४१ करोड डलरका नयाँ परियोजनासँग भारतको चिप उद्योग विस्तार
काठमाडौं । विश्वव्यापी सेमिकन्डक्टर आपूर्ति शृङ्खलामा आफ्नो स्थान मजबुत बनाउने लक्ष्यसहित भारतले ४१ करोड ४० लाख डलर बराबरका दुई नयाँ सेमिकन्डक्टर परियोजनालाई स्वीकृति दिएको छ । यो निर्णयले देशलाई इलेक्ट्रोनिक्स उत्पादनको उदीयमान केन्द्रका रूपमा स्थापित गर्ने सरकारी प्रयासलाई थप गति दिने अपेक्षा गरिएको छ । सरकारले सोमबार राति स्वीकृति दिएका यी परियोजनामध्ये एक एलइडी डिस्प्ले उत्पादन सुविधा हो भने अर्को सेमिकन्डक्टर प्याकेजिङ युनिट हो । यी दुई थपिएसँगै भारतमा यस्ता परियोजनाको सङ्ख्या १२ पुगेको छ । यसमा करिब १७ अर्ब २० करोड डलर बराबरको कुल लगानी प्रतिबद्ध रहेको बताइएको छ । भारतले सन् २०२१ देखि घरेलु चिप उत्पादन क्षमतामा विस्तार गर्ने रणनीति अघि बढाउँदै आएको छ । आयातमा निर्भरता घटाउने, आपूर्ति प्रणालीलाई सुरक्षित बनाउने तथा प्रविधिमा आत्मनिर्भरता हासिल गर्ने उद्देश्यले निर्माण, डिजाइन र प्याकेजिङसँग सम्बन्धित विभिन्न पूर्वाधारमा निरन्तर लगानी बढाइएको छ । प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले यी नयाँ परियोजनाहरूलाई भारतलाई विश्वव्यापी सेमिकन्डक्टर मूल्य शृङ्खलामा अग्रणी बनाउने दीर्घकालीन योजनाको महत्त्वपूर्ण हिस्सा भएको बताएका छन् । उनका अनुसार सेमिकन्डक्टर क्षेत्रमा भइरहेको प्रगतिले आर्थिक रूपान्तरणलाई तीव्र बनाउने, प्राविधिक आत्मनिर्भरता सुदृढ गर्ने र नवप्रवर्तनमा आधारित पारिस्थितिकी प्रणालीलाई थप ऊर्जा प्रदान गर्नेछ । सरकारी विवरणअनुसार एलइडी परियोजना मिनी र माइक्रो डिस्प्ले मोड्युल उत्पादनमा केन्द्रित रहनेछ । यसका लागि कम्पाउन्ड सेमिकन्डक्टर निर्माणसम्बन्धी एकीकृत सुविधा स्थापना गरिनेछ । त्यस्तै, प्याकेजिङ युनिटले अटोमोबाइल, औद्योगिक तथा उपभोक्ता इलेक्ट्रोनिक्स क्षेत्रमा आवश्यक पर्ने चिप समाधान उपलब्ध गराउने लक्ष्य राखेको छ । यी पहलहरूले देशभित्र विकास भइरहेको उच्चस्तरीय चिप डिजाइन क्षमतालाई पूरक सहयोग पुर्याउने र समग्र सेमिकन्डक्टर पारिस्थितिकी प्रणालीलाई उल्लेखनीय रूपमा सुदृढ बनाउने विश्वास सरकारको छ । भारतको चिप बजार पनि तीव्र रूपमा विस्तार भइरहेको छ । सन् २०२३ मा करिब ३८ अर्ब डलरको रहेको बजार सन् २०२४–२५ सम्म ४५ देखि ५० अर्ब डलरसम्म पुग्ने अनुमान गरिएको छ । सरकारले सन् २०३० सम्म यस क्षेत्रलाई एक खर्ब डलरको स्तरमा पुर्याउने महत्त्वाकांक्षी लक्ष्य अघि सारेको छ । यसअघि स्वीकृत कतिपय उत्पादन केन्द्रहरूले सञ्चालन सुरु गरिसकेका छन् भने दुई परियोजनाले त व्यावसायिक ढुवानीसमेत सुरु गरिसकेको बताइएको छ, जसले भारतको चिप उद्योग विस्तारको गति झन् स्पष्ट बनाएको छ । रासस
