डिजिटल पेमेन्टमा नयाँ सीमा: सेयर किन्दा मोबाइलबाट ५० हजारसम्म भुक्तानी गर्न सकिने
काठमाडौं । अब सेयर खरिद गर्दा मोबाइलबाटै ५० हजारसम्म भुक्तानी गर्न सकिने भएको छ । नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से)ले साउन १ गतेदेखि अनलाईन सेयर कारोबार आरम्भ गरेको छ । अनलाइन सेयर कारोबारमा पेपेन्ट गेटवेको समस्या थियो । केन्द्रिय बैंकले अनलाइन सेयर कारोबारको भुक्तानीमा सिमा पाँच हजारबाट बढाएर ५० हजारसम्म पुर्याएको हो । नेपाल राष्ट्र बैंकको भुक्तानी प्रणाली विभागका निर्देशक रेवती प्रसाद नेपालले अनलाइन सेयर कारोबारमा साना लगानीकर्ताहरुको हितका लागि सुरुमा ५० हजारसम्मको भुक्तानी सुबिधा उपलब्ध गराएको बताए । ‘डिजिटल पेमेन्टको सुरक्षा व्यवस्थामा कडाई गरिनु आवश्यक छ, सेयर बजारका साना लगानीकर्ताका लागि ५० हजारको सुबिधा दिएका छौं, पछि बढाउँदै लैजान्छौं’, निर्देशक नेपालले भने । नेपाल स्टक एक्सचेञ्च(नेप्से)का प्रवक्ता मुराहरी पराजुलीले सेयर कारोबारमा ५० हजारको सिमा तत्कालका लागि थोरै भएको बताए । उनले पाइलट प्रोजेक्टका रुपमा सुरु गरिएको ५० हजार रुपैंयाको सीमालाई पुर्णतः हटाइनुपर्नेमा पनि जोड दिए ।
सञ्चय कोषले सञ्चयकर्तालाई बढायो ब्याजदर, कोषमा दिने ८.२५ र ऋणमा लिने ९.७५ प्रतिशत
काठमाडौं । कर्मचारी संचय कोषले सञ्चयकर्तालाई दिने र ऋण दिएवापत लिने ब्याजदर दुबै बढाएको छ । कोषले साउन १ गतेदेखि सञ्चयकर्तालाई दिने र लिने ब्याजदरमा पुनरावलोकन गरेको हो । सञ्चयकर्तालाई दिने र लिने दुबै ब्याज महंगिएको कोषले जानकारी दिएको छ । संचय कोष रकममा ८ प्रतिशत रहेको ब्याजदरलाई ०.२५ प्रतिशत बढाएर ८.२५ प्रतिशत पुर्याएको छ । विशेष सापटी भने साढे ९ प्रतिशत ब्याजदर यथावत राखिएको छ । घर, शैक्षिक र घर मर्मत सापटीको ब्याजदर ९.५० बाट बढेर ९.७५ प्रतिशत पुगेको छ । सरल चक्र ब्याजदर १० बाट १०.२५ प्रतिशत पुगेको कोषले जनाएको छ । यस्तै ४० लाख रुपैयाँ भन्दा बढीको घर सापटीको ब्याजदर भने १०.२५ प्रतिशत कायम गरेको कोषले जानकारी दिएको छ । सञ्चयकर्तालाई प्रदान गरिदै आएको विशेष सापटी सीमा पनि घटाएर ८० प्रतिशत कायम गरिएको छ । गत असारसम्म यस्तो सापटी सीमा ९० प्रतिशतसम्म थियो । ९० प्रतिशत सापटी लिएका सञ्चयकर्तालाई समेत ८० प्रतिशत सीमा कायम गरिने कोषले जनाएको छ । सञ्चयकर्ताको हितलाई ध्यानमा राखेर कोषमा दिने र कर्जामा लिने ब्याजदरमा सामान्य वृद्धि गरिएको कोषका प्रशासक तुल्सिप्रसाद गौतमले जानकारी दिए । आगामी वर्ष कोषले दिने र लिने ब्याजदरको अन्तर १ प्रतिशतमा झार्ने योजना गौतमले सुनाए । “यो वर्ष १.५ प्रतिशतसम्म छ, आगामी वर्षदेखि घटाएर १ प्रतिशतमा झार्ने छौं”उनले भने “सञ्चयकर्ताको हितका लागि कम लाभ लिने योजना छ । बढी भन्दा बढी सञ्चयकर्तालाई सहभागी गराउन कर्जा सापटी सीमा पनि घटाइएको उनले बताए ।
