लामो प्रयासपछि गहुँको नयाँ जात विएल ४३४१ बीउ उन्मोचन
काठमाडौं। लामो प्रयासपछि गहुँको विएल ४३४१ बीउ उन्मोचन नामको गहुँको नयाँ जात उन्मोचन गरिएको छ । नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद् (नार्क)का वैज्ञानिकले १२ वर्षको अनुसन्धानपछि सो बीउ पत्ता लगाएका हुन् । नयाँ जातको बीउ पत्ता लगाउन कम्तिमा १० वर्षको समय पर्खनुपर्ने नार्कका बाली तथा वागवानी निर्देशक डा दीपक भण्डारी बताउनुहुन्छ । नार्कले उच्चकोटिको मूल बीउ उत्पादन गरी नेपालका सबै कृषि केन्द्र, कृषि फार्म, र बीउविजन कम्पनीलाई आफ्नो रेखदेखमा स्वामित्व हस्ताणतरण गर्ने र उक्त निकायले खेती गरी प्राप्त भएको बीउ दोस्रो वर्षपश्चात विभिन्न निकायमार्फत बिक्री वितरण गर्नेछ । तराईका २२ जिल्लाका लागि सिफारिश भएको सो बीउ सबै किसानकहाँ भने अर्काे वर्ष मात्र पुग्नेछ । तराईमा हाल विजय, गौतम, एनएल ९७१, भृकुटी र बाडगङ्गा जातको बीउ गहुँखेतीका लागि सिफारिश गरिएको छ । केही वर्ष पहिले ‘नेपाल २९७’ जातको गहुँको बीउमा आठ वर्षबाट सिन्दुरे, पातडढुवा, र कालोपोके नामको रोगको अतिक्रमण बढेपछि उत्पादनमा व्यापक ह्रास आएको थियो । सो बीउको सट्टा विएल ४३४१ नामको बीउ उन्मोचन गरिएको नार्कले जनाएको छ । नेपालको तेस्रो प्रमुख खाद्यान्न बाली गहुँ हो । नेपालीले गहुँबाट बन्ने परम्परागत परिकारमा ढिडो, रोटी, र सुप बनाइ खाद्यान्नको रुपमा प्रयोग गर्छन् भने आधुनिक खाद्यान्नअन्तर्गत, बेकरी उद्योग, चाउचाउ, मैदा र सुजीको पीठो बनाउन आवश्यक पर्छ । नेपालको सातै प्रदेशमा गहुँखेती गर्न सकिन्छ । नार्कले नेपालको हावापानी र माटो सुहाउँदो गहुँको बीउ क्रमशः उन्मोचन गर्दै गएका कारण नेपाल गहुँको बीउमा आत्मनिर्भर छ । खेत तथा बारीमा बीउ छरेको २२ देखि २५ दिनभित्र सिँचाइ आवश्यक पर्छ । सामान्यतया गहुँको बीउ छरेदेखि उत्पादन लिने समयसम्म गहुँमा तीन पटक सिँचाइ आवश्यक पर्छ । नेपाल गहुँमा आत्मनिर्भर छ । नेपालीको खाने आदतमा सुधार गर्ने हो भने हालको जनसङ्ख्यालाई धान्न अहिले मौज्जदात रहेको नेपालको खाद्यान्न पर्याप्त हुने धारण राख्छन् कृषि तथा पशुपक्षी विकास मन्त्रालयका सचिव डा युवकध्वज जिसी । प्रायःजसो नेपालीले दुवै छाक भात खान्छन् । एक छाक गहुँबाट तयार हुने रोटी, ढिडो तथा अन्य परिकार खाने हो भने नेपालका लागि गहुँ आयातमा कमी ल्याउन सकिन्छ । नेपालमा गत वर्ष गहुँको उत्पादन २२ लाख मेट्रिक टन भएको थियो । रासस विएल ४३४१ नामको गहुँको नयाँ जात उन्मोचन गरिएको छ । नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद् (नार्क)का