निगमलाई प्रतिसिलिन्डरमा १ हजार बढी घाटा
काठमाडौं । नेपाल आयल निगमले खाना पकाउने ग्यास (एलपी) मा ठूलो वित्तीय संकट झेलिरहेको बताएको छ । निगमका प्रवक्ता मनोज ठाकुरले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य बढेर आएका कारण निगमले अहिले प्रति सिलिन्डर १ हजार ७८ रुपैयाँ घाटा बेहोरिरहेको जानकारी दिए । केही समय अघिसम्म प्रति सिलिन्डर ३३१ रुपैयाँ मात्र घाटा रहेकोमा भारतबाटै मूल्य बढेर आएपछि निगमको नोक्सानी ह्वात्तै बढेको निगमले जनाएको छ । पछिल्लो पटक भारतबाट प्रति सिलिन्डर ८२९ रुपैयाँ मूल्य बढेर आएको प्रवक्ता ठाकुरले बताए । ‘पहिले प्रति सिलिन्डर ३३१ रुपैयाँ घाटा थियो, अहिले बढेर १०७८ पुग्यो,’ उनले भने, ‘कमर्सियल ग्यासमा त एकै पटक ९५० रुपैयाँ बढेर आएको छ । ’ हाल बजारमा ग्यासको मूल्य २ हजार १६० रुपैयाँ भए पनि निगमलाई भने लागत मूल्य निकै महँगो परिरहेको छ ।बजारमा उपभोक्ताले फुल ग्यास अर्थात् पुरा तौलको सिलिन्डर कहिलेदेखि आउँछ भनी सोधिरहेका बेला निगमले भने तत्कालै यसमा निर्णय लिन नसकिएको जनाएको छ । मध्यपूर्वको युद्धका कारण अन्तर्राष्ट्रिय आपूर्ति प्रणालीमा परेको असर र भारतमा समेत ग्यासको आपूर्ति सहज भइनसकेकाले फुल ग्यास वितरण गर्न समय लाग्ने प्रवक्ता ठाकुरको भनाइ छ । उनले थपे, ‘हाम्रो आपूर्ति पूर्णतया भारतमा भर पर्छ । माग अनुसारको ग्यास उपलब्ध गराउन नसकिएला कि भन्ने डरले पनि भरी ग्यासमा जान केही समस्या भएको हो ।’ निगमका अनुसार ग्यासको आयातमा केही गिरावट देखिएको छ । अप्रिल महिनामा भारतबाट ३४ देखि ३५ हजार मेट्रिक टन आयात भइरहेको छ । यसअघि ४५ देखि ५१ हजार मेट्रिक टनसम्म आयात हुने गरेको थियो । अहिले काठमाडौं उपत्यकामा दैनिक ४५ देखि ५० हजार सिलिन्डर खपत भइरहेको निगमले जनाएको छ ।यसैगरी, आयात भइरहेको सबै सोझै खपत भइरहेको निगमको भनाइ छ । ग्यास भण्डारण गर्ने क्षमता नभएकाले आयात र खपत सँगसँगै भइरहेको निगमले जनाएको छ । के अब ग्यासको भाउ फेरि बढ्छ ? निगमले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य धेरै बढे पनि नेपालमा भने पछिल्लो समय १५० रुपैयाँ मात्र मूल्य बढाइएको स्पष्ट पारेको छ । फेरि मूल्य बढ्छ त भन्ने प्रश्नमा प्रवक्ता ठाकुरले भने, ‘मूल्य निर्धारण गर्ने काम निगमको सञ्चालक समितिको हो ।अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य बढ्दो क्रममा रहेकाले निगम ठूलो घाटामा छ, तर मूल्य बढ्ने वा नबढ्नेबारे अहिले नै भन्न सकिने स्थिति छैन ।’ हाललाई भारतबाट आपूर्तिमा कुनै समस्या नरहेको र बजारमा ग्यासको अभाव हुन नदिने निगमले बताएको छ ।
