१२ लाख ४१ हजार कित्ता शेयरको लिलामी आजदेखि खुला, कति मूल्य कबोल गर्ने ?
काठमाडौं । लुम्बिनी विकास बैंक लिमिटेड र जेबिल्स फाइनान्सको शेयर आजदेखि लिलाम बढाबढमा बिक्रीका लागि खुल्ला हुने भएको छ । लुम्बिनीका करिब ३ लाख ४४ हजार र जेबिल्स फाइनान्सको ९ लाख ९७ हजार कित्ता गरि करिब १२ लाख ४१ हजार कित्ता शेयर आजदेखि लिलामीक लागि खुल्ला हुँदैछ । लिलामीमा आएका शेयरमध्ये लुम्बिनी विकास बैंकको सबै शेयर संस्थापक समूहको छ । लुम्बिनी विकास बैंकले यसअघि संस्थापक शेयरधनीलाई खुलाएको अक्सनमा करिब २५ हजार कित्ता मात्र शेयरका लागि आवेदन परेपछि बाँकी शेयर सर्वसाधारणका लागि खुल्ला गरेको हो । त्यस्तै, जेविल्स फाइनान्सको करिब ६ लाख ६६ हजार कित्ता प्रोमोटर र ३ लाख ३१ हजार कित्ता शेयर साधारण समूहका छन् । कति आवेदन गर्ने मूल्य लुम्बिनी विकास बैंक लिमिटेडको संस्थापक समूहको मात्र शेयर बिक्रीका लागि खुल्ला गरिएको छ । यो स्क्रिपको मुल्य दोस्रो बजारमा प्रतिकित्ता ११५ रुपैंया छ । जेबिल्स फाइनान्सको भने साधारण शेयरकै मूल्य दोस्रो बजारमा ९७ रुपैंयामा कारोबार भइरहेको छ । दुवै शेयरका लागि न्यूनतम १०० रुपैंया मूल्य तोकिएको छ । लुम्बिनी विकास बैंकको शेयरका लागि बजार मूल्यमा केही प्रतिशत कम मूल्य राखेर आवेदन गर्न उपयुक्त हुन्छ भने जेबिल्स फाइनान्सको शेयरका लागि भने आवेदन नै नपर्ने सम्भावना देखिन्छ । यद्यपि लिलामीका अन्तिम दिनसम्म बजारमा उच्च सुधार आई सम्बन्धित कम्पनीको मूल्य बढेमा भने लगानीकर्ताको आकर्षण यो शेयरमा पनि पर्न सक्छ । जेबिल्सको शेयरका लागि पुस १७ गते र लुम्बिनीको शेयरका लागि यही २५ गतेसम्म आवेदन दिन सकिन्छ । जेबिल्सको बिक्री प्रबन्धक सनराइज क्यापिटल रहेको छ भने लुम्बिनीको बिक्री प्रबन्धक भिबोर क्यापिटल रहेको छ ।
नक्कली जग्गाधनी खडा गर्दै जग्गा बेच्दै सरकारी कर्मचारी, मालपोत अधिकृतसहित १६ विरुद्ध मुद्दा दायर
काठमाडौ । अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले नक्कली जग्गाधनी खडा गरी जग्गा बिक्री गरेको अभियोगमा मालपोत कार्यालय चावहिलका कर्मचारीसहित १६ जनाविरुद्ध विशेष अदालतमा साेमबार मुद्दा दायर गरेको छ । आयोगका प्रवक्ता रामेश्वर दङ्गालका अनुसार चन्दनकृष्ण कायस्थको नाममा रहेको बूढानीलकण्ठ नगरपालिका, साबिक विष्णु गाविस–७ को कित्ता नं ३२३,३२५ र ३२९ गरी जम्मा दुई रोपनी आठ आना जग्गा नक्कली जग्गाधनी र जग्गाधनी प्रमाणपुर्जासमेत खडा गरी बिक्री वितरण गरेको अनुसन्धान क्रममा पाइएले उनीहरुविरुद्ध मुद्दा दायर गरिएको हो । आयोगका अनुसार मालपोत कार्यालयका तत्कालीन प्रमुख कमलप्रसाद तिमिल्सिना, मालपोत अधिकृत खगेन्द्रप्रसाद अर्याल, रामप्रसाद सुवेदी, नायब सुब्बा रञ्जनकुरमा खरेल, टाइपिस्ट नायब सुब्बा