दर्ता नभई प्रदेश नं ३ सरकारले गर्यो अस्पताल घोषणा, यन्त्र छ तर सुविधा छैन
काठमाडौं। प्रदेश नं ३ सरकारले अस्पताल स्वीकृत नगरी प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रलाई ‘अस्पताल’ घोषणा गरेको पाइएको छ । स्थानीयवासीले पाउनुपर्ने सेवा पाउन नसकेपछि सो विषय जानकारी भएको हो । गोकर्णेश्वर नगरपालिका वडा नं ४ स्थित गोकर्णेश्वर महादेव मन्दिर नजिकै सञ्चालित प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रलाई गत असार १६ गते ३ नं प्रदेशका मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले १५ शय्यासहितको प्राथमिक अस्पताल घोषणा गरेका थिए। हाल नगरपालिकाअन्तर्गत सञ्चालन भएको अस्पताल भनेर बोर्ड राखिएको छ तर सेवा भने दिन सकेको छैन । अस्पतालमा पाइने सेवा पाउन नसकिएको नगरपालिकाकै दुर्गमस्थल तारेभीरबाट स्वास्थ्य सेवा लिन आउनुभएका सेवाग्राही सोमबहादुर तामाङले गुनासो गरे । तारेभीरमै नगरपालिकाको पहलमा निर्माण भएको सहरी स्वास्थ्य सेवा केन्द्र भएकाले सेवा लिन आएको तर सेवा पाउन नसकिएको उनको दुःखेसो थियो । नगरपालिकाको स्वास्थ्य शाखा प्रमुख हरिप्रसाद उपाध्याय प्रदेश सरकारको सामाजिक विकास मन्त्रालयले जग्गा भवन नभई रु ५० लाख बजेट दिएर अस्पताल घोषणा गरिए पनि सेवा दिन नसकिएको स्वीकार छन् । अस्पताल दर्तासमेत हुन नसकेको उनले जानकारी दिए । स्वास्थ्य मन्त्रालयलगायत निकायमा अस्पताल दर्ताका लागि पहल गरिएको नगरपालिकाले जनाएको छ । विसं २०२८ मा स्थापना भएको स्वास्थ्य भवनमा सबै सेवा सञ्चालन हुन सक्ने अवस्था छैन । भवन बनाउन जग्गाको खोजी भइरहेको छ । प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र नै चलाउन पनि भवनका कारण समस्या रहेको स्वास्थ्य शाखा प्रमुख उपाध्यायले बताए । प्रदेश सरकारले गत असारमै अस्पताल घोषणा गरेपछि नगरपालिकाले चालु आर्थिक वर्षको नीति तथा कार्यक्रममा स्वास्थ्य केन्द्रलाई प्राथमिक अस्पतालमा स्तरोन्नति गर्ने उल्लेख गरेको थियो । जसअनुसार २०७६ मङ्सिर २ गतेको नगर कार्यपालिकाको बैठकले १५ शय्याको अस्पतालमा स्तरोन्नति गर्ने निर्णय गरेको थियो । स्थानीय तह सञ्चालन ऐन २०७४ मा एउटा स्थानीय तहमा कम्तीमा एक प्राथमिक अस्पताल स्थापना गरिने उल्लेख छ । केन्द्रका लागि विसं २०७४ भदौ २३ गते स्वास्थ्य सेवा विभाग, आपूर्ति महाशाखाले किनिदिएको एक्सरेयन्त्र राख्ने ठाउँ र चलाउने जनशक्ति नभएका कारण थन्क्याएर राखिएको छ । “यो एक्सरे यन्त्र पुरानो प्रविधि हो, हाल सबै स्वास्थ्य संस्थाले डिजिटल एक्सरे चलाउन थालिसके, अब यसलाई जडान गर्ने कि नगर्ने प्राविधिकसँग सल्लाह गर्छौँ, त्यसपछि मात्र के गर्ने भन्न सकिन्छ”, स्वास्थ्य शाखा प्रमुख उपाध्यायले भने । नगरपालिकाको ४ नं वडा अध्यक्ष श्रीकुमार श्रेष्ठको संयोजकत्वमा रहेको स्वास्थ्य केन्द्र व्यवस्थापन समितिले भने हाल एक्सरेयन्त्र राख्ने कोठा बनाउने काम भइरहेको जनाएको छ । केन्द्र