एलसी खोलेका सवारी साधनको दर्ता खुल्यो
काठमाडौं । यातायात व्यवस्था विभागले सार्वजनिक सवारी साधनको दर्तामा लगाएको रोकलाई आंशिक रूपमा खुकुलो बनाएको छ । विभागले गत जेठ ७ गतेदेखि अनिश्चितकालका लागि सबै किसिमका सार्वजनिक सवारीको दर्ता रोकेकोमा सोमबार (असार ८ गते) देशका सातै प्रदेश र स्थानीय तहहरूलाई परिपत्र गर्दै दुईवटा शर्त पूरा गरेका सवारीको दर्ता खुला गरिएको जानकारी गराएको हो । नयाँ व्यवस्थाअनुसार २०८३ जेठ ८ गतेभन्दा अघि नै प्रतितपत्र (एलसी) खोलिसकी प्रक्रिया अघि बढिसकेका र नेपाल भित्रिसकेका सार्वजनिक सवारी साधनहरूको आवश्यक कागजात हेरी दर्ता गर्न कुनै बाधा पर्ने छैन । तर, जेठ ८ गतेपछि एलसी खोलेका नयाँ सार्वजनिक सवारी साधनहरूको हकमा भने दर्ता रोक्का नै रहने र अर्को सूचना जारी नभएसम्म यो निर्णय यथावत रहने विभागले स्पष्ट पारेको छ । केन्द्र सरकारको यो निर्देशन आउनु अगावै बागमती प्रदेश सरकारले संवैधानिक अधिकार प्रयोग गर्दै जेठ तेस्रो सातादेखि नै सार्वजनिक सवारीको दर्ता खुला गरिसकेको थियो भने अन्य प्रदेशहरूले हालसम्म यसबारे निर्णय गरिसकेका थिएनन् । संवैधानिक व्यवस्था अनुसार सवारी दर्ता र कर निर्धारण जस्ता सार्वजनिक यातायात सम्बन्धी सम्पूर्ण कार्यहरू प्रदेशको एकल अधिकार क्षेत्र भित्र पर्दछन् । विभागले सवारी तथा यातायात व्यवस्था ऐन, २०४९ को दफा २४ को उपदफा (३) बमोजिम वायु प्रदूषण, सवारीको चाप र ट्राफिक जाम बढेर आवागमनमा कठिनाइ उत्पन्न भएको भन्दै सार्वजनिक हितका लागि दर्ता रोक्ने निर्णय लिएको थियो । यस्तै, विभागका निर्देशक मणिराम भुसालले सबै सार्वजनिक सवारी साधनको दर्ता पूर्ण रूपमा नखुलेको प्रष्ट पारेका छन् । उनका अनुसार जेठ ७/८ गतेको सूचनाभन्दा अगाडि नै एलसी खोलेर नेपाल आउने प्रक्रियामा रहेका पुराना गाडीहरूलाई मात्र देशभरका प्रदेश यातायात कार्यालयहरू मार्फत दर्ता गर्न दिने निर्णय भएको हो । उनले विकासन्युजसँग भने, ‘नयाँ गाडीहरूको हकमा भने अहिले नै कुनै निर्णय भइसकेको छैन ।’ निर्देशक भुसालले नयाँ दर्ता कहिलेबाट खुला गर्ने भन्ने विषयमा पूर्वाधार विकास मन्त्रालयमा आवश्यक छलफल र गृहकार्य चलिरहेको जानकारी दिए । उनले उपयुक्त समय आएपछि मन्त्रालयको निर्णय अनुरूप मात्र अर्को सूचना जारी गरिने बताए । त्यतिन्जेलसम्मका लागि यही आंशिक खुलाकै नियम लागू रहने उनको भनाइ छ ।
३० अर्बका कार आयात, २५ अर्बभन्दा बढी राजस्व
काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को ११ महिना अर्थात् साउन देखि जेठसम्ममा नेपालमा कुल १५ हजार ४६६ युनिट कार, जीप र भ्यान आयात भएको छ । भन्सार विभागका अनुसार यस वर्ष पेट्रोलियम र विद्युतीय (ईभी) दुवै गरी समग्र कार आयातमा गत वर्षको तुलनामा साढे १० प्रतिशत (१ हजार ७८६) युनिटले गिरावट आएको हो । गत वर्षको जेठ मसान्तसम्म कुल १७ हजार २७२ युनिट सवारी साधन भित्रिएका थिए । चालु आवको ११ महिनामा कुल ३० अर्ब ७ करोड रुपैयाँ बराबरको कार आयात हुँदा सरकारले २५ अर्ब ४४ करोड रुपैयाँ राजस्व संकलन गरेको छ । जबकि गत वर्ष सोही अवधिमा ३५ अर्ब ९० करोड रुपैयाँ बराबरका सवारीसाधन आयात भएका थिए। विगतका वर्षहरूमा ईभीको दबदबा रहे पनि चालु आवको ११ महिनामा विद्युतीय कार आयातमा १९.