योगीकोटी-धकधई प्रसारण लाइन संचालनमा, भैरहवा क्षेत्रको विद्युत् आपूर्ति सुधार हुने
काठमाडौं । रुपन्देहीमा निर्माण भएको करिब ३३ किलोमिटर योगीकुटी-धकधई ३३ केभी डबल सर्किट प्रसारण लाइन संचालनमा आएको छ । औद्योगिक क्षेत्रको रुपमा तीब्र विकास भइरहेको भैरहवाको विद्युत आपूर्तिलाई सुधार गर्न निर्माण गरिएको प्रसारण लाइन आइतबारबाट संचालनमा आएको हो । भैरहवा र त्यहाँ स्थापना भएको विशेष आर्थिक क्षेत्र ९सेज०मा विद्युत आपूर्तिका लागि निर्माण गरिएको ३३/११ केभीको सबस्टेसनको पनि परीक्षण सुरु भएको छ । योगीकुटी-धकधई ३३ केभी डबल सर्किट प्रसारण लाइन संचालनमा आएपछि भैरहवा क्षेत्रको विद्युत् आपूर्तिमा सुधार आई वितरण प्रणाली गुणस्तरीय र विश्वसनीय हुने नेपाल विद्युत प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले बताए । ‘योगीकुटी सबस्टेसनबाट ४/५ वटा फिडरमार्फत भैरहवा क्षेत्रमा विद्युत आपूर्ति भइरहेको थियो, ३३ केभी फिडर ओभरलोड भोल्टेज समस्या थियो भने माग अनुसार विद्युत आपूर्ति गर्न सकिरहेका थिएनौं’, कार्यकारी निर्देशक घिसिङले भने । ‘योगीकुटी–धकधई प्रसारण लाइन र धकधई सबस्टेसन संचालनमा आएसँगै त्यस क्षेत्रमा रहेको लो भोल्टेज, लाइन ट्रिपिङ लगायतका समस्या समाधान हुने छन्, ३३ केभी लाइन ओभरलोडका कारणले बढेको प्राविधिक चुहावट घट्ने छ भने भैरहवा क्षेत्रमा खुल्ने नयाँ उद्योगलाई विद्युत् आपूर्ति दिन सक्नेछौं ।’ उनले भैरहवा सेज परिसर भित्र सबस्टेसन नबने पनि तत्कालका लागि धकधई सबस्टेसनबाट ११ केभी लाइनमार्फत विद्युत् दिन सकिने बताए । आफ्नो परिसरभित्र ३३/११ केभी सबस्टेसन निर्माण गरी भैरहवा सेजले त्यहाँ खुल्ने उद्योगलाई विद्युत् दिने बताइएको छ । सेजभित्र सबस्टेसन निर्माणका लागि टेण्डरको प्रक्रियामा रहेको बताइएको छ । धकधई सबस्टेसनबाट सेजसम्मको करिब ११ किलोमिटर ३३ केभी प्रसारण लाइन पनि निर्माणाधीन छ । नेपाल सरकार, प्राधिकरणको लगानी र एसियाली विकास बैकको सहुलितपूर्ण ऋणमा संचालित विद्युत वितरण प्रणाली सुदृढीकरण तथा विस्तार आयोजना अन्तर्गत योगीकुटी–धकधई प्रसारण लाइन र धकधइ सबस्टेसन निर्माण गरिएको हो । आयोजना अन्तर्गत नारायणी नदीको पश्चिममा वितरण लाइन र १२ वटा सबस्टेसन निर्माणका लागि २०७३को असोजमा ठेक्का सम्झौता भएको थियो । केही सबस्टेसनको निर्माण सम्पन्न भएको र केही निर्माणाधीन अवस्थामा रहेको आयोजना प्रमुख बोधराज ढकालले बताए । बझाङको बाघथला सबस्टेसन संचालन सुदूरपश्चिम प्रदेशको बझाङमा विद्युतको पहुँच बढाउन, गुणस्तरीय र विश्वसनिय विद्युत् आपूर्तिका लागि निर्माण गरिएको बाघथला सबस्टेसन संचालनमा आएको छ । नेपाल सरकार र नेपाल