भोलि ४ बजे नीति तथा कार्यक्रम सार्वजनिक हुने
काठमाडौं । संघीय संसद्को बजेट अधिवेशन भोलि (सोमबार) देखि प्रारम्भ हुँदैछ । भोलि नै सरकारको नीति कार्यक्रम पनि प्रस्तुत हुने भएको छ । राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले संघीय संसद्का दुवै दुवै सदनको संयुक्त बैठकलाई भोलि सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम रहेको संसद् सचिवालयका प्रवक्ता एकराम गिरिले बताए । नेपालको संविधानको धारा ९५ अनुसार राष्ट्रपतिले अपराह्न ४ः०० बजे सरकारको नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गर्दै उनले जानकारी दिए । उक्त धारामा प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन भएपछिको पहिलो अधिवेशन र प्रत्येक वर्षको पहिलो अधिवेशन प्रारम्भ भएपछि राष्ट्रपतिले दुवै सदनको संयुक्त बैठकलाई सम्बोधन गर्ने प्रावधान छ । राष्ट्रपति पौडेलबाट नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत हुने संयुक्त बैठकमा अपराह्न ३:४५ बजे अगावै उपस्थित हुन प्रतिनिधिसभा तथा राष्ट्रियसभाका सदस्यलाई संसद् सचिवालयले अनुरोध गरेको छ । त्यसअघि अपराह्न २ः०० बजे प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रियसभाका बैठक हुनेछन् । संसद् सचिवालयका अनुसार प्रतिनिधिसभाको बैठकमा राष्ट्रपतिबाट अधिवेशन आह्वानसम्बन्धी पत्रबारे जानकारी दिने, मन्त्रिपरिषद्को हेरफेरसम्बन्धी राष्ट्रपतिको कार्यालयबाट प्राप्त सूचनाबारे सदनलाई अवगत गराउने सम्भावित कार्यसूची छ । त्यसैगरी, सभामुखको अनुपस्थितिमा बैठकको अध्यक्षता गर्ने सदस्यहरुको मनोनयन, प्रतिनिधिसभा नियमावली, २०७९ को नियम २६० बमोजिम जारी भएको बाधा अड्काउ फुकाउ अनुमोदनका लागि पेस हुने, प्रतिनिधिसभा नियमावलीको मस्यौदा पेस हुनेलगायत कार्यसूची छ । यसैगरी, सरकारबाट जारी भएका ‘सार्वजनिक खरिद (दोस्रो संशोधन) अध्यादेश, २०८३’, ‘सार्वजनिक पदाधिकारीको पदमुक्तिसम्बन्धी विशेष व्यवस्था अध्यादेश, २०८३’, ‘संवैधानिक परिषद् (काम, कर्तव्य, अधिकार र कार्यविधि) पहिलो संशोधन अध्यादेश, २०८३’ लगायत आठ अध्यादेश पेस गर्ने कार्यसूची रहेको संसद सचिवालयले जनाएको छ । राष्ट्रियसभाको बैठकमा पनि ती अध्यादेशहरू पेस हुनेछन् ।
प्राकृतिक विपद्को ९२ प्रतिशत क्षति अझै बीमा बाहिर
काठमाडौं । सन् २०२५ मा एसियामा प्राकृतिक विपदबाट भएको कुल क्षतिको ९२ प्रतिशत हिस्सा बीमाको दायरा बाहिर रहेको देखिएको छ । स्वीस रि ‘सिग्मा’ प्रतिवेदनअनुसार सन् २०२५ मा एशियामा प्राकृतिक विपदबाट भएको क्षतिमध्ये बीमा कम्पनीहरूले तिरेको दाबी रकम ५.२ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको थियो । तीव्र सहरीकरण, पूर्वाधार विस्तार तथा बाढी र तटीय क्षेत्रमा बस्ती केन्द्रित हुँदै जानु नै क्षति बढ्नुका मुख्य कारण रहेको प्रतिवेदनले औंल्याएको छ । विशेषगरी न्यून आय भएका देशमा बीमाको पहुँच, क्षमता र नीतिगत संरचना कमजोर हुँदा ठूलो ‘प्रोजेक्सन ग्याप’ देखिएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । यद्यपि बीमा बाहिरको क्षति अघिल्लो १० वर्षको औसत ११.५ अर्ब डलरभन्दा कम रहेको र पछिल्ला नौ वर्षयताकै न्यून स्तरमा झरेको प्रतिवेदनले देखाएको छ । सन् २०२५ मा एसियामा भूकम्पबाट १.९ अर्ब डलर, बाढीबाट १.७ अर्ब डलर तथा आँधीबाट १.२ अर्ब डलर बराबरको क्षति भएको छ । सन् १९७० यता एसियामा कुल विपदबाट हुने क्षतिको ९० प्रतिशतभन्दा बढी हिस्सा यी तीन प्रकारका विपद्ले ओगट्दै आएको छ । प्रतिवेदनअनुसार विकसित एसियाली अर्थतन्त्रमा विपदबाट हुने क्षतिको औसत २२ प्रतिशत हिस्सा बीमाले धानेको छ । तर भर्खरै उदाउँदै गएको एसियाली बजारमा यो दर ५ प्रतिशत मात्रै रहेको छ । एसियामा बाढीलाई सबैभन्दा ठूलो जोखिमको रूपमा औंल्याइएको छ । सन् २०२५ मा मात्रै एसियामा बाढीबाट ३१ अर्ब डलर बराबरको कुल क्षति भएको थियो । वार्षिक रूपमा बाढीबाट बीमितले गर्ने क्षतिको दाबी १२ प्रतिशतले बढ्दै गएको छ । यति ठूलो जोखिम हुँदाहुँदै पनि एसियामा बाढीबाट हुने क्षतिको २० प्रतिशत मात्रै बीमा रहेको पाइएको छ ।
सञ्चालनको ६ महिनामै हायात प्लेस बुटवललाई तीनवटा प्रतिष्ठित अन्तर्राष्ट्रिय अवार्ड
बुटवल । नेपालको लुम्बिनी प्रदेशस्थित पर्यटकीय सहर बुटवलमा सञ्चालित हायात प्लेस बुटवलले सञ्चालनको छोटो अवधिमै तीनवटा प्रतिष्ठित अवार्ड हासिल गरेको छ । सञ्चालनमा आएको ६ महिनाभित्रै यस होटलले ‘होटेल क्रिटिक्स एण्ड ब्लगर्स एसोसिएसन’ र ‘वर्ल्डवाइड बेस्ट होटल डट कम’ द्वारा प्रदान गरिने तीनवटा प्रतिष्ठित अवार्डहरू हात पार्न सफल भएको हो । नेपालको उत्कृष्ट डेस्टिनेशन वेडिङ भेन्यु २०२६, नेपालको उत्कृष्ट होटल अवार्ड २०२६ र नेपालको उत्कृष्ट जनरल म्यानेजर अवार्ड प्राप्त गरेको हो । साधारणतया कुनै पनि होटललाई बजारमा स्थापित हुन र राष्ट्रिय–अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान बनाउन वर्षौं लाग्ने गरे पनि हायात प्लेस बुटबलले ६ महिनाको कम उमेरमै सफलता हासिल गरेको हो । सम्मानले होटलको विश्वस्तरीय पूर्वाधार, सेवाको गुणस्तर र कुशल व्यवस्थापनलाई प्रमाणित गरेको महाप्रबन्धक तुषार नागरले जानकारी दिए । उनका अनुसार विशेष गरी ‘डेस्टिनेशन वेडिङ भेन्यु’ अवार्डले होटलको भव्य ब्यांक्वेट सुविधा र विवाह जस्ता विशेष समारोहलाई यादगार बनाउने कलालाई उच्च मूल्यांकन गरिएको छ । बुटवलको मुटुमा अवस्थित यस होटलले व्यापारिक तथा पर्यटकीय उद्देश्यले आउने पाहुनाहरूलाई लक्षित गर्दै आधुनिक सुविधाहरू प्रदान गर्दै आएको छ । यो अवार्डसँगै बुटवल क्षेत्रको पर्यटन प्रवर्द्धनमा थप मद्दत पुग्ने र यसले नेपालकै हस्पिटालिटी उद्योगमा नयाँ आयाम थप्ने विश्वास नागरको छ ।