वैज्ञानिकले १२ वर्षको अनुसन्धानपछि सो बीउ पत्ता लगाएका हुन् । नयाँ जातको बीउ पत्ता लगाउन कम्तिमा १० वर्षको समय पर्खनुपर्ने नार्कका बाली तथा वागवानी निर्देशक डा दीपक भण्डारी बताउनुहुन्छ । नार्कले उच्चकोटिको मूल बीउ उत्पादन गरी नेपालका सबै कृषि केन्द्र, कृषि फार्म, र बीउविजन कम्पनीलाई आफ्नो रेखदेखमा स्वामित्व हस्ताणतरण गर्ने र उक्त निकायले खेती गरी प्राप्त भएको बीउ दोस्रो वर्षपश्चात विभिन्न निकायमार्फत बिक्री वितरण गर्नेछ । तराईका २२ जिल्लाका लागि सिफारिश भएको सो बीउ सबै किसानकहाँ भने अर्काे वर्ष मात्र पुग्नेछ । तराईमा हाल विजय, गौतम, एनएल ९७१, भृकुटी र बाडगङ्गा जातको बीउ गहुँखेतीका लागि सिफारिश गरिएको छ । केही वर्ष पहिले ‘नेपाल २९७’ जातको गहुँको बीउमा आठ वर्षबाट सिन्दुरे, पातडढुवा, र कालोपोके नामको रोगको अतिक्रमण बढेपछि उत्पादनमा व्यापक ह्रास आएको थियो । सो बीउको सट्टा विएल ४३४१ नामको बीउ उन्मोचन गरिएको नार्कले जनाएको छ । नेपालको तेस्रो प्रमुख खाद्यान्न बाली गहुँ हो । नेपालीले गहुँबाट बन्ने परम्परागत परिकारमा ढिडो, रोटी, र सुप बनाइ खाद्यान्नको रुपमा प्रयोग गर्छन् भने आधुनिक खाद्यान्नअन्तर्गत, बेकरी उद्योग, चाउचाउ, मैदा र सुजीको पीठो बनाउन आवश्यक पर्छ । नेपालको सातै प्रदेशमा गहुँखेती गर्न सकिन्छ । नार्कले नेपालको हावापानी र माटो सुहाउँदो गहुँको बीउ क्रमशः उन्मोचन गर्दै गएका कारण नेपाल गहुँको बीउमा आत्मनिर्भर छ । खेत तथा बारीमा बीउ छरेको २२ देखि २५ दिनभित्र सिँचाइ आवश्यक पर्छ । सामान्यतया गहुँको बीउ छरेदेखि उत्पादन लिने समयसम्म गहुँमा तीन पटक सिँचाइ आवश्यक पर्छ । नेपाल गहुँमा आत्मनिर्भर छ । नेपालीको खाने आदतमा सुधार गर्ने हो भने हालको जनसङ्ख्यालाई धान्न अहिले मौज्जदात रहेको नेपालको खाद्यान्न पर्याप्त हुने धारण राख्छन् कृषि तथा पशुपक्षी विकास मन्त्रालयका सचिव डा युवकध्वज जिसी । प्रायःजसो नेपालीले दुवै छाक भात खान्छन् । एक छाक गहुँबाट तयार हुने रोटी, ढिडो तथा अन्य परिकार खाने हो भने नेपालका लागि गहुँ आयातमा कमी ल्याउन सकिन्छ । नेपालमा गत वर्ष गहुँको उत्पादन २२ लाख मेट्रिक टन भएको थियो । रासस
त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय विज्ञान सङ्घको गभर्निङ बोर्डमा निर्वाचित
