अर्थका कारण रोकियो सरकारी कर्मचारीलाई १० दिनको तलब र विदा दिएर घुमाउने कार्यक्रम
काठमाडौं । तत्कालीन अर्थमन्त्री विष्णुप्रसाद पौडेलले आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को अध्यादेश मार्फत ल्याएको बजेटमा सरकारी कर्मचारीलाई १० दिन भ्रमण बिदा दिने र बजेटको व्यवस्थापन गर्ने घोषणा गरेका थिए । बजेट सार्वजनिक गर्दै अर्थमन्त्री पौडेलले आन्तरिक पर्यटन प्रबद्र्धन गर्न सरकारले ‘पर्यटन काज’को यो नीति ल्याएको समेत बताएका थिए । ‘आन्तरिक पर्यटनलाई प्रवद्र्धन गर्न निजामती, सार्वजनिक संस्थान र प्रतिष्ठानका कर्मचारीलाई १० दिनको पारिश्रमिक बराबरको रकम सहित पर्यटन काज उपलब्ध गराइने छ,’ मन्त्री पौडेलले ल्याएको बजेटमा उल्लेख गरिएको छ । चालु आर्थिक वर्षका लागि सार्वजनिक गरिएको अधिकांश कार्यक्रम कार्यान्वयमा आउन सुरु भए तापनि १० दिने पर्यटन काज कार्यक्रम लागू हुन सकेको छैन । १० दिने पर्यटन काज सम्बन्धमा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उडड्यन मन्त्रालयले कार्यविधि तयार पारिसकेर अर्थमन्त्रालयमा स्वीकृतिका लागि पठाइसकेको मन्त्रालयले जानकारी दियो । संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उडड्यन मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. टोकराज पाण्डेले अर्थमन्त्रालयबाट कार्यविधि स्वीकृत भएर नआउँदा कार्यक्रम लागू हुन नसकेको बताए । ‘हामीले अर्थ मन्त्रालयमा पर्यटन काज कार्यविधि लागू गर्नका लागि राय माग गरेका छौं, अर्थबाट स्वीकृति आउनासाथ कार्यान्वयन भैहाल्छ’, उनले भने । पर्यटनले पठाएको कार्यविधि अर्थमन्त्रालयले स्वीकृत गरेपछि मन्त्रिपरिषदमा पठाइनेछ । मन्त्रिपरिषदले पास गरेपछि सो कार्यविधि कार्यान्वयनमा आउने छ । के छ कार्यविधिमा ? संस्कृति पर्यटन तथा नागरिक उडड्यन मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. पाण्डेले मन्त्रालयले १० दिने पर्यटन काजको कार्यविधि तयार बनाएर अर्थ मन्त्रालयसँग राय माग गरिएको जानकारी दिए । पर्यटन मन्त्रालयले तयार पारेको कार्यविधिमा एक जना निजामति कर्मचारीलाई वर्षको १० दिन पर्यटन काज बिदामा पठाइनेछ । एक जना निजामति कर्मचारीले अर्काे एक जना साथीलाई पनि सँगै लैजान पाउनेछन् । जसमा एक कर्मचारीले आफ्नो साथमा परिवारको एक सदस्य लैजान पाउनेछन् । सरकारी कर्मचारी श्रीमान छ भने श्रीमती लैजान पाउने र श्रीमती छ भने श्रीमान लैजान पाउने भन्ने प्रस्ताव गरिएको छ । यस्तै, काजमा गएका कर्मचारीले आफूले पाउँदै आएको सेवा सुविधाको १० दिन बराबरको सुविधा पाउने, सँगै लगेकोे साथीले पनि सोही बराबरको सेवा सुविधा पाउनेछन् । ससुराली, आप्नो गृहजिल्ला र कार्यालय भएको बाहेकका जिल्लामा पर्यटन काजका लागि जान पाउनेछन् । भ्रमणबाट फर्किएको ३५ दिनमा भ्रमण सम्बन्धी प्रतिवेदन बुझाउनु पर्ने, सम्बन्धित कार्यालयका प्रमुखले कार्यालयको काम नरोकिने गरी आलोपालोको व्यवस्था मिलाएर कर्मचारीलाई पर्यटन काजमा पठाउन सक्ने व्यवस्था गरिएको छ । निजामति कर्मचारीलाई १० दिन पर्यटन काजमा पठाउँने कार्यविधि कार्यान्वयनमा आए ९० हजार निजामति कर्मचारी लाभान्वित हुने मन्त्रालयले अनुमान गरेको छ । निजामति कर्मचारीपछि सार्वजनिक संस्थान, नेपाल