विद्युत प्राधिकरणको लगानीमा निर्माण भएको ३३/११ केभी सबस्टेसन सोमबारबाट संचालन (चार्ज)मा ल्याइएको हो । सबस्टेसनबाट बुंगल नगरपालिका र केदारस्यूँ, वित्थडचिर,थलारा तथा दुर्गाथली गाउँपालिका बासिन्दा लाभान्वित हुने प्राधिकरण अत्तरिया क्षेत्रीय कार्यालय प्रमुख सतिशकुमार कर्णले जानकारी दिए । उनले बैतडीको खोर्पेबाट करिब ५० किलोमिटर ३३ केभी प्रसारण लाइनबाट विद्युत् लगेर बाघथला सबस्टेसनमार्फत वितरण गरिएको बताए । सबस्टेसन निर्माणका लागि २०७४को वैशाखमा ५ करोड ४० लाख रुपैयाँमा ठेक्का सम्झौता भएको थियो । सुर्खेतको बबियाचौर सबस्स्टेसनको निर्माण सम्पन्न सुर्खेतको ग्रमिण क्षेत्रमा विद्युतीकरणका लागि निर्माण गरिएको ३३/११ केभी बबियाचौर सबस्टेसनको निर्माण सम्पन्न भएको छ । सबस्टेसनबाट सुर्खेतको चार गाउँपालिकामा विद्युतीकरण गर्न सकिने प्राधिकरण नेपालगंज क्षेत्रीय कार्यालय प्रमुख मनोजकुमार सिंहले जानकारी दिए । वीरेन्द्रनगरबाट बबियाचौरसम्मको करिव ४० किलोमिटर ३३ केभी प्रसारण लाइन निर्माणाधीन छ । लाइन निर्माणमा वन क्षेत्रको प्रयोग लगायतका कारणले समस्या छ । यसले गर्दा निर्माण प्रभावित भएको सिंहले बताए । उनले वन क्षेत्रको जग्गा प्रयोगमा रहेको समस्या समाधानका लागि पहल भइरहेको र निर्माणमा कुनै अवरोध नभएमा तीन महिनाभित्रमा बबियाचौरमा विद्युत् पुर्याउन सकिने बताए । त्यसपछि सबस्टेसन चार्ज गरी संचालनमा आउने छ । सबस्टेसन निर्माणका लागि २०७२मा ठेक्का सम्झौता भएको थियो । सबस्टेसनबाट विद्युत वितरणका लागि टेण्डर भइसकेको सिंहले बताए ।
बीमा संस्थानद्धारा राष्ट्रसेवक कर्मचारीहरुको सावधिक जीवन बीमा योजनाबारे छलफल
काठमाडौं । राष्ट्रिय बीमा संस्थानद्वारा राष्ट्रसेवक कर्मचारीहरुको सावधिक जीवन बीमा योजना सम्बन्धमा सरोकारवालहरुसँग छलफल तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न गरिएको छ। राष्ट्रसेवक कर्मचारीहरुको सावधिक जीवन बीमा संचालन कार्यविधि अनुसार नागरिक लगानी कोषबाट जारी गर्दै आएको नेपाल सरकारका राष्ट्रसेवक कर्मचारीहरुको सावधिक जीवन बीमा योजना आगामी दिनमा राष्ट्रिय बीमा संस्थानबाट जारी तथा कार्यान्वयन गर्नको लागि आयोजना गरिएको थियो । उक्त छलफल तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रमका सरोकारवालाहरुमा निजामती किताबखानाको प्रतिनिधी, नेपाली सेनाको प्रतिनिधी, नेपाल प्रहरी प्रतिनिधी नागरिक लगानी कोषको कर्मचारी र अर्थमन्त्रालयको प्रतिनिधीको सहभागिता रहेको थियो। त्यसैगरी, बीमा संस्थानका नायब महाप्रबन्धक महेश रिमालले स्वागतका साथै उक्त कार्यक्रमको उद्धेश्य माथि स्पष्ट पारेका थिए । आयोजक राष्ट्रिय बीमा