निजी बैंकलाई पछि पार्दै राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक आक्रामक, नबिललाई पछ्याउँदै नेपाल बैंक
काठमाडौं । १० महिनाको अवधिमा झण्डै ३ खर्ब रुपैयाँ बराबरको निक्षेप संकलन वृद्धि गरेका छन् । नेपाल बैंकर्स संघको तथ्याङ्क अनुसार २१ वटा वाणिज्य बैंकहरुले १० महिनामा ६.१७ प्रतिशत अर्थात् २ खर्ब ९९ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप वृद्धि गरेर ४८ खर्ब ४० अर्ब रुपैयाँ पुर्याएका हुन् । गत असार मसान्तसम्म बैंकहरुसँग ४५ खर्ब ४१ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप थियो । पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार निजी बैंकहरुलाई पछि पार्दै राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकले निक्षेप संकलन ह्वात्तै बढाएको छ । १० महिनाको अवधिमा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकले १५.४९ प्रतिशत अर्थात् ४७ अर्ब रुपैयाँ बढाएर ३ खर्ब ३ अर्ब रुपैयाँ पुर्याएको छ । गत असारसम्म बैंकसँग २ खर्ब ५६ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप थियो । यस्तै, नबिल बैंकको ४४.३२ अर्ब बढेर ३ खर्ब ७३ अर्ब रुपैयाँ, नेपाल बैंकको ३५.६३ अर्ब बढेर २ खर्ब ३२ अर्ब रुपैयाँ, ग्लोबल आइएमई बैंकको २४.२३ अर्ब बढेर ४ खर्ब २१ अर्ब रुपैयाँ र नेपाल एसबिआई बैंकको २३.६८ अर्ब बढेर १ खर्ब ४३ अर्ब रुपैयाँ, सिद्धार्थ बैंकको २०.२९ अर्ब रुपैयाँ बढेर २ खर्ब १६ अर्ब रुपैयाँ, एनआईसी एशिया बैंकको १८.२७ अर्ब बढेर ३ खर्ब १३ अर्ब रुपैयाँ र कृषि विकास बैंकको १७.९९ अर्ब बढेर १ खर्ब ८४ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ । यस्तै, एभरेष्ट बैंकको १४.२० अर्ब बढेर १ खर्ब ८७ अर्ब रुपैयाँ, एनएमबि बैंकको १२.८४ अर्ब बढेर १ खर्ब ९९ अर्ब रुपैयाँ, लक्ष्मी बैंकको १२.४५ अर्ब बढेर १ खर्ब ५२ अर्ब रुपैयाँ, स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड बैंकको १२.२४ अर्ब बढेर १ खर्ब १४ अर्ब रुपैयाँ, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैंकको ११.०५ अर्ब बढेर ३ खर्ब ५३ अर्ब रुपैयाँ, सानिमा बैंकको ८.७३ अर्ब बढेर १ खर्ब ६७ अर्ब रुपैयाँ, सिटिजन्स बैंकको ६.२० अर्ब बढेर १ खर्ब ६१ अर्ब रुपैयाँ, प्राइम बैंकको ३.१९ अर्ब बढेर १ खर्ब ६८ अर्ब रुपैयाँ, माछापुच्छ्रे बैंकको २.४५ अर्ब बढेर १ खर्ब ५१ अर्ब रुपैयाँ र सनराइज बैंकको ७६ करोड बढेर १ खर्ब ३५ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ । चालू आर्थिक वर्षको १० महिनाको अवधिमा ३ बैंकको निक्षेप संकलन भने घटेको छ । जसमध्ये हिमालयन बैंकको ६ करोड घटेर २ खर्ब ६७ अर्ब रुपैयाँ, प्रभु बैंकको ३.८१ अर्ब घटेर २ खर्ब ७९ अर्ब रुपैयाँ र कुमारी बैंकको १२.६९ अर्ब बढेर ३ खर्ब ११ अर्ब रुपैयाँमा सीमित भएको तथ्याङ्कले जनाएको छ । यस्तै, बैशाखसम्मको तथ्याङ्क अनुसार बैंकहरुको कर्जा प्रवाह २.