बजारमा अत्यधिक तरलता भएपछि ७० अर्ब तान्दै राष्ट्र बैंक
काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले आइतबार बैंकिङ प्रणालीबाट ७० अर्ब रुपैयाँ तरलता प्रशोचन गर्ने भएको छ । बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूमा अधिक तरलता थुप्रिएसँगै राष्ट्र बैंकले निक्षेप संकलन उपकरणमार्फत २१ दिनका लागि ७० अर्ब रुपैयाँ प्रशोचन गर्न लागेको हो । यसका लागि आज दिउँसो २ बजे बोलकबोल हुने राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । निक्षेप दिन चाहने बैंक तथा वित्तीय संस्थाले घटीमा १० करोड रुपैयाँ र बढीमा ५ करोड रुपैयाँले भाग गर्दा निःशेष भाग जाने गरी कुल आह्वान रकमसम्म बोलकबोल गर्न सक्नेछन् । निक्षेप संकलनको बोलकबोल ब्याजदरमा गर्नुपर्नेछ भने बहुब्याजदरमा पनि बहुबोलकबोल गर्न सकिने राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । निक्षेप संकलन उपकरणको बोलकबोलमा ‘क’, ‘ख’ र ‘ग’ वर्गका बैंक तथा वित्तीय संस्थामात्र सहभागी हुन पाउनेछन् । यो २१ दिने निक्षेप संकलन उपकरणको माघ ६ गते साँवा तथा ब्याज भुक्तानी गरिने राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।
१८औँ वार्षिकोत्सवको अवसरमा ग्लोबल आइएमई बैंकले दियो ३५ जना छात्रालाई छात्रवृत्ति
काठमाडौं । ग्लोबल आइएमई बैंकले १८औँ वार्षिकोत्सवको अवसरमा संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्व अन्तर्गत ग्लोबल आइएमई छात्रालाई छात्रवृत्ति कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिएको छ । बैंक पौष १८ गते विहिबारदेखी आफ्नो स्थापनाको १८औं वर्ष पुरा गरी १९ औं वर्षमा प्रवेश गर्दैछ । ग्लोबल आइएमई छात्रालाई छात्रवृत्ति कार्यक्रम अन्तर्गत बैंकले विभिन्न सामुदायिक तथा सरकारी विद्यालयबाट कक्षा ६ उत्तीर्ण गरी कक्षा ७ मा प्रवेश गरेका विपन्नवर्गका ३५ जना जेहेन्दार छात्राहरुलाई छात्रवृत्ति प्रदान गरेको छ । यी छात्राहरुलाई कक्षा १२ सम्मको अध्ययनका लागि बैंकले हरेक वर्ष छात्रवृत्ति प्रदान गर्नेछ । यस कार्यक्रम अन्तगर्त बैंकले प्रत्येक प्रदेशबाट ५ जना जेहेन्दार छात्राहरु छनौट गरी जम्मा ३५ जना छात्रालाई वर्षको १२ हजार रुपैयाँको दरले छात्रवृत्ति प्रदान गर्नेछ । यो कार्यक्रम अन्तर्गत बैंकले अहिलेसम्म १४० जनालाई उक्त छात्रवृत्ति ब्यवस्था गरी छात्राहरुको शैक्षिक गुणस्तरमा योगदान गरिरहेको छ । समाजको विकासमा शिक्षाको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको र महिला शिक्षित भएमा समाजको चेतनास्तर अभिवृद्धि हुनुका साथै महिलाहरु आर्थिक रुपमा सबल हुन समेत मद्दत