छुट योजना बजारमा ल्याएको छ । खुशिको अपग्रेड नामक यस योजना मार्फत एलजीका टेलिभिजन तथा साउण्ड सिस्टमको खरिदमा ४३ प्रतिशत सम्मको क्यास ब्याकपाउन सकिनेछ साथै एलजीका टेलिभिजनहरुमा २ वर्षको वारेण्टी समेत रहेको छ । साथै सिङ्गल डोर रिफ्लेक्टरकोे खरिदमा २० प्रतिशत सम्मको क्यास ब्याक, डबल डोर रिफ्रिजेरटोमा मिस्टुर ग्रिन्डर, साईड वाई साईड रिफ्लेक्टरमा भ्याकुम किल्निर, एसी माफ्रि जडान र माईक्रो वेभ ओभनको खरिदमा कुकिङ्ग किड्ट पाईनेछ । एलजीका फन्ड वासिङ्ग मेशिनमा हट पोट, टप लोड वासिङ्ग मेशिनमा आइरन, डिश वाशरमा डिटरजेन्ट, भ्याकुम किल्नरमा २० प्रतिशत सम्मकोक्यास ब्याक र चेस्ट् फ्रिजको खरिदमा १७ प्रतिशत सम्मको छुट रहेको छ । यो योजना नेपाल भरि चैत्र २० गते देखि सिमित अवधिको लागि मात्र लागु गरिएको कम्पनीले जनाएको छ ।
जनशक्ति अभावमा खेतियोग्य जमिन बाँझै, आकर्षक बीमा प्याकेजले वैदेशिक रोजगारीमा भने आकर्षण
काठमाडौँ । खेतीयोग्य जमिन बाँझो राख्नेलाई ३ लाख रुपैयाँ जरिवाना हुने कानून बनिरहँदा कृषि क्षेत्रमा जनशक्तिको अभाव भइरहेको छ । वैदेशिक रोजगारीमा जानेको संख्यामा कुनै कमि नहुँदा स्वदेशमा जनशक्ति अभाव भएको हो । स्वदेश मै जनशक्तिको अभाव भइरहँदा राज्यका तर्फबाट वैदेशिक रोजगारी घटाउने र स्वदेश मै उद्यम गर्नतर्फ आकर्षित गर्ने खालका ठोस कार्यक्रम ल्याउन सकेको छैन । स्वदेशी जनशक्तिलाई स्वदेश मै टिकाउने कार्यक्रम त छैन नै बैदेशिक रोजगारमा जान ईच्छुकलाई बीमा प्याकेजले भने आकर्षण गरिरहेको छ । वैदेशिक रोजगारमा जानेका लागि यस्ता छन् बीमा सुविधा : वैदेशिक रोजगारमा जानेको मृत्यु भएमा १० लाख रुपैयाँसम्म बीमा पाईने व्यवस्था रहेको छ । पूर्ण अशक्त भएमा समेत १० लाख रुपैयाँ पाइने आंशिक अशक्तता वा आंशिक अंगभंग भएमा बीमाङ्कीको ४० देखी ५० प्रतिशतसम्म पाईन्छ । किरिया तथा अन्य खर्च बमोजिम १ लाख रुपैयाँ पाईने व्यवस्था छ । औषधी उपचार खर्च स्वरुप वास्तविक खर्च बिमाङ्कको १० प्रतिशत हद नबढ्ने गरी रकम प्राप्त गर्न सकिन्छ । विदेशमा मृत्यु भएर शव ल्याउन लाग्ने खर्चमा १ लाख रुपैयाँसम्म पाईन्छ । वैदेशिक रोजगारको क्रममा घातक रोग लागेमा ५ लाख रुपैयाँ सम्मको बीमा गर्न मिल्ने सुविधा उपलब्ध छ । यसकारण वैदेशिक रोजगारी सुरक्षित छ भन्दै यसतर्फ स्वदेशका युवा जनशक्ति विदेश तिर लम्किरहेका छन् । आगामी दिनमा सरकारको नीति नियमले विदेश जाने नेपालीलाई प्रोत्साहन तथा स्वदेशका श्रमिकलाईपछि पार्ने अवस्था आउनु हुदैन । बीमा क्षेत्रमा कसैलाई काखा कसैलाई पाखा गरेर भन्दापनि स्वदेश मैत्री बीमाका योजना सुचारु गर्नु आवश्यक रहेको बिज्ञहरुको तर्क छ । बीमा समितिका उप-निर्देशक साम्बाराज लामिछानेका अनुसार-‘विदेश जाने कामदारले ३२ सय रुपैयाँ तिरेर बीमा कम्पनी मार्फत आफ्नो जोखिम वहनमा सहभागिता देखाउँदै आएका छन्, यसैकारण उनीहरुले आफ्नो सुरक्षा महशुस गर्न पाउँछन् ।’ श्रम स्वीकृति पाउन बीमा अनिवार्य वैदेशिक रोजगारमा जान चाहने कामदारले श्रम स्विकृती पाउन अनिवार्य रुपमा बीमा गरेको हुन पर्छ । केही समय अगाडी नक्कली बीमालेख समेत बजारमा फेला परकाले हाल बैदेशिक बीमा सम्बन्धी सम्पूर्ण कामहरु बीमा पूल मार्फत गरिन्छ । बीमा पुल अन्तर्गत सम्पूर्ण बीमा कम्पनीहरु सहभागी हुन पाएपनि यसको मुख्य रेकर्ड ४ वटा कम्पनीमा मात्र रहन्छ । हाल पुलको सञ्चालन तथा बीमा लेख जारी गर्ने कार्य नेशनल लाईफ ईन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड, सूर्या लाईफ ईन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड, युनियन लाईफ ईन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड र रिलायबल नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडले गरिरहेका छन् । ४ वटा बीमा कम्पनीहरु मध्येबाट एउटा कम्पनी फोकल कम्पनीको रुपमा रहन्छ । सोही फोकल कम्पनीले बीमा पुलको व्यवस्थापन गर्नुपर्छ । पुलको सञ्चालन तथा बीमा लेख जारी गर्ने कार्यको लागि १ वर्ष पश्चात अन्य बीमकको छनौट हुन्छ ।
