सेवा : पर्यटन

काठमाडौं । पर्यटकीय राजधानी पोखरामा भारतीय पर्यटक खचाखच भएपछि पोखराका होटल भरिभराउ भएका छन् । यतिबेला लेक साइडका सडक र वाराही मन्दिरमा अधिकांश भारतीय पर्यटकको चहलपहल बढेको छ ।  गण्डकी प्रदेशका प्रमुख धार्मिक तथा पर्यटकीय गन्तव्यहरू, विशेषगरी फेवातालको तालबाराही मन्दिर, विन्ध्यवासिनी, मुक्तिनाथ, तथा विभिन्न पदयात्रामा भारतीय पर्यटकको सङ्ख्या उत्साहजनक रहेको होटल सङ्घ पोखरा, नेपालका अध्यक्ष लक्ष्मण सुवेदीले बताए । भारतमा बढ्दो गर्मीबाट राहत खोज्न तथा बिदाको सदुपयोग गर्न भारतीय नागरिकले नेपाललाई आकर्षक र सहज गन्तव्यका रूपमा रोज्न थालेको बताउँदै पोखरामा सुवेदीले उनीहरुको स्वागत र सम्मान गर्नु पोखरेली पर्यटन व्यवसायीको दायित्व भएको बताए । पर्यटकको चहलपहल बढेसँगै डुङ्गा सयर, पदयात्रा तथा अन्य पर्यटन गतिविधिसमेत बढेको अध्यक्ष सुवेदीको भनाइ छ । फेवातालमा दिनहुँ चार–पाँच हजार भारतीय पर्यटककले डुङ्गा सयर गर्ने गरेको जानकारी फेवा डुङ्गा व्यवसायी सङ्गठनका सहसचिव धनबहादुर विकले बताए । डेढ महिनादेखि भारतीय पर्यटक उल्लेख्य उपस्थिति र फेवातालको मध्यभागमा अवस्थित बाराही मन्दिरमा दर्शन गर्न जान रुचि राख्ने गरेको उनको भनाइ छ ।  ‘दिनभरि ताल छेउमा डुङ्गा कुरी बेलुका रित्तो हात घर जानुपर्ने बमाध्यता भारतीय पर्यटक बढेसँगै हटेको छ,’ सहसचिव विकले भने, ‘अहिले बाराही घाटबाट मात्र दिनहुँ १ सय ४० डुङ्गाहरु चलायमान छन् ।’ टान गण्डकीका कोषाध्यक्ष दीपक सापकोटाले पछिल्लो डेढ महिनामा मात्र डेढ लाख भारतीय पर्यटक पोखरा आएको जानकारी दिँदै उनीहरू धर्मिकस्थल, छोटो दूरीको पदयात्रा, प्याराग्लाइडिङ, वन्जिजम, डुङ्गा सयर तथा ¥याफ्टिङ गर्ने गरेको बताए । भारतीय पर्यटक यतिबेला पाँच तारे होटलदेखि साना होटल र धर्मशालासम्म भरिभराउ रहेको बताए । भारतीय पर्यटकले कोठामा भन्दा पनि खानामा बार्गेनिङ गर्ने गरेको कुरा होटल व्यवसायी पार्वती पाण्डेले सुनाइन् । भारतमा होटलका रुम महंगा हुने भएकाले रुममा उनीहरू खासै बार्गेनिङ गर्दैनन् । पोखरामा होटल भारतीय पर्यटकले धानिएको बताउँदै नेपालका पर्यटकीय तथा धार्मिक क्षेत्रका बारेमा भारतमा प्रचारप्रसार गर्न सके नेपालमा भारतीय पर्यटक खचाखच हुने उनको भनाइ छ । पर्यटन व्यवसायीले यो मौसमलाई ‘अफसिजन’का रुपमा लिने गरेको भए पनि पर्यटकको सङ्ख्या उल्लेख्य रूपमा बढेपछि पर्यटन व्यवसायीहरू थप उत्साहित बनेका छन् । नेपाली नयाँ वर्षयता सुरु भएको पर्यटक आगमनको लहर जेठ महिनाको अन्त्यसम्म पनि निरन्तर कायम रहेको पर्यटन व्यवसायी बताउँछन् । पर्यटकीय रुपमा चहलपहल भएको पोखरामा एक महिनाको समयावधिमा पोखरामा मात्रै डेढ लाख भारतीय पर्यटक भित्रिएका तथ्याङ्क पर्यटन व्यवसायीसँग छ । यहाँका होटलको ९० प्रतिशत अकुपेन्सी पुगेको होटल व्यवसायीहरू बताउँछन् ।  विशेषगरी उनीहरू तालबाराही मन्दिर, पुग्दीको शिवमन्दिर, केदारेश्वर, विन्ध्यवासिनी, मुक्तिनाथ, मनकामना मन्दिरमा जाने गर्छन् । नेपालमा आउने पाहुनाको माया गर्नु हामी सबैको कर्तव्य हो । नेपालीहरु पनि भारतको धार्मिक मठमन्दिरमा जाँदा होटलमा भन्दा पनि बाहिर नै पकाएर खाने गर्छन् । पोखरामा एकै दिन १० हजार पर्यटक अटाउन सक्ने क्षमता होटलमा छ ।