पुग्ने हुनाले यो कार्यक्रम गरिएको बैंकले जनाएको छ । यस कार्यक्रमबाट आर्थिक समस्याका कारण बीचमै विद्यालय छाड्न बाध्य छात्राहरुलाई न्यूनतम् विद्यालय शिक्षा पूरा गर्न सहयोग पुग्ने बैंकको विश्वास छ । बैंकले संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्व अन्तर्गत यस्ता किसिमका विभिन्न सामाजिक कार्यक्रमहरुलाई निरन्तरता दिँदै आएको छ । बैंकले संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्वलाई मध्यनजर गरी यस्ता समाजपयोगी कार्यहरुमार्फत आम जनमानसलाई प्रत्यक्षरुपमा लावान्भित गर्दै आएको छ । ग्लोबल आइएमई बैंक ग्लोबल फाइनान्सको बेष्ट बैंक अवार्ड २०२४ तथा युरो मनी अर्वाड फर एक्सलेन्स २०२४ अन्तर्गतका दुई विधाबाट नेपालको सर्वश्रेष्ठ बैंकको रुपमा सम्मानित बैंक होे । साथै, ग्लोबल आइएमई बैंक विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय संघ-संस्थाहरुबाट फरकफरक विधामा सम्मानित भएको छ । ग्लोबल आइएमई बैंक मुलुकको सतहत्तरै जिल्लामा शाखा सञ्जाल रहेको निजी क्षेत्रको पहिलो वाणिज्य बैंक हो । बैंकको ३५४ शाखा कार्यालय, ३८४ एटिएम, २३७ शाखा रहित बैंकिङ्ग सेवा, ६८ एक्सटेन्सन तथा राजश्व संकलन काउन्टर तथा ३ वटा बैदेशिक प्रतिनिधि कार्यालय समेत गरी १ हजार १०० भन्दा बढि सेवा केन्द्रबाट आफ्ना ग्राहकलाई उत्कृष्ट सेवा प्रदान गर्दै आइरहेको छ । बैंकले नेपाली नागरिकहरूलाई बैंकिङ सेवाहरू प्रदान गर्नुका अतिरिक्त विश्वका विभिन्न देशहरूबाट रेमिट्यान्स सेवा पनि दिँदै आएको छ । बैंकले संयुक्त राज्य अमेरिका, संयुक्त अधिराज्य, क्यानडा, अस्ट्रेलिया, मलेशिया, दक्षिण कोरिया, जापान, साउदी अरब, कतार, यूएई, बहराइन, कुवेत, भारत, जोर्डन लगायत अन्य देशहरूबाट रेमिट्यान्स भित्र्याउने काम गर्दै आएको छ ।
होटलमा नयाँ संरचना थपिँदा बैंकहरूको लगानी २ खर्ब ८ अर्ब
काठमाडौं । पछिल्लो समय होटल तथा पर्यटन क्षेत्र तंग्रिँदैछ । विभिन्न समस्याबाट थला परेको होटल तथा पर्यटन क्षेत्र पछिल्लो समय अवस्था सामान्य बनेपछि यस क्षेत्रमा गतिविधि बढ्न थालेको देखिन्छ । जसको पुष्टि बैंकहरूले पर्यटन क्षेत्रमा बढाएको ऋण लगानीले पनि गर्छ । देशभर ठूला होटल खुल्नेक्रम जारी छ । जसकारण पनि बैंकहरूको लगानी यस क्षेत्रमा बढेको जानकारहरू बताउँछन् । पछिल्लो तथ्याङ्कअनुसार बैंकहरूले होटल तथा पर्यटन क्षेत्रमा २ खर्ब बढी लगानी गरेका छन् । पर्यटन क्षेत्रसँग सम्बन्धित होटल, माउन्टेनिङ, ट्रेकिङ, रिसोर्ट र्याफ्टिङ र क्याम्पिङ लगायतमा बैंकहरूले कर्जा लगानी गरेका हुन् । राष्ट्र बैंकको तथ्याङ्कअनुसार कात्तिकसम्म बैंकहरूले २ खर्ब ७ अर्ब ७३ करोड रुपैयाँ कर्जा पर्यटन क्षेत्रमा लगानी गरेका छन् । गत वर्षको कात्तिकमा बैंकहरूले १ खर्ब ९० अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ होटल तथा पर्यटनमा लगानी गरेका थिए । गत वर्षको तुलनामा बैंकहरूले चालु आवको ५ महिनामा ८.