संस्थान र सरोकारवालाहरु बीच अण्डरराइटिङ्ग, दावी, बीमा शुल्क जम्मा गर्ने लगायत अन्य बीमा सञ्चालन सम्बन्धी विविध विषयमा रहेर छलफल तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रम भएको हो। उक्त कार्यक्रममा बीमा संस्थानको तर्फबाट अण्डरराइटिङ्ग विभागको सह व्यवस्थापक विन्दु शर्माले बीमा अण्डरराइटिङ्ग सम्बन्धी स्पष्ट पारेका थिए भने दावी सम्बन्धी दावी विभागका सह व्यवस्थापक शिशिर देवकोटाले स्पष्ट पारेका थिए । त्यस्तै, नागरिक लगानी कोषको तर्फबाट व्यवस्थापक गोपाल घिमिरेले बीमा शुल्क जम्मा गर्दा आईपर्ने समस्या सम्बन्धी कुरा राखेका थिए । छलफल तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रममा सरोकारवालाबाट आएको जिज्ञासालाई आयोजकको तर्फबाट संस्थानका प्रशासक कविप्रसाद पाठकले सम्बोधन गर्नुका साथै उक्त कार्यक्रमको सञ्चालन संस्थानको बजार व्यवस्थापन विभागका व्यवस्थापक अवि केशर ओलीले गरेका थिए ।
सहयोगि विकास बैंकको कामु सीईओमा सुन्दर खड्का, बैंकिङ क्षेत्रमा ३० वर्ष बढीको अनुभव
काठमाडौं । सहयोगि विकास बैंकको कायम मुकायम प्रमुख कार्यकारी अधिकृत(कामु सीईओ)मा सुन्दर खड्का नियुक्त भएका छन् । गत जेठ २२ गते बसेको विकास बैंकको सञ्चालक समितिको बैठकले खड्कालाई संस्थाको कामु सीईओको पदमा नियुक्त गर्ने निर्णय गरेको हो । यसअघि संस्थाको सीईओ पदको कार्यभार विनय रिजालले सम्हालेका थिए । उनले जेठ २६ गतेदेखि लागू हुने गरी उक्त पदबाट राजिनामा दिएका थिए । सोही रिक्त हुन आएको सीईओ पदमा संस्थाले जेठ २६ गतेदेखि लागू हुने गरी कामु सीईओको रुपमा खड्कालाई नियुक्त गरेको हो । नवनियुक्त सीईओ खड्का नागरिक लघुवित्त वित्तीय संस्थाको पूर्व एमडी र अरनिको डेभलमपेन्ट बैंकको पूर्व डीसीईओ थिए । त्यस्तै, बैंकिङ क्षेत्रमा ३० वर्षभन्दा बढीको अनुभव रहेका खड्का सूर्य डेभलपमेन्ट बैंकमा पूर्व सीईओको रुपमा कार्यरत थिए ।
स्वेडा लघुवित्तको विशेष साधारण सभा असार ३ गते, के-के छन् प्रस्ताव ?
काठमाडौँ । स्वेडा लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडको प्रथम विशेष साधारण सभा असार ३ गते हुने भएको छ । संस्थाको केन्द्रीय कार्यालय धादिङ धुनिवेशी नगरपालिका ६ धार्केमा अपरान्ह १ बजे साधारण सभा हुने जनाएको छ । साधारण सभामा एक वा एक भन्दा बढी उपयुक्त लघुवित्त वित्तीय संस्थाहरुसँग एक आपसमा मर्जर वा प्राप्ती गर्नका लागि सञ्चालक समितिलाई अख्तियारी दिने, संस्थाको पूँजी बृद्धि गर्ने र सोही अनुसारको अनुपात कायम गर्ने प्रस्ताव सञ्चालक समितिले पेश गर्ने बताइएको छ । साथै हकप्रद बापतको सेयर खरिद गर्ने हक अरुपलाई बिक्री वा हक हस्तान्तरण बारेपनि छलफल हुने जनाइएको छ ।