राम थापा गण्डकी । फ्लाइ दुबईले आगामी असोज ७ गतेदेखि पोखरा/दुबई सिधा उडान सेवा सुरु गर्दैछ । विश्वव्यापी हवाई ट्रान्जिट हब दुबईसम्मको सिधा उडानले पोखरालाई अन्तर्राष्ट्रिय हवाई सञ्जालमा जोड्ने छ । सञ्चालनमा आएको तीन वर्ष बितिसक्दासमेत पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट नियमित अन्तरदेशीय उडान हुन सकेको थिएन ।  सन् २०२५ को मार्चमा हिमालय एयरलाइन्सले पहिलोपटक पोखरा–ल्हासा नियमित व्यावसायिक उडान सुरू गरे पनि यात्रु सङ्ख्या न्यून हुँदा उक्त उडान सेवा हाल स्थगन छ । पोखरा–दुबई उडान पोखरा अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलबाट हुन लागेको दोस्रो व्यावसायिक उडान हो । यसअघि चीन, भारत र भुटानका विभिन्न गन्तव्यमा चार्टर उडान भने हुँदै आएको थियो ।      पोखरा अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलका महाप्रबन्धक जगन्नाथ निरौलाले दुबई–पोखरा–दुबईको उडान तालिका स्वीकृत भएसँगै फ्लाई दुबईले टिकट बुकिङ खुला गरिसकेको बताए । 'पोखराको अन्तरराष्ट्रिय हवाई पहुँच विस्तारमा यो महत्वपूर्ण उपलब्धि हो, यसले सिङ्गो गण्डकी प्रदेश र मुलुकलाई नै प्रत्यक्ष लाभ पुग्छ', उनले भने, 'पोखरादेखि दुबई भएर युरोप, अमेरिकालगायत विभिन्न गन्तव्य मुलुकमा जाने यात्रुलाई धेरै सहजता थपिन्छ, यात्राअवधि छोटिँदा खर्च पनि घट्छ ।'      पर्यटकीय राजधानीसमेत रहेको पोखरासहित यहाँका पर्यटकीय क्षेत्रको घुमफिरका लागि विदेशी पर्यटकहरु सिधैँ पोखरा आउन सक्ने महाप्रबन्धक निरौलाले बताए । वैदेशिक राजगोरी, अध्ययन, घुमफिर आदिका लागि अरब मुलुकसहित अन्य देशमा जाने यात्रु तथा सर्वसाधारणका लागि पोखरा–दुबई उडान सेवा लाभदायी हुने देखिएको छ ।      विश्वकै व्यस्त र महत्वपूर्ण मानिने हवाई ट्रान्जिट हब दुबईमा हुने उडानले अन्तरराष्ट्रिय क्षेत्रमा पोखराको सिधा हवाई पहुँच पुग्ने पोखरा महानगरपालिकाका प्रमुख धनराज आचार्यले बताए । उनका अनुसार फ्लाइ दुबई र इमिरेट्स एयरलाइन्सबीच रणनीतिक कोडसेयर साझेदारीअन्तर्गत पोखरा–दुबई उडान सेवा सञ्चालन हुनेछ । पोखरादेखि अष्ट्रेलिया, युरोप वा अमेरिकी सहरहरुमा पुग्ने यात्रुहरुले एउटै टिकटबाट यात्रा गर्न सक्ने र गन्तव्यसम्म पुग्दा कुनै झण्झट नुहने प्रमुख आचार्यले बताए ।       इमिरेट्स एयरलाइन्सले दुबई अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलको टर्मिनल ३ लाई आफ्नो प्रमुख हब बनाएर विश्वका छ वटा महादेशका ७६ देशमा रहेका १४३ भन्दाबढी देशहरुमा जोड्दै आएको उनको भनाइ छ । पोखरा अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलका महाप्रबन्धक निरौलाले एयरलाइन्सहरुबीच हुने कोडसेयर साझेदारीले यात्रुको ट्रान्जिटलाई सहज बनाउने बताए । 