जमुनाकुमारी श्रेष्ठ, कार्यालय सहयोगी हरि खड्काविरुद्ध भ्रष्टाचार निवारण ऐनअनुसार कारवाहीको माग गरिएको छ । यस्तै राजु थापा मगर भन्ने चन्दनकृष्ण श्रेष्ठविरुद्ध रु ६ करोड, सानुभाइ भन्ने सानुभाइ श्रेष्ठ, भुपाल मोक्तान, धुव्रप्रसाद भट्टराई, श्रीकृष्ण देवकोटा, प्रदीपकुमार गौतम, नवदुर्गाप्रसाद ढुङ्गेल, सुरेशुकमार थापा र सनिश सापकोटामाथि पनि रु ६ करोड बराबरको भ्रष्टाचार गरेको अभियोग लागेको छ । कर्मचारीहरूलाई अनुचित प्रभावमा पारी जग्गाको जग्गाधनी दर्ता स्रेस्तामा वास्तविक जग्गाधनीको फोटो उक्काई गैरकानूनी तरिकाबाट आफ्नो फोटो टाँस गरी नक्कली प्रमाणपुर्जा, नागरिकताको प्रमाणपत्रसमेत खडा गरी उक्त जग्गा बिक्री गरेको आयोगले जनाएको छ । नक्कली जग्गाधनीको नामबाट गैरकानूनी तरिकाबाट जग्गा बिक्री वितरण तथा खरीद गर्ने कार्यमा प्रत्यक्ष भूमिका निर्वाह गरी आफू समेतलाई गैरकानूनी लाभ हुने र वास्तविक जग्गाधनीलाई गैरकानूनी हानि पु¥याउने कार्य गरेको उनीहरुमाथि अभियोग लागेको छ । यस्तै आयोगले आजै बुटवल उपमहानगरपालिका–१३का वडासचिव भरतकुमार काउचाले बसाइँसराइसम्बन्धी काम गरिदिने भनी सेवाग्राहीसँग रु पाँच हजार घुस लिएको अभियोगमा पक्राउ गरेको छ । आयोगको टोलीले शाख अधिकृत काउचालाई बुटवल उपमहानगरपालिका–५ हाटबजारबाट आज पक्राउ गरेको हो । आरोपी काउचाको अनुसन्धान भइरहेको आयोगले जनाएको छ ।
इ-सेवा प्रयोग गरी बैंकबाट ९० लाख रूपैयाँ चोरी, प्रहरीले समात्यो सञ्जयकुमार श्रेष्ठलाई
काठमाडौं । इसेवा, ई–बैकिङ, मोबाइल बैकिङ प्रयोग गरी करिव राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकबाट करिब ९० लाख रूपैयाँ चोरी गर्ने व्यक्तिलाई प्रहरीले समातेको छ । इसेवा लगायत इबैकिङ प्रणालीको दुरुपयोग गरेको अभियोगमा प्रहरीले काठमाडौँ कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका–१३ पेप्सीकोला बस्ने ४९ वर्षीय सञ्जयकुमार श्रेष्ठलाई पक्राउ गरेको हो । राष्ट्रिय वाणिज्य बैकको मुख्य शाखा कार्यालय, विशालबजारमा यूएसडी खाता खोली ई–सेवा, ई–वैंकिङ, मोबाइल वैंकिङ लगाएत वालेट विद्युतीय उपकरणहरुको प्रयोग गरी उनले बैकिङ्ग प्रणालीको दुरुपयोग गरेको अनुसन्धानबाट खुलेको छ । आफ्नो यूएसडी खातामा अनधिकृत रुपमा ७८ हजार ३८० अमेरिकी डलर रकम जम्मा गरी भुक्तानी लिन एटीएम तथा पीओएस मेशिन प्रयोग गर्ने कार्यमा उनी संलग्न रहेको प्रहरीले जनाएको छ ।
सिद्धार्थ बैंक १७औँ वर्षमा प्रवेश, बैंकिङ्ग उद्योगमा छुट्टै पहिचान बनाउन सफल
काठमाडौं । सिद्धार्थ बैंक लिमिटेड स्थापनाको १७औँ वर्षमा प्रवेश गरेको छ । सन् २००२ देखि बैंकिङ्ग सेवा शुरु गरेको बैंकले स्थापनाको १६ वर्ष पुरा गरी सोमबार(पुस ९ गते) बाट १७ वर्षमा पाइला टेकेको छ । सो अवधिसम्म बैंकले बैंकिङ्ग उद्योगमा आफ्नो फरक पहिचान बनाउन सफल भएको छ । बैंकले प्रविधिको अधिकतम सदुपयोग गर्दै देशका विभिन्न स्थानका सम्पूर्ण उद्यमी, व्यवसायी, संघ संस्था एवं सर्वसाधरणलाई छिटो छरितो र भरपर्दोरुपमा विभिन्न प्रकारका कर्जा तथा निक्षेप सेवा, कार्ड एवं इन्टरनेट बैंकिङ्ग सेवा, रेमिट्यान्स सेवा लगायत सम्पूर्ण बैंकिङ्ग सेवा प्रदान गरिरहेको छ । हाल बैंकले नेपालभर १२९ वटा शाखा (३ एक्स्टेन्सन् काउन्टर सहित), ९९ शाखारहित बैंकिङ्ग सेवा, १३९ एटीएम र १,१०० भन्दा बढी पीओएस् मेसिन मार्फत् उच्चस्तरीय बैैकिङ्ग सेवा प्रदान गर्दै आएको छ । साथै, बैंकले १६ वर्षे सफल यात्रामा साथ एंव सहयोग प्रदान गर्ने सम्प्रर्ण ग्राहकहरु, नियमनकारी निकाय, सेयरधनीहरु र सम्पूर्ण सरोकारवालाहरुलाई धन्यवाद ज्ञापन गरेको छ । साथै, आगामी दिनहरुमा थप सहयोग गर्न आग्रह गरेको छ ।
ट्याक्सी सञ्चालनसम्बन्धी मापदण्ड आउँदै, कडा कारवाही हुने
काठमाडौँ । ट्याक्सी सञ्चालनसम्बन्धी स्पष्ट मापदण्ड नहुँदा दुई दशकअघिदेखि नयाँ ट्याक्सी दर्ता खुला हुन सकेको छैन । विसं २०५७ जेठ १७ गते ट्याक्सीमा एकाधिकार (सिन्डिकेट) लाद्न चाहने व्यवसायीको दबाबमा नयाँ ट्याक्सी आयात एवं दर्तामा रोक लागेको थियो । त्यसबेला नेपालभरका ट्याक्सीको सङ्ख्या सात हजार ५०० थियो । हाल घटेर पाँच हजार ६५० मा झरेको यातायात व्यवस्था विभागले जनाएको छ । ट्याक्सी अभाव कम गर्न २०७२ जेठ २८ गते सरकारले तीन हजार ३५० नयाँ ट्याक्सी दर्ता खुला गरेको थियो । सर्वसाधारणलाई ७००, सवारी चालक अनुमतिपत्र भएकालाई ५०० र पुराना ट्याक्सीका धनीलाई ६५० गरी एक हजार ८५० खुला भएको थियो । भूकम्प अति प्रभावित १४ जिल्लाका लाभग्राहीलाई एक हजार ५०० ट्याक्सी खुला गरी गोलाप्रथाका माध्यमबाट वितरण भइसकेको छ । एक हजार ८५० ट्याक्सी खुला गर्न विसं २०७२ साउन २० गते सार्वजनिक सूचना प्रकाशित गर्दा १५ दिनमै १५ हजार ७५१ ले फारम भरेका थिए । एउटा फारम भर्ने शुल्क विभागले रु एक हजार १० तोकेको थियो । भूकम्प अति प्रभावित १४ जिल्लाका लाभग्राहीका लागि २०७३ साउन ५ गतेदेखि भदौ ५ गतेसम्म एक महीनाको अवधि दिएर एक हजार ५०० ट्याक्सी दर्ता खोलेको थियो । जसका लागि एक लाख ४९ हजार ५५८ जनाले फारम दर्ता गराएका थिए । भूकम्पपीडितसँग फारम शुल्क ११० लिइएको थियो । दुवै घटनाबाट ट्याक्सी व्यवसाय गर्न चाहनेको सङ्ख्या अत्यधिक रहेको देखाउँछ । व्यवसाय गर्न चाहनेलाई सरकारले अवसर नदिँदा यात्रु बढी भाडामा थोत्रा ट्याक्सी चढ्न बाध्य हुने गरेका छन् । आकस्मिकरुपमा बिरामी परेर एम्बुलेन्स नपाउनेले छिटो अस्पताल पुर्याउन ट्याक्सी नै खोज्छन् । तर पाउन नसकिने, पाएका ट्याक्सी मिटरमा त परै जाओस् मागेजति दिन्छुभन्दा पनि नजाने गरेको पीडित यात्रु रमा लामिछानेको