गगनलाई भेट्न देउवा तयार
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापा र पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवाबीच भेटवार्ता हुने भएको छ । उपचारका क्रममा करिब पाँच महिना सिंगापुरमा बसेर साउन २८ गते नेपाल फर्किएका देउवा थापासँग भेटवार्ताका लागि तयार भएका हुन् । देउवाका निजी सचिव भानु देउवाका अनुसार थापासँगको भेटका लागि समय तय गर्ने तयारी भइरहेको छ । देउवाका नियमित कार्यक्रमलाई हेरेर भेटको समय यकिन गरिने उनले जानकारी दिए । ‘गगनजीसँगको भेटका लागि तयारी गरिरहेका छौं,’ भानुले भने, ‘तर भेटको समय र छलफल गर्ने विषयवस्तु अहिलेसम्म निश्चित भएको छैन ।’ विशेष महाधिवेशनबाट सभापति बनेपछि थापा र पूर्वसभापति देउवाबीच अहिलेसम्म प्रत्यक्ष भेटवार्ता वा टेलिफोन संवादसमेत भएको छैन । त्यसैले आगामी भेटलाई प्रारम्भिक तथा सामान्य भेटका रूपमा पनि लिन सकिने देउवाका निजी सचिवले भानुले बताए । देउवा नेपाल फर्किएपछि कांग्रेसभित्र पार्टीको आन्तरिक एकता कायम गर्न विभिन्न तहबाट पहलसमेत सुरु भएको छ । विशेष महाधिवेशनमा थापालाई समर्थन गरेका नेताहरूले समेत देउवा र थापाबीच संवाद र सहकार्य आवश्यक रहेको बताउँदै आएका छन् । यसै क्रममा कांग्रेस नेता नैनसिंह महरले पार्टी एकताका लागि आफूले तीनवटा प्रस्तावसहित सभापति थापासँग भेट गरेको बताएका छन् । थापाले आफूले राखेका प्रस्तावप्रति सकारात्मक प्रतिक्रिया दिएको महरको दाबी छ । ‘पार्टी एकताका लागि तीनवटा प्रस्तावसहित सभापतिलाई भेटेको छु । उहाँले हुन्छ भन्नुभएको छ,’ महरले भने उनका अनुसार प्रस्तावको पहिलो बुँदामा उनले सभापति थापा र पूर्वसभापति देउवाले पार्टी एकताका लागि छलफल गर्नुपर्ने उल्लेख गरेका छन् । दोस्रोमा दुबै सभापतिले १५औं महाधिवेशनको नेतृत्व आफूले लिन पाउनुपर्ने दाबी त्यागेर तेस्रो व्यक्ति चयन गरेरै भएपनि अघि बढ्नुपर्ने प्रस्ताव नेता महरले अघि सारेका छन् । तेस्रोमा अदालतको निर्णय आउनुपूर्व नै पार्टी एकतामा जाने र अदालतको निर्णय दुबैले स्वीकार गर्नुपर्ने उनले सुझाएको बताए । ‘पूर्वसभापतिज्यूले ठीक हो त भन्नुभएको छ । छलफल पनि गर्ने अदालतको निर्णय पनि पर्खने जस्तो संकेत गर्नुभयो,’ आइतबार बिहान देउवासँग भेट गरेका महरले भने । विशेष महाधिवेशनपछि कांग्रेसभित्र देखिएको विभाजन र आन्तरिक ध्रुवीकरण अन्त्य गर्न देउवा र थापाबीचको संवादलाई महत्त्वपूर्ण रूपमा हेरिएको छ । यद्यपि, उनीहरूबीच हुने भेटमा कुन–कुन विषयमा छलफल गर्ने भन्नेबारे भने अहिलेसम्म औपचारिक तयारी भइसकेको छैन ।
एकताबद्ध कांग्रेस निर्माणमा देउवाको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुन्छ : महर
