दुई तिहाई बहुमतको ६ महिने अर्थतन्त्रः ढुकुटीमा १७८ अर्ब, ३० प्रतिशत बढ्यो रेमिटेन्स
काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले चालु आर्थिक वर्षको पुस मसान्तसम्मको आर्थिक तथा वित्तिय स्थिति सार्वजनकि गरेको छ । केन्द्रिय बैंकले सार्वजनिक गरेको विवरण अनुसार सरकारको ढुकुटीमा १७८ अर्ब ७५ करोड रुपैंयाँ रहेको छ । सोमध्ये स्थानीय तहको खातामा ४९ अर्व २० करोड नगद मौज्दात रहेको छ । रेमिटेन्स बढ्यो ६ महिनामा रेमिटेन्स ३०.२ प्रतिशतले बढेर ४४३ अर्ब ३६ करोड पुगेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा उल्टै ०.५ प्रतिशतले घटेको थियो । अमेरिकी डलरमा विप्रेषण आप्रवाह १७.६ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । अघिल्लो वर्ष यस्तो आप्रवाह ३.८ प्रतिशतले बढेको थियो । समीक्षा अवधिमा खुद ट्रान्सफर आय २८.७ प्रतिशतले वृद्धि भई रु.५०५ अर्ब ४३ करोड पुगेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो आय १.८ प्रतिशतले घटेको थियो । वैदेशिक व्यापार आर्थिक वर्ष २०७५/७६ को ६ महिनामा व्यापार घाटा ३२.१ प्रतिशतले बढेर ६७८ अर्ब ५३ करोड पुगेको छ । कुल वस्तु निर्यात १०.३ प्रतिशतले वृद्धि भएर ४५ अर्ब ४१ करोड पुगेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो निर्यात १३.५ प्रतिशतले वृद्धि भएको थियो । कुल वस्तु आयात ३०.५ प्रतिशतले बढेर ७२३ अर्ब ९४ करोड पुगेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो आयात १९.४ प्रतिशतले बढेको थियो । ६ महिनामा निर्यात–आयात अनुपात ६.३ प्रतिशत कायम भएको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा सो अनुपात ७.४ प्रतिशत रहेको थियो । सरकारी खर्च कुल सरकारी खर्च ३३९ अर्ब २९ करोड पुगेकोछ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो खर्च ३६४ अर्ब ९५ करोड रहेको थियो । समीक्षा अवधिमा सरकारको कुल राजस्व सङ्कलन २४.२ प्रतिशतले वृद्धि भई ४११ अर्ब ४३ करोड पुगेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो राजस्व १९.३ प्रतिशतले वृद्धि भई ३३१ अर्ब २१ करोड पुगेको थियो । कर्जा लगानी ६ महिनामा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको निक्षेप ७.७ प्रतिशतले बढेको छ । २०७४ पुसमा त्यस्तो निक्षेप ६.९ प्रतिशतले बढेको थियो । वार्षिक बिन्दुगत आधारमा २०७५ पुस मसान्तमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको निक्षेप २०.२ प्रतिशतले बढेको छ । २०७५ पुस मसान्तमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुको कुल निक्षेपमा चल्ती, बचत र मुद्दतीको अंश क्रमशः ८.६ प्रतिशत, ३३.३ प्रतिशत र ४७.९ प्रतिशत रहेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही महिनामा यस्तो अंश क्रमशः ८.४ प्रतिशत, ३६.४ प्रतिशत र ४२.८ प्रतिशत रहेको थियो । २०७५ पुस मसान्तमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुको कुल निक्षेपमा संस्थागत निक्षेपको अंश ४५.