'पोखरादेखि दुबई हुँदै अन्य देशमा जाने यात्रुहरु एउटै टिकटबाट यात्रा गर्न सक्छन्, लगेज आफैँ सार्नुपर्ने झण्झट पनि हुँदैन', उनले भने, 'दुबईसम्म एउटा विमानले यात्रु बोक्छ,  त्यहाँ ट्रान्जिटपछि अर्को विमानले गन्तव्यमा पुर्याउँछ ।'      पोखरा–दुबई उडानका लागि गत जेठ २५ गते नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले फ्लाई दुबईलाई अनुमति दिएको थियो । त्यसअघि फ्लाई दुबईको टोलीले पोखरा अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलको उच्चस्तरीय सुरक्षा, सेफ्टी तथा सञ्चालनसम्बन्धी निरीक्षण गरेको थियो । सरकारले आगामी आव २०८३/८४ को नीति तथा कार्यक्रममा पोखरा अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलमा अन्तरराष्ट्रिय वायुसेवा प्रदायकलाई आकर्षित गर्न कूटनीतिक पहल गर्ने जनाएको केही समयमै फ्लाई दुबईले उडान अनुमति पाएको हो ।      विमानस्थलका महाप्रबन्धक निरौलाले पोखराबाट उडान सेवा सुरु गर्न एयर अरेबियाले चासो देखाएको बताए । 'पोखराबाट अन्तरराष्ट्रिय उडान सञ्चालनको दिगोपनाका लागि निजी क्षेत्रलगायत सबै पक्षको सकारात्मक सहयोगको खाँचो छ', उनले भने, 'पोखराबाट नियमित अन्तरराष्ट्रिय उडान हुँदा मुलुकको पर्यटन र अर्थतन्त्रमा ठूलो टेवा पुग्छ, सर्वसाधारण यात्रुहरुले सहज सुविधा पाउँछन् ।'      पोखरा अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थल नेपालको तेस्रो अन्तरराष्ट्रिय हवाई प्रवेशद्वारका रहेको छ । काठमाडौं केन्द्रित रहेको हवाई चापलाई विकेन्द्रीकरणसँगै पर्यटन प्रवर्द्धन र आर्थिक गतिविधिका लागि पोखरा अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलबाट नियमित अन्तरदेशीय उडान हुनुपर्ने आवाज उठ्दै आएको छ । दुबईसँग प्रत्यक्ष हवाई सम्पर्क स्थापित हुँदा मध्यपूर्व, युरोप, अफ्रिका लगायतका ३०० भन्दा बढी सहरहरूसँग पोखराको पहुँच पुग्ने जनाइएको छ ।       झण्डै २२ अर्ब रुपैयाँ ऋणमा बनेको यस विमानस्थल हाल आन्तरिक उडानमा मात्र सीमित छ । सन् २०२३ को जनवरी १ मा यस विमानस्थलको उद्घाटन गरिएको थियो । स्वदेशी वायुसेवा प्रदायक कम्पनीले पोखरा अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलबाट सङ्घीय राजधानी काठमाडौं, भरतपुर, भैरहवालगायतका गन्तव्यमा आन्तरिक उडान गर्दै आएका छन् ।      पोखरामा अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थल बनाउने ५० वर्षअघिको योजनाले सार्थकता पाए पनि विमानस्थल पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आउन सकेको छैन । अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थल बनेपछि ठूलो सङ्ख्यामा विदेशी पर्यटक भित्रने आशमा रहेका पर्यटन व्यवसायी विमानस्थलबाट नियमित अन्तरराष्ट्रिय उडानको पर्खाइमा छन् ।       