काठमाडौं । ‘देश र कांग्रेस जोड्ने अभियान’सञ्चालन गरिरहेका नेपाली कांग्रेसका निवर्तमान केन्द्रीय सदस्य नैनसिंह महरले निवर्तमान सभापति तथा पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवासँग भेटवार्ता गरेका छन् । आइतबार देउवा निवासमा भएको भेटमा महरले पार्टीभित्र देखिएको आन्तरिक द्वन्द्व अन्त्य गर्दै कांग्रेसलाई एकताबद्ध बनाउन देउवाको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुने बताएका छन् । लामो समयको उपचारपछि सार्वजनिक गतिविधिमा फर्किएका देउवाको स्वास्थ्य अवस्थाबारे जानकारी लिन आफूले भेट गरेको महरले बताए । महरले कांग्रेसभित्रको विवाद र विभाजन अन्त्य गर्न पार्टी सभापति गगन थापा र देउवाबीच प्रत्यक्ष भेटवार्ता तथा संवाद आवश्यक रहेको धारणा पनि राखेका थिए । भेटका क्रममा देउवाले थापा र आफूबीच भेटवार्ता गराउन पहल भइरहेको बताएका थिए । अदालतको निर्णय आएपछि त्यसअनुसार अघि बढ्ने देउवाको भनाइ रहेको महरले जानकारी दिएका छन् । कांग्रेसभित्र नेतृत्व र संगठनसम्बन्धी विषयमा आन्तरिक मतभेद देखिइरहेका बेला महरले पार्टीका शीर्ष नेताबीच संवाद र सहकार्यमा जोड दिँदै आएका छन् ।
मधेशका उत्कृष्ट अभिकर्तालाई सन नेपाल लाइफको सम्मान
काठमाडौं । सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले मधेश प्रदेशअन्तर्गत उत्कृष्ट कार्यसम्पादन गर्ने एजेन्सी विकास व्यवस्थापक (एडीएम) तथा इमर्जिङ सन क्लबमा योग्य अभिकर्ताहरूलाई सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान गरेको छ । शनिबार आयोजित कार्यक्रममा मधेश प्रदेशका विभिन्न शाखाबाट एजेन्सी विकास व्यवस्थापक, उत्कृष्ट अभिकर्ता, क्षेत्रीय व्यवस्थापक तथा शाखा प्रमुखहरूको सहभागिता रहेको थियो । कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत राजकुमार अर्यालको प्रमुख आतिथ्यता तथा प्रमुख बजार अधिकृत गणेश चौलागाईंको विशेष आतिथ्यतामा कार्यक्रम सम्पन्न भएको थियो । कार्यक्रममा विभिन्न शाखाका अभिकर्ता, क्षेत्रीय व्यवस्थापक प्रमोद साह, उपेन्द्र नारायण महतो लगायत शाखा प्रमुख तथा कर्मचारीहरूको सहभागिता रहेको थियो । कार्यक्रममा मधेश प्रदेश प्रमुख चौधरीले कम्पनीको बिक्री नीति २०८३/८४ तथा आगामी कार्यक्रमबारे जानकारी गराउँदै अभिकर्ताहरूलाई कम्पनीका नीति तथा कार्यक्रम प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्दै व्यवसाय विस्तारमा थप सक्रिय हुन आग्रह गरे । प्रमुख बजार अधिकृत चौलागाईंले अभिकर्ताहरूको हकहित, सेवा–सुविधा तथा व्यावसायिक विकासलाई कम्पनीले प्राथमिकतामा राख्दै विभिन्न नीति तथा कार्यक्रम निर्माण एवं कार्यान्वयन गर्दै आएको बताए । अभिकर्ताहरूको व्यावसायिक यात्रालाई सहज बनाउन कम्पनी सहकार्य र सहजीकरणका लागि सधैं तयार रहेको उल्लेख गर्दै उनले आगामी दिनमा पनि अभिकर्तामुखी कार्यक्रम तथा प्रोत्साहनका योजनालाई निरन्तरता दिइने बताए । त्यस्तै, प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अर्यालले सन नेपाल लाइफले मधेश प्रदेशमा आफ्नो छुट्टै पहिचान तथा सकारात्मक व्यावसायिक छवि निर्माण गर्न सफल भएको बताए । कम्पनीको यो सफलतामा मधेश