मिसन भिजिट नेपाल २०२०ः संसारभरका मिडिया डाकेर इन्टरनेशनल समिट
काठमाडौं । सरकारले भिजिट नेपाल बर्ष २०२० का लागि इन्टरनेशनल मिडिया समिट आयोजना गर्ने भएको छ । सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्री गोकुल बास्कोटाले केहि महिनाभित्रै भिजिट नेपाल २०२० लाई सफल बनाउन संसाभरका मिडियाहरुलाई नेपाल बोलाउन लागेको बताए । ‘संसारभरका मिडियाहरुलाई काठमाडौं भेला गराएर मिडिया समिट गर्छाै, १० औं करोड खर्च हुन्छ भने पनि बोलाएर प्रचार प्रसार गराउँछौं, त्यसले हाम्रा गन्तव्यलाई संसारभर परिचित गराउँछ’, मन्त्री बास्कोटाले भने । उनले सिएनएन, बिबिसी, न्युयोर्क टाईम्स, अलजजिरा लगायत संसारका अब्बल सबै मिडियाहरु नेपालमा भेला गराउने दावी गरे । सरकारले सन २०२० लाई नेपाल भिजिट इयरका रुपमा अघि सारेको छ । २० लाख विदेशी पर्यटक नेपाल भित्र्याएर उत्कृष्ठ पर्यटन गन्तव्यका रुपमा स्थापित हुने सरकारको लक्ष्य छ । त्यसका लागि पर्यटन सम्बन्धी पूर्वाधारहरुको निर्माण तथा
टेलिकमले दियो दृष्टिविहीन विद्यार्थीलाई सामसुङ ग्यालेक्सी एम२० स्मार्टफोन
काठमाडौँ । समाजका हरेक वर्ग र समुदायलाई आफ्ना सेवाहरुबाट लाभान्वित गराउँदै आएको नेपाल टेलिकमले विपन्न र दृष्टि सम्बन्धी अपाङ्गता भएका विद्यार्थीहरुलाई फेरी स्मार्ट फोन उपलब्ध गराएको छ । सुर्खेतको छिन्चुमा आयोजित एक कार्यक्रमका बीच असार १७ गते कम्पनीका प्रबन्ध निर्देशक डिल्लीराम अधिकारीले दृष्टि सम्बन्धी अपांगता भएका विद्यार्थीहरुलाई सामसुङ ग्यालेक्सी एम २० स्मार्टफोन प्रदान गरे । कार्यक्रममा अधिकारीले नेपाल टेलिकमले देशका विकट क्षेत्रमा समेत अत्याधुनिक सञ्चार सेवाहरु उपलब्ध गराउनुका साथै फरक क्षमता भएका नागरिकहरुलाई उपलब्ध गराइएको सेवाले प्रविधिको माध्यमबाट आर्थिक गतिविधिका साथै सहज जीवनयापनमा सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गरे । उनले नेपाल टेलिकम राष्ट्रको सञ्चार भएकाले व्यवसाय मात्र विस्तार नगरी सेवाको भावनाले समेत काम गरिरहेको बताए । भेरीगंगा नगरपालिका १० का वडाअध्यक्ष मानबहादुर बुढाले नेपाल टेलिकमले विभिन्न सेवामूलक कार्यपनि गरिरहेकोमा प्रशंसा गर्दै यस्तो सेवा आगामी दिनमा अन्य क्षेत्रमा समेत उपलब्ध हुने विश्वास व्यक्त गरे । मैत्री समाज नेपालका प्रतिनिधि चन्द्रमणि पोखरेलले कम्पनीले प्रदान गरेको मोबाइल सेटमार्फत दृष्टिविहीन विद्यार्थीहरुलाई स्तरीय आवाजसहितको प्रविधिबाट अध्ययन गर्न सहयोग पुग्ने बताउदै यसबाट समाजमा पिछडिएका र फरक क्षमता भएकाहरुले पनि केही गर्न सक्छन् भन्ने विश्वास कायम राख्न सहयोग पुगेको बताए । नेपाल टेलिकमले मैत्री समाज नेपालको सहकार्यमा कर्णाली प्रदेशका