व्यवस्थापन समितिका सदस्य राजकुमार श्रेष्ठले निर्माण छिट्टै सम्पन्न गर्नेगरी काम भइरहेको राससलाई जानकारी दिए । हाल केन्द्रमा निःशुल्क पाइने सबै औषधी भने पर्याप्त मात्रा रहेको जनाइएको छ । नगर क्षेत्रका एक स्वास्थ्य केन्द्र, चार स्वास्थ्य चौकी र एक सहरी स्वास्थ्य केन्द्रमा औषधी भने नियमित रुपमा पठाइएको शाखाले जनाएको छ । नगरपालिकाले नगर क्षेत्रमा स्वास्थ्य एवं सफाइलाई व्यवस्थित गर्न ‘स्थानीय आधारभूत स्वास्थ्य तथा सरसफाइ सेवा कार्यविधि २०७६’ मस्यौदा जारी भइरहेको नगरपालिका स्वास्थ्य शाखाले जनाएको छ । रासस
हेम बहादुर मल्ल पुरस्कारबाट कुलमान घिसिङ र डा.सन्दुक रुहित सम्मानित
काठमाडौं । हेम बहादुर मल्ल पुरस्कारबाट विद्युत प्राधिकरणका प्रबन्ध निर्देशक कुलमान घिसिङ र डा. सन्दुक रूइत सम्मानित भएका छन् । साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसन लिमिटेड र नेपाल जनप्रशासन संघ संयुक्त रुपमा प्रदान गर्ने यो सम्मान तथा पुरस्कार शुक्रबार काठमाडौंमा आयोजिक एक कार्यक्रममा उपराष्ट्रपति वर्षमान पुनले प्रदान गरेका हुन् । साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसनले हरेक वर्ष प्रदान गर्दै आएको हेमबहादुर मल्ल पुरस्कार २०७३ बाट घिसिङ र २०७४ बाट रूइत सम्मानित भएका हुन् । पुरस्कारको राशि २/२ लाख रुपैयाँ रहेको छ । घिसिङलाई लोडसेडिङमुक्त गरेकोमा र डा. सन्दुकलाई नेत्र ज्याती विशषेज्ञका रूपमा सम्मान गरिएको छ । कुलमान घिसिङको योगदान एउटा ग्रामिण भेगको जिल्ला र सामान्य परिवारमा जन्मेका व्यक्ति हुन् कुलमान घिसिङ । सानैदेखि मेहेनेती र प्रतिभाशाली भनेर चिनिने उनले कक्षा ६ सम्म गाउँकै विद्यालयमा पढे । उनले २०४३ सालमा एलएलसी पास गरे। अमृत साइन्स क्याम्पसबाट आइएसी गरेका घिसिङले भारतबाट इलेक्ट्रिकल इन्जिनियरिङमा बीएस्सी गरेका हुन् । पुल्चोक इन्जिनियरिङ क्याम्पसबाट ‘पावर सिस्टम इन्जिनियरिङ’ मा स्नातकोत्तर सकेपछि उनले सिनामंगलको एस इन्स्टिच्युटबाट व्यापार प्रशासनमा पनि स्नातकोत्तर गरेका गरे । घिसिङले २०५१ सालमा प्राधिकरणको सातौं तहको इन्जिनियरबाट सरकारी सेवा प्रारम्भ गरेका गरे । अब शुरु भयो उनको देश र जनतालाई सहयोग र साथ दिने काम । उनले झन्डै २५ वर्षको अवधिमा प्रसारण, वितरण र उत्पादन क्षेत्रमा अनुभव हासिल गरेका छन् । चिलिमे जलविद्युत कम्पनीमा उनले २०६७ साउनदेखि २०७१ असारसम्म चार वर्ष प्रबन्ध सञ्चालकको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए । रसुवागढी, मध्यभोटेकोसी, सान्जेन माथिल्लो सान्जेन अघि बढाउन घिसिङको भूमिका महत्वपूर्ण छ । दुई दशकभन्दा लामो अनुभवपछि उनी वि.