रिलायन्स फाइनान्सको संस्थापक सेयर लिलामीमा, असार १६ गतेसम्म बोलपत्र पेश गर्नुपर्ने
काठमाडौं । रिलायन्स फाइनान्स लिमिटेडको संस्थापक सेयर लिलामी हुने भएको छ । निष्कासन गर्दा बिक्री नभएको ३ लाख १ हजार २७४ कित्ता संस्थापक खरिदका लागि साउन ८ गते बोलपत्र पेश खुला हुने भएको छ । अन्तिम मिति साउन १६ गतेलाई तोकिएको निष्कासन तथा बिक्री प्रवन्धक सनराइज क्यापिटल लिमिटेडले जनाएको छ । कम्पनीले यसअघि बिक्री हुन बाँकी ५लाख ३५ हजार ३१४ कित्ता हकप्रद लिलाम गर्दा पनि बिक्री नभएपछि पुनः लिलाम गरिएको सनराइजले जनाएको हो । न्युनतम १ हजारदेखि सबै खरिदका लागि बोलपत्र पेश गर्न सकिने सनराइजले जानकारी दिएको छ ।
नेशनल लाइफ इन्स्योरेन्सको हकप्रद आज देखि, भदौ ५ गतेसम्म खुल्ने
काठमाडौं । नेशनल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडको हकप्रद सेयर आज मंगलबारदेखि बिक्री खुला भएको छ । चुत्तापुँजी बढाउन कम्पनीले ६० प्रतिशत अर्थात ९९ करोड ३६ लाख ४७ हजार रुपैयाँ बराबरको ९९ लाख ३६ हजार कित्ता साविकका सेयरधनीलाई निष्कासन गरेको हो । हकप्रद निष्कासन भदौ ४ गतेसम्म हुने निष्कासन तथा बिक्री प्रवन्धक एनआईबीएल एस क्यापिटल लिमिटेडले जनाएको छ । हकप्रद सेयर एनआईबीएलको कार्यलय, नेशनल लाइफको कार्यल र सी–आस्वा सहभागी बैंक तथा वित्तीय संस्थाको शाखाबाट भर्न सकिने छ ।
आजदेखि परीक्षण अनलाईन सेयर कारोबार हुदै, पुर्ण रुपमा आउन २ महिनासम्म लाग्न सक्ने
काठमाडौं । अनलाइन सेयर कारोबार (अनलाईन ट्रेडिङ) को परीक्षण आज मंगलबारदेखि सुरु हुने भएको छ । अनलाइन परीक्षण मात्र सुरु हुने भएकाले ब्रोकर कार्यलयबाट युजर नेम र पासवर्ड लिएका लगानीकर्ताले अझै केही दिन पुरानै प्रणालीबाट सेयर खरिदबिक्री गर्नुपर्ने हुन्छ । ब्रोकरबाट युजर नेम र पासवर्ड लिएका लगानीकर्ताले आफनो मोवाइल वा ल्यापटपबाट कारोबार हेर्न मात्र सक्ने तर अर्डर दिन नसक्ने नेपाल स्टक एक्सचेन्ज लिमिटेड (नेप्से) का प्रवत्ता मुराहरि पराजुलीले बताए । परीक्षणका रुपमा कारोबार सुरु भएकाले विस्तारै अनलाइनमा प्रणाली हस्तान्तरण हुदै जाने हुदा पुर्ण रुपमा अनलाइन सेयर कारोबार हुन २ महिनासम्म लाग्न सक्ने उनले जानकारी दिए । उनका अनुसार पुरानो प्रणालीबाट