दृष्टि सम्बन्धी अपांगता भएका उच्च शिक्षा अध्ययनरत विद्यार्थीहरुलाई मोबाइल सेट हस्तान्तरण गरेको हो । स्मार्ट फोनमार्फत आवश्यक एप्लिकेसन प्रयोग गरी उनीहरुले अध्ययन कार्यलार्ई सहज रुपले अघि बढाउन सक्नेछन् । यही असार १३ गते सुनसरीको इटहरीमा पनि दृष्टि सम्बन्धी अपांगता भएका विद्यार्थीहरुलाई मोबाइल सेट वितरण गरिएको थियो । यस अन्तर्गत आर्थिक एवं प्राविधिक रुपमा पछि परेका दृष्टिविहीन विद्यार्थीहरुलाई उच्च प्रविधियुक्त एन्ड्रोइड स्मार्टफोन उपलब्ध गराएर सूचना प्रविधिमा आधारित अध्ययनको अवसर प्रदान गरी उनीहरुको शैक्षिक स्तर र अवसर अभिवृद्धि गर्न सहयोग पुर्याउने कम्पनीको योजना छ । विद्यार्थीहरुले कम्पनीले उपलब्ध गराएको विद्यार्थी अफर अन्तर्गत ६ महिनासम्म प्याकेज र १ वर्षसम्म बोनसको सुविधा उपयोग गर्न सक्नेछन् । अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुका लागि कम्पनीले मोबाइलबाट गरिने कुराकानीमा समेत विशेष सहुलियत उपलब्ध गराइरहेको छ ।
महिला उद्यमीको प्रतिनिधिमण्डल कोरिया प्रस्थान
काठमाडौं । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घको महिला उद्यमी विकास समितिको नेतृत्वमा १७ सदस्यीय उद्यमी प्रतिनिधिमण्डल मंगलबार दक्षिण कोरिया प्रस्थान गरेको छ । कोरियन वुमन इन्टरपेनर एशोसिएशनको निमन्त्रणामा त्यसतर्फ प्रस्थान गरेको उक्त प्रतिनिधिमण्डलले सियोलस्थित उद्यमीसँग बुधबार र बिहीबार लगानी, व्यापार प्रबर्धन, साना तथा मझौला उद्योगका सम्भावनालगायत विषयमा छलफल गर्ने महासङ्घले जनाएको छ । प्रतिनिधिमण्डलले त्यहाँस्थित नेपाली दूतावासमा छलफल तथा अन्य औद्योगिक संस्थासँग अन्तरक्रिया गर्नेछ । भ्रमण दलका सदस्य एवं समितिका उपाध्यक्ष रम्भादेवी श्रेष्ठले कोरियाको विकास र समृद्धिका लागि त्यहाँको सरकार र निजी क्षेत्रको सहकार्यमा भइरहेका विभिन्न आयोजनाको अध्ययनबाट स्वदेशमा थप उद्योग स्थापनाका लागि वातावरण मिल्ने बताएका छन् । उक्त प्रतिनिधिमण्डल यही २३ गते स्वदेश फिर्ता हुनेछ । रासस
आँखा अस्पतालमा नयाँ उपकरणबाट जलविन्दुको उपचार
काठमाडौं । त्रिपुरेश्वरस्थित नेपाल आँखा अस्पतालले जलविन्दुको उपचार गर्न नेपालमै पहिलो पटक उच्च प्रविधिको उपकरणबाट सेवा प्रवाह गर्न थालेको छ । सो उपकरणबाट आँखा उपचार गराउँदा आँखाको भित्री चापलाई घटाई जलविन्दुबाट आँखामा हुने क्षतिलाई न्यूनीकरण गर्न मद्दत पुगेको चिकित्सकले बताएका छन् । ’सुप्रा ८१० इनफ्रेर्ड लेजर’ नामक उक्त उपकरणले जलविन्दुको मात्र नभई आँखाको पर्दासम्बन्धी उपचारसमेत गरिने अस्पतालले जनाएको छ । जलविन्दुलाई दृष्टिविहीन बनाउने जटिल आँखाको समस्याका रुपमा लिइन्छ । नेपाल अन्धोपन सर्वेक्षणको