२७ प्रतिशतले गिरावट आएको छ । गत वर्ष यस अवधिमा १३ हजार ४९२ युनिट ईभी कार भित्रिएकोमा चालु वर्ष घटेर १० हजार ८९२ युनिटमा सीमित भएको छ । चालु आवमा कुल २५ अर्ब ६८ करोड रुपैयाँ बराबरका ईभी भित्रिएका छन् । जसबाट सरकारले १५ अर्ब ५३ करोड रुपैयाँ राजस्व पाएको छ । विगतका वर्षहरूमा बजेट अगाडि वैदेशिक मुद्रा र नीतिगत परिवर्तनको डरले ठूलो संख्यामा गाडी आयात हुने गरे पनि यसपालि त्यसो नहुँदा समग्र तथ्यांक घटेको हो । यद्यपि, जेठ महिनामा मात्रै २ हजार युनिट ईभी आयात भएका छन् । व्यवसायीहरूका अनुसार गत वर्ष जेठमा भित्रिएका ३ हजारभन्दा बढी ईभीहरू अझै पूर्ण रूपमा बिक्री भइसकेका छैनन् । क्षमताका आधारमा चालु आवमा ५० किलोवाटसम्मका ३ हजार ६८० युनिट, ५१ देखि १०० किलोवाटसम्मका ६ हजार ३५७ युनिट, १०१ देखि २०० किलोवाटसम्मका ७९८ युनिट र २०१ किलोवाट माथिका १० युनिट ईभी भित्रिएका छन् भने ५० किलोवाटसम्मका दुई युनिट अनएसेम्बल विद्युतीय कार आयात भएका छन् । यसैगरी, चालु वर्षमा ईभीको आयात सुस्ताउँदा पेट्रोल कार (आइस) को मागमा भने उत्साहजनक सुधार देखिएको छ । ११ महिनाको अवधिमा पेट्रोल कारको आयात २१.६२ प्रतिशतले बढेर ४ हजार ५७४ युनिट पुगेको छ । जुन गत वर्ष सोही अवधिमा ३ हजार ७६१ युनिट मात्र थियो । बजारमा पेट्रोल गाडीको माग बढे पनि पछिल्लो समय इरान युद्धका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य अचाक्ली बढेपछि पेट्रोल कार आयातको गति केही सुस्ताएको छ । नेपालको पेट्रोल कार बजारमा हुन्डाईको वर्चस्व देखिएको छ । आयात भएका कुल पेट्रोल कारमध्ये २ हजार ९६ युनिट अनएसेम्बल (खुला पार्टपूर्जा) रहेका छन् ।
याडियाको नयाँ इलेक्ट्रिक बाइक ‘कीनेस’ नेपाली बजारमा, सुरुवाती मूल्य ६ लाख ६० हजार
काठमाडौं । नेपाली बजारमा विद्युतीय सवारी साधनको माग बढ्दै गएका बेला याडियाले आफ्नो नयाँ इलेक्ट्रिक बाइक कीनेस सार्वजनिक गरेको छ । बजारमा इलेक्ट्रिक स्कुटरहरूको उपस्थिति बाक्लो भए पनि बाइक खोज्ने ग्राहकहरूको मागलाई सम्बोधन गर्न कम्पनीले यो नयाँ मोडल भित्र्याएको जनाएको छ । विशेष गरी युवा पुस्ता र थ्रिल चाहने राइडरहरूलाई लक्षित गरिएको कम्पनीको भनाइ छ । बाइकको सुरुवाती बजार मूल्य ६ लाख ६० हजार रुपैयाँ तोकिएको छ । उत्कृष्ट डिजाइन र ग्लोबल क्वालिटीका कारण यो बाइक बजारमा उपलब्ध अन्य बाइकहरू भन्दा फरक रहेको कम्पनीले दाबी गरेको छ । प्राविधिक विशेषताका हिसाबले याडिया कीनेसमा ११ किलोवाटको शक्तिशाली मिड-ड्राइभ मोटर र डुअल एनएमसी ब्याट्री जडान गरिएको छ । यसमा रहेको एडभान्स्ड बीएमएस सिस्टमसहितको डुअल ब्याट्रीले पावर राइडिङ गर्दा पनि ब्याट्री छिटो ड्रेनेज (कम) हुन दिँदैन । कम्पनीका अनुसार बाइकको सुरक्षालाई उच्च प्राथमिकतामा राख्दै यसमा ४० भन्दा बढी सुरक्षा फिचर्सहरू र विभिन्न स्मार्ट प्रविधिहरू समावेश गरिएको छ । नेपाली सडकको अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै यसमा अपसाइड डाउन सस्पेन्सन दिइएको छ । जसले अफरोडिङ र बाइक ह्यान्डलिङलाई निकै सजिलो, आरामदायी र स्मुथ बनाउँछ । कम्पनीका जनरल म्यानेजर सुरेन्द्र शाहीका अनुसार यो बाइक विशेष गरी काठमाडौं उपत्यकाका लागि निकै उपयुक्त छ । यो बाइक धेरै लामो दुरीका लागि भन्दा पनि बढी पावर, पर्फर्मेन्स र युनिकनेस खोज्ने चालकहरूका लागि तयार पारिएको म्यानेजर शाहीले बताए । कम्पनीले भविष्यमा २०० देखि ३०० किलोमिटर सम्मको रेन्ज दिने अन्य मोडलहरू पनि नेपाली बजारमा ल्याउने योजना बनाएको छ । ग्राहकको विश्वास र ढुक्कताका लागि कम्पनीले यस बाइकको ब्याट्रीमा २ वर्ष वा ३० हजार किलोमिटर र मोटरमा २ वर्ष वा २० हजार किलोमिटर सम्मको वारेन्टी समेत उपलब्ध गराएको छ ।
