सेवा : सूचना-प्रविधि

वासिङ्टन । सामाजिक सञ्जाल ट्वीटरले आफ्नो प्लेटफर्मबाट राजनीतिक विज्ञापन स्वीकार नगर्ने बुधबार घोषणा गरेको छ । राजनीतिक व्यक्तिहरुबाट सामाजिक सञ्जालमा गलत सूचना प्रवाह हुने गरेको भन्दै सबै क्षेत्रबाट चासो व्यक्त भएपछि उक्त निर्णय गरिएको ट्वीटरले जनाएको छ । ट्वीटरका प्रमुख कार्यकारी ज्याक डोर्सेले ट्वीट गर्दै इन्टरनेट विज्ञापन निकै सशक्त र ज्यादै प्रभावकारी देखिए पनि यो शक्तिलाई राजनीतिक व्यक्तिहरुले दुरुपयोग गर्ने सम्भावना बढी देखिएको बताएका छन्र । उनले यही हतियारका आधारमा लाखौं जनतालाई मतदानका बेला दिग्भ्रमित पार्ने खतरा रहेको उल्लेख गरे । अर्को सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमाथि पनि राजनीतिक विज्ञापन गर्नुअघि तथ्य–जाँच गर्न तिब्र दबाब परेको छ । डोर्सेले नयाँ नीति बमोजिम राजनीतिक मामिलाका साथै उम्मेदवारका सबै विज्ञापनमाथि रोक लगाइने छ । उनले अर्को महिना विज्ञापनसँग सम्बन्धित विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरिने र आगामी नोभेम्बर २२ देखि यो नीति लागू हुने पनि उनले जानकारी दिएका छन् । तर फेसबुकका प्रमुख कार्यकारी मार्क जुकरबर्गले राजनीतिक विज्ञापन फेसबुकका लागि ठूलो आम्दानीको स्रोत नभएको बताउँदै राजनीतिक विज्ञापनमा प्रतिबन्ध लगाउँदा बहालवाला राजनीतिक व्यक्तिलाई नै फाइदा पुग्ने दाबी गरेका छन् । प्रतिबन्धले स्वतन्त्र र नयाँ “आवाज”लाई दबाउने जुकरबर्गको तर्क छ । तर, डोर्से भने जुकरबर्गको तर्कसँग सहमत छैनन् । डोर्सेले कुनै राजनीतिक विज्ञापन बेगर पनि ठूला र धेरै सामाजिक अभियानहरु सञ्चालनमा आएको बताए । “अमेरिका र विश्वकै लोकतन्त्रको रक्षाका लागि यो सही निर्णय हो,” सन् २०१६ की राष्ट्रपति पदकी उम्मेदवार हिलारी क्लिन्टनले ट्वीट गरेकी छिन् । “फेसबुकको भनाई के छ ?” क्लिन्टनले प्रश्न गरिन् । रासस

जाजरकोट । जाजरकोटसँग सिमाना जोडिएको डोल्पा मुड्केचुला गाउँपालिका–६ का लेखबहादुर बुढा आफन्तसँग फोन गर्न कोठाना लेकमा जाने गर्छन् । तीन घण्टा उकालो हिँडेर गाउँभन्दा माथि हिमालमा पुग्नु उनको रहर नभई बाध्यता हो । आफन्तको खबर बुझ्न र घरको कुरा जानकारी गराउनका लागि दैनिक कोठाना जाने गरेको उनी बताउँछन् । उनले भने–“मजस्तै यहाँका सबै मानिस फोन गर्न तीन घण्टा हिमाल चढ्नैपर्ने बाध्यता रहेको छ, के गर्नु ? आफन्तको खबर सुन्न मन लाग्छ ।” त्यस्तै मुड्केचुला गाउँपालिकाका अध्यक्ष दत्तबहादुर शाही पनि सदरमुकामलगायत अन्य