आधुनिक प्रणालीमा विस्तारै हस्तान्तरण हुदै जाने भएकाले केही समय लाग्ने भएको छ । प्रणाली हस्तान्तरण हुदै जाँदा लगानीकर्ताले आफनो मोवाइलबाट सेयर खरिदबिक्रीको अर्डर गर्न सक्ने छन् । यस्तै घर र कार्यलयमा बसेर मोवाइलको अतिरित्त ल्यापटप र कम्प्युटरबाट पनि सेयर कारोबार गर्न सकिने छ । नेप्सेले आवश्यक पुर्वाधारको तयारी पुरा गरेको छ । यता ब्रोकर कम्पनीले पनि अनलाइन कारोबार सुरु गर्नका लागि तयारी गरेका छन् । अनलाइन कारोबार प्रणालीको युजर एस्पेक्टेन्सी टेस्ट हुन बाँकी रहेको छ । विस्तारै प्रयोगकर्ता अभ्यस्त हुने जाने भएकाले प्रणाली पुर्ण रुपमा सञ्चालमा आउन केही समय लाग्ने उनको भनाई छ । सेयरको कारोबारको डेटा राख्नको लागि एक्सेस वल्र्ड टेक्नोलोजी र सिल्भर लाइनिङले सर्भर उपलब्ध गराउने पराजुलीले बताए । उनकाअनुसार ब्रोकरले आइटीको पूर्वाधार नबनाउने र यी दुबै सेवा प्रदायकले प्रदान गरेको सर्भरमा ब्रोकरले क्लाउड बेस्डमा डेटा होस्टिङ गर्नेछन् । अनलाइन कारोबार गर्न लगानीकर्ताले युजर र पासवर्ड लिन एक दिन ब्रोकर कार्यलय धाउनु पर्ने पराजुली बताउछन् । “ब्रोकरबाट लिएपछि कार्यलय, घरमा बसेर मोवाइल र ल्यापटमार्फत सेयर खरिदबिक्रीको अर्डर गर्न सकिने छ” उनले भने । युजरनेम र पासवर्ड नलिइ अनलाइन सेयर कारोबार गर्न पाइन्दैन् । लामो कसरतपछि नेप्सेले अनलाइन सेयर कारोबार सुरु गर्न लागेको हो । लगानीकर्ताले पहिलादेखि नै सेयर कारोबार माग गर्दै आएका थिए । अनलाइन कारोबार सुरु भएपछि सेयर किन्न र बेच्न लगानीकर्ता ब्रोकर कार्यलय जानु पर्दैन् । यसबाट समयको वचत हुने छ । अनलाइन सेयर कारोबारका अतिरित्त धितोपत्र बोर्डले साउन १ गतेदेखि नै नेपाल धितोपत्र बोर्डले धितोपत्र सूचीकरण तथा कारोवार नियमावली र सुचिकृत संगठित संस्थाको संस्थागत सुशासन सम्बन्धित निर्दे्िशका पनि लागु गर्दैछ । यस्तै लागानीकर्ताले ७.५ प्रतिशत पुँजीगत लाभकर तिर्नुपर्ने छ ।
राजश्व संकलन ७३१ अर्ब, लक्ष्य भन्दा बढी उठ्यो
काठमाडौं । गत आर्थिक वर्ष ०७४/०७५ मा लक्ष्य भन्दा बढी राजश्व संकलन भएको छ । आर्थिक वर्षको अन्तिम दिनसम्म ७ खर्ब ३१ अर्ब ३७ करोड रुपैयाँ राजश्व संकलन भएको हो । केही जिल्लाबाट अझै विवरण आउने भएकाले यो रकम थप हुने अर्थ मन्त्रालयका राजश्व सचिव शिशीरकुमार ढुङानाले बताए । सोमबार मात्रै सरकारले झण्डै १६ अर्ब रुपैयाँ राजश्व संकलन गरेको छ । आइतबारसम्म सरकारले ७ खर्ब १४ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ राजश्व संकलन गरेको छ । सरकारले गत आर्थिक वर्षमा ७ खर्ब ३० अर्ब ५ करोड रुपैयाँ राजश्व संकलन लक्ष्य लिएको थियो । आर्थिक सर्वेक्षणमा ७ खर्ब २८ अर्ब रुपैयाँ मात्र राजश्व उठ्ने अनुमान गरिएको थियो ।