काठमाडौंदेखि पुग्थे रोयल क्यासिनोमा नेपाली, क्यासिनोले नै पठाउँथ्यो प्लेन टिकट
काठमाडौं । रोयल किङ क्यासिनोबाट म्यानेजरसहित १९ जना नेपाली पक्राउ परेका छन् । मंगलबार राति रुपन्देहीमा रहेको रोयल किङ क्यासिनोबाट लुम्बिनी प्रदेश प्रहरी कार्यालय र रुपन्देही जिल्ला प्रहरीबाट खटिएका टोलीले उनीहरूलाई पक्राउ गरेका हुन् । नेपालीहरूलाई नगदसहित जुवा खेलाउन संलग्न रहेको भन्दै क्यासिनो म्यानेजरलाई नियन्त्रणमा लिएको रुपन्देही जिल्ला प्रहरी कार्यालयका सूचना अधिकारी कृष्णबहादुर चन्दले जानकारी दिए । उनका अनुसार नगद ९५ हजार ५ सय, मोबाइल १७ थान र क्यासिनो क्वाइन २ सय थान जफत गरिएको छ । क्यासिनोमा काठमाडौं, ललितपुर, गुल्मी र वीरगञ्जबाट क्यासिनोमा नेपालीहरू पुगेका थिए । एक प्रहरी अधिकृतका अनुसार काठमाडौंका क्यासिनोमा प्रहरीले कडाइ गर्न थालेपछि उपत्यका बाहिरका जिल्लामा नेपाली पुग्ने गरेका हुन् । क्यासिनोका कर्मचारीसँग मिलेमत्तो गरेर उनीहरू क्यासिनोमा प्रवेश गर्ने गरेको एक प्रहरीले बताए । ‘काठमाडौंबाट क्यासिनो खेल्न जाने खेलाडीलाई हवाईजहाजको आवतजावत टिकट र होटलमा बस्ने व्यवस्थासमेत मिलाइएको हुन्थ्यो,’ ती प्रहरीले विकासन्युजलाई भने, ‘ खेलाडीको सुविधाका लागि सम्पूर्ण व्यवस्था क्यासिनोले गरिदिने गरेका छन् ।’ क्यासिनोबाट को-को पक्राउ परे ? यी हुन म्यानेजरहरू : १.जिल्ला रुपन्देही सिद्धर्थनगर नगरपालिका वडा नं. ०६ गल्लामण्डी बस्ने वर्ष २२ का अभय कुमार गुप्ता २. जिल्ला रुपन्देही सिद्धार्थनगर नगरपालिका वडा नं. २ बस्ने वर्ष २६ का सुशान्त अधिकारी ३. जिल्ला रुपन्देही ओमसतिया गाउँपालिका वडा नं. ०२ बस्ने वर्ष २९ को निर्केष नेपाल ४. जिल्ला रुपन्देही सिद्धार्थनगर नगरपालिका वडा नं. १३ बस्ने वर्ष २८ को सञ्जय शाक्य यी हुन खेलाडीहरू १.जिल्ला काठमाडाैं चन्द्रागिरी नगरपालिका वडा नं. १३ बस्ने बर्ष ५० का जीवन थापा २.जिल्ला रुपन्देही देवदह नगरपालिका वडा नं. ५ खैरनी बस्ने वर्ष ३२ का आकाश गुप्ता ३. जिल्ला रुपन्देही देवदह नगरपालिका वडा नं। ५ खैरनी बस्ने बर्ष ३३ को सुनारी मगर ४. जिल्ला गुल्मी रेसुङ्गा नगरपालिका वडा नं. ६ बस्ने वर्ष ४२ का नेत्र पोख्रेल ५. जिल्ला रुपन्देही कोटहीमाई गाँउपालिका वडा नं. ३ बस्ने वर्ष २९ का अब्दुल कलाम जोलहा ६. जिल्ला रुपन्देही सिद्धार्थनगर नगरपालिका वडा नं. ९ बस्ने वर्ष ५८ का अभिषेक शर्मा ७. जिल्ला रुपन्देही तिलोत्तमा नगरपालिका वडा नं. १५ बस्ने वर्ष ४४ का शिव पाण्डे ८. जिल्ला ललितपुर ललितपुर महानगरपालिका वडा नं. ५ बस्ने वर्ष ५० का बाबुराजा महर्जन ९. जिल्ला रुपन्देही सैनामैना नगरपालिका वडा नं. ४ बस्ने वर्ष ३४ का