हेलिकोप्टर र हाइड्रोपावरदेखि मिडियासम्मले तिरेनन् सहकारीको ऋण
कामाडौं । सहकारीबाट ऋण लिएर भुक्तानी नगने २०१ ऋणीको नाम सार्वजनिक भएको छ । समस्याग्रस्त सहकारी व्यवस्थापन समितिले ऋण भुक्तानी नगर्ने २०१ ठूला ऋणीको नाम सार्वजनिक गरेको हो । समितिले २१ वटा सहकारीका २०१ ठूला सहकारीका ऋणीको नाम सार्वजनिक गरेको हो । उनीहरुलाई छिटो सम्पर्कमा आउन र ऋण भुक्तानी गर्न आग्रह गरिएको छ । अहिलेसम्म समितिले घेदुङ बहुउद्देश्यीय सहकारी, हाम्रो सगरमाथा बहुउद्देश्यीय सहकारी, तपाई हाम्रो बहुउद्देश्यीय सहकारी, नागरिक कल्याण बहुउद्देश्यीय सहकारी, आइडियल यमुना बहुउद्देश्यीय सहकारी, तुलसी बहुउद्देश्यीय सहकारी, नेपाल वित्तीय सहकारी, ओरियन्टल कोअपरेटीभ सहकारी, गौतम श्री सहकारी र नेपाल वित्तीय सहकारीका ठूला ऋणीको नाम सार्वजनिक गरेको हो । यस्तै, समितिले कृषि विकास बहुउद्देश्यीय सहकारी, गोरखा सेभिङ एण्ड क्रेडिट सहकारी, लुःनिभा बहुउद्देश्यीय सहकारी, हाम्रो नयाँ कृषि सहकारी, प्यासिफिक सेभिङ एण्ड इन्धेष्टमेन्ट कोअपरेटिभ, सोसाइटल बचत तथा ऋण सहकारी, पशुपति सेभिङ एण्ड क्रेडिट कोअपरेटिभ, शिवशिखर बहुउद्देश्यीय सहकारी, स्टाण्डर्ड सेभिङ एण्ड क्रेडिट कोअपरेटिभ, कान्तिपुर सेभिङ एण्ड क्रेडिट सहकारी र लालिगुराँस बहुउद्देश्यीय सहकारीबाट ऋण लिएका तर भुक्तानी नगरेका ठूला ऋणीको नाम सार्वजनिक गरेको छ । सहकारीको ऋण नतिर्नेमा १९ वटा कम्पनी पनि रहेका छन् । कृषि विकास बहुउद्धेश्यीय सहकारीबाट ऋण लिएका ८ जना ठूला ऋणी र दुई कम्पनी रहेका छन् । कम्पनीहरुमा समिट हस्पिटल प्रालि र कृषि इन्भेष्टमेन्ट प्रा.लि रहेका छन् । पशुपति बचत तथा ऋण सहकारी संस्था लिमिटेडबाट ऋण लिएर नतिर्ने ठूला ऋणीको सूचीमा मम्ती एग्रिगेट इन्ड्रस्टी, ह्यारियाङ प्रा.लि, फष्र्ट इन्भेष्टमेन्ट, तिमाल बस्ती विकास कम्पनी र एडक्ट रेसिडेन्सी प्रा.लि रहेका छन् । स्टाण्डर्ड सेभिङ एण्ड क्रेडिट कोअपरेटिभबाट ऋण लिएको अग्नी एयरले पनि भुक्तानी नगरेको उल्लेख छ । सो कम्पनीको नाममा सुधिर बस्नेतले ऋण लिएको उल्लेख छ । सोही सहकारीबाट स्टाण्डर्ड प्रोपर्टी स्टक हाउसले पनि ऋण लिएर नतिरेको उल्लेख छ । यस्तै कान्तिपुर बचत तथा ऋण सहकारी संस्था लिमिटेडबाट कान्तिपुर हस्पिटल र एसबी मल्टी प्रपोव प्रा.लिले ऋण लिएर नतिरेको उल्लेख छ । यस्तै, लालिगुराँस बहुउद्धेश्यीय सहकारी संस्था लिमिटेडबाट अग्नी एयर, श्री लालिगुराँस, एग्रिकल्चर प्रोजेक्ट, अभिनय इन्भेष्टमेन्ट ट्रेडिङ, हेलम्बु कन्स्ट्रक्सन डटकम, भैरवकुण्ड हाइड्रोपावर, वज्र एकेडमी एजुकेसन, लक्ष्मी डेरी उद्योग र अभिन्युज नेटवर्कले ऋण नतिरेको उल्लेख छ ।