तथ्याङ्कअनुसार जलविन्दुलाई अन्धोपनको तेस्रो प्रमुख कारण मानिन्छ । औसतमा ४० वर्षको उमेरबाट देखिने यो रोग वंशाणुगत एवम अन्य कारणबाट हुने गरेको अस्पतालले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । जलविन्दुको कुनै पूर्व लक्षण नदेखिने भएकाले यो रोगले आँखाको दृष्टिमा निकै क्षति पुर्याएपछि मात्र रोगका बारेमा थाहा पाउने गरेका अस्पतालका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत दमनबहादुर घलेले जानकारी दिएका छन् । नेपाल आँखा अस्पतालमा वार्षिक झण्डै चार हजार सात सय जलविन्दुका रोगी आउने गरेको अस्पतालको तथ्याङ्कले देखाएको छ । यसरी, जलविन्दुको रोकथाम, उपचार, औषधि, शल्यक्रिया र लेजर थेरापीद्वारा गर्न सकिने चिकित्सकहरु बताउँछन् । केही वर्षदेखि अस्पतालले प्रत्येक तीन÷तीन महिनाको फरकमा महिनाको अन्तिम शनिबार जलविन्दुका बिरामी र जलविन्दु रोग विशेषज्ञबीच अन्तरसंवाद कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको अस्पतालका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत घलेले बताए । रासस
वार्षिक १ हजार ५ सय ७६ मेट्रिक टन कफी उत्पादन, काभ्रेपलाञ्चोकमा सबैभन्दा बढी
काठमाडौं । चालु आर्थिक २०७५/७६ मा १ हजार ५ सय ७६ मेट्रिक टन कफी उत्पादन भएको छ । सबैभन्दा बढी कफी उत्पादन काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा भएको तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ । केन्द्रीय तथ्याङ्क विभागले मंगलबार नेपाल व्यावसायिक कफीखेति सर्वेक्षणको तथ्यांक सार्वजनिक गर्दै ३२ जिल्लामा व्यवसायिक उत्पादन हुँदै आएको जनाएको छ । त्यस्तै, स्याङ्जा र सिन्धुपाल्चोकमा क्रमशः १ सय ५८ मेट्रिक टन, १ सय ४१ मेट्रिक टन उत्पादन भएको छ । सबैभन्दा कम प्यूठानमा ३ सय २७ केजी उत्पादन भएको तथ्याङमा उल्लेख छ । केन्द्रीय तथ्याङक विभागले सार्वजनिक गरेको तथ्यांक अनुसार नेपालमा १२ लाख हेक्टर जमिन कफीखेतिका लागि उत्तम रहेपनि हाल २ हजार ६ सय ५० हेक्टर जमिनमा मात्र कफी उत्पादन गर्दै आएको छ । विभागका उपमहानिर्देशक हिमराज रेग्मीले स्वागत मन्तव्य राख्दै कफीको उत्पादनसँगै पछिल्लो समय माग बढिरहेको बताए । ८२ वर्ष अगाडि नेपाल भित्रिएको कफी हाल अमेरिका, जापान तथा युरोप विभिन्न देशमा प्रख्यात भईरहेको जानकारी दिए । कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि राष्ट्रिय तथ्यांक विभागका महानिर्देशक डा. रामकुमार फुँयालले रेमिट्यान्समा निर्भर नेपाली अर्थतन्त्रलाई निराकरण गर्नका लागि बिस्तारै कृषि क्षेत्रको अवस्थासँगै परिवर्तनलाई नजिकबाट निर्याल्नु पर्ने बताए । नेपालको पहाडी भूभागमा उत्पादन हुने कफी ६ हजार ३ सय ४६ जना किसान तथा व्यवसायीले ९७६ हेक्टर जमिन रहेको छ । कफी खेति सर्वेक्षणका अनुसार व्यवसायिक कृषकको संख्या १३ हजार ८ सय ७९ जना छ । जसमा ६ हजार ७ सय ११ पुरुष र ७ हजार १ सय ६९ महिला रहेका छन् । पछिल्लो समय कफीखेती गर्नेको संख्या बढेपनि हाल १.