काठमाडौं। चीनको ‘बेल्ट एण्ड रोड’ अन्तर्राष्ट्रिय विज्ञान सङ्घको स्थापना सम्मेलनले त्रिभुवन विश्वविद्यालयलाई गभर्निङ बोर्डको सदस्यमा निर्वाचित गरेको छ । यही कात्तिक १७ देखि १९ गतेसम्म चीनको राजधानी बेइजिङमा आयोजना गरिएको सम्मेलनमा विश्वविद्यालयका उपकुलपति प्रा डा तीर्थराज खनियाको नेतृत्वमा छ सदस्यीय प्रतिनिधिमण्डलको सहभागिता थियो । सङ्घले बेल्ट एण्ड रोड क्षेत्रको दिगो विकास, प्राज्ञिक उन्नयन, वैज्ञानिक एवं सिर्जनशील अनुसन्धानको क्षेत्रमा सहयोगको आदानप्रदान, सूचना तथा प्रविधिको आदानप्रदान, वैज्ञानिक सहयोगको नेतृत्व, विज्ञान तथा प्रविधिको विकासका लागि सरकार र नीति निर्मातालाई सुझाव, भूमण्डलीय एवं क्षेत्रीय महत्वपूर्ण विषयमा संयुक्त अनुसन्धानलाई आफ्नो प्राथमिकताको क्षेत्र बनाएको छ । सम्मेलनमा बेल्ट एण्ड रोड क्षेत्रका ३७ वटा विश्वविद्यालय एवं विज्ञान प्रतिष्ठान सहभागी भएको त्रिवि जल तथा मौसम विज्ञान केन्द्रीय विभागका सहप्राध्यापक डा विनोद दवाडीले जानकारी दिए। सङ्घको ३७ वटा संस्थापक सदस्यमध्ये नौ वटा प्राज्ञिक एवम् वैज्ञानिक संस्था गभर्निङ बोर्डमा छनौट भएका हुन् । पहिलो दुईवर्षे कार्यकालका लागि चाइनिज एकेडेमी अफ साइन्सेस अध्यक्षमा चयन भएको छ भने रसियन एकेडेमी अफ साइसेन्स र पाकिस्तान एकेडेमी अफ साइसेन्स सहअध्यक्षका रुपमा चयन भएका छन् । रासस
कोरियाली लगानी भित्र्याउन राजदूत सिकलाई आग्रह
काठमाडौ। तिलोत्तमा नगरपालिकाका जनप्रनिनिधि र नेपालका लागि दक्षिण कोरियाका राजदूत पार्क योङ सिकबीच आज नगरपालिकाको सेवा प्रवाह, विकास निर्माण र भावी योजनाका बारेमा छलफल भएको छ । नगर प्रमुख वासुदेव घिंमिरेले नगरपालिकामा जनप्रतिनिधिहरु आएपछि शुरु भएका विकास निर्माण, विभिन्न अभियान तथा भावी योजनाका बारेमा राजदूत सिकलाई जानकारी गराएका थिए। उनले नगरपालिकाले अघि सारेका ठूला योजनामा दक्षिण कोरियाली सरकारका तर्फबाट सहयोग मिल्ने विश्वास व्यक्त गर्दै यसमा सहजीकरण गरिदिन राजदूत सिकलाई आग्रह गरे। नेपालमा पुनः मिल्क होलिडे शुरु हुँदा किसान मर्कामा परेको उल्लेख गर्दै उहाँले दूधको बजारीकरणका लागि नगरपालिकाले दुग्ध प्रशोधन केन्द्र स्थापना गर्न कोरियाली सरकारको सहयोगको अपेक्षा गरेका छन्। प्राविधिक शिक्षालय, क्षेत्रीयस्तरको बसपार्क, फोहरमैला प्रशोधन केन्द्र, एकीकृृत ढल निकास योजनालगायत नगरपालिकाले अघि सारेका ठूला आयोजनामा सहयोग गर्न र कोरियाली लगानी भित्र्याउने वातावरण निर्माण गर्नुपर्नेमा नगर प्रमुख घिमिरेको जोड थियो । कार्यक्रममा राजदूत सिकले स्थानीय सरकारका गतिविधिलाई आफूले नजीकबाट नियाल्ने अवसर पाएको भन्दै लुम्बिनी र व्यापारिक नाकाबाट नजीक रहेकाले तिलोत्तमा नगरपालिकामा विकासको प्रचुर सम्भावना रहेको उल्लेख गरेका थिए। दक्षिण कोरियाले नेपालमा विभिन्न सहयोगका कार्यक्रम गर्दै आएको बताउँदै राजदूत सिकले योजनाको प्राथमिकीकरणमा विशेष ध्यान दिन जनप्रतिनिधिलाई आग्रह गरेका छन्। तिलोत्तमा नगरपालिकाले सञ्चालन गरेका विभिन्न अभियानबाट आफू निकै प्रभावित भएको उल्लेख गर्दै राजदूत सिकले यस नगरपालिकालाई हरित नगर भएको आफूले देख्न चाहेको बताए। रासस