देश अप्ठ्यारो अवस्थामा पुग्यो भन्ने भाष्य गलत : रवि लामिछाने
काठमाडाैं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सभापति रवि लामिछानेले देश अप्ठ्यारो अवस्थामा पुगेको भन्ने भाष्य गलत भएको बताएका छन् । आइतबार सांसदहरूको प्रशिक्षण कार्यक्रमको समापन समारोहलाई सम्बोधन गर्दै उनले देश गलत दिशातर्फ नगएको दाबी गरेका हुन् । उनले कतिपय विश्लेषकहरूले देश कहाँ गयो भन्दै नकारात्मक भाष्य निर्माण गर्न खोजिरहेको उल्लेख गर्दै अहिले देश ट्र्याकमा फर्काउने काम भइरहेको बताए । ‘कतिपय विश्लेषकहरूलाई देश कहीँ अप्ठ्यारोमा पर्यो कि भन्ने लाग्न सक्छ । तर म भन्छु देश कहीँ पनि अप्ठ्यारोमा छैन, हामी देशलाई ट्र्याकमा ल्याउने कोसिसमा छौं । ट्र्याकबाहिर त हिजो थियो,’ लामिछानेले भने। सभापति लामिछानेले रास्वपा देशको सार्वभौमिकता र अखण्डताप्रति अडिग रहेको पनि बताए । उनले पार्टी युवापुस्ताको भविष्यप्रति संवेदनशील रहेको उल्लेख गर्दै राष्ट्रिय हितका विषयमा कुनै सम्झौता नगर्ने स्पष्ट पारे । ‘हामी निर्भीक भएर अडिन सक्छौं, बाल्न सक्छौं । यी विषयहरूमा हामी कहिल्यै सम्झौता गर्दैनौं,’ उनले भने । रास्वपामा केही सांसदहरूको मात्रै सार्वजनिक चर्चा हुने गरेको उल्लेख गर्दै उनले पार्टीभित्र थुप्रै सक्षम र विज्ञ व्यक्तित्व रहेको दाबी गरे । उनले सार्वजनिक वृत्तमा आठ–दश जना सांसदको बढी चर्चा भएपनि पार्टीमा एकसेएक विज्ञ र क्षमतावान नेता रहेको बताए । ‘कोही साथीहरूको सार्वजनिक वृत्तमा चर्चा भइरहन्छ । त्यो समय र आवश्यकताअनुसार चल्ने प्रक्रिया हो । हामी संख्यामा धेरै छौं, कतै न कतै कसैको कुनै विषयमा विवाद भइहाल्न सक्छ,’ उनले भने । लामिछानेले पार्टीका नेता तथा सांसदहरूको अभिव्यक्ति र गतिविधिले मतदातामा निराशा पैदा गर्न सक्ने भन्दै त्यसतर्फ गम्भीर हुन निर्देशनसमेत दिए । उनले आशा र भरोसाका साथ मतदान गरेका नागरिकको भावनामा चोट पुग्ने खालका गतिविधि नगर्न समेत आग्रह गरे ।
आफ्ना सांसदहरूलाई परिणाममुखी काम गर्न रास्वपा सभापति लामिछानेको आग्रह
काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सभापति रवि लामिछानेले आगामी पाँच वर्ष परिणाममुखी काम गर्न नसके आफूहरू अयोग्य सावित हुने बताएका छन् । आइतबार पार्टीका सांसदहरूका लागि ललितपुरमा आयोजना गरिएको दुई दिने प्रशिक्षण कार्यक्रमको समापन सभालाई सम्बोधन गर्दै सभापति लामिछानेले यस्तो बताएका हुन् । उनले केही सांसदहरूले पार्टीमा योगदानको नाममा व्यक्तिगत अपेक्षा राखेर आफू कहाँ आउने गरेको उल्लेख गर्दै योगदानको मूल्य माग्ने समय भइनसकेको स्पष्ट पारे । उनले पार्टीले सहज रूपमा राजनीतिक उचाइ हासिल गरेको भएपनि त्यसको आधार विगतका राजनीतिक आन्दोलन र परिवर्तनले तयार पारेको बताए । सभापति लामिछानेले भने, ‘हामीलाई चुनावमा जाँदा नै बहुमत आउँछ भन्ने थाहा थियो । यति सजिलो संघर्ष दुनियाँमा कहिल्यै कसैले गरेको छैन । हामी त्यति सजिलो संघर्षबाट आएका हौं ।’ फरक विचार, सिद्धान्त र राजनीतिक दृष्टिकोण भएपनि अघिल्ला पुस्ताका नेताहरूले गरेको संघर्षकै जगमा यो क्रान्ति सम्भव भएको उनको भनाइ छ । उनले आफ्नो अभिव्यक्ति र क्रियाकलापहरूले आम नागरिकमा चोट पुग्ने कुरामा सचेत हुन सबै सांसदहरूलाई आग्रहसमेत गरे ।
मुलुकको राष्ट्रिय स्वाधिनता सबैभन्दा अप्ठयारो अवस्थामा पुगेको छ : दाहाल
काठमाडौं । नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का संयोजक एवं पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले मुलुकको राष्ट्रिय स्वाधिनता सबै भन्दा अप्ठयारो अवस्थामा पुगेको बताएका छन् । जेनजी आन्दोलनपछिका सबै परिघटनालाई लिएर हेर्दा मुलुकको स्वाधिनता निकै अप्ठयारो अवस्थामा पुगेको देखिएको संयोजक दाहालको जिकिर थियो । आईतवार काठमाडौंमा आयोजित एक कार्यक्रममा बोल्दै उनले मुलुकलाई सो संकटबाट जोगाउनका लागि सबै देशभक्त कम्युनिष्टहरूबीच एकता आवश्यक रहेको बताए । उनले सबै कम्युनिष्ट पार्टीहरूभित्र सिँगै कम्युनिष्ट आन्दोलनलाई एकतावद्ध गरेर अघि बढाउने आवाज उठेकाले नेतृत्वले त्यसलाई स्वीकार गरेर अघि बढ्नुपर्ने बेला आएको पनि बताए । त्यस अवसरमा संयोजक दाहालले नेतृत्वको कम्युनिष्ट आन्दोलनलाई एकतावद्ध बनाउनका लागि अभिभावकीय भूमिका निर्वाह गरिदिन नेकपा (मसाल)का महामन्त्री मोहनविक्रम सिंहलाई आग्रह पनि गरे ।
झापामा जंगली च्याउ खाँदा ११ जना बिरामी
झापा । जंगली च्याउ खाएर एकै परिवारका ११ जना बिरामी परेका छन् । बाह्रदशी गाउँपालिका–२ बुट्टाबारीका तेजबहादुर खवासको परिवारले आज बिहानको खानामा जंगली च्याउको परिकार बनाएर खाँदा बिरामी परेका हुन् । जंगलीबाट ल्याइएको च्याउ पकाएर खाएपछि परिवार सबै सदस्यमा स्वास्थ्य समस्या देखिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालयका सूचना अधिकारी खगेन्द्रबहादुर खड्काले जानकारी दिए । उनका अनुसार ५० वर्षीया कमलामाया खवास, ३१ वर्षीय डिल्ली खवास, २० वर्षीया अनिता खवाससहित आठ जना बालबालिका बिरामी परेका हुन् । बिरामीलाई तत्काल उपचारका लागि प्रादेशिक अस्पताल भद्रपुर लगिएकामा प्रारम्भिक उपचारपछि नौ जनालाई दमकस्थित बाल अस्पतालमा थप उपचारका लागि पठाइएको खड्काले बताए । उनका अनुसार बिरामीमध्ये दुई जनाको अवस्था मध्यम र अन्यको अवस्था सामान्य छ। यसैबीच, प्रहरीले जङ्गली च्याउ सेवन गर्दा विषाक्त हुने र स्वास्थ्य समस्याको जोखिम रहने भएकाले पहिचान नभएका च्याउ नखान सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेको छ ।