प्रदेशका सम्पूर्ण अभिकर्ता, एजेन्सी विकास व्यवस्थापक तथा शाखा टोलीको महत्वपूर्ण योगदान रहेको उल्लेख गर्दै उनले उनीहरूको मेहनत, लगनशीलता र निरन्तर प्रयासप्रति विशेष धन्यवाद तथा आभार व्यक्त गरे । उनले आगामी दिनमा मधेश प्रदेशमा बीमाको पहुँच थप विस्तार गर्दै अभिकर्ता तथा एजेन्सी सञ्जाललाई थप सशक्त बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे । उत्कृष्ट कार्यसम्पादन गर्ने अभिकर्ताहरूलाई निरन्तर प्रोत्साहन तथा सम्मान प्रदान गरिने पनि उनले बताए । कार्यक्रममा उत्कृष्ट कार्यसम्पादन गर्ने एजेन्सी विकास व्यवस्थापक तथा इमर्जिङ सन क्लबमा योग्य अभिकर्ताहरूलाई पुरस्कार तथा सम्मान प्रदान गरिएको थियो । सम्मानले अभिकर्ताहरूमा थप उत्साह र ऊर्जा प्रदान गर्दै आगामी दिनमा अझ उत्कृष्ट व्यावसायिक उपलब्धि हासिल गर्न प्रेरणा मिलेको सहभागीहरूले बताएका छन् । कार्यक्रमले अभिकर्ताको उत्प्रेरणा, नेतृत्व विकास, व्यावसायिक क्षमता अभिवृद्धि तथा कम्पनी र अभिकर्ताबीचको सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको आयोजकले जनाएको छ । सन नेपाल लाइफले हाल देशभर १५० भन्दा बढी शाखा तथा सेवा सञ्जालमार्फत जीवन बीमा सेवा तथा बीमा सचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ । बीमाको पहुँच विस्तार, अभिकर्ता सञ्जालको विकास, उत्कृष्ट ग्राहक सेवा तथा दिगो व्यावसायिक वृद्धिलाई प्राथमिकतामा राख्दै कम्पनीले आफ्नो सेवा विस्तारलाई निरन्तरता दिइरहेको जनाएको छ ।
शुभमन गिलले टेस्ट क्रिकेटमा पूरा गरे ३ हजार रन
काठमाडौं । भारतीय टेस्ट टोलीका कप्तान शुभमन गिलले श्रीलंकाविरुद्धको दोस्रो टेस्टमा ठूलो उपलब्धि हासिल गर्दै टेस्ट क्रिकेटमा ३ हजार रन पूरा गरेका छन् । यो खेलअघि गिलको नाममा २ हजार ९ सय ९३ रन थियो । उक्त उपलब्धि हासिल गर्न उनलाई केवल ७ रन आवश्यक थियो । उनले आफ्नो ४३औं टेस्ट खेलमा ३ हजार रनको आँकडा पार गरेका हुन् । २६ वर्षीय गिलले टेस्ट करियरमा हालसम्म ११ शतक र ८ अर्धशतक प्रहार गरेका छन् । टेस्टमा उनको सर्वाधिक व्यक्तिगत स्कोर २६९ रन रहेको छ । भारत दुई खेलको टेस्ट सिरिजमा १-० ले अगाडि छ । अब भारतीय टोलीको लक्ष्य श्रीलंकाविरुद्ध सिरिज क्लिन स्वीप गर्ने रहेको छ । पहिलो टेस्टमा भारतले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै श्रीलंकालाई १६५ रनले पराजित गरेको थियो ।
रास्वपाका पूर्व नगर सभापति न्यौपाने कांग्रेसमा प्रवेश
काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का पूर्व नगर सभापति रामहरि न्यौपाने नेपाली कांग्रेसमा प्रवेश गरेका छन् । न्यौपानेलाई कांग्रेस सभापति गगनकुमार थापाले काठमाडौंको सानेपास्थित पार्टी केन्द्रीय कार्यालयमा आयोजित कार्यक्रममा पार्टीमा स्वागत गरेका हुन् । सभापति थापाले न्यौपानेलाई टीका र खादा लगाएर कांग्रेसमा प्रवेश गराएको पार्टीले जारी गरेको प्रेस नोटमा जनाइएको छ । रास्वपा परित्याग गर्दै लोकतान्त्रिक पार्टी कांग्रेसमा आबद्ध हुन पाएकोमा न्यौपानेले खुसी व्यक्त गरे । न्यौपाने सर्लाहीको हरिवन नगरपालिकाका संस्थापक सभापति हुन् । मुलुक कठिन परिस्थितिबाट गुज्रिरहेको उल्लेख गर्दै उनले देशलाई सही निकास दिन कांग्रेस सभापति थापाको नेतृत्वमा पार्टी अघि बढिरहेकाले आफू कांग्रेसमा आबद्ध भएको बताए ।
