डिजिटल सुशासनदेखि एआई र फिल्म हबसम्म, यस्तो छ सरकारको सञ्चार नीति
काठमाडौं । सरकारले आगामी आर्थिक वर्षमा सञ्चार तथा सूचना प्रविधिको क्षेत्रलाई उच्च प्राथमिकता दिँदै ‘डिजिटल सुशासन ब्लुप्रिन्ट’ कार्यान्वयनमा ल्याउने भएको छ । सोमबार संघीय संसदको दुवै सदनको संयुक्त बैठकमा आगामी आर्थिक वर्षको नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गर्दै राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले राष्ट्रिय डिजिटल पूर्वाधार स्थापना र आधुनिक प्रविधिमा आधारित अर्थतन्त्र निर्माणको योजना सार्वजनिक गरेका हुन् । डिजिटल सुशासन र पूर्वाधार विकास सरकारले डिजिटल सुशासनको जग बसाल्न जी–क्लाउड र डाटा नीति कार्यान्वयनका लागि केन्द्रीय समन्वय प्रणाली विकास गर्ने नीति लिएको छ । नीति तथा कार्यक्रममा उल्लेख भए अनुसार राष्ट्रिय डिजिटल रणनीति र डिजिटल खरिद प्रणालीलाई प्राथमिकतामा राखिनेछ । त्यस्तै, सरकारी क्लाउड पूर्वाधारको विकास र अन्तरसञ्चालन मापदण्ड लागू गरिनेछ। नवप्रवर्तन र ज्ञानमा आधारित अर्थतन्त्र आगामी वर्ष डाटा, कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) र साइबर सुरक्षाको माध्यमबाट ज्ञानमा आधारित अर्थतन्त्र निर्माण गरिने लक्ष्य राखिएको छ । यसका लागि डिजिटल प्रविधिको प्रयोगमार्फत नवप्रवर्तन र स्टार्टअपलाई प्रवर्द्धन गरिनेछ । त्यस्तै, साइबर सुरक्षालाई सुदृढ बनाउँदै प्रविधिको सुरक्षित प्रयोग सुनिश्चित गरिनेछ । डिजिटल पहुँच र दूरसञ्चारमा सुधार दूरसञ्चार सेवालाई गुणस्तरीय र सर्वसुलभ बनाउन सरकारले विशेष योजना अघि सारेको छ । दूरसञ्चार क्षेत्रमा नवीनतम प्रविधिको विस्तार र रेडियो फ्रिक्वेन्सी व्यवस्थापनका लागि नयाँ मानदण्ड निर्माण गरिनेछ । त्यस्तै, दुर्गम क्षेत्रसम्म डिजिटल पहुँच पु‍र्याई ‘डिजिटल विभेद’ न्यूनीकरण गरिनेछ । हुलाक र विज्ञापन क्षेत्रको आधुनिकीकरण परम्परागत रूपमा सञ्चालित हुलाक सेवालाई समयसापेक्ष बनाउन प्रविधीकरण र डिजिटल रूपान्तरण गरिने नीति तथा कार्यक्रममा उल्लेख छ । साथै विज्ञापन र सञ्चार क्षेत्रलाई पारदर्शी बनाउन सङ्घ, प्रदेश र स्थानीय तहबीच समन्वय गरी एक प्रभावकारी नियामक संरचना निर्माण गरिने भएको छ । नेपाललाई ‘फिल्म सुटिङ हब’ बनाइने सरकारले चलचित्र र डिजिटल सामग्री उत्पादनलाई उद्योगको रूपमा विकास गर्ने भएको छ । त्यस्तै, नेपालका प्राकृतिक र सांस्कृतिक सम्पदाको अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रवर्द्धन गरिनेछ । त्यस्तै, अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र छायाङ्कन र सिर्जनात्मक सामग्री उत्पादनको आकर्षक गन्तव्यका रूपमा स्थापित गर्ने लक्ष्य राखिएको छ । यस्तो छ पूर्णपाठ :
नेपाल टेलिकमको नयाँ प्रिपेड ई–सिम अब अनलाइनबाटै लिन सकिने