पञ्चकन्यामाई हाइड्रोपावरको आईपीओ आजदेखि खुला, ५५०० कित्तासम्म आवेदन दिन पाइने
काठमाडौं । पञ्चकन्यामाई हाइड्रोपावर लिमिटेडले साधारण सेयर (आईपीओ) आज मंगलबारदेखि निष्कासन गरेको छ ।कम्पनीले सर्वसाधारण, कर्मचारी र सामूहिक लगानी कोषलाई गरी कुल ११ करोड रुपैयाँ बराबरको ११ लाख कित्ता आईपीओ निष्कासन गरेको हो । नेपाल धितोपत्र बोर्डले असार १० गते आईपीओ निष्कासन गर्न कम्पनीलाई अनुमति दिएको थियो । आईपीओ निष्कासन बन्द छिटोमा साउन ४ र ढिलोमा साउन १५ गते तोकिएको बिक्री प्रवन्धक सनराइज क्यापिटल लिमिटेडले जनाएको छ । आईपीओका लागि न्युनतम ५० र अधिकतम ५ हजार ५०० कित्तासम्म आवेदन दिन पाउने सनराईजले जानकारी दिएको छ । कुल निष्कासन मध्ये ४ प्रतिशत अर्थात ४४ लाख रुपैयाँ बराबरको ४४ हजार कित्ता आईपीओ कम्पनीका कर्मचारीलाई सुरक्षित गरिएको छ । यस्तै ५ प्रतिशत अर्थात ५५ लाख रुपैयाँ बराबरको ५५ हजार कित्ता सामूहिक लगानी कोषलाई बाँडफाँड गरिएको छ । बाँकी १० करोड १ लाख रुपैयाँ बराबरको आईपीओ सर्वसाधारणलाई छुट्टाइएको छ । सी–आस्वा सदस्य बैंक तथा वित्तीय संस्थाको शाखाबाट आईपीओ भर्न सकिने छ । कम्पनीले यसअघि आयोजना प्रभावित स्थानीयबासिन्दालाई १० प्रतिशत आईपीओ निष्कासन गरिसकेको छ । स्थानियबासिन्दालाई ६ करोड ६ लाख रुपैयाँ बराबरको ६ लाख ६ हजार निष्कासन गरेको थियो । पञ्चकन्यामाईले वार्षिक २०० प्रतिशत खुदनाफा बढाउन भएको छ । कम्पनीले आउदो ४ वर्षमा खुदनाफा गत आर्थिक वर्ष ०७३र०७४ को तुलनामा ७९७ प्रतिशत बढाएर बढाएर १४ करोड ९८ लाख रुपैयाँ पुर्याउने लक्ष्य लिएको छ । एक वर्षदेखि बिजुली उत्पादन थालेका कम्पनीले आयोजना बनाउदा लिएको कर्जा विस्तारै भुक्तानी गर्दै आउदो ४ वर्षमा नाफा बढाएर १४ करोड ९८ लाख रुपैयाँ पुर्याउने भएको हो । गत आवमा कम्पनीको नाफा १ करोड ६७ लाख रुपैयाँ थियो । चालु आवमा नाफा ७ करोड ६२ लाख, आगामी वर्ष ०७५/०७६ मा १० करोड, ०७६/०७७ मा १२ करोड ४५ लाख रुपैयाँ खुदनाफा गर्ने भएको छ ।नाफा बढ्दै गएपछि कम्पनीको प्रतिसेयर आम्दानी (ईपीएस) बढ्ने भएको छ । आगामी आव ०७७/०७८ मा ईपीएस बढेर १३ रुपैयाँ ६३ पैसा पुग्ने छ । गत आवमा ईपीएस १.९१ प्रतिशत थियो । चालु आवमा ६.९३, आगामी आवमा ९.१६, आव ०७६/०७७ मा ११.३२ रुपैयाँ पुग्ने छ ।
एकैदिन ८२ अर्ब ५६ कराेडको चेक काट्नेलाई बधाई, जसले इतिहास पनि रचे