१ प्रतिशत रहेको छ । २०७४ पुस मसान्तमा यस्तो निक्षेपको अंश ४४.३ प्रतिशत रहेको थियो । बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुबाट निजी क्षेत्रमा प्रवाहित कर्जा १२.७ प्रतिशतले बढेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो कर्जा ११.९ प्रतिशतले बढेको थियो । वार्षिक बिन्दुगत आधारमा २०७५ पुस मसान्तमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुबाट निजी क्षेत्रतर्पm प्रवाहित कर्जा २३.४ प्रतिशतले बढेको छ । २०७५ पुस मसान्तमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुको लगानीमा रहिरहेको कर्जामध्ये ६३.१ प्रतिशत कर्जा घर जग्गाको धितोमा र १४.५ प्रतिशत कर्जा चालू सम्पत्ति (कृषि तथा गैर–कृषिजन्य वस्तु) को धितोमा प्रवाह भएको छ । २०७४ पुस मसान्तमा यस्तो धितोमा प्रवाहित कर्जाको अनुपात क्रमशः ६१.३ प्रतिशत र १४.५ प्रतिशत रहेको थियो । बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुबाट प्रवाहित आवधिक कर्जा १५.५ प्रतिशतले, ओभरड्राफ्ट कर्जा १०.१ प्रतिशतले, ट्रष्ट रिसिट (आयात) कर्जा १३.१ प्रतिशतले, डिमान्ड तथा चालु पूँजी कर्जा १८.७ प्रतिशतले, रियल स्टेट कर्जा (व्यक्तिगत आवासीय घर कर्जा समेत) ६.२ प्रतिशतले, मार्जिन प्रकृति कर्जा २.१ प्रतिशतले तथा हायर पर्चेज कर्जा ६.८ प्रतिशतले बढेको छ ।
राजश्व चुहावटमा संलग्न ८ जना विरुद्ध आरोपपत्र दायर, जनही ७ करोड बिगो माग दाबी
काठमाडौँ । अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले आपसी मिलेमतोमा भन्सार प्रज्ञापनपत्रमा मालवस्तुको गलत घोषणा गरी राजश्व चुहावट गर्ने कार्यमा संलग्न रहेको आरोपमा आठ जना विरुद्ध आज विशेष अदालतमा आरोपत्र दायर गरेको छ । रसुवा भन्सार कार्यालय टिमुरेमा कार्यरत भन्सार अधिकृत पवित्रकुमार खड्का, सोही कार्यालयका नायब सुब्बा धिरजकुमार थापा, मितेरी इन्टरनेशनल ट्रेडर्सका प्रोपाइटर सुमन श्रेष्ठ र रञ्जन त्रिपाठी, लाङटाङ ट्रेड कन्सर्नका प्रोपाइटर तथा सवारीधनी धनबहादुर तामाङ, नेपाल बङ्गलादेश बैंकले गाडी नामसारी गर्न पत्राचार गर्ने आकाश श्रेष्ठ, गाडी जिम्मा लिएका व्यक्ति निरञ्जन त्रिपाठी र गाडी चालक डम्बरबहादुर श्रेष्ठविरुद्ध आरोपपत्र दायर गरेको हो । उनीहरुविरुद्ध जनही सात करोड ५९ लाख ६३ हजार १९० रुपैयाँ १२ पैसा बिगो माग दाबी गरिएको छ । भन्सार अधिकृतको मिलेमतोमा उनीहरुले थाइल्याण्डमा निर्मित दुई हजार १६० जोडी महिलाले लगाउने जुत्ताको उत्पत्ति मुलुक चीन देखाई उत्पत्तिको मुलुक फरक पारी गलत घोषणा गरिएकामा रसुवा भन्सार कार्यालयबाट जरिवाना नगरी छाडिएको अनुसन्धानका क्रममा पाइएको अख्तियारले जनाएको छ । त्यस्तै, आयोगले अदालतमा विचाराधीन मुद्दा मिलाइदिने भन्दै सेवाग्राहीसँग पाँच लाख घुस लिएको आरोपमा जिल्ला अदालत बबरमहलका फाँट नं २६ मा कार्यरत नायब सुब्बा भोलानाथ चालिसेविरुद्ध समेत विशेष अदालतमा आरोपपत्र दायर गरेको छ । आयोगले भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ अनुसार कसुर गरेको पुष्टि भएका निज चालिसेसँग पाँच लाख बिगो जरिवाना र कैद सजया मागदाबी लिई आरोपपत्र दायर गरेको हो । काठमाडौँ जिल्ला अदालतका न्यायाधीश बाबुकाजी बानियाँको इजलासमा विचाराधीन रहेको सवारी ज्यान मुद्दाका प्रतिवादीलाई सजाय कम गराइदिने भन्दै निज नासु चालिसेले सेवाग्राहीसँग घुस मागेका आयोगले जनाएको छ । आयोगले न्यायाधीश बानियाँको सल्लाह र सहमतिमा घुस लिएको नासु चालिसेले बयान दिएकाले अनुसन्धानका सिलसिलामा प्राप्त प्रमाणसहित न्यायाधीशको हकमा अनुसन्धान गर्न न्याय परिषद्मा लेखी पठाइएको प्रवक्ता रामेश्वर दङ्गालले जानकारी दिए । रासस
‘प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रम’ घोषणा, रोजगार दिन नसके भत्ता
काठमाडौँ । सङ्घ, प्रदेश र स्थानीयतहबीचको सहकार्य एवं समन्वयमा सरकारी, निजी र सहकारी क्षेत्रसमेतको सहभागितामा आन्तरिक रोजगारीका अवसर सिर्जना गरी बेरोजगारीको अन्त्य गर्ने उद्देश्यका साथ सरकारले आजदेखि ‘प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रम’ कार्यान्वयनमा ल्याएको छ । नेपालको संविधानको धारा ३३ मा उल्लेखित रोजगारीको हकलाई कार्यान्वयन गर्न बनेको रोजगारीको हकसम्बन्धीको ऐन, २०७५ बमोजिम प्रत्येक नागरिकलाई न्यूनतम रोजागारीको अवसर सिर्जना गर्न सरकारले सो कार्यक्रम कार्यान्वयनमा ल्याएको हो । आगामी पाँच वर्षभित्र बाध्यकारी वैदेशिक रोजगारीलाई निरुत्साहन गर्ने नीतिअनुरुप आन्तरिक रोजगारीको क्षेत्र र दायरालाई विकास एवं विस्तार, श्रमको सम्मान गर्ने वातावरणको सिर्जना गर्दै राष्ट्रिय समृद्धिमा योगदान गर्ने कार्यक्रमको लक्ष्य छ । कार्यक्रमअन्तर्गत बेरोजगार युवालाई न्यूनतम १०० दिनको रोजगारी प्रदान गरिनेछ । परिवारको कुनै पनि सदस्यले न्यूनतम रोजगारी प्राप्त गर्न नसकेको अवस्थामा त्यस्तो परिवारलाई १०० दिनको न्यूनतम पारिश्रमिकको ५० प्रतिशत बराबरको रकम निर्वाह भत्ताका रुपमा प्रदान गरी सामाजिक सुरक्षाको व्यवस्था गरिने छ । कार्यक्रमको शुभारम्भ गर्दै प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले वर्तमान सरकार सुस्पष्ट नीति र नयाँ सङ्कल्पका साथ अघि बढेको बताउनुभयो । बेरोजगारी र गरीबी नेपालको प्रमुख समस्या भएको सरकार त्यसलाई रुपान्तरण गर्न क्रियाशील रहेको बताउँदै उनले भने, “हामी नेपालको पहिचान बदल्न चाहन्छौँ, नेपाल गरीब होइन, समृद्ध देश हो, अनपढको होइन, विद्वान्को देश हो, अल्पविकसित होइन विकसित देश हो ।” प्रधानमन्त्रीले नेपाललाई विश्वकै सुसम्पन्न, नैतिकवान्, समृद्ध र सुशान्त देश बनाउन सरकारले विभिन्न प्रयासस्वरुप जीवन बीमा, सामाजिक सुरक्षा योजनाको कार्यान्वयन, प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण कार्यक्रम अघि बढाएको बताए । जनताले स्पष्ट म्यान्डेट