आर्मी तथा पुलिस लगायतका निकायमा कार्यरत कर्मचारीहरुमा यस्तो व्यवस्था कार्यान्वयन गरिनेछ । कोभिड–१९ का कारण पर्यटन क्षेत्र प्रभावित भएको र तत्काल विदेशी पर्यटक आउने सम्भावना कम देखिएकाले आन्तरिक पर्यटन प्रवद्र्धन गर्न भन्दै तत्कालीन सरकारले पर्यटन काज कार्यक्रमको अवधारण ल्याएको थियो । तर, अर्थमन्त्रालयका प्रवक्ता रितेश शाक्यले पर्यटन काज सम्बन्धी कार्यविधिमा कुनै छलफल नभएको बताए । ‘पर्यटनबाट कार्यविधि आएको भन्ने मैले पनि सुनेको हो तर, अहिलेसम्म छलफल भएको छैन । हामीले मात्र निर्णय गर्ने कुरा भएन, निजामति कर्मचारीको कुरा जोडिएको छ । सामान्य प्रशासन मन्त्रालय लगायत अन्य मन्त्रालयसँग राय लिन बाँकी छ । पर्यटन काजको मोडालिटिको विषयमा पनि केही परिवर्तन हुनसक्छ, यस विषयमा निर्णय हुन समय लाग्ने देखिएको छ’, उनले भने । सरकारले ल्याएको पर्यटन काज कार्यविधि तत्काल लागू गर्न होटल संघ नेपाल (हान) ले सरकारसँग माग राखिसकेको छ । बजेट लागू भएको ५ महिना बितिसक्दा समेत पर्यटन काज कार्यक्रम लागू नभएपछि हानले पर्यटन प्रवद्र्धनका लागि तत्काल सो कार्यक्रम कार्यान्वयन गर्न सरकारसँग आग्रह गरेको हो ।
लकडाउनपछि भक्तपुरमा पर्यटकको घुइँचो, महाङ्काल त्रिशुल डाँडामा भिड
काठमाडाैं । काठमाडौं । भक्तपुरस्थित विश्वसम्पदा सूचिमा सूचिकृत चाँगुनारायण मन्दिर परिसरको क्षेत्रमा पछिल्लो समय आन्तरिक र बाह्य पर्यटकहरूको भीड लाग्ने गरेको छ । चाँगुनारायण नगरपालिका वडा नं ५ स्थित धार्मिक एवं पर्यटकीय महत्वको मुलकोटगढी महाङ्काल त्रिशुल डाँडामा पनि पर्यटकहरुको भीड लाग्ने गरेको हो । लकडाउनपछि बिदाको दिनमा काठमाडौं उपत्यकाको दृश्यावलोकन र पिकनिक खान आउनेहरूको भीड बढ्दा चाँगुनारायण क्षेत्रमा पर्यटकहरु बढेका हुन् । तर, पर्यटकीय दृष्टिले प्रचुर सम्भावना बोकेर पनि सडक मार्गको सुधार र उचित प्रचारप्रसारको अभावमा हुँदा पर्यटकीय गन्तव्य ओझेलमा परेको छ । खासगरी लकडाउनपछि सार्वजनिक बिदाको दिन भीड लाग्ने गरेको छ । त्यसमा पनि सफा मौसममा यस क्षेत्रबाट अन्नपूर्ण, मनास्लु, गणेश, लाङटाङ, जुगल लगायतका हिमश्रङखला देख्न सकिन्छ । साथै उपत्यकाको दृश्यावलोकनका लागि समेत प्रसिद्ध भएका कारण पनि पछिल्लो समय पिक्निक खान र घुम्न आउनेको भीड बढेको स्थानीयहरु बताउँछन् । सम्भवतः ३६० डिग्रीमा काठमाडौं उपत्यकाको दृश्यावलोकन गर्न सकिने यो नै एक मात्र स्थान हो । तर, सरकारले सडक खण्ड स्तरोन्नतिको काममा उचित ध्यान दिन नसक्दा तथा उचित प्रचारप्रसारको अभावमा पर्यटकीय दृष्टिले प्रचुर सम्भावना बोकेर पनि थप ओझेलमा परेको छ । सडक मार्गको सुधारका साथै पैदल यात्रा रूटको स्तरोन्नति गर्न सके यस क्षेत्र पनि उत्कृष्ट पर्यटकीय गन्तव्य हुने पर्यटकहरु बताउँछन् । उनीहरुले सडक मार्ग कष्टकर र जोखिमपूर्ण रहेपनि त्रिशुल डाँडाबाट देखिने अलौकिक दृश्यहरुले मन मोहक बनाएको प्रतिक्रया पनि दिएका छन् । चाँगुनारायणबाट त्रिशुलडाँडा हुँदै तेलकोट भञ्ज्याङ्गसम्म करिव साँढे ५ किलोमिटरको रुट उपत्यकाकै सबभन्दा राम्रो पैदल यात्रा रुटको रुपमा मानिन्छ । नगरकोटसम्म पैदल यात्रा गर्नका लागि पनि प्रसिद्ध छ । यता, कोरोना कहरका कारण दुई बर्षभन्दा लामो समयदेखि व्यवसाय बन्द गरेर