काठमाडौं । नेपाल टेलिकमले आफ्ना सेवाग्राहीलाई थप सहजता प्रदान गर्दै नयाँ प्रिपेड ई–सिम अनलाइनमार्फत नै लिन सकिने व्यवस्था सुरु गरेको छ । टेलिकमले जारी गरेको विज्ञप्तिअनुसार अब नयाँ सिम लिनका लागि ग्राहकहरू स्वयं उपस्थित भएर कार्यालयसम्म धाउनुपर्ने बाध्यता अन्त्य भएको छ । नयाँ प्रिपेड ई–सिम लिन चाहने सेवाग्राहीले टेलिकमको आधिकारिक वेबसाइट esim.ntc.net.np मा लगइन गरी त्यहाँ रहेको 'गेट न्यू प्रिपेड ई-सिम' मा क्लिक गर्नुपर्ने टेलिकमले जनाएको छ । वेबसाइटमा दिइएको निर्देशन अनुसार आफ्नो विवरण दर्ता गरिसकेपछि विभिन्न डिजिटल वालेट वा क्यूआर कोडमार्फत रकम भुक्तानी गर्न सकिने व्यवस्था मिलाइएको छ । भुक्तानी प्रक्रिया पूरा भएपछि सेवाग्राहीलाई इ–सिमको क्यूआर कोड प्राप्त हुनेछ, जसलाई आफ्नो मोबाइल सेटको सेटिङमा गएर स्क्यान गरेपछि सिम सक्रिय हुनेछ । टेलिकमले यसअघि नै प्रयोगमा रहेका भौतिक सिमलाई ई–सिममा बदल्ने सुविधा अनलाइनमै उपलब्ध गराउँदै आएकोमा अहिले नयाँ प्रिपेड सिमका लागि पनि यो सुविधा थप गरेको हो । यसका साथै नयाँ फिजिकल सिमका लागि आवश्यक पर्ने फारम भर्न तथा ग्राहक विवरण दर्ता वा अद्यावधिक गर्नका लागि समेत सोही पोर्टलमा अनलाइन केवाईसी सुविधा उपलब्ध गराइएको टेलिकमले जनाएको छ ।
एसईई नतिजा स्प्यारो एसएमएसबाट हेर्न सकिने, यस्तो छ सजिलो तरिका
काठमाडौं । माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसईई) को नतिजा एसएमएस सेवा प्रदायक स्प्यारो एसएमएसमार्फत हेर्न सकिने भएको छ । स्प्यारो एसएमएसले राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डसँगको सहकार्यलाई यस वर्ष पनि निरन्तरता दिने जनाएको हो । राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले शैक्षिक सत्र २०८२/८३ को एसईई नतिजा छिट्टै सार्वजनिक गर्ने तयारी गरिरहेको छ । परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयले अन्तिम तयारी गरिरहेको र गत चैत १९ देखि २९ गतेसम्म सञ्चालन भएको परीक्षाको नतिजा एक महिनाभित्रै सार्वजनिक गर्ने लक्ष्य राखिएको छ । ५ लाखभन्दा बढी विद्यार्थी तथा अभिभावकलाई लक्षित गर्दै वेबसाइट डाउन हुने समस्याबाट बच्न ३५००१ सर्टकोडमार्फत एसएमएसबाटै नतिजा हेर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ । यसका लागि उच्च क्षमताको प्राविधिक पूर्वाधार तयार पारिएको कम्पनीले जनाएको छ । स्प्यारो एसएमएस (जानकी टेक्नोलोजी प्रा.लि.) ले सन् २०१० देखि नेपालमा नतिजा हेर्ने डिजिटल प्रणालीको विकास गर्दै आएको छ । सुरुवातमा क्याम्पस स्टार्टअपका रूपमा सुरु भएको यो सेवा अहिले राष्ट्रिय डिजिटल पूर्वाधारको महत्त्वपूर्ण हिस्सा बनेको छ । पहिले नतिजा थाहा पाउन गोरखापत्र कुर्नुपर्ने वा साइबर क्याफे जानुपर्ने बाध्यता रहेकोमा स्प्यारोले इन्टरनेट बिना नै सामान्य मोबाइलबाट एसएमएसमार्फत नतिजा हेर्ने सुविधा उपलब्ध गराउँदै आएको छ । स्प्यारो एसएमएसका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) मनोज थापाले विद्यार्थीको तनावपूर्ण समयमा सहज सेवा प्रदान गर्नु कम्पनीको मुख्य उद्देश्य रहेको बताए । उनका अनुसार देशका जुनसुकै स्थानमा रहेका विद्यार्थीले ३५००१ सर्टकोडमार्फत सजिलै नतिजा प्राप्त गर्न सक्नेछन् । एसएमएसबाट एसईई २०८३ को नतिजा हेर्ने तरिका : मोबाइलको मेसेज (SMS) एप खोल्नुहोस् नयाँ मेसेजमा SEE <स्पेस> आफ्नो सिम्बोल नम्बर टाइप गर्नुहोस् उक्त मेसेज ३५००१ मा पठाउनुहोस्