८७ प्रतिशत अर्थात् १ खर्ब २३ अर्ब रुपैयाँ बढेर ४२ खर्ब ९८ अर्ब रुपैयाँ पुर्याएका छन् । गत असार मसान्तसम्म बैंकहरुसँग ४१ खर्ब ७४ अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेका थिए । कर्जा विस्तारमा भने नबिल बैंक आक्रामक बनेको छ । यस बैंकले १० महिनाको अवधिमा ३५.५३ अर्ब बढाएर ३ खर्ब ३४ अर्ब रुपैयाँ पुर्याएको छ । गत असार मसान्तसम्म बैंकले ३ खर्ब ९ अर्ब रुपैयाँ मात्रै कर्जा प्रवाह गरेका थिए । बैंकको तथ्याङ्क अनुसार नेपाल एसबिआई बैंकको १३.०५ अर्ब बढेर १ खर्ब २३ अर्ब रुपैयाँ, एनएमबि बैंकको १०.४७ अर्ब बढेर १ खर्ब ९२ अर्ब रुपैयाँ, एभरेष्ट बैंकको १०.१४ अर्ब बढेर १ खर्ब ६४ अर्ब रुपैयाँ, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको ९.५९ अर्ब बढेर २ खर्ब ५८ अर्ब रुपैयाँ, एनआईसी एशिया बैंकको ७.४२ अर्ब बढेर २ खर्ब ७५ अर्ब रुपैयाँ, प्राइम बैंकको ७.१९ अर्ब बढेर १ खर्ब ६२ अर्ब रुपैयाँ, सिटिजन्स बैंकको ६.८४ अर्ब बढेर १ खर्ब ४२ अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेका छन् । यस्तै,सानिमा बैंकको ६.५३ अर्ब बढेर १ खर्ब ४७ अर्ब रुपैयाँ, स्टाण्डर्ड चार्टर्ड बैंकको ५.५२ अर्ब बढेर ९५ अर्ब रुपैयाँ, हिमालयन बैंकको ५.०२ अर्ब बढेर २ खर्ब ४८ अर्ब रुपैयाँ, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैंकको ३.९३ अर्ब बढेर ३ खर्ब २२ अर्ब रुपैयाँ, सिद्धार्थ बैंकको ३.५० अर्ब बढेर १ खर्ब ८९ अर्ब रुपैयाँ, लक्ष्मी बैंकको २.९४ अर्ब बढेर १ खर्ब ३५ अर्ब रुपैयाँ, माछापुच्छ्रे बैंकको २.६३ अर्ब बढेर १ खर्ब ३२ अर्ब रुपैयाँ, प्रभु बैंकको १.२४ अर्ब बढेर २ खर्ब ४३ अर्ब रुपैयाँ, नेपाल बैंकको १.२१ अर्ब बढेर १ खर्ब ८२ अर्ब रुपैयाँ र कुमारी बैंकको ८४ करोड बढेर २ खर्ब ८७ अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेका छन् । सनराइ बैंक र ग्लोबल आइएमई बैंकको कर्जा प्रवाह भने घटेको छ । बैशाख मसान्तसम्म सनराइज बैंकको ६३ करोड घटेर १ खर्ब २३ अर्ब रुपैयाँ र ग्लोबल आइएमई बैंकको १.१६ अर्ब घटेर ३ खर्ब ७७ अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेका हुन् ।
लक्ष्मीभन्दा सनराइज बैंक अब्बल, स्वाप रेसियो फरक आएपनि समान हैसियतमा मर्जर
काठमाडौं । मर्जर प्रक्रियामा रहेका लक्ष्मी र सनराइज बैंकबीचको विस्तृत ड्यु डिलिजेन्स अडिट (डीडीए) रिपोर्टमा २ प्रतिशत फरक आएको छ । डीडीए रिपोर्ट अनुसार लक्ष्मी बैंकभन्दा सनराइज बैंक २ प्रतिशत बलियो देखिएको हो । स्रोतका अनुसार डीडीए रिपोर्टमा लक्ष्मी बैंकको ९८ प्रतिशत आउँदा सनराइज बैंकको १ सय प्रतिशत स्वाप रेसियो आएको छ । डीडीए रिपोर्टमा फरक आएपनि लक्ष्मी र सनराइज बैंक सेयर स्वाप रेसियो १ः१ अनुपातमा मर्ज हुने छन् । ‘डीडीए रिपोर्टमा लक्ष्मीको ९८ प्रतिशत र सनराइज बैंकको १ सय प्रतिशत आयो, सनराइज बैंकको सम्पत्ति धेरै छ, सम्पत्तिको भ्यालूसन गर्दा सनराइज बलियो देखियो तर, लक्ष्मीको पूँजी भने बढी छ,’ स्रोतले भन्यो । डीडीए रपोर्टमा ५ प्रतिशतभन्दा बढी आएमा सोही अनुसार कायम हुने उल्लेख थियो । तर, २ प्रतिशतको मात्रै फरक आएको हुँदा १ः१ स्वाप रेसियोमा मर्ज हुने भएका हुन् । मर्जरपश्चात् लक्ष्मी सनराइज बैंकको नामबाट एकीकृत कारोबार हुनेछन् । दुवै बैंकका सञ्चालकबीच सोमबार मर्जरमा जान अन्तिम सम्झौता हुँदै छ । मर्जरपश्चात् बैंकको अध्यक्ष र प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) दुवै लक्ष्मी बैंकले पाउने प्रारम्भिक सहमति भएको थियो । लक्ष्मी बैंकले यसअघि अध्यक्ष र सीईओ दावी गर्दै आएको भएपनि डीडीए रिपोर्टमा २ प्रतिशत बढी आएपछि सनराइज बैंकले अध्यक्ष दाबी गरिरहेको स्रोतको भनाइ छ । ‘अन्तिम सम्झौतामा दुवै बैंकको सेयर स्वाप रेसियो १ः१ अनुपात हुने छ, लक्ष्मी बैंकले सीईओ पाउने छ तर, अध्यक्ष पदका लागि भने अहिले सहमति भएको छैन, नयाँ सञ्चालक समितिले अध्यक्ष नियुक्त गर्ने निर्णय गर्ने छ,’ स्रोतले भन्यो । लक्ष्मी बैंकका सीईओ अजय बहादुर शाह मर्जरपश्चात् बन्ने बैंकको सीईओ नियुक्त हुने छन् । यसअघि लक्ष्मी बैंकले अध्यक्ष र सीईओ पाउने मौखिक सहमति भएको थियो । सोही अनुसार मात्रै लक्ष्मी बैंकले मर्जर सम्झौता गरेको थियो । तर, अहिले स्वाप रेसियोमा सनराइज बैंक लक्ष्मी भन्दा अब्बल देखिएपछि अध्यक्ष पद दाबी गरेको स्रोतले बतायो । स्रोतका अनुसार बैंकका कर्मचारी व्यवस्थापनको र शाखा कार्यालय मर्जरको काम पनि भइरहेको छ । कर्मचारीलाई भिआरएस स्किम ल्याउने उनले बताए । तथापि, कर्मचारी समायोजन भने बराबरी हैसियतमा हुने प्रारम्भिक सहमति भएको छ । लक्ष्मी बैंकका अध्यक्ष रमण नेपाल र सनराइज बैंकका अध्यक्ष मोतिलाल दुगडले गत पुस २५ गते मर्जरका लागि प्रारम्भिक सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका थिए । संयुक्त मर्जर समितिमा लक्ष्मी बैंकका तर्फबाट सञ्चालकहरु डा. मनिष थापा र स्वति रुङ्गटा र सनराइज बैंकको तर्फबाट सञ्चालकहरु शारदा शर्मा र दिपक नेपाल छन् ।
जीवन बीमा गर्नेले दावी वापत पाए साढे ४७ अर्ब बढी रकम, सबैभन्दा बढी नेपाल लाइफको
काठमाडौं । जीवन बीमा कम्पनीले चालु आर्थिक वर्षमा मात्रै साढे ४७ अर्ब बढी दावी भुक्तानी गरेका छन् । कम्पनीहरुले आर्थिक वर्ष २०७९/८० को ९ महिनाको अवधिमा बीमितहरुलाई कूल ४७ अर्ब ६३ करोड रुपैयाँ बराबरको दावी भुक्तानी गरेका हुन् । जनु अघिल्लोे आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ८.