बसेका त्यहाँका होटक सञ्चालकहरु पनि आन्तरिक पर्यटकको भिड बढेसँगै आशावादी देखिएका छन् । पर्यटकहरुको चलपलह बढे पनि सडक मार्गको कारण भने थप चिन्तित बनेका छन् । यस वरपरको क्षेत्रमा पिकनिकलगायतका क्रियाकलाप गर्नकै लागि केही होटलहरू सञ्चालमा ल्याइएको छ । कोरोना कहरका कारण बन्द रहेका ती होटलहरू बिस्तारै सञ्चालको तयारीमा जुटेका छन् । पछिल्लो समय बिदाको दिनमा घुम्न र पिकनिक गर्न आउनेको संख्या ह्वत्तै बढे पनि सडक सञ्जालको कारण ओझेलमा परेको स्थानियवासीहरुको पनि गुनासो छ । उनीहरुले सडक पूर्वाधार निर्माणमा ध्यान दिन सरकारलाई आग्रह समेत गरेका छन् । त्रिशुलडाँडामा विश्वकै अग्लो (१२१ फिट) को त्रिशुल र ५५ फिट अग्लो गुरु गोरखनाथ मन्दिर पनि निमार्णको चरणमा रहेको छ । पर्यटकीय पूर्वाधारको विकास गरी राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा प्रचारप्रसार गर्नसके यस क्षेत्र पनि उत्कृष्ट धार्मिक एवं पर्यटकीय गन्तव्य हुनेमा कुनै दुई मत नरहेको स्थानीयको भनाइ छ ।
१० दिने पर्यटन बिदा कार्यान्वयनमा ल्याउन होटल संघको माग
काठमाडौं । होटल संघ नेपाल (हान) ले नेपाल सरकारले घोषणा गरेको १० दिने पर्यटन काज बिदा कार्यविधि पारित गरी अविलम्ब कार्यान्वयनमा ल्याउन माग गरेको छ । संघले आफ्नो कार्यसमिति बैठकमा पर्यटन विभागका महानिर्देशक तारानाथ अधिकारीलाई आमन्त्रण गरी बधाई तथा शुभकामना ज्ञापन गर्दै हानले उक्त आग्रह गरेको हो। उक्त अवसरमा विषयवस्तुमाथि प्रकाश पार्दै संघकी अध्यक्ष सृजना राणाले आर्थिक वर्षको बजेट तथा मौद्रिक नीतिले सम्बोधन गरेका विषयहरु अझै कार्यान्वयनमा आउन नसकेको हुँदा विशेष अभिभावकीय भूमिका निर्वाह गर्दै अन्य निकायहरुसँग पहलकदमी गरिदिनका लागि महानिर्देशकसँग आग्रह गरिन् । उक्त अवसरमा नेपाल सरकारले घोषणा गरेको १० दिने पर्यटन काज विदा कार्यविधि पारित गरी अविलम्ब कार्यान्वयनमा ल्याउन पहल हुनुपर्ने, वातावरण संरक्षण ऐन २०७६ मा २५ बेडसमेतका होटलहरुले संक्षिप्त वातावरणीय अध्ययन गरिन बाध्यकारी बनाइने गरी नियम लागू भएको हुँदा पारिवारिक वातावरण र सानो लगानीमा सञ्चालनमा रहेका होटलहरुलाई सान्दर्भिक नदेखिएकोले यो परिस्थितिमा यस प्रकारको नियम लागू नहुनका लागि पहलकदमीका लागि पनि अनुरोध गरिएको हानले जनाएको छ । पर्यटन उद्योगलाई सहज र सरल बनाई प्राथमिकताको उद्योग बनाउन दर्ता कर, शूल्क, नवीकरण आदिको लागि झन्झटिलो प्रक्रिया रहेको हुँदा यसलाई पर्यटनको तालुकदार निकाय पर्यटन विभागमार्फत गरिन सके दिगो पर्यटनलाई टेवा मिल्ने हानको भनाइ छ । पर्यटन तथा होटल उद्योगका लागि बेला बेलामा संशोधन हुने नियम, कानुन तथा निर्देशिकाहरु सरोकारवाला निकायहरुसँग छलफल तथा समन्वय गरी कार्यान्वयनमा ल्याइदा फलदायी हुने, पर्यटनसम्बन्धी सम्पूर्ण आधिकारिक सूचनाहरु पर्यटन विभागमार्फत सम्बन्धित निकायमा सम्प्रेषण हुँदा आधिकारिकता प्रस्तुत भई कार्यान्वयनमा सहज हुने, आधिकारिक सूचनाहरु पर्यटन विभागको वेबसाइटमा राखिनु पर्ने र तथ्यांकहरु आदान प्रदानमा सहज हुने हानले जनाएको छ । संघका कार्यसमिति सदस्यहरुको उपस्थितिमा भएको कार्यक्रममा महासचिव साजन शाक्यले धन्यवाद व्यक्त गर्दै विभागसँग हातेमालो गर्दै अगाडि बढ्ने बताए ।