लुम्बिनी नेकपामा विवाद, चौधरीले मागे विपक्षी बेन्च
काठमाडौं । लुम्बिनी प्रदेशमा सत्तारूढ नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) भित्र सरकारमा सहभागिता र शक्ति बाँडफाँटलाई लिएर असन्तुष्टि बढ्दै गएको छ । पार्टी एकताको मर्मविपरीत नेतृत्वले एकपक्षीय निर्णय गरेको आरोप लगाउँदै प्रदेशसभा सदस्य राजकुमार चौधरीले आफूलाई विपक्षी बेन्चमा बस्ने व्यवस्था मिलाइदिन सभामुखसमक्ष आग्रह गरेका छन् । साविक नागरिक उन्मुक्ति पार्टीबाट निर्वाचित भई नेकपामा समाहित भएका चौधरीले भदौ ६ गते प्रदेशसभा सचिवालयमा पत्र पठाउँदै आफूलाई विपक्षी दलका सदस्यका रूपमा बस्ने व्यवस्था मिलाइदिन माग गरेका हुन् । सभामुखको कार्यालयका अनुसार चौधरीले पार्टी एकताको मूल मर्म र भावनाविपरीत साविक नेकपा माओवादी केन्द्रबाट एकलौटी रूपमा निर्णय भइरहेको भन्दै आफू वर्तमान सरकारको विपक्षमा बस्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको उल्लेख गरेका छन् । उनले साविक नागरिक उन्मुक्ति पार्टीको हैसियतमा आफू विपक्षमा बस्नुपर्ने भन्दै प्रदेशसभामा आफ्नो संवैधानिक तथा संसदीय मर्यादा कायम हुने गरी विपक्षी दलका सदस्यका लागि कुर्सी मिलान गरिदिन माग गरेका छन् । त्यसैगरी, संसदीय अभ्यास, मर्यादा र परम्पराअनुसार आवश्यक व्यवस्था मिलाइदिनसमेत उनले सभामुखसँग आग्रह गरेका छन् । चौधरीले नेतृत्वले पार्टी एकताको भावनालाई आत्मसात नगरेको र निर्णय प्रक्रियामा एकाधिकार कायम गर्न खोजेको आरोप पनि लगाए । विकासन्युजसँग कुरा गर्दै चौधरीले नेतृत्वको कार्यशैलीप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै भने, ‘नेतृत्वले एकताको मर्मविपरीत काम गरेको र एकाधिकार कायम गर्न खोजेकाले विद्रोह गर्नुपर्ने अवस्था आएको हो ।’ प्रदेश तहमा समेत पार्टी एकताको भावना उत्पन्न हुने गरी काम नभए आफूहरूले विद्रोह गर्ने चेतावनी पनि उनले दिएका छन् । ‘प्रदेशस्तरमा एकताको भाव उत्पन्न हुने गरी कार्य नभएमा हामी विद्रोह गर्छौं,’ चौधरीले भने । नेकपाभित्रको असन्तुष्टि सरकार विस्तार तथा मन्त्री छनोटसँग जोडिएको देखिएको छ । साविक नागरिक उन्मुक्ति पार्टी र नेकपा एकीकृत समाजवादीबाट नेकपामा समाहित भएका सांसदलाई सरकारमा सहभागी नगराई साविक माओवादी केन्द्र पृष्ठभूमिका सांसदलाई मात्रै प्राथमिकता दिइएको भन्दै चौधरीले असन्तुष्टि जनाएका हुन् । लुम्बिनी प्रदेशसभामा सभामुखसहित नेकपाका १३ सदस्य छन् । तीमध्ये साविक माओवादी केन्द्र पृष्ठभूमिका नौ, नागरिक उन्मुक्ति पार्टीबाट