बोकेको बहुमतको सरकार गठन भएको वर्ष दिन पुग्नै लागेको स्मरण गर्दै प्रधानमन्त्री ओलीले वर्तमान सरकार पाँच वर्ष आरामसँग चल्ने बताए । मुलुकको यात्रा सुशासन, समृद्धि र विकासतर्फ अघि बढेको घोषणा गर्दै उनले भने, “वर्तमान सरकार गठन भएको एक वर्षको अवधिलाई आधार वर्षका रुपमा मानिएको छ । यस वर्ष कानून तथा संरचनाको निर्माण सम्पन्न गरिएको छ । निर्मित संरचना सुस्पष्ट नीति र बहुमतको ‘भिजन’सहितको सरकारले दिनैपिच्छे नयाँ नयाँ काम गरिहेको छ । अब देश विकासमा कुनै ढिलासुस्ती हुँदैन ।” उनले प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रमको शुभारम्भ भएको दिनका अवसर पारेर आगामी वर्षदेखि फागुन १ गतेलाई ‘रोजगारी दिवस’का रुपमा मनाइने उद्घोषसमेत गरे । नेपालले आन्तरिक मामिलामा देखिएका समस्यालाई आफैँले हल गर्ने प्रष्ट्याउँदै प्रधानमन्त्री ओलीले भने, “नेपाल आफ्नो सार्वभौमसत्ता र स्वाधीनतालाई अत्यन्त माया गर्दछ । शाब्दिक माया होइन व्यवहारमै माया गर्दछ । स्वाधिनतापूर्वक स्वतन्त्र ढङ्गबाट आफ्ना आन्तरिक मामिलामा अन्तर्राष्ट्रिय सवालमा आफ्ना स्वतन्त्र दृष्टिकोण राख्छ ।” नेपाल सार्वभौमसत्ता सम्पन्न देश भएको उल्लेख गर्दै उनले लोकतन्त्र सधैँ जनताप्रति उत्तरदायी छ भने । उनले भने, “अब कोही नेपाली भोकै बस्नुपर्दैन, भोकै मर्नु पर्दैन, जाडोले कठ्याङ्ग्रिएर मर्नु पर्दैन । सरकारले जनतालाई राहत दिन अभियान सञ्चालन गरेको छ ।” राष्ट्र निर्माणलाई अल्मल्याउने कोशिस भए पनि त्यस्ता हर्कत कुनै हालतमा सफल नहुने दाबी गर्दै नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)का अध्यक्षसमेत रहेका ओलीले पार्टीभित्र समस्या पैदा गर्ने प्रयास नगर्न सचेत गराए । नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा खलल पु¥याउने प्रयास भइरहेकातर्फ सरकार सचेत रहेको जानकारी दिँदै प्रधानमन्त्री ओलीले ती प्रयास कुनै काम लाग्ने छैनन् भने । उनले भने, “नेपाल सुस्पष्ट विदेश नीति, परराष्ट्र सम्बन्धका उपयुक्त आधारका साथ खुलस्त र पारदर्शी ढङ्गबाट अन्तर्राष्ट्रिय मञ्च र क्षेत्रीय सम्बन्धमा व्यवहार गरिरहेको छ । यसमा कुनै द्विविधा राख्नु जरुरी छैन ।” नेपालले कसैका विरुद्ध, छिमेकी तथा मित्रका विरुद्ध कुनै कार्ड प्रयोग गर्ने छैन भन्दै प्रधानमन्त्री ओलीले समकालीन विश्वमा नेपालको कुनै शत्रु नरहेको टिपप्णी गरे । उनले भने, “दुनियाँमा नेपालको कोही शत्रु छैन, सबै मित्रैमित्र छन्, हामी विश्व शान्तिको पक्षमा छौँ ।” सबै राष्ट्र स्वतन्त्र र सार्वभौम सत्ता सम्पन्न भएको स्पष्ट पार्दै प्रधानमन्त्रीले कुनै समस्या भए त्यहीँको जनताले आफैँ ती समस्याको स्वतन्त्रतापूर्वक समाधान गर्नुपर्छ भने । उनले भने, “संवादका माध्यमबाट शान्तिपूर्ण ढङ्गले समस्याको समाधान गरिनुपर्छ ।” नेपाली जनता आन्तरिक समस्या हल गर्न सक्षम रहेको दोहो¥याउँदै प्रधानमन्त्री ओलीले आन्तरिक मामलामा