ठाउँमा फोन गर्नुपरेमा यही लेकमा पुग्ने गरेको बताउँछन् । दैनिक फोनमा धेरै काम पर्छ, त्यसैले कोठाना डाँडामा पुग्नु बाध्यता भएको उनको भनाइ छ । फोन नभएकाले स्थानीय सरकारका कामदेखि प्रहरी चौकीमा समेत सूचना आदान–प्रदान गर्न मुस्किल भएको छ । अग्लो हिमाल र अग्ला डाँडामा रहेको ठूला रुखको टुप्पोमा गएपछि त्रिपुराकोटमा रहेको टावरले सामान्य काम गर्ने भएकाले त्यहाँ गएर फोन गर्ने गरिएको नर्कुका सोमराज शाहीले बताए । फोन नहुँदा जहाँ पनि हिँडेर गई खबर गर्नुपर्दा निकै दुःख भोग्नुपरेको प्रहरी कार्यालय इलले जनाएको छ । जाजरकोटको सिमानासँग जोडिएको मुड्केचुला गाउँपालिका जुम्लाको सिमानासँग पनि जोडिएको छ । कठिन भूगोल रहेको यस क्षेत्रबाट सदरमुकाम जान दुई दिन लाग्ने गर्दछ । मुड्केचुला गाउँपालिकामा सामान्य कभरेज भएको नमस्तेको फोन दूरसञ्चार प्राधिकरण र चिनियाँ स्याटलाइट कम्पनी डिस्याटबीच भएको सम्झौता सकिएपछि उक्त चिनियाँ कम्पनीले स्याटलाइट बन्द गर्दा मुड्केचुला गाउँपालिका र काइके गाउँपालिकामा सञ्चार सेवा पूर्णरुपमा बन्द भएको छ । असोज २५ गते बन्द भएको नमस्तेको मोबाइल सेवा अझै सञ्चालन हुने कुनै छाँटकाँट देखिएको छैन । विगत लामो समयदेखि चिनियाँ स्याटलाइटमार्फत मोबाइल सेवा प्रदान गर्दै आएको दूरसञ्चार प्राधिकरणले स्याटलाइट बन्द भएपछि सेवा दिन सकेको छैन । सञ्चार सेवा अवरुद्ध भएसँगै यहाँका करीब १५ हजार नागरिक सञ्चारविहीन भएका छन् । चीनको डिस्याट कम्पनीसँगको सम्झौता सकिएका कारण बन्द भएको र अब केन्द्रीय कार्यालयको निर्णयानुसार नै सेवा सञ्चालन हुने दूरसञ्चार कार्यालय डोल्पाका निमित्त प्रमुख नवराज भट्टराईले जानकारी दिए । मुड्केचुला गाउँपालिकामा जोड्नका लागि ल्याइएको नेपाल टेलिकमका सामग्रीहरु रुकुमको त्रिवेणीमा करीब दुई वर्षदेखि थन्किएका छन् । भारतीय कम्पनीले जाजरकोटलगायत डोल्पाका अधिकांश ठाउँमा नेपाल टेलिकम टावर निर्माणको जिम्मा लिए पनि काम नगर्दा समस्या हुँदै आएको गाउँपालिका अध्यक्ष शाहीले जानकारी दिए । जतिपटक ताकेता गरे पनि टावर निर्माण कम्पनीले नटेरेको उनको भनाई छ । रासस

काठमाडौं । नेपाली बजारमा विभिन्न ब्राण्डका ल्यापटपहरु उपलब्ध छन् । ती मध्येपनि डेल, लेनोभो र एचपी ग्राहकको रोजाइमा अगाडि छन् । मोबाइल फोनमा इन्टरनेट प्रयोग गर्न मिलेपनि ल्यापटप नै खोज्ने ग्राहकहरु नभएका भने होइनन् । कार्यालयको कामदेखी लामो समय लगायर गरिने काममा लागि मोबाइल भन्दा ल्यापटप आवश्यक हुन्छ । पुतली सडकमा रहेको