सेवा : सूचना-प्रविधि

काठमाडौँ । नेपाल टेलिकमले २०७६ कात्तिक १ गते देखि लागू हुने गरी इन्टरनेट लिज लाइनको महसुल घटाएको छ । पहिले न्यूनतम ५१२ केबीपीएस देखि माथिको क्षमतामा सेवा उपलब्ध गराइरहेकोमा अब न्यूनतम २ एमबीपीएस क्षमतामा सेवा उपलब्ध गराइने कम्पनीले जनाएको छ । यसअघि १ देखि १० एमबीपीएस ब्याण्डविथ रेन्जको महसुल दर प्रति एमबीपीएस ४ हजार २ सय रुपैयाँ रहेकोमा अब २ देखि २० एमबीपीएसको व्याण्डविथ रेन्जको महसुल दर प्रति एमबीपीएस २ हजार ५ सय रुपैयाँ मात्र कायम गरिएको छ । त्यसैगरी पहिले ११ देखि १०० एमबीपीएस व्याण्डविथ रेन्जको प्रति एमबीपीएस ४ हजार रुपैयाँमा उपलब्ध गराइरहेकोमा अब २१ देखि ५० एमबीपीएस ब्याण्डविथ रेन्जको प्रति एमबीपीएस २ हजार ३ सय रुपैयाँमा र ५१ देखि १०० एमबीपीएस रेन्जको प्रति एमबीपीएस मात्र २ हजार १ सय रुपैयाँमा उपलब्ध गराइने छ । पहिले १०० एमबीपीएस भन्दा माथिका लागि प्रति एमबीपीएस ३ हजार ८ सय रुपैयाँ महसुल दर तोकिएकोमा अब यो प्रति एमबीपीएस १ हजार ९ सय रुपैयाँमै उपलब्ध हुनेछ । कम्पनीले उपलब्ध गराउने इन्ट्रानेट लिज लाइनको महसुल दर भने यथावत् रहेको छ । नेपाल टेलिकमले विभिन्न व्यवसायिक ग्राहकका मागअनुसार उच्च क्षमताको इन्टरनेट तथा इन्ट्रानेट लिज सेवा प्रदान गरिरहेको छ । यस सेवामा इन्टरनेटको अपलिङ्क र डाउनलिङ्क क्षमता सधँै बराबर रहन्छ भने यो सेवा २४ सै घण्टा निरन्तर डेडिकेटेड रुपमा उपलब्ध भइरहन्छ । लिज सेवाको प्रयोगद्वारा कुनै पनि किसिमका अनलाइन सर्भिसहरु सञ्चालन गर्न एवम् कार्यालय तथा शाखा कार्यालयहरुलाई ई-कनेक्टिभिटीबाट आबद्ध गर्न सकिन्छ । त्यसकारण, मूलतः बैंक, वित्तीय संस्था, शिक्षण संस्था, पुस्तकालय, सरकारी कार्यालयहरु तथा बढी ब्यान्डविथ चाहिने र धेरै शाखाहरुको सूचना, तथ्यांक तथा हिसाब अनलाइन गर्नुपर्ने संघ/संस्था र कम्पनीहरुका लागि यो सेवा निकै नै उपयोगी छ । पछिल्लो समयमा व्यक्ति तथा साइबर क्याफे र होटल तथा कलकारखानाहरुका लागि समेत यो सेवा फलदायी बनेको टेलिकमकी प्रवक्ता प्रतिभा बैद्यले बताइन् ।

काठमाडौं । नेपाल दूर संचार प्राधिकरण (एनटीए) ले अबको ४ महिनामा नेपालमा राजस्व छलिका मोवाइलहरू नरहने जनाएको छ । पछिल्लो समय राजस्व छलिएका मोवाइल फोनहरू नेपाली बजारमा छ्याप छ्याप्ती उपलब्ध हुन थालेपछि एनटीएले यस्ता मोबाइल नचल्ने गरी ब्लक गर्न लागेको हो । मोवाइल डिभाइस म्यानेजमेण्ट सिस्टम (आइएमई )मार्फत राजस्व छलि गरी ल्याउने मोवाइल सेटहरूमा रोक लगाउन सकिन्छ । एनटीएले सोही सिष्टममार्फत अवैधानिक तरिकाले नेपाल भित्रिएका मोबाइल प्रयोगमा कडाइ गर्न लागेको हो । यसरी मोबाइल ल्याउँदा