बाह्य हस्तक्षेप अवाञ्छनीय भएको बताए । उनले भने, “संयुक्त राष्ट्र सङ्घको बडापत्र र पञ्चशीलको सिद्धान्तका विषय हो, जसलाई हामीले पछ्याएका छौँ, सम्मान गरेका छौँ ।” प्रधानमन्त्री ओलीले नेपालको छिमेकी र अन्तर्राष्ट्रिय मित्रसँग कसैले कुनै प्रकारको असहमति बढाउने प्रयास गरेमा त्यो असफल प्रयास हुने बताए । कार्यक्रममा श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षामन्त्री गोकर्ण विष्टले कार्यक्रममार्फत सङ्घ, प्रदेश र स्थानीय तहको सहकार्य र समन्वयमा सार्वजनिक, निजी र सहकारी क्षेत्रमा सहयोगात्मक रोजगारीको अवसर सिर्जना गर्ने लक्ष्य राखिएको बताए । नेपाल स्रोत साधनका हिसाबले समृद्घ मुलुक हुँदाहुँदै पनि आर्थिक विकासमा पछाडि पर्नु परेको यथार्थ स्वीकार गर्दै उहाँले जलस्रोत, कृषि, पर्यटन, खनिज तथा वनलगायत आर्थिक विकासका प्रचूर सम्भावनाका क्षेत्रमा रोजगारी प्रदान गर्न सकिने बताए । बजारमा उपलब्ध रोजगारीमा संलग्न हुन नसके वा निश्चित आम्दानी गर्नेगरी स्वरोजगार हुन नसके बेरोजगार नागरिकलाई सार्वजनिक निर्माण क्षेत्रका आयोजना तथा कार्यक्रममा काममा लगाई एक आर्थिक वर्षमा कम्तीमा १०० दिनको रोजगारीको अवसर प्रदान गरिने उनले बताए । प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रमअन्तर्गत युवालाई स्वदेशमै गरिखाने वातावरण सिर्जना गर्ने र कामका आधारमा कोही पनि ठूलो सानो हुँदैन भन्ने मान्यताप्रति विश्वास जगाउन देशव्यापीरुपमा ‘श्रमको सम्मान राष्ट्रको अभियान’ कार्यक्रम सञ्चालन गरिने जानकारी दिए । कार्यक्रम सित्तैमा भत्ता बाँड्ने कार्यक्रम नभएको प्रष्ट पार्दै मन्त्री विष्टले न्यूनतम् रोजगारी प्राप्त गर्न नसकेको अवस्थामा तोकिएको मापदण्डभित्रका परिवारका लागि १०० दिनमध्ये रोजगारी नपाएको दिनको ५० प्रतिशत पारिश्रमिक रकम सामाजिक सुरक्षाका रुपमा प्रदान गर्ने व्यवस्था मिलाइएको बताए । उनले भने, “कार्यक्रमको उद्देश्य बिनाकाम सबै बेरोजगारीलाई भत्ता वितरण गर्ने कदापी होइन ।” अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडाले रोजगारीको हक कार्यान्वयन गर्ने दशकौँदेखिको प्रयास सफल भएको बताए । उनले भने, “सामाजिक सुरक्षाको उत्तम विकल्प रोजगारी दिने, स्वाभिमानी र सम्मानजनक जीवनयापन गर्ने नागरिकको शुरुआती दिन हो ।” प्रदेश नं ३ का मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले समतामूलक समाज निर्माण र समाजवादउन्मुख समृद्ध राष्ट्र निर्माणको दृढ सङ्कल्पसहित ‘समृद्ध नेपाल र सुखी नेपाली’को लक्ष्य हासिल गर्न कार्यक्रमको शुभारम्भ गरिएको बताए । उनले भने, “देशभर एकैपटक भएको यस अभियानले सरकारप्रतिको आशङ्का र भ्रमबाट मुक्त हुन सन्देश प्रदान गरेको छ । युवामा ऊर्जा भर्दै उत्साह सिर्जना गर्नेछ ।” प्रदेश सरकारले यस अभियानलाई सार्थक बनाउने प्रतिबद्ध व्यक्त गर्दै उहाँले प्रदेशभित्र हुने सार्वजनिक विकास निर्माणसम्बन्धी कार्यक्रम