गुनासो छ । मिटरमा हिँड्ने ट्याक्सीमा चढ्नेबित्तिकै रु १४ बाट गणना शुरु हुुन्छ । यात्रुले यात्रा नै नगरी व्यवसायीलाई रु १४ बुझाउन बाध्य हुने गरेका छन् । देशभर रहेका करीब नौ हजार ट्याक्सीले दिनमा ५० पटक यात्रु चढाउँछन् । यस हिसाबले दैनिक रु एक करोडभन्दा बढी ठगी भइरहेको सार्वजनिक यातायात सुधार अभियानमा लाग्नुभएका अभियानकर्मी रामबहादुर थापा बताउनुहुन्छ । यात्रुले एक किमीको ३६ भाडा तिर्छन् । राति डेढीका हिसाबले प्रति किमीको ७५ तिर्छन् । राम्रा ट्याक्सीमा गुणस्तरीय सेवा नपाउँँदा बाह्य पर्यटक घटेको भन्दै वाग्मती अञ्चल यातायात व्यवस्था कार्यालयले विसं २०६९ मा पाँच हजार ट्याक्सी थप गर्ने प्रस्ताव स्वीकृतिका लागि विभागमा पत्राचार गरेको थियो । विभागले भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयमा स्वीकृति माग गरेपनि अझै कार्यान्वयनमा जान सकेको छैन । कार्यालयले वर्षैपिच्छे नयाँ ट्याक्सी दर्ता खुलाउने व्यवस्थाको मागसमेत गरेको थियो । ट्याक्सीमा हुने गरेका समस्याको समाधानका लागि अध्ययन गर्न मन्त्रिपरिषद्ले २०७१ भदौ १९ गते भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयका सचिव र विभागका महानिर्देशक रहेको समिति गठन गरेको थियो । समितिले व्यवसायीको दबाबमा प्रतिवेदन पेश गर्न नसकेको यातायात सुधार अभियानकर्मी थापाको भनाइ छ । “ट्याक्सीमा देखिएका समस्या समाधानका लागि शून्यबाट मिटर शुरु गर्ने शर्तमा नयाँ ट्याक्सी खोलिनुपर्छ, शून्यबाटै भाडा लिने गरी हजारौँ मानिस नयाँ ट्याक्सी दर्ता गर्न आउँछन्, सरकारले यो व्यवस्था राखेर सूचना प्रकाशित गर्नुपर्छ”, उनले भने । अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ट्याक्सी एकाधिकार मुलुकको एक मात्र त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा २०५० मा २०७ वटा ट्याक्सी राखिए । नेपाल घुम्न आउने विदेशी पर्यटकको पहिलो नजर पर्ने विमानस्थलका ट्याक्सी थोत्रा भएकाले पर्यटन व्यवसायमा प्रभाव पर्ने आवाज उठेपछि विसं २०७० मा पुराना ट्याक्सी हटाएर तिनै व्यवसायीलाई नयाँ दर्ता खुला गरियो । अरु व्यवसायी आउन पाउने व्यवस्था गरिएन । विमानस्थलका ट्याक्सीले ठूला झोलाको अतिरिक्त शुल्क, यात्रुलाई होटलमा लगी कमिसन लिने गरेका छन् । विमानस्थलबाट चल्ने ट्याक्सीले एक किमीको रु ७५ शुल्क लिने गरेका छन् । राति भने यसको डेढी शुल्क असुल्छन् । महानगरीय ट्राफिक प्रहरी महाशाखाले काठमाडौँमा मात्र ट्याक्सी जाँच गर्ने गरेको छ । उपत्यकाका ललितपुर र भक्तपुरमा समेत जाँच नगर्दा यात्रु ठगिने गरेका छन् । सवारी तथा यातायात व्यवस्था ऐन २०४९ मा नियम उल्लङ्घन गर्ने सवारीलाई पाँच हजारसम्म कारवाही गर्ने व्यवस्था भए पनि तीन हजारभन्दा बढी नलिँदा गल्ती गरिरहने