२७ प्रतिशतले बढी हो । कम्पनीहरुले गत आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को चैतसम्ममा बीमितलाई ४३ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँ बराबरको दावी भुक्तानी गरेका थिए । कम्पनीहरुले सार्वजनिक गरेका तेश्रो त्रैमासको वित्तीय प्रतिवेदन अनुसार समीक्षा अवधिमा १५ वटा कम्पनीले सो मत्राको दावी भुक्तानी गरेका हुन् । जसमध्ये सबैभन्दा बढी रकमको दावी भुक्तानी गर्नेमा नेपाल लाइफ रहेको छ । नेपाल लाइफले आफ्ना बीमितलाई १० अर्ब ९५ करोड रुपैयाँ बराबरको दावी भुक्तानी गरेको छ । जुन गत वर्षको तुलनामा १७.३६ प्रतिशतले बढी हो । त्यस्तै, प्रतिशतको आधारमा प्रभु लाइफ इन्स्योरेन्स सबैभन्दा बढी एग्रेशिभ देखिएको छ । गत वर्षको तुलनामा प्रभु लाइफले २५३.६५ प्रतिशत बढी दावी भुक्तानी दिएको छ । गत आवमा ३० करोड रुपैयाँ बराबरको दावी भुक्तानी गरेको कम्पनीले चालु आवमा मात्रै एक अर्ब ७ करोड रुपैयाँ बराबरको दावी बीमितलाई भुक्तानी गरेको छ । प्रभु लाइफपछि सन नेपाल लाइफ बढी आक्रामक देखिएको छ । गत आवमा ३३ करोड रुपैयाँ बराबरको दावी भुक्तानी गरेको कम्पनीले चालु आवको ९ महिनामा ८२ करोड रुपैयाँ भुक्तानी गरेको छ । जुन प्रतिशतको आधारमा १४८.४९ प्रतिशतले बढी हो । समीक्षा अवधिमा नेपाल लाइफसहित १२ वटा कम्पनीले एक अर्ब बढी भुक्तानी गरेका छन् । जसमध्ये लाइफ इन्स्योरेन्स कर्पोरेशन, हिमालयन लाइफ र मेटलाइफको दावी भुक्तानी भने गत वर्षको तुलनामा घटेको छ । यी तीन कम्पनीले क्रमशः १.६५ प्रतिशत, ४४.३४ प्रतिशत र ३०.२२ प्रतिशतले दावी भुक्तानी घटाएका छन् । लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीले ६ अर्ब ५५ करोड, नेशनल लाइफले ५ अर्ब ६५ करोड, एशियनले ५ अर्ब १२ करोड, हिमालयनले ४ अर्ब २८ करोड, राष्ट्रिय बीमा संस्थानले ३ अर्ब २३ करोड, आइएमई लाइफले २ अर्ब ६१ करोड, मेटलाइफले २ अर्ब १७ करोड, सूर्यज्योतिले १ अर्ब ४३ करोड, सिटिजनले १ अर्ब ३३ करोड, सानिमा रिलायन्सले १ अर्ब ३१ करोड र प्रभु लाइफले एक अर्ब ७ करोड रुपैयाँ बराबरको दावी भुक्तानी गरेका छन् । करोडभन्दा कम रकमको भुक्तानी गर्नेको सूचीमा रिलायबल नेपाल लाइफ, सन नेपाल लाइफ र महालक्ष्मी लाइफ इन्स्योरेन्स रहेका छन् । बीमा दाबी भुक्तानी वर्षको प्रभाव यो तथ्यांकले कम्पनीहरुले दावी भुक्तानीलाई बढी प्राथमिकता दिँदै आएको देखिन्छ । पछिल्लो समय नेपाल बीमा प्राधिकरणले दावी भुक्तानीमा कडाई गर्दै आएसँगै कम्पनीहरुले समयमै दावी भुक्तानी गर्न थालेका जानकारहरु बताउँछन् । त्यस्तै, प्राधिकरणले बीमाको विश्वसनीयता गुम्न नदिन चालु आवलाई बीमा दाबी भुक्तानी वर्षको रुपमा मनाइरहेको छ । प्राधिकरणका अध्यक्ष सूर्यप्रसाद सिलवालले कम्पनीहरुलाई क्लेमलाई प्राथमिकतामा राख्न निर्देशन दिँदै आएका छन् । त्यसको प्रभाव पनि कम्पनीहरुले तिर्ने दावी भुक्तानीमा परेको देखिन्छ । त्यस्तै, सिलवालले बीमा दाबी भुक्तानी प्रदेश तथा शाखा कार्यालयबाटै दिने व्यवस्था मिलाउन समेत बीमा कम्पनीहरुलाई निर्देशन दिएका छन् ।