काठमाडौं । २०७५ साल असार ३२ गते । आर्थिक वर्ष २०७४/७५ को अन्तिम दिन । बैकिङ, राजश्व र कर्पोरट क्षेत्र सर्वाधिक व्यस्त रहेको दिन । भुक्तानीमा सर्वाधिक चाप भएको दिन र रकमको आधारमा अहिलेसम्मको सबैभन्दा ठूलो कारोबार भएको दिन । असार ३२ गते मात्र एकाउन्ट पेई चेक र अन्तर बैंक विद्युतीय प्रणालीमार्फत एक खाताबाट अर्को खातामा ८२ अर्ब ५६ करोड रुपैयाँ भुक्तानी भएको छ । नेपाल क्लियरिङ हाउस कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत नीलेश मानसिंह प्रधानका अनुसार सोमबार ७४ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ एकाउन्ट पेई चेकबाट भुक्तानी भएको छ । त्यस्तै, चेक नकाटी विद्युतीय प्रणालीबाट एक बैंकमा रहेको खाताबाट अर्को बैंकमा रहेको खातामा ८ अर्ब १ करोड रुपैयाँ भुक्तानी भएको छ । उच्चतम कारोबार रकमको आधारमा सोमबारको कारोबार अहिलेसम्म कै उच्च भएको प्रधानले बताए । आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा दैनिक औषत चेक कारोबार रकम २७ अर्ब रुपैयाँ भएको छ भने चेक कारोबार संख्या सरदर ४० हजार ६०० वटा रहेको छ । औसत भन्दा सोमबारकाे कारोबारमा चेक संख्या दोब्बर भएको छ भने कारोबार रकम तीन गुणाभन्दा बढी हाे। प्रधानको अनुसार यसअघि क्लियरिङ हाउसबाट एकै दिन १ लाख ९३ हजार वटा चेक क्लियरिङ भएको थियो । चेक संख्या कम भए पनि अंकित रकम ठूला भएकोले रकमको आधारमा सोमबार नयाँ रेकर्ड बनेको उनले बताए । नेपाल क्लियरिङ हाउसले सोमबार ८१ हजार १०० वटा चेक क्लियरेन्स गरेको छ भने ८ हजार २७६ अन्तर बैंक विद्युतीय भुक्तानी गरेको छ । ‘अन्तर बैंक विद्युतीय भुक्तानीमा संख्या र कारोबार दुबै अहिलेसम्मको उच्चतम हो’ प्रधानले भने–‘चेक मार्फत भएकाे कारोबार रकम पनि अहिलेसम्मकाे उच्चतम हो ।’ बैंकहरुलाई भ्याईनभ्याई प्रधानका अनुसार सोमबार बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुले पठाएका सबै चेक क्लियरिङ हाउसबाट क्लियर भएको छ । तर, धेरै बैंकहरुले ग्राहकको खातामा अंक चढाउन भ्याएका छैनन् । एक जना बैंकर्सले नाम नखुलाउने सर्तमा भने–‘हामीले राती अबेरसम्म पनि काम गरिरहेका छौं । एकै दिन उच्च कारोबार भएकोले केही डाटा अपटेड बाँकी रहन पनि सक्छ ।’ आर्थिक वर्षको अन्त्यमा बढी कारोबार हुने भएकोले नेपाल राष्ट्र बैंकको निर्देशनको पालना गर्दै बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुले शनिबार पनि सेवा प्रदान गरेको थिए । बधाई छ चेक काट्नेहरुलाई, जो अर्थतन्त्रका चालकहरु हुन् । साथमा, नयाँ अार्थिक वर्षकाे शुभकामना ।
