चङ्गा, ड्रोन र बेलुन उडानमा नागरिक उड्डयन कार्यालयले लगायो प्रतिबन्ध
काठमाडौं । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल नागरिक उड्डयन कार्यालयले दशैंतिहारमा चङ्गा, उडाउन रोक लगाएको छ । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको हवाई आवागमन हुने तथा आसपासका क्षेत्रमा चङ्गा, ड्रोन वा बेलुन नउडाउन नागरिक उड्डयन कार्यालयले जानकारी दिएको छ । नागरिक उड्डयन कार्यालयले सूचना जारी गरी लेजर लाइट समेत प्रयोग नगर्न भनेको छ । दशैंमा चङ्गा उडाउने गरिन्छ । त्यसले हवाई सुरक्षामा गम्भीर असर पुग्नसक्ने बताइएको छ । यदि कसैले यो सूचनाको अवज्ञा गरे÷गराएमा प्रचलित कानुन बमोजिम कारबाही गर्ने नागरिक उड्डयन कार्यालयले जनाएको छ ।
७ अर्ब डलर आर्जन गर्ने भारतीय पर्यटन हुन सकेन ‘बाउन्स ब्याक’, ८ करोडको रोजगारी धरापमा
काठमाडौं । सन् २०१९/२० अर्थात् कोरोना भाइरस महामारी सुरु हुनुअघि भारतको पर्यटन क्षेत्रले प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा ७ करोड ८९ लाख मानिसलाई रोजगारी प्रदान गरेको थियो । तर, अहिलेसम्म पनि भारतको पर्यटन लयमा फर्किन सकेको छैन । यसको कारण हो विदेशी पर्यटक अभाव । पर्यटन क्षेत्रले लय समाउन नसकेपछि यस क्षेत्रका व्यवसायीले सरकारसँग सहयोगको अपिल गरेका छन् । कोरोनाअघि भारतमा विदेशी पर्यटक राम्रो संख्यामा आउने गर्दथे । सन् २०१८/१९ सामान्य वर्ष थिए, अर्थात् त्यसबेलासम्म कोरोनाको आइसकेको थिएन । सरकारी तथ्यांकअनुसार २०१८ मा १ करोड ५ लाख विदेशी पर्यटक भारत आएका थिए भने २०१९ मा १ करोड ९ लाख पर्यटक भारत आएका थिए । त्यस्तै, कोरोना अवधिपछि २०२३ पनि सामान्य वर्ष नै रह्यो । तर, त्यस वर्ष भारतमा ९२ लतख ३६ हजार विदेशी पर्यटकमात्र आएका थिए । पर्यटन उद्योगका अगुवाहरू अहिलेको अवस्थामा जसरी बुकिङ भइरहेका छन्, त्यसले यो वर्ष पनि २०१९ को स्तरमा पुग्ने अपेक्षा नगरिएको बताउँछन् । विदेशी पर्यटक भारत आए पनि नआए पनि भारतबाट विदेश जानेको संख्या भने लगातार बढिरहेको छ । भारतकाे केन्द्रीय पर्यटन मन्त्रालयका अनुसार २०१९ मा २ करोड ६९ लाख भारतीयले विदेश भ्रमण गरेका छन् । २०२३ मा यो संख्या बढेर २ करोड ८२ लाख पुगेको छ । उद्योग संगठन फिक्कीको प्रतिवेदनले विदेश भ्रमण गर्ने भारतीयहरूको बढ्दो संख्यालाई ध्यानमा राख्दै भारतको बाहिरी पर्यटन बजार ५५ अर्ब ४० करोड अमेरिकी डलरको हुने जनाएको छ । यो संख्यो वार्षिक ११ प्रतिशतभन्दा बढीको वृद्धि दर्शाउँछ । भारतको शीर्ष इनबाउन्ड पर्यटन निकाय (आईएटीओ) ले सरकारसँग सहयोगको अपील गरेको छ । पछिल्ला केही वर्षयता भारतीय पर्यटन गन्तव्यका बारेमा कम प्रचारप्रसार भएको आईएटीओको भनाइ छ । वास्तवमा सरकारले यो कामका लागि बजेटको व्यवस्था घटाएको छ । यसका साथै देशका टुर अपरेटरले पाउने प्रोत्साहन पनि खारेज गरिएको छ । सरकारले चाहेमा यो सहयोग पुनः सुरु गर्न सक्छ । जसलाई बेलायत, क्यानडा, अमेरिका, जर्मनी, अस्ट्रेलिया, फ्रान्स र रुसजस्ता प्रमुख स्रोत बजारमा प्रवर्द्धनका लागि प्रयोग गर्न सकिने बताइएको छ । आईएटीओका अनुसार भारतको पर्यटन र ट्राभल क्षेत्रले २०१९/२० मा ७ करोड ९८ लाख प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना गरेको छ । यो देशमा उपलब्ध कुल रोजगारीको १५.३४ प्रतिशत हो । २०२० मा यस क्षेत्रबाट करिब ७ अर्ब डलर विदेशी मुद्रा आर्जन भएको थियो । यतिमात्र होइन, कुल ग्राहस्थ उत्पादन (जीडीपी) को हिसाबले २०१९/२० मा पर्यटनले ५.१९ प्रतिशत प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्ष योगदान गरेको छ । एजेन्सी