समाहित भएका तीन र नेकपा एकीकृत समाजवादी पृष्ठभूमिका एक सांसद छन्। यही संरचनाबीच सरकारमा प्रतिनिधित्वको विषयलाई लिएर नेकपाभित्र विवाद सतहमा आएको हो । चौधरीले आफू मात्र नभई साविक नागरिक उन्मुक्ति पार्टीबाट नेकपामा समाहित भएका अन्य सांसदसमेत असन्तुष्ट रहेको बताएका छन् । पार्टी एकता भए पनि निर्णय प्रक्रियामा पुरानै शक्ति संरचना हाबी भएको उनको गुनासो छ । चौधरीको पत्र सार्वजनिक भइरहँदा लुम्बिनी प्रदेशका मुख्यमन्त्री चेतनारायण आचार्यले भने यसअघि नै प्रदेशसभाबाट विश्वासको मत प्राप्त गरिसकेका छन् । मुख्यमन्त्री आचार्यले भदौ १ गते प्रदेशसभाको बैठकमा विश्वासको मतसम्बन्धी प्रस्ताव पेस गरेका थिए । प्रस्तावको पक्षमा ४५ र विपक्षमा २६ मत परेको थियो । एमाले, नेकपा, जनता समाजवादी पार्टी नेपाल र राष्ट्रिय जनमोर्चाका सांसदले आचार्यलाई विश्वासको मत दिएका थिए । ८३ सदस्यीय प्रदेशसभामा बहुमतका लागि ४२ मत आवश्यक पर्नेमा आचार्यले ४५ मत प्राप्त गरेका थिए । नेपाली कांग्रेस र जनमत पार्टीका सांसद विपक्षमा उभिएका थिए भने राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी तटस्थ बसेको थियो । कांग्रेसले सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिएपछि आचार्यले विश्वासको मत लिएका हुन् । विश्वासको मत प्राप्त गरेपछि सत्ता साझेदार दलबीच मन्त्रालय बाँडफाँट र सरकार विस्तारको प्रक्रिया अघि बढाउने तयारी गरिएको थियो । तर मुख्यमन्त्रीले विश्वासको मत पाएको केही दिनमै सरकारको प्रमुख सत्ता साझेदार नेकपाभित्रै असन्तुष्टि सार्वजनिक भएपछि लुम्बिनीको सत्ता समीकरणमा नयाँ चुनौती देखिएको छ । चौधरीले विपक्षी बेन्चमा बस्न माग गरेसँगै नेकपाभित्र साविकका विभिन्न दलबाट एकीकृत भएका सांसदबीच प्रतिनिधित्व, शक्ति बाँडफाँट र निर्णय प्रक्रियाको विषय थप पेचिलो बन्ने देखिएको छ ।
प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगोमा इबोलाबाट २५ सय भन्दा बढीको मृत्यु
काठमाडौं । प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगो (डीआरसी) मा इबोलाबाट ५ हजार भन्दा बढी व्यक्ति संक्रमित भइसकेका छन् भने २ हजार ५ सय भन्दा बढीको मृत्यु भइसकेको छ । शुक्रवार सार्वजनिक गरिएको सरकारी प्रतिवेदन अनुसार, अगस्ट १९ सम्म कंगोमा ५ हजार २ सय ९० जनामा संक्रमण पुष्टि भएको छ भने २ हजार ५ सय १६ जनाको मृत्यु भइसकेको छ । यस प्रकोपमा मृत्युदर ४७.६ प्रतिशत रहेको तथ्याङ्कले देखाउँछ । गत मे १५ मा घोषणा गरिएको यो इबोला प्रकोप कंगोको इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो र घातक महामारी बनेको छ । विश्वव्यापी रूपमा पनि यो हालसम्मकै दोस्रो ठूलो इबोला महामारी हो । महामारीको रूप लिइसकेको यस प्रकोपलाई रोक्न सरकारले खोप अभियानलाई तीव्रता दिएको छ । कंगोको स्वास्थ्य मन्त्रालयकाअनुसार राजधानी किन्शासास्थित एन‘डिजिली अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ‘इर्भवेबो’ खोपको कुल १६ हजार ५ सय २० मात्रा (डोज) आइपुगेको छ । मन्त्रालयले अगस्ट २१ देखि २४ को बीचमा थप ५० हजार १ सय २० मात्रा खोप आइपुग्ने अपेक्षा गरिएको जानकारी दिएको छ । विश्व स्वास्थ्य संगठन र अफ्रिका रोग नियन्त्रण तथा रोकथाम केन्द्रले बिहीबार दिएको जानकारीअनुसार कंगो सरकारको अनुरोधमा खोप व्यवस्थापनसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय समूह (आईसीजी) ले ७० हजार मात्रा इर्भवेबो खोप तत्काल उपलब्ध गराउन स्वीकृति दिएको छ । ‘इर्भवेबो’ खोप खासगरी ‘जायर इबोला भाइरस’ विरुद्ध प्रयोगका लागि अनुमति प्राप्त र सिफारिस गरिएको खोप हो । यद्यपि, कंगोमा हाल फैलिएको ‘बुन्डिबुग्यो’ भाइरस विरुद्ध यो खोप कत्तिको प्रभावकारी हुन्छ भन्ने विषय अझै अनुसन्धानकै क्रममा छ । उपलब्ध खोपमध्ये २० हजार मात्रा बुन्डिबुग्यो भाइरस विरुद्धको प्रभावकारिता मूल्याङ्कन गर्न तेस्रो चरणको क्लिनिकल ट्रायलमा प्रयोग गरिनेछ । बाँकी ५० हजार मात्रा भने महामारीको अग्रपंक्तिमा खटिएका स्वास्थ्यकर्मी र अन्य कर्मचारीहरूका लागि प्रयोग गरिने योजना छ ।
राष्ट्र बैंकको नयाँ व्यवस्थाले हायर पर्चेज कम्पनीलाई राहत
काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले हायर पर्चेज कर्जा दिने कम्पनीका लागि ल्याएको नयाँ व्यवस्थाले बैंक तथा वित्तीय संस्थाको पहुँचबाहिर रहेका उपभोक्ता तथा व्यवसायीलाई वित्तीय सेवामा जोड्न थप सहज वातावरण निर्माण गर्ने एसोसिएसन अफ हायर पर्चेज कम्पनीज अफ नेपालले जनाएको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले २०८३ साउन २६ गते जारी गरेको ‘हायर पर्चेज कर्जा दिने कम्पनीलाई स्वीकृति दिने नीतिगत एवम् प्रक्रियागत व्यवस्था–२०८३’ को एसोसिएसनले स्वागत गरेको हो । नयाँ व्यवस्थाले हायर पर्चेज कम्पनीहरूले नेपालको वित्तीय क्षेत्रमा निर्वाह गर्दै आएको भूमिकालाई यथोचित पहिचान गर्नुका साथै कम्पनीहरूको संस्थागत स्थायित्व र दीर्घकालीन लगानीको वातावरणमा समेत सकारात्मक प्रभाव पार्ने एसोसिएसनको विश्वास छ । नयाँ व्यवस्थामार्फत हायर पर्चेज कम्पनीहरूले आफ्ना ग्राहकसँग १ प्रतिशत सेवा शुल्क लिन पाउने व्यवस्था गरिएको छ । यसले कम्पनीहरूको वित्तीय स्थायित्वमा सहयोग पुग्ने तथा स्प्रेडसम्बन्धी समस्यालाई समेत सम्बोधन गर्ने एसोसिएशनले जनाएको छ । साथै कम्पनीको दीर्घकालीन नवीकरण अवधि १० वर्ष कायम गर्ने व्यवस्थाले संस्थागत स्थायित्व बढाउने अपेक्षा गरिएको छ । हाल नेपाल राष्ट्र बैंकबाट अनुमति लिएर १० वटा हायर पर्चेज कम्पनी सञ्चालनमा छन् । ती कम्पनीहरूले मोबाइल फोन, होम अप्लायन्स, विद्युतीय उपकरणदेखि मोटरसाइकल, रिकन्डिसनमा उपलब्ध सवारीसाधन तथा हेभी इक्विपमेन्ट खरिदका लागि कर्जा उपलब्ध गराउँदै आएका छन् । एसोसिएसनका अध्यक्ष विष्णुकुमार अग्रवालका अनुसार हायर पर्चेज कम्पनीको मूल उद्देश्य नै बैंक तथा अन्य वित्तीय संस्थाबाट सहज रूपमा कर्जा प्राप्त गर्न नसक्ने उपभोक्तालाई वित्तीय पहुँचमा ल्याउनु हो । ‘सवारीसाधन, मोटरसाइकल वा हेभी इक्विपमेन्ट जस्ता साधनमा लगानी गर्न बैंकबाट सहजै कर्जा पाउने अवस्था थिएन। सहकारीबाट कर्जा पाए पनि प्रक्रिया सहज थिएन,’ अग्रवालले भने ‘त्यही अवस्थालाई सम्बोधन गर्न सरकारले हायर पर्चेज कम्पनीका लागि नियमावली ल्याएको थियो ।’ पछिल्लो समय हायर पर्चेज कम्पनीको सेवा सवारीसाधन र हेभी इक्विपमेन्टमा मात्रै सीमित छैन । १० हजार रुपैयाँसम्म मूल्य पर्ने इलेक्ट्रोनिक सामानदेखि वासिङ मेसिनसम्म खरिदका लागि समेत कम्पनीहरूले कर्जा उपलब्ध गराउँदै आएका छन् । बैंकबाट कर्जा लिन सहज वातावरण नभएका उपभोक्ताका लागि यस्तो सेवा उपयोगी बन्दै गएको एसोसिएसनको भनाइ छ । हायर पर्चेज कम्पनीहरूले कमर्शियल सवारीसाधनका चालक तथा व्यवसायी, साना उद्यमी र बैंकिङ प्रणालीमा सहज पहुँच नभएका उपभोक्तालाई कर्जा उपलब्ध गराएर नयाँ उद्यम तथा रोजगारी सिर्जनामा समेत योगदान पु‍र्याइरहेको एसोसिएसनले जनाएको छ । सवारीसाधन तथा उपकरणमा लगानीमार्फत नागरिकको उत्पादकत्व र कार्यक्षमता बढाउनुका साथै व्यापार–व्यवसाय विस्तारमा पनि हायर पर्चेज क्षेत्रको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको एसोसिएसनको ठम्याइ छ । त्यस्तै, राष्ट्र बैंकले नयाँ व्यवस्थामार्फत हायर पर्चेज कम्पनीलाई विभिन्न स्थानमा सम्पर्क कार्यालय खोल्न दिने व्यवस्था गर्नु सकारात्मक कदम रहेको एसोसिएसनले जनाएको छ । यसबाट बैंक तथा वित्तीय संस्थाको पहुँच कम रहेका दूरदराजका क्षेत्रमा समेत हायर पर्चेज सेवा विस्तार गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ । हायर पर्चेज कम्पनीहरू पछिल्लो १२ वर्षदेखि नेपाल राष्ट्र बैंकको नियमनमा रहेर सञ्चालन हुँदै आएका छन् । पुरानो निर्देशिकामा रहेका व्यावहारिक समस्या समाधान गर्न नियामक निकायले कम्पनीहरूलाई संगठित भएर आफ्ना विषय उठाउन सुझाव दिएपछि एसोसिएसन गठन भएको हो । यद्यपि, कर्जा असुली प्रक्रियासँग सम्बन्धित केही विषय अझै स्पष्ट र व्यावहारिक बन्न नसकेको एसोसिएशनले जनाएको छ । विशेषगरी गण्डकी, बागमती र लुम्बिनी प्रदेशमा लिलामी गरिएका सवारीसाधन दर्ता गर्ने व्यवस्था नरहेको भन्दै त्यसको समाधान खोज्नुपर्ने माग गरिएको छ । त्यस्तै, वित्तीय क्षेत्रका विज्ञहरू संलग्न रहेको ऋण असुली न्यायाधिकरणको सेवा हायर पर्चेज कम्पनीहरूले पनि उपयोग गर्न पाउने व्यवस्था गर्नुपर्ने एसोसिएसनको माग छ । समग्रमा राष्ट्र बैंकको नयाँ व्यवस्थाले हायर पर्चेज कम्पनीलाई थप व्यवस्थित, दिगो र सेवामुखी ढंगले अघि बढ्न प्रोत्साहन गर्ने एसोसिएसनको निष्कर्ष छ । आगामी दिनमा नेपाली उपभोक्ताको वित्तीय पहुँच विस्तार, उद्यमशीलता प्रवद्र्धन, रोजगारी सिर्जना तथा समग्र अर्थतन्त्रको विस्तारमा थप प्रभावकारी भूमिका निर्वाह गर्ने प्रतिबद्धता समेत एसोसिएसनले व्यक्त गरेको छ ।