तथा विकास निर्माणका आयोजना सञ्चालन गर्दा रोजगारी सिर्जनालाई यथोचित प्राथमिकतामा राखिएको बताए । काठमाडौँ महानगरपालिकाका प्रमुख विद्यासुन्दर शाक्यले कामपाभित्र बेरोजगारलाई निर्वाह भत्ता दिनु नपर्ने गरी कार्यक्रमको कार्यान्वयन गरिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे । श्रम मन्त्रालयका सचिव महेशप्रसाद दाहालले स्वदेशमै रोजगारीका पर्याप्त अवसर सिर्जना गरी सीपको अभिवृद्घि गर्दै रोजगार सेवाको प्रभावकारी कार्यान्वयनमार्फत रोजगारी प्रत्याभूत गरिने बताए । शुभारम्भ कार्यक्रममा राष्ट्रियसभाका अध्यक्ष गणेशप्रसाद तिम्सिना, मन्त्रिपरिषद्का सदस्य, सांसद, विभिन्न राजनीतिक दलका नेता, युवा, विद्यार्थीलगायतको उपस्थिति रहेको थियो । रासस
नेप्सेको अनलाईन प्रणाली प्रयोग गर्न नजानेर समस्यामा हुनुहुन्छ ? जान्नुस् यी कुरा
काठमाडौं । नेपाल स्टक एक्स्चेञ्ज(नेप्से)ले गत कात्तिक २० गतेदेखि नेप्से अनलाईन ट्रेडिङ सिस्टम(नट्स)को शुरु गरेको थियो । नेप्सेले आम सर्वसाधारणका लागि अनलाइन ट्रेडिङ प्रणाली खुल्ला गरे पनि उक्त प्रणालीमार्फत् कारोबार गर्न लगानीकर्ताले आधारभूत पूर्वाधार पूरा गर्नुपर्ने हुन्छ । जसमा सर्वसाधारणहरूमा उठेकाे विभिन्न जिज्ञासाहरुलाई नेप्सेले सम्बोधन गरेकाे छ । अनलाइन प्रयोग गर्न युजरनेम र पासवर्ड कहाँ लिने ? नेप्सेको सदस्यता प्राप्त धितोपत्र दलालहरु र उपत्यका बाहिर तिनीहरुका शाखाबाट नट्स प्रयोग गर्नका लागि युजरनेम र पासवर्ड प्राप्त गर्न सकिन्छ । धितोपत्र दलालहरुको नाम, ठेगाना र फोन नम्बर नेप्सेको वेबसाइट www.nepalstock.com तथा www.nepalstock.com.np मा उपलब्ध छ । नेप्सेले युजरनेम र पासवर्ड अनुमोदन गर्नुपर्छ ? लगानीकर्ताले सदस्य दलाललाई हितग्राही खाता सम्बन्धी सम्पूर्ण विवरण उपलब्ध गराई, सदस्य दलालसँग सम्झौता गरेपश्चात युजरनेम र पासवर्ड प्राप्त गर्न सक्छन् । यसको लागि नेप्सेबाट अनुमोदन गराइ राख्नु पर्दैन । सदस्य दलाल आफैले हितग्राही परिचय नम्बर (बीओआईडी नम्बर) लाई कारोबार खातासँग म्यापिङ गर्न सक्छ । युजरनेम र पासवर्ड निःशुल्क हो ? हो, युजरनेम र पासवडका लागि ग्राहकले कुनै शुल्क तिर्नुपर्दैन । ट्रेड म्यानेजमेन्ट सिस्टम(टिएमएस) भनेको के हो ? लगानीकर्तालाई ब्रोकर तथा नेप्सेको प्रणालीमा जोड्ने माध्यम टिएमएस हो । यसका टिएमएसबाट लगानीकर्ताले खरिद तथा बिक्री आदेश प्रविष्ट गराउन सक्छन् । सदस्य दलालले यो माध्यम लगानीकर्ताको मोबाइल तथा ल्यापटपमा उपलब्ध गराउँछन् । टिएमएसमा प्रयोगकर्ताको भूमिका के हुन्छ ? नेप्से अनलाईन ट्रेडिङ सिस्टम रोल बेस्ड कन्टेन्ट म्यानेजमेन्ट प्रणाली भएको हुँदा ब्रोकरको एडमिन यूजरले आफ्नो इन्टर्नल यूजर तथा क्लाइन्टहरुलाई आवश्यकता अनुसार रोल प्रदान गर्न सक्नेछ । यसबाट कुन युजरलाई कस्तो प्रकारको मेन्यु/फङ्सन दिने भन्ने व्यवस्था गर्न सकिन्छ । सदस्य दलालले प्रयोगकर्ताको युसीसी बारे