नेप्सेको प्रष्टीकरण : अनलाइन प्रयोगकर्ताले १ मिनेट छिटो सूचना पाउँछन्
काठमाडौं । अनलाइन प्रयोगकर्ताले सामान्य प्रयोगकर्ताले भन्दा छिटो सूचना पाउने तथ्य खुलेको छ । नेपाल स्टक एक्सचेञ्जले शेयर कारोबारका अनलाइन प्रयोगकर्ताहरुले सामान्य प्रयोगकर्ताभन्दा १ मिनेट छिटो सूचना पाउने गरेको प्रष्ट पारेको हो । अनलाइन प्रयोगकर्ताले हेर्ने गरेको तथ्यांक र वेभसाइटमा देखिएको तथ्यांकमा फरक आएको समाचारका बीच नेप्सेले त्यस्तो फरक स्वाभाविक रहेको भन्दै आफ्नो सिस्टममा प्राविधिक समस्या नरहेको प्रष्टिकरण दिएको हो । नेपाल स्टक एक्सचेञ्जका प्रवक्ता मुराहरि पराजुलीले ट्रेड क्यानेजमेन्ट सिस्टम (टीएमएस) प्रयोगकर्ताले जुनसुकै देशमा पनि वेभसाइट प्रयोगकर्ताले भन्दा छिटो सूचना पाउने गरेको र कुनै देशमा यो समय १५ मिनेटसम्म फरक पर्ने गरेको भन्दै नेप्सेको सिस्टममा भने त्यस्तो फरक १ मिनेट मात्रै रहेको बताए । उनले कुनै देशमा शुल्क तिर्नेहरुका लागि छिटो र नतिर्नेहरुका लागि ढिलो डाटा डिस्प्ले हुने व्यवस्था रहेको समेत जनाएका छन् । नेप्सेको यो स्पष्टिकरणले गर्दा युजरनेम र पासवर्ड नलिई सामान्य तरिकाले ब्रोकरमार्फत् कारोबार गर्दै आएका लगानीकर्ताहरुलाई अनलाइन प्रणालीमा सिफ्ट हुने दवाव पर्ने भएको छ ।
शेयरबजारकाे ‘अन्तिम कर’बारे किन खुल्दैनन् अर्थमन्त्री : ३६ प्रतिशतसम्म उठाउने आशंका
काठमाडौं । शनिबार नेपाल धितोपत्र बोर्डको २७ औं वार्षिकोत्सवको क्रममा सहभागी लगानीकर्ताका प्रतिनिधिहरुको एउटा आशा थियो, ‘अर्थमन्त्रीले शेयर बजारको ५ प्रतिशत पुँजीगत लाभकर नै ‘अन्तिम कर’ हो भनिदिनेछन्’ । कार्यक्रमका क्रममा वक्ताहरुले सो विषय उठाए पनि तर जवाफको आश गरेका सहभागीहरुलाई अर्थमन्त्रीले निराश बनाइदिए । यसले बजारलाई फेरि पनि ढुक्क हुनसक्ने अवस्था सिर्जना गराएन । बजेट निर्माणमा खटिएका अर्थ मन्त्रालयका सदस्य वा आन्तरिक राजश्व विभागका अधिकारीहरु पनि यसबारे खासै केही बताउन चाहँदैनन् । उनीहरु बजेटमा उल्लेख भएको विषयको कार्यान्वयन मन्त्रालयले दिएको निर्देशनअनुसार अघि बढ्ने बताउँदै ती अधिकारीहरु पन्छिँदै आएका छन् । यसले लगानीकर्ताहरुमा थप संशय पैदा गरेको छ । ‘अन्तिम कर’ के हो ? कुनै कर तिरेपछि त्यस्तो आयमा अन्य कुनै पनि कर समावेश नभई त्यो आम्दानी खर्चयोग्य (डिस्वोजेबल) बन्छ भने त्यसलाई अन्तिम कर भनिन्छ । यस्तो कर तिरेपछि कुनै पनि व्यक्तिले पाउने रकममा आयकर ऐनमा तोकिएको सीमाबमोजिमको कर लाग्दैन, तर यसलाई अन्तिम करको रुपमा परिभापित नगरेमा त्यस्तो आम्दानीमा आयकर ऐनले तोकेबमोजिम कुल आम्दानीको ३६ प्रतिशतसम्म कर तिर्नुपर्छ । मागबिनाको सम्बोधनले थप आशंका अघिल्लो वर्षको बजेटले पुँजी बजारमा ५ प्रतिशत रहेको प्राकृतिक व्यक्तिले तिर्नुपर्ने पुँजीगत लाभकरलाई ७.