मङ्सिर ३ गतेदेखि पाँचथर जिल्लाबाट राष्ट्रिय परिचयपत्र वितरण सुरु हुने
काठमाडौं। आगामी मङ्सिर ३ गतेदेखि राष्ट्रिय परिचयपत्र वितरणको कार्य शुरु हुने भएको छ । नेपालमै पहिलो पटक पाँचथर जिल्लाबाट राष्ट्रिय परिचयपत्र वितरण हुन लागेको हो । गत असार ५ गतेदेखि राष्ट्रिय परिचयपत्रका लागि विवरण सङ्कलन भइरहेको पाँचथर जिल्लामा यही मङ्सिर ३ गते राष्ट्रिय परिचयपत्र वितरण शुरु गरिने राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण विभागका महानिर्देशक दीपक काफ्लेले जानकारी दिनुभयो । जिल्लाका सरोकारवालासँगको छलफल र तयारीपछि राष्ट्रिय परिचयपत्र वितरणको शुभारम्भ हुने उनले बताए। राष्ट्रिय परिचयपत्र वितरणका लागि पाँचथरमा गत कात्तिक २० गतेसम्ममा ५० हजार ९७४ को नेपाली नागरिकको विवरण सङ्कलन भइसकेको विभागका महानिर्देशक काफ्लेले जानकारी दिए। पाँचथरका छ वटा स्थानीय तहमा राष्ट्रिय परिचयपत्रका लागि विवरण सङ्कलन गर्ने कार्य पूरा भइसकेको विभागका निर्देशक शिवराज जोशीले बताए। सरकारले आगामी तीन वर्षभित्र सबै नेपाली नागरिकको पूर्ण विवरण रहेको राष्ट्रिय परिचयपत्र वितरण गर्दैछ। रासस
वोमी माइक्रोफाइनान्सको दुई दिने योजना तर्जुमा गोष्ठी सम्पन्न
काठमाडौं । वोमी माइक्रोफाइनान्स वित्तीय संस्थाले दुई दिने ‘समिक्षा तथा रणनीतिक योजना तर्जुमा गोष्ठी’ कार्यक्रम आयोजना गरी सम्पन्न गरेको छ । ४० वटा शाखा कार्यालयहरुका शाखा प्रमुख तथा व्यवस्थापन तहका कर्मचारीहरु सम्मिलित उक्त कार्यक्रम कार्तिक १८ गते देखि १९ गतेसम्म चितवनको नारायणगढ स्थित होटल तिरुपतीमा सम्पन्न भएको हाे । उक्त गोष्ठी कार्यक्रममा चालु आर्थिक वर्षको प्रथम त्रैमासिक अवधि सम्मको उपलब्धिको समिक्षा तथा आगामी अवधिमा बजेट तथा रणनीतिक योजना सम्बन्धमा शाखागत रुपमा प्रस्तुतिकरण सहित छलफल गरिएको थियो । गोष्ठी कार्यक्रममा सञ्चालक समितिका अध्यक्ष लगायत अन्य सदस्यहरु, प्रमुख कार्यकारी अधिकृत तथा ब्यवस्थापन समुहका अन्य अधिकृत कर्मचारीहरुको समेत उपस्थिति थियो । समिक्षा तथा रणनीतिक योजना तर्जुमा गोष्ठी कार्यक्रम सञ्चालक समितिकी अध्यक्ष बिन्दीया प्रधानले उद्घाटन गरेका थिए ।
विदेशमा रहेका नेपालीलाई मतदानमा सहभागी गराउने, कुन-कुन मुलुकमा के-कस्तो कानूनी व्यवस्था ?