गरेका छन् । ट्याक्सीमा यस्तै प्रकारका समस्या दोहोरिन थालेपछि विभागले मापदण्डको प्रारुप तयार पारी मन्त्रालयमा पेश गरेको महानिर्देशक लावण्यकुमार ढकालले बताए । मन्त्रालयले मापदण्ड स्वीकृत गरेपछि कार्यान्वयनमा आउने जनाइएको छ । ट्याक्सी व्यवसायी सङ्घका अध्यक्ष प्रकाश बस्नेत सधैँ नयाँ दर्ता खुला गर्नुपर्ने बताउँछन् । सर्वोच्च अदालतले ट्याक्सीको दर्ता खोल्न दिएको आदेश सरकारले कार्यान्वयन नगरेको उनले सुनाए । रासस
उपभोक्ता मुद्रास्फिती बढ्यो, काठमाडौँ उपत्यकामा ४.५ % पुग्यो
काठमाडौँ । काठमाडौँ उपत्यकामा गत वर्षको कात्तिक महिनाको तुलनामा उपभोक्ता मुद्रास्फीति बढेको पाइएको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले आज सार्वजनिक गरेको चालू आर्थिक वर्षको चार महिनाको देशको वर्तमान आर्थिक तथा वित्तीय स्थितीमा गत कात्तिक महिनामा उपभोक्ता मुद्रास्फीति काठमाडौँ उपत्यकामा चार दशमलव पाँच प्रतिशत पुगेको छ । विवरणअनुसार हिमालमा ४.६ प्रतिशत, पहाडमा ४.३ प्रतिशत र तराईमा ३.८ प्रतिशत उपभोक्ता मुद्रास्फति रहेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो मुद्रास्फीति क्रमशः ५.४ प्रतिशत, ३.२ प्रतिशत, ४.७ प्रतिशत र ३.७ प्रतिशत रहेको थियो । यस्तै गैर–खाद्य तथा सेवा मुद्रास्फीति समीक्षा अवधिमा ६.४ प्रतिशत छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा उक्त मुद्रास्फीति ५.१ प्रतिशत थियो । यस समूहअन्तर्गत यातायात, फर्निसिङ तथा घरायसी उपकरण, घरायसी सेवा तथा उपयोगिता लगायतका उप–समूहका वस्तु तथा सेवाहरुको मूल्यमा वृद्धि भएकोले समग्र गैर–खाद्य तथा सेवा समूहको मुद्रास्फीति बढ्न गएको नेपाल राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । गत कात्तिक महिनामा खाद्य तथा पेय पदार्थ समूहको मुद्रास्फीति एक दशमलव तीन प्रतिशत थियो । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा उक्त समूहको मुद्रास्फीति दुई दशमलव तीन प्रतिशत थियो । समीक्षा अवधिमा दाल तथा गेडागुडी, चिनी तथा चिनीजन्य पदार्थ, तरकारी उप–समूहका वस्तुहरुको मूल्य घटेका कारण समग्र खाद्य तथा पेय पदार्थ समूहको मुद्रास्फीति न्यून रहेको हो । नेपाल र भारतको उपभोक्ता मुद्रास्फीति गत कात्तिक महीनामा नेपालको वार्षिक बिन्दुगत उपभोक्ता मुद्रास्फीति चार दशमलव दुई प्रतिशत र भारतको दुई दशमलव तीन प्रतिशत छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा नेपालको मुद्रास्फीति तीन दशमलव नौ प्रतिशत र भारतको चार दशमलव नौ प्रतिशत थियो । गत कात्तिक महिनामा वार्षिक बिन्दुगत थोक मुद्रास्फीति आठ दशमलव छ प्रतिशत छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा उक्त मुद्रास्फीति शुन्य दशमलव आठ प्रतिशत थियो । गैर–खाद्य पदार्थ, पेट्रोलियम पदार्थ, तयारी पोशाक, आधारभूत धातु लगायतका वस्तुको मूल्यमा वृद्धि भएकोले समग्र थोक मुद्रास्फीति बढ्न गएको हो । बैंक तथा वित्तीय संस्थाले निजी क्षेत्रलाई सो अवधिमा आठ दशमलव पाँच प्रतिशत कर्जा दिएका छन् । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा त्यस्तो कर्जा छ दशमलव सात प्रतिशतले बढेको थियो । निजी क्षेत्रतर्फ प्रवाहित कर्जामध्ये समीक्षा अवधिमा वाणिज्य बैंकको कर्जा आठ दशमलव तीन, विकास बैंकको ११ दशमलव दुई र वित्त कम्पनीको पाँच दशमलव एक प्रतिशतले बढेको छ । वार्षिक बिन्दुगत आधारमा गत कात्तिक मसान्तसम्ममा बैंक तथा वित्तीय संस्थाले निजी क्षेत्रलाई प्रवाह गरेको कर्जा २४ दशमलव पाँच प्रतिशतले बढेको छ । बैंक तथा वित्तीय संस्थाको लगानीमा रहिरहेको कर्जामध्ये ६३ दशमलव दुई प्रतिशत कर्जा घर जग्गाको धितोमा गएको छ । यस्तै १४ दशमलव सात प्रतिशत कर्जा कृषि तथा गैर–कृषिजन्य वस्तुको धितोमा प्रवाह भएको छ । गत वर्षको कात्तिक मसान्तमा यस्तो धितोमा प्रवाहित कर्जाको अनुपात क्रमशः ६१ दशमलव दुई र १४ दशमलव पाँच प्रतिशत थियो ।
प्राइम बैंकको नयाँ शाखा काठमाडौंको तारकेश्वर नगरपालिकामा संचालन
काठमाडौं । प्राइम कमर्सियल बैंकले काठमाडौंको तारकेश्वर नगरपालिकामा शाखाको शुभारम्भ गरेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकका डेपुटी गभर्नर शिवराज श्रेष्ठले शाखा कार्यालय तारकेश्वरको समुद्घाटन गरेका छन् । यस शाखाको संचालन पछि बैंकको शाखा कार्यालय संख्या ६८ पुगेको छ । सै क्रमलाई निरन्तरता दिंदै बैंकले आगामी दिनहरुमा पनि शाखाहरुको संजाल बिस्तार गर्दै लगी आफ्नो सेवा दिन अग्रसर रहेको प्रतिवद्धता प्रकट गरेका छन् । साथै बैंकले निक्षेपकर्ता तथा ग्राहकहरुलाई प्रदान गरिने सेवालाई थप गुणस्तरीय बनाउन आफ्नो सेवालाई थप चुस्त,आत्मीय र ग्राहकमुखी बनाउने जानकारी दिएका छन् ।
नेपालमा मधुमेह रोगीको संख्या बढ्दो, खानपान र दैनिकीमा ध्यान नदिए खतरा
काठमाडौं । मानिसहरुको दैनिकीमा आएको परिवर्तनले पछिल्ला दिनहरुमा नेपालमा मधुमेह(डायविटिज) रोगीको संख्या बढ्ने कारण रहेको स्वास्थ्य विज्ञहरुले औंल्याएका छन् । शुक्रबार राजधानीमा डायबिटिज एण्ड र इण्डोक्राइनोलोजी एशोसियसन अफ नेपाल र सिनर्जी कर्पोरेशनद्धारा संयुक्तरुपमा मधुमेह र यसमा प्रयोग हुने औषधिको बारेमा आयोजित छलफलमा विज्ञहरुले मधुमेह रोग नेपाल जस्तो कम आय भएको मुलुकहरुका लागि झन जटिल बन्दै गएको बताएका छन् । कार्यक्रममा संस्थाकी संस्थापक अध्यक्ष डा ज्योति भट्टराईले शहरी क्षेत्रका मानिसहरुमा मधुमेह रोग बढ्दो क्रममा देखिएको भन्दै त्यसले मानिसको जिवन नै खतरामा पारेको बताईन् । उनले उचित खानपान र दैनिकी नमिल्दा मधुमेहका विरोमीहरुको संख्या बढिरहेको