७ प्रतिशतले मात्र कफी खेती व्यवसाय दर्ता गरी सञ्चालन गरेको तथ्याङ्क विभागका निर्देशक बद्री कार्कीले बताए । कार्यक्रमको समापन गर्दै विभाग महानिर्देशक सुमनराज अर्यालले अबका दिनमा तथ्याङ्क सर्वेक्षण मात्र भई विश्लेषण गर्ने क्षमताको विकास गर्नमा जोड दिने विषयलाई मुख्य मानेर अगाडि बढ्ने जानकारी दिए ।
ओस्कार अवार्ड नेपालमा हुन्छ भने १० औं अर्ब खर्च गर्छाैंः सञ्चार मन्त्री
काठमाडौं । सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्री गोकुल बास्कोटाले हलिउडको ओस्कार अवार्ड नेपालमा आयोजना हुने वातावरण बने १० औं अर्ब खर्च गर्न तयार रहेको बताएका छन् । संसदको विकास तथा प्रविधि समिति बैठकमा विज्ञापन सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयकमाथीको सैद्धान्तिक छलफलमा भाग लिँदै उनले भने–‘हलिउडले नेपालमा ओस्कार आयोजना गर्छु, खुम्बुमा जान्छु भन्यो भने १० औं अर्ब खर्च गर्न तयार छौं, त्यसले १० औं खर्बको प्रचार गर्छ ।’ सञ्चार मन्त्री बास्कोटाले आईफा अवार्डमा घाटाको व्यापार नगर्ने पनि स्पष्ट पारे । उनले भने–‘आईफामा सरकारले घाटाको व्यापार गर्दैन, आर्थिक र सांस्कृतिक पक्ष हेरिन्छ ।’ उनले नेपालले एक अर्ब खर्च गर्न लागेको हल्ला प्रति संकेत गर्दै भने–‘महानगरले ४० करोड खर्च गर्नेबारे सोच्यौं, आईफाले ५६ करोडको टेण्ट नै ल्याउँदैछ ।’ उनले श्रीलंकाले सन २०१७ मा आयोजना गरेको आईफा अवार्डमा एक अर्ब ६० करोड खर्च गरेर ४ अर्ब १० करोड आम्दानी गरेको तथ्यांक पनि सुनाए । विज्ञापन भ्रम हो, क्लिन फिडबाट पछि हट्दैनौं ।’ उनले विज्ञापनलाई भ्रमको संज्ञा पनि दिए । ‘सबै खाले विज्ञापनहरु भ्रम हुन, अलमल्याउने काम हो, आफुलाई मात्रै राम्रो देखाउने माध्यम हो ।’, मन्त्री बास्कोटाले भने । उनले नेपालमा विज्ञापनको औपचारिक बजार १२ अर्बको रहेको तथा अनौपचारिक बजार भने ५० औं अर्बको हुन सक्ने पनि बताए । ‘सरकार क्लिन फिड नीतिबाट पछि हट्दैन, यो आत्म सम्मानको कुरा हो, देशको इज्जतको कुरा हो’, मन्त्री बास्कोटाले भने ।
अन्धाधुन्ध सम्बन्धन नदिन विश्वविद्यालयलाई निर्देशन