९४ प्रतिशत अर्थात् १७ अर्ब ६ करोड १७ लाख रुपैयाँ होटल तथा पर्यटनमा कर्जा बढाएका हुन्। यस अवधिमा कृषि विकास बैंकले होटल तथा पर्यटन क्षेत्रमा आक्रामक रूपमा कर्जा वृद्धि गरेको छ । गत कात्तिकसम्म बैंकले ३१.१३ प्रतिशत अर्थात् १ अर्ब ४६ करोड ५८ लाख रुपैयाँ बढाएर ६ अर्ब १७ करोड ३३ लाख रुपैयाँ पर्यटन क्षेत्रमा लगानी गरेको छ । जबकि गत वर्षको सोही अवधिमा बैंकले ४ अर्ब ७० करोड ७५ लाख रुपैयाँ कर्जा लगानी गरेको थियो । प्रभु बैंकको २५.८० प्रतिशत २१ अर्ब ८६ करोड रुपैयाँ, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको २४.५९ प्रतिशत १६ अर्ब १९ करोड रुपैयाँ, ग्लोबल आइएमई बैंकको १७.०७ प्रतिशत १८ अर्ब २९ करोड रुपैयाँ, एनएमबि बैंकको १४.९० प्रतिशत ८ अर्ब ४० करोड रुपैयाँ, एभरेष्ट बैंकको १४.८६ प्रतिशत ४ अर्ब २२ करोड रुपैयाँ होटल तथा पर्यटन क्षेत्रमा लगानी गरेका छन् । सानिमा बैंकको १३.१९ प्रतिशत ५ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँ, लक्ष्मी सनराइज बैंकको १२.८५ प्रतिशत १० अर्ब ९४ करोड रुपैयाँ, प्राइम बैंकको १२.६१ प्रतिशत १७ अर्ब ७२ करोड रुपैयाँ, नेपाल बैंकको १२.२० प्रतिशत ९ खर्ब ११ करोड रुपैयाँ, सिद्धार्थ बैंकको ७.४६ प्रतिशत ७ अर्ब ८६ करोड रुपैयाँ कर्जा लगानी गरेका छन् । नेपाल एसबीआई बैंकको ४.५९ प्रतिशत ६ अर्ब ९६ करोड रुपैयाँ, नबिल बैंकको ३.४८ प्रतिशत १० अर्ब ९३ करोड रुपैयाँ, माछापुच्छ्रे बैंकको १.९२ प्रतिशत ४ अर्ब ७८ करोड रुपैयाँ, हिमालयन बैंकको १.४९ प्रतिशत ११ अर्ब ५२ करोड रुपैयाँ कर्जा पर्यटनमा लगानी गरेका छन् । तर, समीक्षा अवधिमा एनआईसी एशिया बैंक, कुमारी बैंक, स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड बैंक, सिटिजन्स बैंक र नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैंकले भने पर्यटन क्षेत्रमा जाने कर्जा घटाएका छन् । एनआईसी एशियाको १४.१४ प्रतिशत ५ अर्ब ७९ करोड रुपैयाँ, कुमारीको १०.६६ प्रतिशत घटेर १२ अर्ब ९५ करोड रुपैयाँ, स्ट्याण्डर्ड चार्टर्डको ४.१२ प्रतिशत घटेर १ अर्ब २५ करोड रुपैयाँ, सिटिजन्सको २.३८ प्रतिशत घटेर २ अर्ब ७९ करोड रुपैयाँ, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगाको ०.६८ प्रतिशत घटेर २३ अर्ब ९७ करोड रुपैयाँ होटल तथा पर्यटन क्षेत्रमा कर्जा लगानी गरेका छन् । कृषि विकास बैंकका नायब महाप्रबन्धक (डीजीएम) डा.