र त्यससँग सम्बन्धि औषधिहरु नियमितरुपमा प्रयोग गर्नुपर्ने अवस्थामा वृद्धि भएको बताईन् । उनले मधुमेह नियन्त्रणका लागि प्रयोग हुने औषधिहरुले मानिसहरुमा मोटोपना देखिने, मुटुको समस्या आउनसक्ने तर्फ सचेत हुनुपर्ने बताईन् । त्यसैगरि डाक्टर डायबिटिज एण्ड र इण्डोक्राइनोलोजी एशोसियसन अफ नेपालकी अध्यक्ष डा. डिना श्रेष्ठले मधुमेहको रोग नियन्त्रणका लागि हाल नेपालमा विभिन्न किसिमका औषधिहरु उपलब्ध भएको भएपनि त्यसको नियमित प्रयोग र डाक्टरको नियमित सल्लाहलाई रोगीहरुले पालना गर्नुपर्ने बताईन् । उनले मधुमेह रोग उपचारका लागि अत्याधुनिक औषधिहरु नेपालमा नै उपलब्ध भएको भएपनि त्यसको प्रयोग गर्दा समेत उचित परामर्श र सल्लाहमा मात्र प्रयोग गर्नुपर्ने सुझाव दिईन् । मधुमेह रोग नै नलाग्न दिनका लागि मानिसहरुले उचित आहारबिहारमा ध्यान दिने र दैनिक व्यायाम गर्नुपर्ने स्पष्ट पारिन् । डा. श्रेष्ठले अधिक चिल्लोपना भएका खाना नखाने र नियमित एक्सरसाइज गरेर नियमित डाक्टरसँग परामर्श गरेमा यो रोग नै लाग्न नदिने सजिलो उपाय भएको बताईन् । त्यसैगरि डा. अमित शाक्यले मधुमेह रोग संसारभर महामारीको रुपमा फैलिएको र नेपाल जस्तै विकासोन्मुक मुलुकहरुमा यो अझ भयावहरुपमा देखापरेको बताए । उनले मधुमेहको उपचारका लागि पछिल्लो दिन आएको अत्याधुनिक औषधिहरुमध्ये एक रहेको एम्पाग्लिफ्लोजिन बिरामीहरुको सुगर नियन्त्रणका लागि लाभदायक साबित भएको बताए । उनले यो अत्याधुनिक औषधिले मोटोपनालाई कम गर्ने, मुटु तथा मुटुसँग सम्बन्धित समस्याहरुलाई कम गर्ने र उच्च रक्तचापलाई समेत नियन्त्रण गर्ने बताए । सो कार्यक्रममा सहभागी अन्य डाक्टर तथा विज्ञहरुले समेत नयाँ नयाँ रोगीहरु बढिरहेको सन्दर्भमा उचित खानपान र दैनिकीमा ध्यान दिनु नै सबैभन्दा उत्तम भएको बताए । उनीहरुले मधुमेह रोग लागीहालेमा पनि नडराउन भन्दै यसको उपचार नेपालमा नै गर्न सकिने र आवश्यक औषधिहरु नेपालमा नै उपलब्ध रहेको स्पष्ट पारे । सो छलफलमा मधुमेहको उपचारका लागि नेपालमा उपलब्ध रहेको अत्याधुनिक औषधि एम्पाग्लिफ्लोजिनको प्रयोग, यसको प्रभाव र रोग नियन्त्रणको प्रभावकारीताको बारेमा पनि छलफल भएको थियो । जसमा सो औषधिले मधुमेह भएका बिरामीहरुको शरीरमा भएको अत्यधिक सुगरेको मात्रालाई मृगौलाको माध्यमबाट पिसाबसँगै बाहिर फ्याँक्ने काम गर्ने जानकारी दिईयो । यो औषधि प्रयोग गर्ने रोगीले नियमितरुपमा प्रसस्त पानी र झोल पदार्थ पिउनुपर्ने सुझाव दिईएको थियो । एम्पाग्लिफ्लोजिन औषधि नेपालमा सिनर्जी कर्पोरेशनले जर्मन कम्पनी बोएरिंगर इन्गेल्हमबाट आयात गरेर नेपालमा सूपथ मूल्यमा उपलब्ध गराएको छ । बोएरिगर इन्गेल्हमले आफैंले अनुसन्धान गरेर उत्पादन गरेको यो औषधिको प्रभावकारिता निकै उत्कृष्ट भएको डाक्टरहरुले बताए ।
