बाहिरी चक्रपथमा १५० घर भत्काइँदै, कति पाउलान स्थानियले मुआब्जा ?
२०६५ सालमा तयार पारिएको डिपिआरमा देखिएका घर काठमाडौं । बाहिरी चक्रपथको पाइलट प्रोजेक्टमा १५० भन्दा बढि घरहरु भत्काइने भएको छ । यतिबेला चोभार–सतुंगल खण्डको ६.६१८ किलोमिटर खण्डको काम अघि बढाउने अन्तिम तयारी भैरहेको छ । सो खण्डमा हाल १५० वटा घर पर्छन् । ‘चोभारदेखि सतुंगल क्षेत्रमा १५० भन्दा बढि घर निर्माण भएको देखिन्छ, ती सबैलाई भत्काउँछौं र जनतालाई उचित क्षतिपूर्ति दिन्छौं’, बाहिरी चक्रपथ आयोजनाका अधिकृत ध्रुव सापकोटाले विकासन्युजसँग भने । उनका अनुसार २०६५ सालमा सो क्षेत्रमा जम्मा १५ वटा घर मात्रै थिए । ती घरहरुको मुआब्जा जम्मा एक करोड ५१ लाख ५७ हजार ७ सय रुपैंयाँ मात्रै थियो । तर अहिले घर संख्या बढेर १५० नाघेको छ भने मुआब्जाको दर पनि ह्वात्तै बढेको छ ।‘बाहिरी चक्रपथ आयोजनाका कारण कोहि पनि सुकुम्बासी बन्नु पर्दैन भनेका छौं, घर भत्काउँदा न्यायोचित क्षतिपूर्ति दिन्छौं’, सापकोटाले भने । उनले बाहिरी चक्रपथ आयोजना अहिले बनाउन नसकिए कहिल्यै नबन्ने दावी पनि गरे ।‘ठुला बस्ती मासेर बाटो बनाउन सकिन्न, यहाँ पनि बस्ती विकास बढिरहेको छ, त्यसकारण अहिले बाहिरी चक्रपथ बनाउन नसके कहिल्यै सकिन्न’, सापकोटाले भने । तर अहिले भने कति मुआब्जा दिने भन्नेबारे कुनै ठोस निष्कर्ष निकालिसकिएको छैन् । पाइलट प्रोजेक्टका रुपमा अघि सारिएको सो खण्डको ८ हजार ९ सय ५६ रोपनी जमिन अधिग्रहण गर्नुपर्नेछ । सो क्षेत्रफलमा ४ मिटरको सडक १३ दशमलब ९९ किलोमटिर, ६ मिटरको सडक शुन्य दशमलब ४५ किलोमिटर, ८ मिटरको सडक ७९ दशमलब ०५ किलोमिटर र ११ मिटरको सडक १७ दशमलब १३ किलोमिटर निर्माण हुनेछ ।
सिभिल बैंक ४० प्रतिशत हकप्रद सेयर निष्काशनको गृहकार्यमा, देवः विकास र सिनर्जीसँग स्वाप रेसियो मिलेन
काठमाडौं । सिभिल बैंकले ४० प्रतिशत हकप्रद सेयर निष्काशन गर्ने गृहकार्य शुरु गरेको छ । यसअघि बैंक सञ्चालक समितिले २० प्रतिशत हकप्रद सेयर निष्काशन गर्ने निर्णय गरेको थियो । स्रोतका अनुसार देबः विकास बैंक र सिनर्जी फाइनान्स प्राप्ति गर्ने सम्बन्धमा भएको आन्तरिक गृहकार्य असफल भएपछि हकप्रद सेयर २० प्रतिशतको सट्टा ४० प्रतिशत निष्काशन गर्ने गृहकार्य शुरु भएको हाे। ‘बैंक व्यवस्थापन समितिले ४० प्रतिशत हकप्रद सेयर निष्काशन गर्न सुझाव दिएको छ । यस सम्बन्धमा आगामी विहीबार बस्ने सञ्चालक समितिकाे बैठकले टुङगो लगाउनेछ’ स्रोतले भन्यो । ४० प्रतिशत हकप्रद सेयर निष्काशन गर्दा ठूला लगानीकर्तालाई पैसा जुटाउन गाह्रो पर्ने विषय पनि उठेको छ । स्वाप रेसियो नमिलेपछि देबः विकास बैंक र सिनर्जी फाइनान्स प्राप्ति गर्ने प्रयास असफल भएको स्रोतले बतायो । त्यस्तै सिभिल बैंक आफ्नै खराव कर्जा ४.