बाबुकाजी थापा लगानीका क्षेत्र संकुचित भइरहेका बेला होटल तथा पर्यटन क्षेत्रमा आशा जगाएको हुँदा बैंकहरू लगानी गरिरहेको बताउँछन् । पछिल्लो समय नयाँ होटल तथा पर्यटकीय संरचना निर्माण भएकाले बैंकको लगानी बढेको उनको भनाइ छ । ‘लगानीका क्षेत्र संकुचित हुँदै गए । अब केमा माग्न आउँछन्, अनि केमा छ त्यसैमा कर्जा दिने हो । होटल व्यवसाय, पर्यटकको आगामनले राम्रो भएको देखिन्छ । त्यसैले हाम्रो बैंकले पनि होटल पर्यटनमा आक्रामक भएर लगानी गरेकै हो,’ उनले भने, ‘हालै एउटा पाँचतारे होटलमा एक अर्ब रुपैयाँ कर्जा दियौं । हिल्टन होटलदेखि पोखराका राम्रा राम्रा होटलमा कर्जा दिइरहेका छौं ।’ डीजीएम थापाका अनुसार सुरक्षित पनि भएकाले होटल तथा पर्यटन क्षेत्र लगानी बढाएको हो । लगानीको मुख्य क्षेत्र पर्यटन, जलविद्युत, कृषि, जडिबुटी नै हुन् । कच्चा पदार्थ, जनशक्ति, मेसिनरी सबै आयात गरेर उद्योग सञ्चालन गर्नुभन्दा यी क्षेत्रमा लगानी गर्दा देशका लागि पनि फाइदा हुने उनले बताए । ‘हामीले नयाँ होटलमा लगानी गरेका हौं, कुनै होटल सञ्चालनमा आइसके भने कुनै नयाँ वर्षमा सञ्चालनमा आउँदैछन्, कुनै होटल निर्माण भइरहेका छन्, पुराना होटलमा नियमित लगानी भइरहन्छ,’ उनले भने । राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकका उपकार्यकारी अधिकृत (डीईओ) पवन रेग्मी पर्यटनसँग सम्बन्धित गतिविधि बढेका कारण बैंकहरूको कर्जा बढेको बताउँछन् । होटल व्यवसायमा नयाँ संरचना थपिएकाले पनि कर्जा बढेको हुन सक्ने उनको भनाइ छ । ‘एयरलाइन्स, होटल, ट्रेकिङ व्यवसाय, ट्राभल्स एजेन्सी पनि पर्यटन क्षेत्रभित्र पर्छन्, कोरोना समयमा पर्यटन व्यवसाय ठप्प थियो । त्यसपछिका वर्षमा विस्तारै पिकअप लिन थाल्यो, पछिल्लो समय पर्यटकहरूको संख्यामा पनि वृद्धि भएपछि लगानी गर्न व्यवसायीहरू पनि उत्साहित छन्, बैंकहरू पनि लगानी गर्न तयार भए,’ उनले भने, ‘विशेषगरी होटल व्यवसायमा नयाँ संरचनाहरू थपिएका छन् । केही थपिने क्रममा छन् ।’ डीईओ रेग्मीका अनुसार पछिल्लो समय बैंकहरूसँग पर्याप्त तरलता रहेकाले कर्जा लगानी बढाइरहेका छन् । ब्याजदर पनि कम रहेकाले व्यवसायीहरूको मनोबल अझै बढाउनुपर्ने उनको भनाइ छ । ‘पर्याप्त तरलता भएको समयमा पनि कर्जा लगानी गर्न सकेनन् भने माग पनि कम छ भनेर सन्देश जान्छ, कर्जाको ब्याजदर पनि घटेको छ,’ उनले भने, ‘अझै व्यवसायीहरूको मनोबल बढाउनुपर्ने छ, कोरोना अगाडि मनोबल टुटेको छ । अहिले पनि धेरै उद्योगहरू ५० प्रतिशतको हाराहारीमा चलेका छन् । अब विस्तारै बढ्दै जान्छ ।’