काठमाडौं । निर्वाचन आयोगले अब हुने आवधिक निर्वाचनमा विदेशमा रहेका नेपालीलाई मतदानमा कसरी सहभागी गराउन सकिन्छ भनी तयारीका लागि गृहकार्यमा जुटेको छ । त्यसका लागि कुन-कुन मुलुकमा के-कस्तो कानूनी व्यवस्था रहेको छ भन्ने विषयमा अध्ययन/अनुसन्धान शुरु गरिएको आयोगका सहसचिव एवं प्रवक्ता दीपक सुवेदीले जानकारी दिए । अर्थ मन्त्रालयबाट उपलब्ध बजेटबाट अर्को मुलुकमा गएर अहिले अध्ययन गर्न जान सक्ने अवस्था नरहे पनि अदालतको निर्देशनलाई पालना गर्न आयोगले आफ्नो स्रोत र साधनले भ्याएसम्म अध्ययन गर्ने कार्य शुरु गरिएको उनले बताए । वैदेशिक रोजगारमा रहेका नेपाली नागरिकलाई मात्र मतदानको अधिकार सीमित नगरी विभिन्न उद्देश्यले विदेशमा रहेका सबै नागरिकलाई मतदानको अधिकार सुनिश्चित गर्न आवश्यक प्रबन्ध गरी व्यवस्थित गर्नेतर्फ आवश्यक कदम चाल्नु भनी गत चैत ७ गते सर्वोच्च अदालतले सरकारको नाममा निर्देशनात्मक आदेश जारी गरेको थियो । नेपाल जस्तै बाहिर कामदार पठाउने एशियाली मुलुकमा मतदाता अधिकारसम्बन्धी व्यवस्थाको अध्ययन गरी हामीसँग मिल्ने प्रणाली हेरेर मात्र प्रक्रिया शुरु गर्न उपयुक्त हुने आयोगले सोच बनाएको छ । विदेशमा बसेको भएतापनि नेपाली नागरिकता नत्यागेको र अन्य कुनै पनि देशको नागरिकता नलिएको, मतदानका लागि कानूनबमोजिम उमेर पूरा भई मतदाता परिचयपत्र भएको तथा कूटनीतिक निकायले तयार गर्ने लगतमा अद्यावधिक भएको व्यक्तिलाई ‘एक्सटर्नल भोटिङ’ का लागि योग्य मानी सोही अनुसारको व्यवस्था गर्न पनि अदालतले भनेको छ । प्रवक्ता सुवेदीले भने, “आगामी आवधिक निर्वाचनमा विदेशमा रहे बसेका नेपालीलाई मतदानको अधिकार दिने सन्दर्भमा पक्कै पनि कुनै न कुनै नमूना अपनाउनुपर्ने हुन्छ र त्यसमा हामी जान सक्छौँ ।” विदेशमा रहेका नागरिकलाई मतदानमा सहभागी गराउने सिलसिलामा बृहत् अध्ययन गर्न आगामी वर्षका लागि अर्थ मन्त्रालयसँग रकमको व्यवस्था गर्न अनुरोध गर्ने आयोगले बताएको छ । विश्वका विभिन्न मुलुकको अन्तरिक कानून फरक-फरक हुने भएकाले कतिपय देशले भनेको समय र दिनमा बिदा नदिन सक्ने सम्भावनालाई दृष्टिगत गरी त्यहाँको कानूनअनुसार मतदानको अधिकार पाउने कि नपाउने भन्ने पक्ष पनि बुझ्न अदालतले सरकारलाई भनेको थियो । निर्वाचन आयोगले विदेशमा रहेका नागरिकको मतदान अधिकारबारे विभिन्न मुलुकले अपनाएको सफल अभ्यासलाई नमूना आधार बनाएर योजना अघि बढाउने आयोगले सोच बनाएको छ । श्रम मन्त्रालयबाट कामदारका लागि गएका ५० औँ लाखले श्रम स्वीकृति लिएका तथा वैदेशिक कामदारमा रहेका अभिलेखबाहेक विभिन्न पेशा र व्यवसायमा २० लाख बढी नेपाली विदेशमा रहेको बताइएको छ । मतदानमा भाग लिन पाउने नागरिको सार्वभौम र लोकतान्त्रिक अधिकार भएकाले उक्त अधिकार दिलाउने सन्दर्भमा चाहिने आवश्यक कानून निर्माण गरी अब हुने निर्वाचनमा विदेशमा रहेका नेपालीले मतदानमा सहभागी हुनसक्ने