रोहन विक भन्ने तिल बहादुर विक १०. जिल्ला पर्सा वीरगञ्ज महानगरपालिका वडा नं‍ ७ बस्ने वर्ष ४४ का जंगकुमार अग्रवाल ११. जिल्ला रुपन्देही मायादेवी गाउँपालिका वडा नं. ५ बस्ने वर्ष २८ का निरज गुप्ता १२. जिल्ला रुपन्देही मायादेवी गाउँपालिका वडा नं. ५ बस्ने वर्ष २१ का सुरज जयसवाल १३. जिल्ला रुपन्देही मायादेवी गाउँपालिका वडा नं. ५ बस्ने वर्ष १८ का रमेश यादव १४. जिल्ला रुपन्देही तिलोत्तमा नगरपालिका वडा नं. ६ बस्ने वर्ष ३८ को निर्मल बस्याल १५. जिल्ला रुपन्देही सैनामैना नगरपालिका वडा नं. ४ बस्ने वर्ष ३० को भरत थापा
ब्रोकर एसोसिएसनका अध्यक्ष सागर ढकाल एफएनसीसीआईको सदस्यमा निर्वाचित
काठमाडौं । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ (एफएनसीसीआई) को निर्वाचनमा वस्तुगत संघतर्फ केन्द्रीय कार्यकारिणी सदस्यमा सागर ढकाल विजयी भएका छन् । महासंघको ६०औँ वार्षिक साधारणसभा अन्तर्गत सम्पन्न निर्वाचनमा ढकालले ६८ मत प्राप्त गर्दै सदस्यमा निर्वाचित भएका हुन् । वस्तुगत समूहबाट उनी दोस्रो उच्च मत प्राप्त गर्ने उम्मेदवारसमेत हुन् । स्टक ब्रोकर एसोसिएसन अफ नेपालका अध्यक्ष समेत रहेका ढकालले वस्तुगततर्फ उपाध्यक्ष पदका उम्मेदवार नरेशलाल श्रेष्ठको समूहबाट केन्द्रीय सदस्यमा उम्मेदवारी दिएका थिए । निर्वाचित भएसँगै उनले देशको अर्थतन्त्र सुधार र व्यवसायीमैत्री नीति निर्माणमा सक्रिय भूमिका खेल्ने बताए । उनका अनुसार वस्तुगत संघअन्तर्गत रहेका विभिन्न कानुनी तथा व्यवहारिक समस्याहरू समाधानका लागि महासंघमार्फत सरकारसँग समन्वय, बहस र नीतिगत पहल गरिनेछ । ढकालले नेपालको पुँज िबजारलाई सशक्त बनाउनेतर्फ पनि आफू केन्द्रित हुने बताए । उनका अनुसार हाल ७२ लाखभन्दा बढी लगानीकर्ता आबद्ध रहेको पुँजी बजारलाई अर्थतन्त्रको महत्वपूर्ण आधारका रूपमा अघि बढाउन आवश्यक छ। ‘नेपालको पुँजी बजारको मार्केट क्याप करिब ५० खर्बको हाराहारीमा पुगेको छ । अब यसलाई केवल बजारको सीमाभित्र राख्ने होइन, समग्र अर्थतन्त्रको प्रतिबिम्बका रूपमा विकास गर्नुपर्छ,’ उनले भने । ढकाल पूँजी बजारसँगै जलविद्युत्, होटल तथा पर्यटन, कृषि लगायतका क्षेत्रमा पनि सक्रिय रूपमा आबद्ध छन् ।
एम्बुलेन्सबाट गाँजा बरामद, दुई जना भारतीय नागरिक पक्राउ
इनरुवा । बराहक्षेत्र नगरपालिका–२ पुलठ्ठे गैडामा एम्बुलेन्सबाट १४८ केजीगाँजा बरामद भएको छ । गाँजासहित एम्बुलेन्स चालक र त्यसमा सवार एक जना भारतीय नागरिक पक्राउ परेका छन् । सुनसरीका प्रहरी उपरीक्षक केशवकुमार थेबेका अनुसार एम्बुलेन्स चालक विहार सुपोलका १८ वर्षीय धर्मेन्द्रकुमार यादव र त्यसमा सवार २१ वर्षीय मोहमद सदामलाई पक्राउ गरिएको हो ।