सरकारले मोबाइल आयातबाट प्राप्त गर्ने राजस्व गुम्दै गएको छ । ‘आइएमई नभएका मोवाइहरू संचालनमा रह्दा विभिन्न समस्या आउनुका साथै राज्यले समेत केही प्राप्त गर्न नसकेपछि हामीले यस्तो अवधारणा अघि सारेका हौं’–एनटीए प्रवक्ता मिन प्रसाद अर्यालले भने । मोवाइलमा आइएमई राख्दा के हुन्छ ? मोबाइल फोनहरूमा आइएमई राख्दा मोवाइल मार्फत हुने गरेका नचाहिँदा क्रियाकलापहरू समेत रोकिने एनटीएले बताएको छ । यस्तै, साइबर क्राइम मोवाइल मार्फत हुने अपराधिक गतिविधिहरूमा समेत कमी आउने एनटीए ठम्याइ छ । मुख्यतय भन्सार बाहिरबाट मोवाइल सेटहरू स्वदेश भित्र्याउँदा राजस्व नतिर्ने प्रवृतिको अन्त्य गर्न मोबाइल म्यानेजमेण्ट सिस्टमले सहयोग गर्ने पाइएको छ । आगामी दिनमा नेपाल मोवाइहरू भित्र्याउँदा अनिवार्य आइएमई दर्ता चाहिन्छ । मोवाइलको आइएमइ दर्ता नभएमा एनटीएले कारबाही गर्ने आइएमई दर्ता नभएमा मोवाइल सेटहरू एनटीएले ब्लक गर्ने जनाएको छ । अहिले मोवाइलको आइएमईको दर्र्ता गराउने संस्थाले ५ वर्षसम्म उक्त सिस्टम संचालनको जिम्मा समेत पाउने छ । सिम्टमको डिजाइन गर्ने, इन्स्टल गर्ने, मिसनीङ्ग तथा अपरेशन गर्ने लगाएतका कामहरुमा सो संस्थाले ५ वर्षसम्म आफ्नो सहभागीता जनाउँन सक्छ । उक्त काम गर्नको लागि मलेसियाको न्यूमेरा भन्ने संस्था छनोट भएको एनटीएले जानकारी दिएको छ । पछिल्लो समय नेपाल आउँदा उक्त न्यूमेरा नामक संस्थाले आवश्यकता सम्बन्धि अध्ययन समापन गरेको थियो । हाल सोही अध्ययनको आधारमा डिजाइन सम्पन्न भइरहेको छ । न्यूमेराले आफ्नो काम समापन गरेपश्चात सो सिस्टम राजधानीको खुमलटारमा रह्ने छ । सो कार्यका लागि लगभग ८० करोड रुपैयाँ खर्च लाग्ने एनटीएको बुझाइ रहेको छ । मलेसियन कम्पनीले सम्झौता गरेको ६ महिना भित्रमा सो सिस्टम संचालनमा आउने छ । हाल सम्झौता गरेको २ महिना नाघिसकेकाले आगामी ४ महिनामा सो सिस्टम नेपालमा आउँने एनटीएले बताएको छ ।आगामी ४ महिनामा सिस्टम तयार गरेर त्यसलाई जडान समेत गरिसक्छौं, उनले भने । मोबाइल ह्वाइट तथा ब्याल्याक लिस्टमा बस्ने कानुनी रुपमा आइएमई लिएर चलाएका मोबाइलहरु ह्वाइट लिस्टमा बस्छन् भने गैर कानुनी रुपमा भित्र्याइएका मोवाइलहरू ब्लाक लिस्टमा बस्ने पाइएको छ । आगामी दिनमा सबै मोवाइल सेटहरू रजिष्टर गरिनु पर्नेमा एनटीएको सुझाव छ । रजिष्टर नगरिएका मोवाइल सेटहरुमा एनटीएले कहाँबाट कसरी आएको भन्ने कुरा आगामी दिनमा सहजै पत्ता लगाउने जनाएको छ । बार फोन, स्मार्ट फोन, आइफोन, एन्ड्रोइडलगायतका सबै फोनहरूको रेकर्ड यो सिस्टम राख्ने छ । वर्तमान अवस्थामापनि कुनैपनि मोवाइल सेट खरिद गर्दा ग्राहकले आइएमई दर्ता गर्नु पर्ने व्यवस्था