वातावरण मिलाउन अदालतले सरकारलाई सुझाव दिएको थियो । विदेशमा रहेका नागरिकलाई मतदानको अवसर प्रदान गर्ने सन्दर्भमा आइपर्ने चुनौती, निर्वाचन खर्च, प्रविधिको प्रयोग, समयावधि, नागरिको पहुँच, राजनीतिक दल र उम्मेदवारको तयारीलगायतका पाटो पक्षलाई मसिनोसँग अध्ययन र विश्लेषण गर्न आवश्यक रहेको निर्वाचनका क्षेत्रमा काम गर्दै आएका अनुभवी बताउँछन् । आदेशमा भनिएको छ, “प्रत्यक्षरुपमा विदेशस्थित कूटनीतिक निकायमा, प्रतिनिधिमार्फत, हुलाकमार्फत वा विद्युतीय मतदानमध्ये कुन विकल्पको प्रयोग गर्दा अधिक नागरिकलाई स्वच्छ, निश्पक्ष, धाँधलीरहित र गोप्य तरिकाबाट आर्थिक र व्यवस्थापकीय भारबहन गर्नसक्ने गरी मतदानको अवसर प्रदान गर्न सकिन्छ सो सम्बन्धमा विभिन्न राजनीतिक दल, नागरिक समाजलगायतसँग परामर्श गरी आवश्यकता परे नमूना मतदान गरी उपयुक्त व्यवस्था मिलाउनु ।” कतिपय देशले अझै सन्देह मानिरहेका तथा नेपालभित्रै पनि विद्युतीय मतदान प्रयोग गर्ने विश्वसनीय हिसाबले हेर्न नसकेको अवस्थामा सोचेजस्तो बाह्य मुलुकमा रहेका नागरिकलाई मतदानमा भाग लिने व्यवस्था मिलाउनु निकै चुनौती भए पनि आयोगको पहल अदालतको आदेशको पूर्ण कार्यान्वयन गर्नेतर्फ लक्षित हुने आयोगले जनाएको छ । सङ्घीय संसद्ले निर्माण गर्ने कानून र सरकारले तय गर्ने विधिका आधारमा मात्र विदेशमा रहेका नेपाली नागरिकलाई रहे बसेकै देशबाट आयोगले मतदानमा सहभागी गराउन सक्नेछ । आगामी दिनमा कुनै पनि नेपाली नागरिकलाई मतदानबाट बञ्चित हुन नपर्ने ढङ्गबाट आयोगले निर्णय लिने प्रवक्ता सुवेदीले बताए । रासस
नेपालमा पहिलो पटक एयर बस ए२२० अनावरण, अन्य विमानभन्दा २० प्रतिशत इन्धन बचत गर्ने
काठमाडौं । एयर बस फेमलीको नयाँ अतिरिक्त व्यवसायिक एयरक्राफ्ट, द ए२२०-ले विश्व भ्रमणको दौरान नेपालमा पहिलो पटक भ्रमण गरेको छ । सानो एकल-आएल मार्केटमा उत्कृष्ट प्रदर्शन र सुविधा प्रदान गर्दै आएको ए२२०-३०० एयरबाल्टिकलाई त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल काठमाडौंमा २५ र २६ कार्तिक प्रदर्शित गरिएको हो । १४५ जना यात्रुहरुलाई बोक्ने क्षमता राख्ने यो एयरक्राफ्ट चीन, नेपाल, टर्की अनि थाइल्यान्ड गरि ४ वटा देशको डेमो भ्रमणमा रहेको छ । यो एयरक्राफ्टले असाधारण प्रदर्शन गर्नुका साथै आराम अनि लाभदायक पनि छ । यस बाहेक उचाईमा रहेका काठमाडौं जस्ता हवाई अड्डा आदिका लागि पनि यो उपयुक्त छ । १००-१५० सिट क्षमताको बजारका लागि निर्मित एक मात्र विमान ए२२० ले अजय इन्धन क्षमता अनि राम्रो आराम प्रदान गर्दछ । यो विमानले स्टेट अफ द आर्ट एरोडायनामिक, एड्भान्स्ड मटेरियल्स अनि प्राट एण्ड वाइट्नीको नयाँ जेनेरेशनको पीडब्लु१५००जी भएको इन्जिनका साथ यो विमानले साधारण विमान भन्दा २० प्रतिशत इन्धनको बचत गराउने छ । यो विमानको अहिलेबाटै ४०० भन्दा धेरै अर्डर भईसकेको छ । ए२२० विमानले बजारमा १००-१५० सिट क्षमताका अन्य एयरक्राफ्टको तुलनामा चाँडै राम्रो बजार गर्ने छ ।