मल्टी इन्टरनेशनल प्राइभेट लिमिटेडले नेपालीहरुको महान् चाड तिहारको अवसरमा ल्यापटप किन्ने ग्राहकहरुको लागि छुटको अफर ल्याएको छ । विभिन्न ब्राण्डका ल्यापटक किन्दा ग्राहकहरुले झोला, किबोर्ड, ल्यापटपको खोल, इयरफोन, ल्यापटप क्लिनर तथा वायरलेस माउस लगायतका गिफ्ट पाउँदै आएका छन् । यस्तो छ मुल्य नेपालमा किनबेच हुँदै आएको ल्याटपहरुमा सबैभन्दा बढी बिक्री हुने ल्यापटपमा डेल कम्पनी पर्छ भने दोस्रोमा एचपी पर्छ । यस्तै, तेस्रोमा एसर, लेनोभो पर्न आउँछन् । यसरी अगाडि पछाडी देखिएपनि बजारमा ग्राहकको रोजाइमा भने यी कम्पनीहरुमा खासै ठूलो अन्तर नरहेको व्यापारीहरुले बताए । डेल कम्पनीको ल्यापटप गेमिङ्ग (महङ्गगो) ब्राण्डका खरिद गर्दा ग्राहकले २ लाख रुपैयाँसम्म तिर्नु पर्छ । सोही डेल ब्राण्डको (सेलिङ्ग) सस्तो ल्यापटप भने ३० हजार रुपैयाँसम्ममा पाउन सकिन्छ । एचपी कम्पनीको गेमिङ्ग (महङ्गगो) ब्राण्डका ल्यापटप लाई ९९ हजार पर्छ । सोही एचपी कम्पनीको (सेलिङ्ग) सस्तो ल्यापटपको मूल्य ४७ हजार रुपैयाँसम्म पर्छ । यस्तै, एसर कम्पनीको ल्यापटप महङ्गगो (प्रिडियटर) तथा सस्तो (आई थ्री) को मूल्य पनि एचपीकै हाराहारीमा रहने व्यवसायीले बताएका छन् । घटबढ भइरहन्छ  ल्यापटपको बिक्री वितरणमा लामो समय बिताएका केही ग्राहकहरुले यसको मूल्यमा एकरुपता नरहने बताएका छन् । प्रायः हप्ता दिन जस्तोमा नै ल्याटपको मूल्यमा परिवर्तन आइरहने गर्छ । बेलामा ल्यापटपको माग र बिक्रीमा हुने परिवर्तनले मूल्य घटबढ हुनमा भूमिका खेल्ने व्यवसायीहरु बताउँछन् । मोबाइलका कारण ल्यापटपको ब्यापार खस्किंदै पछिल्लो समय नेपाली बजारमा ल्यापटप (कम्प्युटर)को बिक्री खस्केको छ । ल्यापटपको बजारलाई मोबाइल फोनले असर गरेको हो । ल्यापटपले गर्ने काम मोबाइलबाटै सम्भव हुने थालेपछि मोबाइल फोनमा आकर्षण बढ्न थालेको हो । कम्प्युटर एशोसियशन अफ नेपाल(क्यान महासंघ)का निवर्तमान अध्यक्ष बिनोद ढकालका अनुसार–‘टेक्नोलोजी समय अनुसार परिवर्तन हुँदै जाने भएकाले अघिल्ला बर्षमा आएका ब्राण्डको मूल्य अर्को बर्ष केही सस्तो हुन जान्छ । यस्तै, ब्राण्ड उही भएपनि भिन्न किसिमका फिचरहरु ल्याउँदा मूल्यमा वृद्धी हुने उनकोे बुझाई छ । राजधानीको पुतलिसडकस्थित ‘डिजिटल वन’ नामक मोवाइल पसलका संचालक रमेश महर्जन भन्छन्-‘अहिले ल्यापटप खासै बिक्दैन, मोबाइलले बजार खाएको कारण यस्तो भएको हुन सक्छ ।’ महर्जनले मोबाइल फोन बोक्न सहज तथा विभिन्न काममा सहयोगी हुने भएकाले यस्तो भएको हुनसक्ने तर्क गरे ।