कसरी थाहा पाउँछन् ? क्लाइन्ट/युजर क्रेट गर्दा हरेक स्टेपको जानकारी टिएमएस प्रणालीबाटै प्राप्त गर्न सकिन्छ । हालै मात्र क्लाइन्ट क्रेट गरेको हो भने न्युज स्ट्याटसमा यूजरलाई देख्न सकिन्छ । यसैगरी यूजर क्लाइन्ट कोड(यूसीसी) प्राप्त भएमा यूजर क्लाइन्ट कोड रिसिभ भन्ने मेन्यु/फङ्सन अन्तर्गत उक्त यूजर देख्न सकिन्छ । यसबाट ब्रोकरहरुले आफ्नो क्लाइन्ट अकाउन्ट/यूसीसी बारे जानकारी लिन सक्छन् । टिएमएसमार्फत ब्रोकर तथा प्रयोगकर्ताले के-के गर्न सक्छन् ? ब्रोकर तथा अनलाइन क्लाइन्टले वाई/सेल राखी कारोबार गर्न सक्छन् । अडरको हरेक अवस्थाको जानकारी अडर बुकमा गई प्राप्त गर्न सकिन्छ । जस्तै अडर म्याच भएको छैन भने ओपन स्ट्याटस, अडर पूर्ण रुपमा म्याच भएमा कम्प्लिटेड, आदेश क्यान्सिल भएमा क्यान्सिल, पार्सल्लि म्याच भएमा पार्सल्लि ट्रेड भनी देख्न सकिन्छ । त्यसैगरी, अडर रिजेक्ट भएमा रिजेक्टेड भन्ने स्ट्याटस देख्न सकिन्छ र यसरी अडर रिजेक्ट वा क्यान्सिल भएको अवस्थामा यसको कारण समेत हेर्न सकिन्छ । अनलाईन लगानीकर्ता तथा ब्रोकरका लागि ट्रेड म्यानेजमेन्ट सिस्टममा आफ्नो पुरानो अडर तथा कारोवार हेर्ने सुविधा छ । हितग्राही खाता र कारोबार खातालाई किन आवद्ध गर्नुपर्छ ? लगानीकर्ताको एउटा हितग्राही खातालाई सदस्य दलालसँग खोलिएको एउटा कारोबार खातासँग आवद्घ गरेपछि मात्र नट्समा कारोबार गर्न सकिन्छ । यसले कारोबार पछिको राफसाफ तथा फछ्र्यौटलाई सहज बनाउँछ । एउटा हितग्राही खातालाई एउटै मात्र कारोबार खातामा किन आवद्ध गरिएको हो ? एउटा हितग्राही खातालाई धेरै सदस्य दलालसँग खोलिएको खातामा आवद्व गर्दा नभएको धितोपत्र बिक्री हुने (सर्ट सेल) जोखिम उच्च हुन्छ । यो जोखिम न्यूनीकरण गर्न र प्रणालीको कार्य सम्पादन गतिलाई बढाउनका लागि गरिएको उपाय हो । एउटा हितग्राही खातालाई एउटै मात्र कारोबार खातामा आवद्ध नगरे के हुन्छ ? एउटा हितग्राही खातालाई एउटै मात्र कारोबार खातामा आवद्ध नगर्दा नभएको सेयर बिक्री हुने जोखिम न्युनीकरण(सर्ट–सेल मिटिगेसन) उपाय पूर्ण रुपमा प्रभावकारी हुदैन । अनलाईन लगानीकर्ताका लागि यूसीसी पनि उपलब्ध हुदैन । यो व्यवस्था नेपालमा मात्र नभई भारत र अन्य मुलुकमा पनि लागू गरिएको छ । वेभसाइट र ट्रेड म्यानेजमेन्ट सिस्टममा कारोबारको लाइभ डाटा कसरी देखाउने गरिएको छ ? लगानीकर्ता तथा ब्रोकरको हातमा हुने ट्रेड म्यानेजमेन्ट सिस्टममा म्याचिङ् इन्जिनबाट सोझै डाटा देखाइन्छ । वेभसाईटमा एप्लिकेसन प्रोग्रामिङ् इन्टरफेस(एपीआई) मार्फत हरेक तिस सेकेण्डमा डाटा अद्यावधिक गरिन्छ । यसरी दुई फरक माध्यमबाट लगानीकर्तामाझ डाटा पुग्ने भएकोले कुनै समय विन्दु (पोइन्ट अफ टाइम) मा फरक देखिन पनि सक्छ । अनलाईन कारोबार सुविधा लिएका लगानीकर्ताले अफलाइन कारोबार गर्न सक्छन् कि सक्दैनन् ? अनलाइन यूजर ब्रोकर मार्फत वा आफैले खरिद बिक्री आदेश प्रविष्टि गरी कारोवार गर्न