५ प्रतिशत पुर्यायो तर यो कदमलाई बजारका लागनीकर्ताले विरोध गरेनन्, बरु त्यसलाई नै अन्तिम करको रुपमा परिभाषित गरिदिन आग्रह गरे । यो वर्ष पनि पुँजीगत लाभकर घटाउनुपर्ने माग कहिँकतै सुनिएन, तर अर्थ मन्त्रालयका अधिकारीहरुले यसलाई एकतर्फी रुपमा सम्बोधन गरिदिए । लगानीकर्ता संघका एकजना अधिकारी भन्छन् – ‘यसले त कतै शेयरको पुँजीगत लाभकरबाट आएको पैसालाई आयकरमा समावेश गर्नुपर्ने व्यवस्था गर्नेगरी सर्कुलर आउने त हैन भन्ने भय लगानीकर्तालाई छ ।’ अहिले, संगठित संस्था, सूचीकृत कम्पनी तथा बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट प्राप्त हुने व्याज, विभिन्न कोषहरुमा संञ्चित रकमको प्रतिफल लगायतको लाभांशबापत प्राप्त हुने आय आयकर लाग्ने दायरामा नआउने स्पष्ठ व्याख्या आयकर ऐनले गरेको छ । त्यो सूचीमा यो प्रतिफललाई पनि समावेश गर्नुपर्ने माग लगानीकर्ताको हो । तर यसो भएन र यसलाई सो दायराभित्र राखियो भने लगानीकर्ताहरुले ४ लाख भन्दा बढीको आयमा आयकर ऐनबमोजिम कर तिर्नुपर्ने अवस्था आउँछ । यस्तो अवस्थामा यो २.५ प्रतिशतको पुँजीगत लाभकरको सहुलियतको अर्थ रहँदैन । हाल व्यवहारमा यो पुँजीगत लाभकरलाई अन्तिम करकै रुपमा प्रयोग गरिँदै आएको छ, तर लगानीकर्ताहरुले यसमा थप स्पष्टता मात्रै खोजेका हुन् । यही अन्यौलताका कारण बजेट घोषणाका बाबजुद पनि बजारमा उल्लेखनीय सुधार आउनुको सट्टा बजार घटिरहेको छ ।
राज्य व्यवस्था समितिले लोक सेवाको विज्ञापन रोक्यो, आवेदन दिइसकेकाको अब के हुन्छ ?
काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा अन्तर्गतको राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिले लोकसेवा आयोगले यहि जेठ १५ गते गरेको विज्ञापन रोक्न निर्देशन दिएको छ । समितिको आज सोमबार बसेको बैठकले लोकसेवाले गरेको विज्ञापन संविधान विपरित भएको भन्दै विज्ञापन स्थगित गर्न निर्देशन दिएको समितिका सभापति शशी श्रेष्ठले जानकारी दिइन । लोकसेवा आयोगले यहि जेठ १५ गते सूचना जारी गरी स्थानीय तहका लागि चार तहदेखि नौ तहसम्म नौ हजार एक सय ६१ जना माग गरेको थियो । उक्त विज्ञापन पछि अहिले आयोगले पद वहाली गर्न आवेदन लिने काम गरिरहेको छ । विज्ञापन गरेपछि अहिलेसम्म करीब ७३ हजार ११३ जनाले आवेदन फारम भरेका आयोगका प्रवक्ता किरणराज शर्माले जानकारी दिनुभयो । उहाँका अनुसार खुलातर्फ ७२ हजार २९५, महिला १७ हजार ९३९, जनजाति आठ हजार ६५५, मधेशी चार हजार १२९, दलित ५३८, अपाङ्गता भएका ४१ र पिछडिएका १९ ले आवेदन फारम भरेका छन् । यस्तै २४ हजार ९९ ले आवेदनभरि शुल्कसमेत आयोगलाई बुझाएका छन् ।