काठमाडौं । “खेत बेचेर पाइलट बनेका छन् तर हवाइजहाज छुन पनि पाउँदैनन् । पढेको प्रमाणपत्र काम नलागेपछि ऊ समाजमा हेपिन्छ ।” मुलुकका शैक्षिक बेरोजगारी र जनशक्ति प्रक्षेपणबीचको तालमेल नमिलेकामा लक्ष्य गर्दै प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भने, “हलो जोतेर खाने खेत पनि छैन । हवाइजहाज पनि छैन ।” पाइलटका लागि मुलुकमा आवश्यकभन्दा बढी जनशक्ति भएकाले उनीहरुले तत्कालै रोजगारी पाउने स्थिति नभएको प्रधानमन्त्री ओलीको जिकिर थियो । शिक्षाशास्त्र धेरैले पढे पनि उत्पादित जनशक्ति शिक्षण पेशामा खपत नभएको उल्लेख गर्दै उनले भने, “तालिमहरु चलाउँदा कामसँग जोडेर दिनुपर्छ । रोजगारी, उत्पादन र आवश्यकतासँग नजोडिएको शिक्षा काम लाग्दैन । काम लाग्ने दक्ष जनशक्ति उत्पादनमा हाम्रा विश्वविद्यालयहरु लाग्नुपर्छ ।” पोखरा विश्वविद्यालयको २० औँ साधारणसभालाई सम्बोधन गर्दै विश्वविद्यालयका कुलपति प्रधानमन्त्री ओलीले राष्ट्रिय नीति र योजनानुसार विश्वविद्यालयले नीति, कार्यक्रम र योजना अघि सारेर समृद्धिको लक्ष्यलाई सघाउनुपर्नेमा जोड र्दिए । विश्वविद्यालयका पदाधिकारीलाई उनले निर्देशन दिँदै भने, “अन्धाधुन्ध सम्बन्धन नदिनुस् । जहाँ नाफा हुन्छ, त्यहाँ कलेज खोल्ने होइन, कहाँ के विषय आवश्यक छ भन्ने आधारमा निर्णय गर्नुस् । शिक्षाशास्त्रको स्वीकृति माग्न आए नदिनुस् । सम्झाएर पठाउनुस् । अर्को विषय पढ्न भन्नुस् । प्राविधिक विषयमा जानुस् ।” कतिपय विश्वविद्यालयले आर्थिक चलखेलका आधारमा आवश्यकताको पहिचान नगरी सम्बन्धन दिएको पाइन्छ । जनशक्ति प्रक्षेपणसम्बन्धी कार्यदलले आइतबार मात्रै प्रधानमन्त्री ओलीलाई प्रतिवेदन बुझाएको थियो । उनले सो प्रतिवेदन अध्ययन गरी लागू गरिने जानकारी दिँदै त्यसैका आधारमा विश्वविद्यालयको शैक्षिक कार्यक्रम आउनुपर्ने बताए । उनले उन्नत परिपाटी अपनाएर आजको दुनियाँको प्रतिस्पर्धी स्तरमा विकास गर्ने प्रकारको पद्धति र नीतिका आधारमा राष्ट्रिय आवश्यकता र आकाङ्क्षा पूरा गर्ने शैक्षिक पात्रो र विधि लागू गर्न पनि आग्रह गरेका छन् । “कृषि पढाउने हो भने खेतबारीमा पढाउनुस् । मत्स्यपालन पढाउनु छ भने पोखरीमा विद्यार्थीलाई लानुस् ।” प्रधानमन्त्री ओलीको प्रश्न छ, “भारी बोक्नेले भारी बोकेर खान्छ, जब ऊ विश्वविद्यालय जान्छ, गिटी कुट्न छाड्छ । मैले एक पटक प्राध्यापकहलाई भनेको थिएँ, तपाईँहरुका हातमा परेपछि विद्यार्थी बेरोजगार हुन्छन् । यस्तो अवस्था किन हुन्छ ?” कुलपति ओलीले लाखौँ जनशक्ति विदेश गइरहेको तर शिक्षा, सीप र दक्षताको आवश्यकता भएको युवाशक्तिको समुचित रुपमा प्रयोग हुन नपाएको जनाउँदै सस्तो श्रम बजारमा युवा जानु दुःखद् भएको उल्लेख गरे । “यसलाई बदल्ने योजना बनाउने ठाउँ विश्वविद्यालय नै हो । नेपाल विश्वविद्यालय स्थापनामा केही पछि परेको छ तर विश्वमा विश्वविद्यालय खुल्नुभन्दा अगाडि नेपाल नै ज्ञानको केन्द्र थियो । त्यस्ता ज्ञान र सीपलाई राष्ट्र निर्माणमा उपयोग गर्न सकिएको छैन । अब यो बदल्नुपर्छ ।” सो अवसरमा शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री एवं सहकुलपति गिरिराजमणि पोखरेलले पनि जनशक्तिको प्रक्षेपण र प्राविधिक शिक्षाको प्राथमिकताका आधारमा नीति ल्याउन विश्वविद्यालयलाई आग्रह गर्दै अव्यवस्थित जनशक्ति उत्पादन हुने प्रकारले नजान आग्रह गरेका छन् । विश्वविद्यालयका उपकुलपति चिरञ्जिवी शर्माले प्रस्तुत गरेको विश्वविद्यालयको आगामी आर्थिक वर्षको नीतिकार्यक्रमलाई सहकुलपति पोखरेलको निर्देशनानुसार आउँदो कार्यकारी परिषद् बैठकले पारित गर्ने भएको छ । उपकुलपति शर्माको कार्यकाल दुई महिना बाँकी छ । सो विश्वविद्यालयमा हाल चार क्याम्पसका सङ्कायमा गरी ३२ हजार विद्यार्थी छन् । नीतिकार्यक्रममा आगामी दुई वर्षभित्र विद्यार्थी सङ्ख्या ५० हजार पुर्याउने लक्ष्य छ । विश्वविद्यालयले प्यारामेडिकल कोर्षहरुको सञ्चालनका लागि पोखरा शिक्षण अस्पताल निर्माण गर्ने, व्यवसायमूलक कृषि विषय र कार्यक्रम चलाउने, दक्ष जनशक्ति उत्पादन गर्ने ध्येयले कृषि सङ्काय स्थापना गर्ने, चारै सङ्कायमा एमफिल लिडिङ पिएचडी कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने, सेवा आयोग स्थापना गर्नेलगायत योजना प्रस्तुत गरेको छ । विश्वविद्यालयमा बिजिनेस तथा व्यवस्थापन, इञ्जीनियरिङ तथा विज्ञान प्रविधि, हेल्थ र एलाइड तथा स्वास्थ्य विज्ञान र विकास तथा सामाजिक इञ्जिनीयरिङ, मानविकी एवं सामाजिकशास्त्र अध्ययन सङ्काय छन् । यसरी, विश्वविद्यालयका रजिष्ट्रार गोविन्दप्रसाद शर्माले गरेको आगामी आर्थिक वर्षका लागि रु ९९ करोड ५० लाख ९० हजारको बजेट प्रस्तावलाई सभाले पारित गरेको छ । विश्वविद्यालयको चालू आर्थिक वर्षमा रु ८६ करोड २९ लाख बजेट अनुमान गरिएकामा रु ५३ करोड २५ लाख १६ हजार खर्च हुने संशोधित अनुमान छ । रासस
फोरजी सेवा विस्तारको लागि चौधरी ग्रुप र हुवावेबीच ११ अर्बको सम्झौता
काठमाडौं। चौधरी ग्रुपलेले चीनको हुवावे कम्पनीसँग ११ अर्बको सम्झौता गरेको छ । नेपालमा फोरजी सेवा सञ्चालन गर्ने चौधरी ग्रुपले हुवावेसँग सम्झौता गरेको हो । सिजीले शुरुमा फोरजी सेवाको लागि २७ अर्ब लगानी गर्ने सिजी ग्रुपका अध्यक्ष विनोद चौधरीले बताए । उक्त फोरजी सेवामा निःशुल्क भ्वाइस कलहरु हुने, तर मुख्यतः मोबाइल डाटा र अनलाइन भुक्तानी र अन्य सेवाहरूमा फोकस गर्ने उनले बताए । नेपालमा चाउचाउ उद्योगबाट व्यवसाय शुरु गरेको चौधरी ग्रुपले वाइवाइ चाउचाउलाई एसियाको कुनाकुनामा पुर्याएको छ । ग्रुपले रिसोर्ट हुँदै अहिले आएर दूरसञ्चार क्षेत्रमा पनि लगानी गर्न लागेको हो । फोरजी सेवाको शुरु गर्न हुवावेले ११ अर्बको उपकरणहरुको आपूर्ति गर्ने र भविश्यमा त्यसलाई फाइभजीको रुपमा पनि विस्तार गर्न सक्ने चौधरीले बताए ।