स २०७३ साल भदौमा सरकारले नेपाल विद्युत प्राधिकरणको प्रवन्ध निर्देशकमा कुलमान घिसिङलाई नियुक्त गरेको थियो । उनै घिसिङले नेपालकोे लोडसेडिङलाई २०७५ मै लोडसेडीङमुक्त भएको घोषणा गरेका थिए । त्यस पश्चात घिसिङमात्र होइन उनको सिंगो टिमले देश जनताको जस पाइरहेका छन् । पुरस्कार ग्रहण गर्दै घिसिङले प्राधिकरणका १२ हजार कर्मचारीका कारण देशमा लोडसेडिङमुक्त सम्भव भएको बताए । उनले लोडसेडिङमुक्त गर्नु मात्र कुनै चमत्कार नभएको बताउँदै अझ निर्माणाधीन परियोजनाहरु पूरा गर्नुपर्ने जिम्वेवारी रहेको बताए । हाल आएर प्राधिकरण १० अर्ब लगानी गर्न सक्ने अवस्थामा भएको बताउँदै उनले नागरिकलाई सस्तोमा बिजुली पुर्याउने कार्यमा आफू जुटेको बताए । डा.सन्दुक रुइतको योगदान देशलाई उज्यालो बनाउने भनेर घिसिङ चिनिन्छन् भने व्यक्तिको जीवन उज्यालो बनाउने भनेर डा. सन्दुक रूइत चिनिन्छन् । ज्योती नभएकाहरुलाई ज्योती दिन डा. सन्दुकको भूमिका पनि महत्वपूर्ण छ । ताप्लेजुङको दुर्गम हिमाली भेगमा जन्मेका हुन डा. सुन्दुक रोइत । उनले आफ्नो चिकित्सा करिअरमा १ लाख २० हजारभन्दा बढी दृष्टिविहीनलाई आँखाको ज्योति प्रदान गरिसकेका छन् । उनले आँखाको उपचारका लागि नयाँ पद्धति जन्माउने सपना देखेका थिए । मोतीया बिन्दुको उपचार गर्ने नयाँ चिकित्सापद्धति रुइतेक्टोमीको सुरुवात गर्ने विज्ञ चिकित्सक हुन् डा. सुन्दुक । नेपालीहरुकामाझ प्रख्यात आँखा अस्पताल तिलगंगा आँखा केन्द्रको स्थापना गर्ने व्यक्ति यिनै सुन्दुक हुन् । उनले सन् १९९२ मा फ्रेड हलोज फाउन्डेसनको साथ र नेपाली समाजसेवीहरुको साथबाट तिलगंगा आँखा केन्द्रको मा स्थापना गरे । देशको दूरदराजका क्षेत्र मात्र नभई भारत, बंगलादेश, भुटान, बर्मा, भियतनाम, कम्बोडिया, इन्डोनेसिया, उत्तर कोरिया, चीन, अफ्रिका लगायतका देशका बिरामीको आँखाको समेत उपचार उनले गरेका छन् । आँखा उपचार पद्धतिमा ल्याएको उच्चस्तरीय लेन्स परम्परागत लेन्सभन्दा तीस गुणा सस्तो मानिन्छ । मोतिया बिन्दुवाहेक आँखाको बाहिरी झिल्लीको प्रत्यारोपणमा पाएको उनको सफलता स्मरण योग्य छ । पुरस्कार ग्रहण गर्दै डा. सन्दुक रूइतले नेपाल विश्व जस्तो विकसित नभए पनि आफूले सकेसम्म राम्रो गर्ने प्रयास गरेको बताए । आँखाको उपाचारको क्रममा निकै सस्तो र उत्कृष्ट विधि अपनाएकोले उनले विश्व प्रशिद्ध पुरस्कार म्यागासे समेत पाईसकेका छन् ।
मेडिकल काउन्सिलको सञ्चालक समितिमा ५ जना नियुक्त, रजिष्ट्रारमा कृष्णप्रसाद अधिकारी
काठमाडौं । नेपाल मेडिकल काउन्सिलको सञ्चालक समितिले पूर्णता पाएको छ । सरकारले काउन्सिलको रिक्त ६ पद पूर्ति गरेको छ । काउन्सिलको सञ्चाल समिति सदस्यमा ५ जना नियुक्त भएका छन् । त्यस्तै काउन्सिलको रजिष्ट्रारमा डा कृष्णप्रसाद अधिकारी नियुक्त भएका छन् । सदस्यहरूमा स्याङजाका किशोर विक्रम मल्ल, काडमाडौंका डा हरिहर वस्ती, भक्तपुरका डा.सध्या चापागाई, मोरङका डा सुप्रभा श्रेष्ठ र काठमाडौंका डा अनिल पोखरेल नियुक्त भएकाे सूचना तथा सञ्चार मन्त्री गाेकुल बास्काेटाले जानकारी दिए । सरकारले यसअघि मेडिकल काउन्सिलको अध्यक्षमा डा भगवान कोइरालालाई नियुक्त गरेको थियो । मेडिकल काउन्शिल स्वास्थ्य शिक्षा क्षेत्रको नियामक निकाय हो ।