पोखरा–दुबई सिधा उडानले पोखरा र सिङ्ग्रो गण्डकी प्रदेशको आर्थिक समृद्धिको ढोका खुल्ने उद्योग वाणिज्य महासङ्घ, गण्डकीका अध्यक्ष नरेश कँडेलले बताए । 'गण्डकी प्रदेशबाट मध्यूपूर्वका देशदेखि युरोप, अमेरिकासम्म रोजगार र अध्ययनका लागि जानेको सङ्ख्या ठूलो छ', उनले भने, 'पोखरा–दुबई उडानले ती यात्रुलाई घर आउन सहज र कम खर्चिलो बन्नेछ, पोखरालगायत आसपासका गन्तव्यमा आउने पर्यटक अब सिधैँ पोखरा आउन पाउँछन् ।' रासस 

काठमाडौं । होटल र पर्यटन व्यवसाय क्षेत्रसँग सम्बन्धित झण्डै एक दर्जन होटल तथा रिर्सोटहरू सेयर निष्कासनका लागि लामो अवधिदेखि नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) को अनुमति पर्खिरहेका छन् । एपेक्स हस्पिटालिटी, अकामा होटल, ठमेल प्लाजा होटल एण्ड स्वीट्स (रामाडा एन्कोर), वर्णवास म्युजिएम होटल, नगरकोट रिर्सोट, होटल सव्रिनालगायत झण्डै एक दर्जन होटल तथा रिर्सोट आइपिओ निष्काशनको लागि २/३ वर्षदेखि पर्खिरहेका हुन् । बोर्डले ती होटल तथा रिर्सोटलाई आईपीओ निष्कासनका लागि अनुमति दिनुको साटोमा थप कागजात, पुनः आवेदन तथा कम्प्लाइन्स प्रतिवेदन माग गरेको देखिएको छ । एपेक्स हस्पिटालिटीले प्रतिसेयर २२ लाख ५०  हजार कित्ता सेयर निष्कासनको लागि २०८० असार २२ गते आवेदन दिएको थियो ।  कम्पनीले कम्पनीले २२ करोड ५० लाख रुपैयाँ बराबरको आईपीओ निष्कासन गर्न प्रस्ताव गरेको छ । यसको बिक्री प्रबन्धक हिमालयन क्यापिटल लिमिटेड रहेको छ । बोर्डले २०८२ चैत्रमा पत्रको जवाफ दिँदै कम्पनीसँग थप कागजात तथा कम्प्लायन्स प्रतिवेदन माग गरेको छ । अकामा होटलले २०८१ असार २६ गते ४२ लाख ८५ हजार ८०० कित्ता सेयर निष्कासनको बोर्डमा निवेदन दिएको थियो । होटलले ४२ करोड ८५ लाख ८० हजार रुपैयाँ बराबरको आईपीओ निष्कासनको लागि सानिमा क्यापिटल लिमिटेड बिक्री प्रबन्धक रहेको छ । बोर्डले २०८२ असारमा कम्पनीलाई इस्यु साइज कुल चुक्ता पुँजीको २० प्रतिशत पुर्‍याउने सम्बन्धमा थप विवरण उपलब्ध गराउन भन्दै जवाफ दिएको देखिन्छ । त्यस्तै, थमेल प्लाजा होटल एन्ड सुइट्सले २२ लाख ५० हजार कित्ता आईपीओ निष्कासनका लागि २०८१ कात्तिक २१ गते आवेदन दिएको थियो । २२ करोड ५० लाख रुपैयाँ बराबरको उक्त आईपीओको बिक्री प्रबन्धक नेपाल एसबिआई मर्चेन्ट बैंकिङ लिमिटेड रहेको छ । नियामक बोर्डले २०८२ चैत्र ८ गते कम्पनीको प्रतिसेयर नेटवर्थ ९० रुपैयाँभन्दा बढी रहेकाले पुनः आवेदन तथा कम्प्लायन्स प्रतिवेदन माग गरिएको देखिन्छ । वर्णवास म्युजियम होटलले ३९ लाख ६० हजार कित्ता सेयर निष्कासनका लागि २०८१ मंसिर १९ गते आवेदन दिएको थियो । ३९ करोड ६० लाख रुपैयाँ बराबरको आईपीओको बिक्री प्रबन्धक हिमालयन क्यापिटल लिमिटेड रहेको छ । कम्पनीलाई बोर्डले इस्यु साइज चुक्ता पुँजीको ३६ प्रतिशत पुर्‍याउने विषयमा अद्यावधिक विवरण पेश गर्न भनिएको छ । त्यसैगरी, नगरकोट रिसोर्टले १५ लाख कित्ता सेयर निष्कासनका लागि २०८२ साउन १५ गते आवेदन दिएको छ । १५ करोड रुपैयाँ बराबरको आईपीओका लागि एनएमबी क्यापिटल लिमिटेड बिक्री प्रबन्धक रहेको छ । कम्पनीले बोर्डको पत्रअनुसार कम्प्लायन्स प्रतिवेदन पेश गरेको छ । होटल सब्रिनाले ४७ लाख ४ हजार कित्ता सेयर निष्कासनका लागि २०८२ भदौ १६ गते आवेदन दिएको छ ।  ४७ करोड ४ लाख रुपैयाँ बराबरको आईपीओ निष्काशनको लागि आवेदन दिएको हो । कम्पनीको बिक्री प्रबन्धक एनआईसी एशिया क्यापिटल लिमिटेड रहेको छ । कम्पनीले २०८२ मंसिर ३ गते अद्यावधिक विवरणसहित कम्प्लायन्स प्रतिवेदन बुझाएको छ । स्वर्णिम होटल (होलिडे इन एक्सप्रेस)ले ३८ लाख कित्ता सेयर निष्कासनका लागि २०८२ भदौ १६ गते आवेदन दिएको थियो । ३८ करोड रुपैयाँ बराबरको उक्त आईपीओको बिक्री प्रबन्धक ग्लोबल आइएमई क्यापिटल रहेको छ । कम्पनीले २०८२ भदौ २८ गते कम्प्लायन्स प्रतिवेदन पेश गरेको छ । त्यसैगरी, होटल इच्छाले ३५ लाख कित्ता सेयर निष्कासनको लागि बोर्डमा २०८२ माघ २० गते आवेदन दिएको थियो । ३५ करोड रुपैयाँ बराबरको आईपीओ निष्कासन गर्न प्रस्ताव गरेको छ । उक्त होटलले पनि बोर्डको पत्रअनुसार कम्प्लायन्स प्रतिवेदन पेश गरेको छ । अतिथि रिसोर्ट एन्ड स्पाले १६ लाख २५ हजार कित्ता सेयर निष्कासनको लागि बोर्डमा २०८२ माघ २० गते आवेदन दिएको थियो । १६ करोड २५ लाख रुपैयाँ उक्त आईपीओको बिक्री प्रबन्धक प्रभु क्यापिटल लिमिटेड रहेको छ ।  त्यसैगरी, एसियन होटलले ४२ लाख कित्तम सेयर निष्कासनको लागि २०८२ माघ २० गते बोर्डमा अनुमति मागेको थियो । कम्पनीले ४२ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर निष्कासनको लागि बोर्डमा अनुमति मागेको हो । उक्त सेयरको बिक्री प्रबन्धकमा मुक्तिनाथ क्यापिटल रहेको छ । उक्त कम्पनीले बोर्डको पत्रअनुसार कम्प्लायन्स प्रतिवेदन पेश गरेको छ । होटल पार्क ल्यान्डले १५ लाख कित्ता सेयर निष्कासनको लागि २०८२ फागुन ५ गते आवेदन दिएको थियो । १५ करोड रुपैयाँ बराबरको उक्त आईपीओको बिक्री प्रबन्धक सिटिजन्स क्यापिटल रहेको छ । बुढानीलकण्ठ हेरिटेजले ४९ लाख ५० हजार कित्ता सेयर निष्कासनका लागि २०८२ चैत्र १६ गते बोर्डमा आवेदन दिएको थियो । ४९ करोड रुपैयाँ बराबरको उक्त आईपीओको लागि बिक्री प्रबन्धक ग्लोबल आईएमई क्यापिटल रहेको छ । यही वर्ष अर्थात २०८३ वैशाख १ गते डोलेश्वर भिलेज रिसोर्ट एन्ड फार्म हाउसले १६ लाख कित्ता आईपीओ निष्कासनको लागि आवेदन दिएको छ । कम्पनीले १६ करोड २० लाख रुपैयाँ बराबरको आईपीओ निष्काशनको लागि बोर्डमा निवेदन दिएको हो । आईपीओ निष्कासनको बिक्री प्रबन्धकमा सिटिजन्स क्यापिटल रहेको छ । केटीएम हस्पिटालिटीले पनि २०८३ वैशाख १ गते १५ लाख ५० हजार रुपैयाँ बराबरको आईपीओ निष्कासनको लागि बोर्डमा अनुमति मागेको छ । १५ करोड ५० लाख रुपैयाँ बराबरको आईपीओको लागि बिक्री प्रबन्धक आरबिबि मर्चेन्ट बैंकिङ रहेको छ।