४४ प्रतिशत रहेको र ती संस्था प्राप्तिपछि खराव कर्जा ५ प्रतिशत नाघ्न जोखिम बढेपछि उनीहरु एक्विजिशन प्रक्रियाबाट पछि हटेका हुन् । सिभिल बैंकले हामा मर्चेन्ट एण्ड फाईनान्स र युनिक फाईनान्स लिमिटेड प्राप्ति गर्ने सम्झाैतामा हस्ताक्षार हुँदै यसअघि सिभिल बैंकले हामा मर्चेन्ट एण्ड फाईनान्स र युनिक फाईनान्स लिमिटेड प्राप्ति गर्ने प्रक्रिया अगाडि बढाएको छ । प्राप्तिपछि सिभिल बैंकको चुक्ता पूँजी ५ अर्ब ५ करोड पुग्ने छ । गत आर्थिक वर्षको नाफाबाट बैंकले २.८८ प्रतिशत बोनस सेयर वितरण गर्ने निर्णय गरेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकको मौद्रिक नीति असार मसान्त भित्र न्यूनतम चुक्ता पूँजी ८ अर्ब रुपैयाँ पुर्याउन ४० प्रतिशत हकप्रद सेयर निष्काशन गर्ने गृहकार्य थालेको हो ।
आरबिआईले भन्यो-प्रतिव्यक्ति ४५ सय भन्दा बढि भारु साट्न सक्दैनौं, मार्च ३१ भित्रै पैसा पठाईसक्नु
काठमाडौं । भारतले प्रति व्यक्ति ४५०० सय भन्दा बढि भारतीय रुपैंयाँ साट्न नसकिने स्पष्ट पारेको छ । नेपालीसँग रहेको ५०० र एक हजार दरका भारु सटहीबारे छलफल गर्न नेपाल आएको रिजर्भ बैंक अफ इण्डिया(आरबिआइ)को प्रतिनिधी मण्डलले प्रति व्यक्ति ४५०० भन्दा बढि भारु साट्न नसकिने स्पष्ट पारेको हो । ‘आरबिआइको प्रतिनिधी मण्डलले प्रति व्यक्ति ४५ सयका दरले सटही सुबिधा दिने भनेको छ, हामीले २५ हजार साट्नै पर्छ भनेका छौं, भोली फेरी थप छलफल हुन्छ’, नेपाल राष्ट्र बैंकको विदेशी विनियम व्यवस्थापन विभागका प्रमुख भिष्म ढुंगानाले विकासन्युजसँग भने । यतिबेला नेपालमा रहेको ५०० र एक हजार दरका भारु सटहीबारे छलफल गर्न आरबिआईको कार्यकारी निर्देशक डा. दिपाली पन्त जोशी नेतृत्वको टोली काठमाडौंमा छ । आइतबार जोशी नेतृत्वको टोलीले नेपाल राष्ट्र बैंकका डेपुटी गभर्नर चिन्तमणी सिवाकोटी र वैदेशिक विनिमय विभाग प्रमुख भिष्म ढुंगाना लगायतको टोलीसँग छलफल गरेको थियो । आरबिआइले यहि मार्च ३१ गते भित्रै बैंकिङ च्यानल मार्फत प्रति व्यक्ति ४५ सयका दरले सटहीका लागि पठाउन आग्रह गरेको थियो ।‘उनीहरुले मार्च ३१ तारिख भित्रै प्रति व्यक्ति ४५ सयका दरले बैंक खाता मार्फत पठाउन भनेका थिए, हामीले मार्च ३१ को समय सिमा पनि कम भएको र २५ हजार नै साट्नुपर्ने अडान लियौं’, ढुंगानाले विकासन्युजसँग भने । जनतासँग रहेको सो दरका भारतीय रुपैंयाँ बैंकिङ च्यानलमा ल्याउन सार्वजनिक सूचना प्रकाशित गर्नुपर्ने भएकाले आरबिआईले दिएको समय कम भएको ढुंगानाले बताए । साथै नेपालीसँग रहेको २५ हजार भारु साट्नै पर्ने पनि उनले बताए । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले नोभेम्बर ९ तारिखदेखि लागु हुने गरि ५०० र एक हजार दरका भारुमा प्रतिबन्ध लगाएका थिए । भारतीय नागरिकलाई डिसेम्बर ३१ तारिख भित्र आफुसँग भएका सो दरका नोट बैंकमा बुुझाउने समय दिइएको थियो । नेपाल र भारतका नागरिकले एक अर्काे देशको मुद्रा २५ हजार रुपैंयासम्म बोक्न पाउने सुबिधा पाएका थिए । सोही सुबिधा अनुसार नेपालीसँग रहेको २५ हजार भारु भारतले साट्नुपर्ने अडान नेपालले राख्दै आएको छ ।