महासंघको एसोसिएट सदस्यमा राजेश अग्रवाल विजयी
काठमाडौं । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ (एफएनसीसीआई) को केन्द्रीय सदस्यमा राजेश अग्रवाल विजयी भएका छन् । महासंघको ६०औँ वार्षिक साधारणसभा अन्तर्गत नेतृत्व चयनका लागि भएको निर्वाचनमा उनले एसोसिएटतर्फ १ हजार ८२ मत प्राप्त गर्दै विजयी भएका हुन् । उद्योगी अग्रवाल भैरहवा-बुटवल क्षेत्रबाट उदाएका राष्ट्रियस्तरका व्यवसायी हुन् । काठमाडौं उपत्यका बाहिरबाट ठूला उद्योग सञ्चालन गर्दै राजधानीमा समेत बलियो उपस्थिति जनाउन सफल उद्यमीका रूपमा उनी परिचित छन् । उनी एसोसिएटतर्फ उपाध्यक्ष पदका उम्मेदवार प्रबलजंग पाण्डेको टिमबाट उम्मेदवार बनेका थिए । नेपालको उद्योग क्षेत्रमा सक्रिय अग्रवालका अर्घाखाँची सिमेन्ट, श्री स्टिल, एशियन कंक्रिटो र मिलानो जुत्ता-चप्पललगायतका उद्योग सञ्चालनमा छन्। साथै, उनले तेज ब्रान्डको तोरीको तेल, नमस्ते ब्रान्डको भटमासको तेल, सनफ्लावर तेल र पाम आयल उत्पादनमा समेत लगानी गरेका छन् । त्यस्तै, मिनरल वाटर उत्पादन तथा औद्योगिक प्याकेजिङ सामग्री निर्माणमा पनि उनी संलग्न छन् । यसअघि उनी महासंघअन्तर्गतको उद्योग समितिको सभापतिको भूमिकामा थिए । यो पनि हेर्नुहोस्ः ‘उद्योगहरू पूर्ण क्षमतामा चल्न सकिरहेका छैनन्’
पूर्वविशिष्टको सुविधामा कैंची, विवरण पठाउन ताकेता
काठमाडौं । राज्यकोषबाट दोहोरो र कानुनविपरीत असीमित सुविधा लिने प्रवृत्तिलाई नियन्त्रण गर्न सरकारले सक्रियता देखाएको छ । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले पूर्वविशिष्ट पदाधिकारीहरूले प्रयोग गरिरहेका सवारी साधनको यथार्थ विवरण आजै उपलब्ध गराउन गृह मन्त्रालयलाई ‘अल्टिमेटम’ सहित निर्देशन दिएको हो । प्रधानमन्त्री कार्यालयले गरेको आन्तरिक अध्ययनका क्रममा केही पूर्वविशिष्टहरूले कानुनले तोकेको भन्दा बढी गाडी प्रयोग गरेको र फरक-फरक निकायबाट दोहोरो सुविधा लिइरहेको तथ्य फेला परेपछि सरकारले यो कदम चालेको हो । सरकारले गृह मन्त्रालयलाई पत्र लेख्दै पूर्वराष्ट्रपति, पूर्वउपराष्ट्रपति, पूर्वप्रधानमन्त्रीहरू, पूर्वप्रधानन्यायाधीशहरू, पूर्वसभामुख र पूर्वराष्ट्रियसभा अध्यक्षहरूको सुविधाको पूर्ण विवरण आजै कार्यालय समयभित्र इमेलमार्फत पठाउन निर्देशन दिएको छ । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहकी प्रेस तथा अनुसन्धान विज्ञ दीपा दाहालका अनुसार राज्यकोषको दुरुपयोग रोक्नु र सुशासन कायम गर्नु यस निर्देशनको मुख्य उद्देश्य हो । ‘कानुनले तोकेभन्दा बाहिर गएर लिइएका सुविधाको पहिचान गरी प्रणालीलाई पारदर्शी बनाउन सरकारले विवरण माग गरेको हो । सरकारी स्रोत-साधनको दुरुपयोग अब स्वीकार्य हुँदैन,’ दाहालले भनिन् । विगत लामो समयदेखि पूर्वविशिष्टहरूले मापदण्डविपरीत दर्जनौं सुरक्षाकर्मी र महँगा सवारीसाधन प्रयोग गरिरहेको भन्दै जनस्तरमा व्यापक आलोचना हुँदै आएको थियो । गृह मन्त्रालयबाट विवरण प्राप्त हुनासाथ मापदण्डभन्दा बढी सुविधा लिनेहरूको सवारी साधन फिर्ता गराउने र उक्त प्रक्रियालाई कानुनी रूपमै व्यवस्थित बनाउने सरकारको तयारी छ ।
विद्युत् सेवाको पहुँचले फेरियो खैराङवासीको जीवनशैली
भोजपुर । भोजपुरको हतुवागढी गाउँपालिका–४ खैराङ क्षेत्रमा केन्द्रीय विद्युत् विस्तार भएपछि स्थानीय नागरिकको जीवनशैलीमा परिवर्तन देखिन थालेको छ । लामो समयसम्म वैकल्पिक ऊर्जामा निर्भर रहँदै आएका यहाँका बासिन्दा अहिले विद्युत् सेवाको पहुँचमा पुगेका हुन् । स्थानीय तहको पहल तथा सम्बन्धित निकायको समन्वयमा गाउँबस्तीमा विद्युत् लाइन विस्तार गरिएसँगै अधिकांश घरमा केन्द्रीय प्रसारण लाइन जडान गरिएको वडाध्यक्ष चन्द्रबहादुर विष्टले बताए । धेरै मिहिनेतपछि वडाको सबै टोलबस्तीमा विद्युत् सेवा पुर्याउन सफल भएको उनको भनाइ छ । 'वडाका सबै स्थानमा केन्द्रीय विद्युत् विस्तार गर्न सफल भएका छौँ', उनले भने, 'विद्युत् सेवा विस्तार भएपछि गाउँबस्तीमा सहजता थपिएको छ ।' पहिले दियो, टुकी, सोलारजस्ता वैकल्पिक माध्यममा निर्भर रहनुपर्ने बाध्यता रहेकामा अहिले सहजता भएको स्थानीयवासी दीर्गसिं कार्कीले बताइन् । विद्युत् सेवा उपलब्ध भएपछि घरायसी कामकाजदेखि बालबालिकाको अध्ययन–अध्यापनसम्म सहजता भएको उनको भनाइ छ । 'पहिले अँध्यारोमा बस्नुपर्ने अवस्था थियो, अहिले उज्यालो भएपछि धेरै सहज भएको छ', उनले भनिन् । विद्युत् पहुँच विस्तारसँगै सूचना तथा सञ्चार प्रविधिको प्रयोगमा समेत वृद्धि भएको छ । टेलिभिजन, मोबाइल चार्जिङ, इन्टरनेट प्रयोगजस्ता सेवामा सहजता आएपछि नागरिकको जीवनस्तरमा गुणात्मक सुधार आएको कार्कीले बताइन् । यस्तै, विद्युत् सेवाले साना तथा घरेलु उद्योग सञ्चालनमा पनि सकारात्मक प्रभाव पारेको छ । कुटानी–पिसानी मिल, सिलाइ–कटाइ, फर्निचर तथा अन्य उद्यम सञ्चालन गर्न सहज भएपछि स्थानीयस्तरमै रोजगारी सृजना हुने सम्भावना बढेको स्थानीयवासी टङ्कबहादुर दर्जीले बताइन् । विद्युत् पहुँचले स्वास्थ्य तथा शिक्षाजस्ता आधारभूत क्षेत्रमासमेत सहजता थपेको उनको भनाइ छ । विद्युत् विस्तारले स्वास्थ्य संस्थामा आवश्यक उपकरण सञ्चालन गर्न सहज भएको छ भने विद्यालयहरूमा प्रविधिमैत्री शिक्षण प्रणाली लागू गर्ने आधार तयार भएको छ । केन्द्रीय विद्युत् विस्तारसँगै खैराङ क्षेत्रका नागरिकको जीवनस्तरमा आएको सुधारले ग्रामीण विकासलाई नयाँ गति दिएको स्थानीयको भनाइ छ । रासस