मुस्ताङमा ४ करोडको आधुनिक होटल, जापानको २८ वर्षे अनुभवले पर्यटक रिझाउँदै लालचन
काठमाडौं । काठमाडौं । मुंस्ताङको मार्फामा ४ करोड लागतमा आधुनिक होटल खुलेको छ । आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकका लागि उत्कृष्ट गन्तव्यका रुपमा स्थापीत मुंस्तांङको मार्फामा होटल मार्फा प्यालेस खुलेको हो । २८ वर्ष जापान बसेर नेपाल फर्किएका मोहन लालचनले होटल खोलेका हुन् । होस्पीटालिटी म्यानेजमेन्टमा संसारभर छुट्टै पहिचान बनाएको जापानमा २८ वर्ष बसेर फर्किएका लालचनले जापानी प्रबिधिमै होटलको निर्माण गरेका छन् । सम्भवतः मार्फा क्षेत्रकै आधुनिक र उत्कृष्ट सेवा दिने दाबी गरिएको होटल निर्माणमा समेत जापानी प्राविधिकहरु ल्याइएका थिए । होटल साढे २ रोपनी क्षेत्रफलमा फैलिएको छ । होटलमा करिब १५० जना अट्ने क्षमताको रहेको छ । होटलमा मुस्ताङमै फलेका आलु स्याउ लगायतको अर्गानिक फलफूलको स्वाद लिन पाइन्छ । होटल सञ्चालक मोहन लालचन होटलले निर्माण गरेको जापानिज प्रविधिको काठ घरले होटललाई थप आकर्षक देखाएको छ । यो घर लालचनले जापानबाटै प्राविधिक ल्याएर निर्माण गरेका हुन् । दुर्इतले काठघर पूर्णतय काठबाट बनेको छ । होटलमा २४ कोठा रहेको छ भने एउटा बैठक कोठा पनि रहेको छ । मार्फामा पर्यटन विकास गर्नका लागि होटल सञ्चालन गरेको लालचनले बताए । पर्यटनका दृष्टिले मुस्ताङ धेरै सम्भावना भएको जिल्ला हो, विदेशी पर्यटकमात्र होइन, आन्तरिक पर्यटक पनि मुस्ताङ ल्याउन सकिन्छ। तर जति आउनुपर्ने हो, अहिले त्यति पर्यटक आएका छैनन् । धेरै फिल्मको सुटिङ पनि मुस्ताङमा नै हुने गरेको छ। यो ठाउँ धेरै सुन्दर छ, लालचनले भने । प्रकृतिले धेरै कुरा दिएको छ, अब पर्यटन विकासका लागि व्यक्ति आफैले पनि गर्नुपर्छ। पर्यटक आउने वातावरणको सिर्जना हामीले नै गर्ने हो। लालचनले मार्फाको ५ रोपनी जग्गामा स्याउ खेती गरेका छन् । यो सँगै उनले ओखर खेती पनि गरेका छन् । २८ वर्ष जापान बस्दाका अनुभवलाई मार्फामा उतारिरहेको लालचन बताउँछन् । उनले पोखरा लगायत जापानमा समेत होटल तथा रेस्टुरेन्टमा लगानी गरेका छन् । २८ वर्ष जापान बसेपनि उनले नेपाली नागरिकता त्यागेका छैनन् । आफु नेपालको मायाले मुस्ताङ फर्किएको बताए । नाफा भन्दा पनि पर्यटन विकास विस्तार गर्न मुस्ताङ फर्किएको लालचन बताउँछन् । पछिल्लो समय आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकहरुको मुख्य गन्तव्य मुस्ताङ बनिरहेको छ । विशेषगरी यातायात सञ्जालमा सजिलै निजी सवारी लैजान पाउने भएपछि पर्यटकको चाप मुस्ताङमा बढेको हो । अहिले दैनिक सयौंको संख्यामा जिप मोटरसाइकल र हवाईमार्ग हुदैं मुस्ताङ घुम्ने पर्यटकको संख्या बृद्धि भएको छ । तर सुविधा सम्पन्न होटलको अभावमा यात्रुहरुले भने समस्या भोग्नु परेको छ ।
