राहुघाट आयोजनाको ठेक्का भारतको जयप्रकास एसोसियट्सले पायो, ४५ महिनामा बिजुली उत्पादन हुने
काठमाडौं । राहुघाट जलविद्युत आयोजना निर्माणको जिम्मेबारी भारतको जयप्रकास (जेपी) एसोसियट्स लिमिटेडले पाएको छ । आयोजनाको सिभिल र हाइड्रोमेकानिकल निर्माणका लागि नेपाल विद्युत प्राधिकरण र जययप्रकाशबीच बिहीबार ठेक्का सम्झौता भएको छ । काम सुरु गरेको ४५ महिनामा आयोजना सम्पन्न हुने गरी ठेक्का सम्झौता भएको हो । ४० मेगावाट जडित क्षमता भएको आयोजना इन्जिनियरिङ प्रक्युमेन्ट एन्ड कन्ट्रयाक्ट (ईपीसी) प्रारुपमा निर्माण हुन लागेको हो । आयोजना ६ अर्ब रुपैयाँमा ठेक्का सम्झौता भएको हो । आयोजनाको काम अगामी सन् २०२१ मा सम्पन्न हुने छ । भारतको निर्यात–आयात (एक्जिम) बैंकले सहमति दिएपछि ठेकेदार परिचालन हुने आयोजना प्रमुख श्रीरामप्रसाद पाण्डेले बताए । एक महिनाभित्र सहमति लिएर ढिलोमा माघदेखि ठेकेदार परिचालन हुने उनले जानकारी दिए । इलेक्ट्रोमेकानिकल प्याकेजका लागि छिट्टै ग्लोबल टेण्डर हुने पाण्डेले बताए । भारतको ऋण सहयोगमा आयोजना निर्माण हुन लागेको हो । भारतीय कम्पनीबीच प्रतिस्पर्धा गराइएको थियो । यस्तै इलेक्ट्रोमेकानिकल प्याकेज पनि भारतीयबीच नै प्रतिस्पर्धा हुने छ । यसअघि ३२ मेगावाटमा डिजाइन गरिएकोमा पछि ८ मेगावाट बढाएर ४० मेगावाट पुर्याइएको छ । यसअघि छनौट भएको भारतको आइभीआरसीएल प्रोजेक्ट्स लिमिटेडले काम गर्न नसकेपछि ठेक्का तोडेर नयाँ प्रक्रियाबाट प्राधिकरणले आयोजनाको काम अघि बढाएको हो ।आरभीआरसीएलसंग सम्झौता भएको आयोजना ७ वर्षपछि पुनः ठेक्क लगाइ निर्माण सुरु हुन लागेको हो । कार्यतालिकाअनुसार सम्झौताअनुसार आयोजना सन् २०७० सालमा आयोजनाको सकिनुपर्ने थियो । नदीको बहावमा आधारित छ । यसको संभाव्यताको अध्ययन सन् १९९८ मा भइ सन् २००८ मा संभाव्यताको अद्याविधक गरेको थियो । आयोजनाका लागि आवश्यक २८२ रोपनी जग्गा अधिग्रहण गरीसकेको छ । आयोजना म्याग्दीको पिप्ले, झी र डिगम गाविसमा पर्छ । जिल्लामा पर्ने सो आयोजना पोखरादेखि ८३ किलोमिटर टाढा रहेको छ । आयोजना वाग्लुङ जोमसोम राजमार्गको गलेश्वरमा रहेको छ । राहुघाट कालिगण्डकीको सहायक नदी हो । आयोजनाबाट उत्पादन हुने बिजुली २८ किलोमिटर लामो मोदीखोला सवस्टेशनमा ल्याएर राष्ट्रिय प्रशारणमा जोडिने छ ।
५ वर्षपछि बुटवल पावर कम्पनी सेयरधनी मालमाल हुँदै, कसरी ?
काठमाडौं । आगामी पाँच वर्षपछि बुटवल पावर कम्पनी लिमिटेड (बीपीसी) का लगानीकर्ता मालमाल हुने भएका छन् । चीनियाँ कम्पनीसंगको साझेदारीमा १ हजार मेगावाट बिजुली उत्पादन गर्न संयुक्त लगानीमा होल्डिङस कम्पनी स्थापना भएसँगै आगामी ५ वर्षपछि बीपीसीका लगानी कर्ता मालामाल हुने देखिएको हो । १ हजार मेगावाट बिजुली उत्पादन गर्न बीपीसीले २ खर्ब रुपैयाँ चीनियाँ लगानी ल्याउनेछ । यस्तै आफनो लगानीमा बीपीसीले ३७.६ मेगावाटको कावेली ए आयोजना कावेली इनर्जी लिमिटेड र ३० मेगावाटको न्यादी आयोजना न्यादी हाइड्रोपावर लिमिटेडमार्फत बीपीसीले निर्माण गरिरहेको छ । यी दुबै आयोजना आउदो ३ वर्षमा सम्पन्न हुदैछन् । यस्तै चीनियाँ लगानी ल्याउने भएपछि बीपीसीका आर्थिक अवस्था मजवुत भई लगानीकर्ताले राम्रो प्रतिफल पाउने प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) उत्तरकुमार श्रेष्ठ बताउछन् । बीपीसीले सहायक कम्पनीमार्फत धेरै आयोजना निर्माण गर्ने भएकाले दीर्र्घकालमा लगानीकर्ताले अझ राम्रो प्रतिफल प्राप्त गर्ने उनको भनाई छ । हाल बीपीसीले २८ देखि ३० प्रतिशत