अन्नपूर्णमा सिसा र प्लाष्टिकका बोतलमा प्रतिबन्ध
काठमाडौं । पदयात्राका लागि प्रख्यात अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रलाई फोहरमुक्त बनाउन समुदायस्तरमा सरसफाइ अभियान सुरु भएको छ । अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजना (एक्याप)को अगुवाइमा त्यस क्षेत्रका पदमार्ग र पर्यटकीय गन्तव्यस्थलमा अभियान प्रारम्भ भएको हो । अन्नपूर्ण आधार शिविरमा सिसा र प्लाष्टिकका बोतल लैजान प्रतिबन्ध लगाइएको छ । ‘मर्दी हिमाल, तारा हिलटपलगायत क्षेत्रमा पनि सिसा र प्लाष्टिकजन्य सामग्री नलैजान र उत्पादित फोहर आफैँले लिएर आउन पर्यटकलाई आग्रह गरेका छौँ,’ आयोजना प्रमुख डा रवीन कडरियाले भने, ‘पदमार्ग र बस्ती क्षेत्रमा भएको फोहरलाई वर्गीकरण गरेर व्यवस्थापन गरिएको छ ।’ स्थानीय होटल व्यवस्थापन समिति, आमा समूहलगायत क्लब परिचालन गरेर फोहर व्यवस्थापन गरिएको हो । सङ्कलन भएको फोहरलाई पोखरामा ल्याई प्रशोधन गर्ने ‘एक्याप’को योजना छ । अन्नपूर्ण क्षेत्रको भ्रमणमा जाने आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकलाई सकभर पुनःप्रयोगमा आउने सामग्री लिएर जान अनुरोध गरिएको छ । ‘एक्याप’भित्र पर्ने स्थानीय तहले पनि सरसफाइ अभियानलाई प्राथमिकता दिएका छन् । मुस्ताङको घरपझोङ गाउँपालिकाभित्र प्लाष्टिक झोला लैजान प्रतिबन्ध लगाइएको छ । ‘एक्याप’ भित्रने पर्यटकलाई ‘मेटाकार्ड’मार्फत फोहर व्यवस्थापनसम्बन्धी सन्देश दिन थालिएको छ । घान्द्रुक, सिकलेस, धम्पुसलगायत सांस्कृतिक पहिचानका गाउँमा पनि सरसफाइ अभियान सुरु भएको ‘एक्याप’ले जनाएको छ । ७ हजार ६ सय वर्ग किलोमिटर क्षेत्रमा फैलिएको अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रमा कास्की, लमजुङ, मनाङ, म्याग्दी र मुस्ताङका १६ स्थानीय तहका ८९ वडा छन् । अन्नपूर्ण क्षेत्र प्राकृतिक सौन्दर्य, जैविक विविधता, हिमाली जनजीवन, सभ्यता, संस्कृतिले देशविदेशका पर्यटकको रोजाइमा पर्ने गरेको छ । बर्सेनि असोज–कात्तिक र चैत–वैशाखमा उक्त क्षेत्रको पदयात्रा गर्ने पर्यटकको घुइँचो नै लाग्ने गर्छ । अन्नपूर्ण आधार शिविर, मर्दी हिमाल, घान्द्रुक, मनाङको तिलिचो ताल, थोरङ्ला भञ्ज्याङ, उपल्लो मुस्ताङ, मुक्तिनाथ, म्याग्दीको घोडेपानीलगायत अन्नपूर्ण क्षेत्रमा पर्ने पर्यटकीय गन्तव्यस्थल हुन् । कास्कीको खुमैडाँडा, कोरी, सिक्लेस, धम्पुस, ताङतिङ, ल्वाङलगायत गाउँ पनि पदयात्राका प्रमुखस्थल हुन् । कास्की, लमजुङ, मनाङ, म्याग्दीलगायत जनसुकै मार्गबाट अन्नपूर्ण क्षेत्रको छोटो, मध्यम र लामो दूरीको पदयात्र्रा सकिने पर्यटक पथप्रदर्शक दिवस गुरुङले जानकारी दिनुभयो । अन्नपूर्ण क्षेत्रमा गत आर्थिक वर्षमा २ लाख २२ हजार १८० विदेशी पर्यटक भित्रिएका थिए । ती मध्ये एसियाली मुलुकका एक लाख १७ हजार ८४५ र अन्य मुलुकका १ लाख ४ हजार २५६ पर्यटक रहेका छन् । ४ वर्षअघि अन्तर्राष्ट्रिय ‘ट्राभल साइट’ लोन्ली प्लानेटले अन्नपूर्ण चक्रीय पदमार्गलाई विश्वका घुम्नैपर्ने १० गन्तव्य सूचीमा समावेश गरेको थियो ।