भने छँदैछ । साथै, मोवाइल खरिद गर्दा मोवाइलको किसिम अनुसारको स्विकृति (एप्रोभल) समेत लिनु पर्ने व्यवस्था पनि छ । हाल मोबाइल सेवा प्रदायक तथा मोवाइल आयातकर्ताहरूसँग छलफल गरिरहेको नेपाल दूर संचार प्रधिकरणले बताएको हो । यो सिष्टम संचालनमा आएपछि मोवाइल फोन हराएमा पनि ग्राहकहरूले धेरै चिन्तित हुनु पर्दैन् । भोलिका दिनमा चोरी गरेका मोवाइल फोनहरु आइएमई गरेको तथा आगामी सिस्टमका कारण नचल्ने पाइन्छ । पर्यटकहरूले साथमा बोकेर आउने मोबाइलका विषयमा भने आगामी दिनमा छलफल हुने पाइन्छ । हाल नेपालमा २५ अर्बको मोवाइल भन्सारबाट भित्रिने गर्छ । उक्त मोवाइल फोनहरू नेपाल भित्रिने क्रममा हुने गरेका कुनैपनि किसिमबाट हुने राजस्वको रोकिनु पर्ने एनटीएको बुझाइ रहेको छ ।

काठमाडौँ । नेपाल टेलिकमले कात्तिक ०१ देखि लागु हुनेगरी अन्तर्राष्ट्रिय रोमिङ सेवा लिई भारत भ्रमणमा जाने कम्पनीका मोबाइल प्रयोगकर्ताका लागि ‘डाटा रोमिङ प्याक’ सञ्चालन गरेको छ । डाटा रोमिङ प्याक दैनिक, साप्ताहिक र मासिक गरी तीन प्रकारका छन् । दैनिक प्याक अन्तर्गत २४ घण्टासम्म प्रयोग गर्न सकिनेगरी १ सय २५ रुपैयाँमा १०० एमबीको डाटा रोमिङ प्याक उपलब्ध गराइएको छ । यसैगरी साप्ताहिक प्याकमा ७ दिनसम्म प्रयोग गर्न सकिने गरी ५ सय ५५ रुपैयाँमा ५०० एमबी डाटा तथा मासिक प्याक अन्तर्गत २८ दिन प्रयोगमा ल्याउन सकिने गरी १ हजार १ सय २५ रुपैयाँमा १ जीबी डाटा उपलब्ध गराइएको कम्पनीले जनाएको छ । डाटा रोमिङ प्याक सुविधा उपभोग गर्नका लागि ग्राहकहरुले अन्तर्राष्ट्रिय रोमिङ सेवा सुचारु गरेको हुनुपर्दछ । प्रिपेड ग्राहकहरुले आफ्नो मोबाइलबाट *1415# डायल गरी वा नेपाल टेलिकम मोबाइल एप मार्फत अन्तर्राष्ट्रिय रोमिङ सेवा सुचारु गर्न सक्नेछन् । पोष्टपेड मोबाइल ग्राहकहरुले यो सेवा हालका लागि ग्राहक सेवा केन्द्रबाट सुचारु गर्नु पर्नेछ । खरिद गरेकै समयदेखि उपरोक्त प्याकको मान्यता अवधि गणना हुने भएकाले ग्राहकहरुको सहजताका लागि अन्तर्राष्ट्रिय रोमिङ सेवा लिएर भारत पुगी त्यहाँका स्थानीय नेटवर्कमा रजिष्टर्ड भइसकेपछि मात्र रोजाइका प्याकहरु नेपाल टेलिकम एप मार्फत अथवा यूएसएसडी कोड *1415# डायल गरी खरिद गरेमा प्याकको पूर्ण सदुपयोग गर्न सकिने नेपाल टेलिकमकी प्रवक्ता प्रतिभा बैद्यले बताइन् । कम्पनीले गत भदौ २० देखि नै भारतमा डाटा रोमिङ सेवा उपलब्ध गराइरहेको छ र पर्वहरुको अवसरमा ग्राहकहरुलाई विशेष सुविधा प्रदान गर्न झण्डै स्थानीय दरमै डाटा रोमिङ प्याक ल्याइएको हो । हाल सञ्चालनमा ल्याइएको डाटा रोमिङ प्याक कम्पनीका पोस्टपेड र प्रिपेड दुवै मोबाइलमा प्रयोग गर्न सकिने टेलिकमले जनाएको छ ।