गायक स्वयम्भूराज शाक्यको प्रस्तुतिमा दर्शक रमाउँदै
काठमाडौं । गायक स्वयम्भूराज शाक्यको एकल सांगीतिक प्रस्तुति “जुजु वेयर्स ओ प्रिय लिफः स्वयाः” सम्पन्न भएको छ । रेकर्डिङ सहज र सुलभ नभएको बेला एउटा कोठामा वाद्यवादक तथा गायक, गायिका र अर्को कोठामा प्रविधि र प्राविधिक बसेर रेकर्ड गरिएको गीत “ओ प्रिय लिफः स्वयाः” निकै लोकप्रिय गीत हो । गायक शाक्यले सपनाश्रीका साथमा ३ दशक अघि गाएको यही गीतबाट यस कार्यक्रमको नामाकरण गरिएको हो । दर्शकको उल्लेख्य उपस्थिति रहेको कार्यक्रम ३ दशकको अवधिमा सृजना भएका १४ वटा लोकप्रिय गीतहरु प्रस्तुत गरे । नेपाली भाषाका रतन, जिके नं भतिचा माया, छं मुसुं न्हिला स्वःसा, अय् मयजु थन छकः स्व, मुसुक्क न्हिला हुँ, भिंंद्यः गुथियागु मूसःगु अय्ला, ओ प्रिय लिफः स्वयाः, घण्टाघरया क्वय्, वया ला छ थन माया मदुम्ह, जात्राया हुलय्, मिलेजूम्ह पासाया इहिपाया भ्वय् गीत सुनाएका थिए भने रेडियो नेपालमा स्वर परीक्षा उत्तीर्ण गरेपछि रेकर्ड भएको पहिलो गीत “तिमीलाई मैले चिनेर पनि” तथा सुगम संगीतको स्वर्ण युगको स्मरण एवं समर्पण गर्दै प्रेमध्वज प्रधान र उषा मंगेशकरले गाएको किरण खरेलको शब्द र जयदेवको संगीत रहेको माइतीघर चलचित्रको “नमान लाज”, नारायण गोपालको जीवनय् गुबलें छकःसां गीत पनि गायक शाक्यले सुनाएका थिए । कार्यक्रममा गायक शाक्यलाई गायिका संगीता शाक्य, नीशा देसार र गायक सुमन कपाली र चन्द्रमान शाक्यले साथ दिए भने वाद्यवादनमा भूपेन्द्र बज्राचार्यको संयोजनमा अनुप दास, ज्योति घिमिरे, रविन कार्कीढली, लक्ष्मी डंगोल, गौतम श्रेष्ठ, तेज श्रेष्ठ,सम्पूर्ण लामा, इन्द्रमान सिँहको साथ रहेको थियो । सांगीतिक प्रस्तुतिमा दुर्गालाल श्रेष्ठ, किरण खरेल, वंशीधर बज्राचार्य, शक्तिमोहन पराजित, शाक्य सुरेन, चन्द्रमान शाक्य, तीर्थ माली, शान्त शाक्य, किर्ति श्यामसुन्दर जोशी, निर्मलरत्न शाक्य, नील शाक्य, राजेशमान सिंह, अमर चित्रकारद्वारा रचित तथा गायक शाक्यका साथै विजयसिँह मुनाल, तीर्थ माली, श्यामसुन्दर जोशी, चन्द्रमान शाक्य, विरेन शाक्य, इन्द्र ब्यञ्जनकार, सुमन कपाली, राजेशमान सिंहले संगीत भरेका गीतहरु गुञ्जिए । दर्शकका लागि प्रवेश निःशुल्क आयोजना गरिएको यस कार्यक्रमको मुख्य प्रायोजक जुजु वेयर्स, सह–प्रायोजक सम्झना लेब्ररेटोरी क्लिनिक प्रा.लि., हौगल, ललितपुर र होटल सारा श्री प्रा.लि, लुम्बिनी रहेको छ भने २४ क्यरेट ज्वेलरी, मानभवन, जावलाखेल, ललितपुर तथा यस वेयर्सको पनि साथ रहेको छ । कार्यक्रम संचारकर्मी सुरजवीर बज्राचार्यले संचालन गरेका थिए ।