हारहारीमा लाभांश दिदै आएकोमा कावेली, न्यादी र अन्य पाइपलाइनमा भएका आयोजना सम्पन्न भएपछि सेयरधनीको प्रतिफल बढ्ने उनको तर्क छ । यो वर्षपनि २५ देखि २८ प्रतिशतको हारहारीमा सेयरधनीलाई लाभांश दिदै छ । बीपीसीले जलविद्युत आयोजना बनाउन चीनका ३ वटा कम्पनी र नेपाली साझेदार बीपीसीको संयुक्त लगानीमा एसजीआईजी इन्टरनेसनल नेपाल हाइड्रोपावर कम्पनी स्थापना भएको छ । कम्पनीका दर्ता बुधबार नै भएको छ । होल्डिङ कम्पनीमार्फत आउदो ५ वर्षमा थप १ हजार मेगावाट बिजुली उत्पादन गर्ने लक्ष्य लिइएको छ । सिचुवन प्रोभिन्सल इन्भेष्टमेन्ट ग्रुप कम्पनी लिमिटेड, चेङ्गदु सिंचेन इन्भेष्टमेन्ट ग्रुप कम्पनी लिमिटेड र छिमयूआन इन्जिनीयरिङ्ग कन्सल्टिङ्ग कम्पनी लिमिटेडले नेपालमा होल्डिङ कम्पनी स्थापना गरेका हुन् । तत्काल १ अर्ब ९० करोड रुपैयाँ पुँजी रहने होल्डिङ कम्पनीमा बीपीसीका २०, चीनको एसजीआईको ६५ र १५ प्रतिशत क्युवाईईसी बेटरसिटीका स्वामित्व रहने गरी लगानी संरचना तयार पारिएको छ । होल्डिङस कम्पनीमा बीपीसीले ३८ करोड रुपैयाँ लगानी गर्नेछ । बीपीसीको संचित कोषमा २ अर्ब ३६ करोड ९० लाख रुपैयाँ छ । यस्तै सहायक कम्पनीमार्फत बीपीसीले १०८ मेगावाट क्षमताको तल्लो मनाङमस्र्याङदी आयोजना निर्माण गर्ने भएको छ । यो आयोजनामा चीनियाँ लगानी हुने छ । सानो आयोजनामा मात्र बनाउन नहुने मान्यताका आधारमा जविद्युतमा ठुलो लगानी भित्राउने तयारी भएको उनको भनाई छ । नेपालमा १ हजार मेगावाट बिजुली उत्पादन गर्न चीनबाट २ खर्ब बढी (२ अर्ब डलर) वैदेशिक लगानी आउने भएको छ । यो वर्ष पनि लगानीकर्तालाई राम्रो प्रतिफल दिने सीइओ श्रेष्ठ बताउछन् । बीपीसीले ४ मेगावटको खुदी, ९ मेगावाटको आँधिखोला र १२ मेगावाटको झिम्रुक आयोजना सञ्चालन गरिरहेको छ । आउँदो ४ वर्षमा बीपीसीको जडित क्षमता ९५ मेगावाट पुग्नेछ ।
मेलम्चीको सुरुङ खन्न एक किलोमिटर मात्रै बाँकी, जनवरीमा ब्रेक थ्रु, नयाँ बर्षमा पानी उपहार !
काठमाडौं । बहुप्रतिक्षित मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको सुरुङ अब एक किलोमिटर भन्दा कम मात्रै खन्न बाँकी रहेको छ । मेलम्ची खानेपानी आयोजना विकास बोर्डका इञ्जिनियर रमाकान्त दुवाडीका अनुसार मेलम्चीको सुरुङ खन्न अब ९९८ मिटर मात्रै बाँकी रहेको छ । हाल दैनिक १६।१७ मिटरको औषतमा सुरुङ खन्ने काम भैरहेको छ । २७.५ किलोमिटर लामो सुरुङ ९६.३७ प्रतिशत खनिसकिएको हो । अम्बाथान–ग्याल्थुमको माथिल्लो खण्डमा ३५४ मिटर सुरुङ खन्न बाँकी रहेको छ । यसको ब्रेक थ्रु यहि डिसेम्बर महिनामा हुनेछ । ग्याल्थुम–सिन्धु खण्डमा ६४४ मिटर सुरुङ खन्न बाँकी रहेको छ जसको ब्रेक थ्रु जनवरी महिनामा हुनेछ । आयोजनाले चैतको अन्तिम साता राजधानीबासीका धारामा पानी उपलब्ध गराउने योजना बनाएको थियो । अब नयाँ बर्षमा राजधानी बासीका धारामा मेलम्चीको पानी आइपुग्नेछ । ‘चैतको अन्तिम साता पानी ल्याइसक्ने योजना थियो, सोच अनुसार काम अघि बढ्यो भने नयाँ बर्षमा राजधानीबासीलाई मेलम्चीको पानी उपहार दिइनेछ’, इञ्जिनियर दुवाडीले भने । सुरुङ ब्रेक थ्रु भएको तीन महिनामा सुरुङ फिनिसिङको काम सम्पन्न हुनेछ । हाल सुरुङ फिनिसिङका लागि १० वटा ट्रान्जिट मिक्सचर भारतबाट ल्याइँदैछ । ती मिक्सचरले सुरुङ भित्रै फिनिसिङका लागि मिक्सिङ गर्न सक्नेछन् । सुन्दरी जलमा ८ करोड ५० लाख लिटर क्षमताको पानी प्रसोधन केन्द्रको सफल परिक्षण सम्पन्न भैसकेको छ । उपत्यकामा पाइप तथा धारा जडानको काम पनि अन्तिम चरणमा पुगिसकेको छ ।