सक्छन् । लगानीकर्ताले कुनै पनि ब्रोकरमा खाता खोल्दा अफलाइन वा अनलाइन भनी जानकारी गराउनु पर्दछ । अनलाइन भुक्तानी/फन्ड ट्रान्सफर कसरी गर्ने ? ग्लोबल आइएमई, नेपाल इन्भेस्टमेन्ट, प्रभु र सिद्धार्थ गरी चार वटा क्लियरिङ् नेप्से टिएमएससँग आवद्ध छन् । ट्रेड म्यानेजमेन्ट सिस्टमको माध्यमबाट सम्बन्धित बैंकको ईबैंकिङ् प्रोटलमा गई लगानीकर्ताले ब्रोकरको अकाउन्टमा फण्ड/कोल्याटेरल ट्रान्सफर गरी कारोबार गर्न सक्छन् । यसैगरी कुनै यूजर/क्लाइन्ट आफुले कारोबार नगरेमा उक्त रकम फिर्ताको लागि ब्रोकरलाई रिक्वेष्ट गरी आफ्नो खातामा प्राप्त गर्न सक्छन् । कारोबार सीमा भनेको के हो ? ब्रोकरले हरेक लगानीकर्तालाई आवश्यकता अनुसार कारोबार सीमा(ट्रेडिङ लिमिट) दिई कारोबारको जोखिम न्युनीकरण गरेका हुन्छन् । ब्रोकरले आफ्नो टीएमएसबाट कुन यूजरले कति धितो (कोल्याटेरल) प्रयोग गरेको छ भन्ने जानकारी समेत पाउन सक्छन् । कारोबारका लागि किन धितो जम्मा गर्ने ? कारोबार गर्नको लागि ग्राहकले आफ्नो ब्रोकरसँग धितो जम्मा गर्नुपर्छ । धितो जम्मा गरेको आधारमा ब्रोकरले लगानीकर्तालाई कारोबार सीमा प्रदान गर्छन् । मार्केट वाच र मार्केट डेप्थबाट के गर्न सकिन्छ ? मार्केट वाच/मार्केट डेप्थ तथा वाई/सेल विण्डोमा गई कारोबारको आदेश प्रविष्टि गर्न सकिन्छ । मार्केट डेप्थ विण्डोमा गई त्यहाँ रहेको वाई/सेल बटनमा क्लिक गरी आदेश प्रविष्टि गर्न सकिन्छ । यसले गर्दा आदेश प्रविष्टिका लागि वाई/सेल स्टक मेन्यूमा गई राख्नु पर्दैन । ट्रेड म्यानेजमेन्ट सिस्टमको ड्यास बोर्डमा के हुन्छ ? ब्रोकर तथा अनलाइन यूजरले ट्रेड म्यानेजमेन्ट सिस्टम ड्यासबोर्ड मार्फत कुल कारोबार, आफ्नो कारोबार, धेरै कमाउने/गुमाउने तथा नयाँ/म्यासेज(कर्पोरेट एक्सन) तथा इन्डेक्स ग्राफ देख्न सक्छन् । ट्रेड म्यानेजमेन्ट सिस्टम(टीएमएस)मा ग्राफ पनि छ ? प्राविधिक विश्लेषणका लागि बेसिक/एडभान्स ग्राफ पनि टीएमएसमा उपलब्ध छन् ।
हेस्टर बायोसाइन्सेसको नयाँ संयन्त्र उद्घाटन, प्रधानमन्त्री ओलीले भने-पशुपालनमा मद्दत पुग्छ
काठमाडौँ । गोल्छा संगठन र हेस्टर बायोसाइन्सेस लिमिटेड इण्डियाको संयुक्त लगानी रहेको हेस्टर बायोसाइन्सेस् नेपाल प्रालिले काभ्रेको नाला उग्रचण्डीमा नयाँ संयन्त्रको उद्घाटन भएको छ । सो नयाँ संयन्त्रको बुधबार प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले एक समारोहका बीच उद्घाटन गरेका हुन् । सो अवसरमा प्रधानमन्त्री ओलीले नालामा रहेको हेस्टर बायोसाइन्सेसले किसानहरुलाई पशुपालमा मद्दत पुग्नुका साथै यसले अर्थतन्त्रमा सहयोग पुर्याउँदै आएको बताए । उनले भने–यसले घरेलु आम्दानीमा सहयोग पुर्याउँदै आम्दानीको श्रोत बढाएर शहरीकरणमा टेवा पुर्याउने छ । कार्यक्रममा अर्थमन्त्री युवराज खतिवडाले यस्तो प्रकारका उद्यमले दिगो आर्थिक विकासमा मद्दत गर्ने बताए । हेस्टर बायोसाइन्सेस् नेपालका सीइओ राजीव गान्धीले भने पशुहरुमा देखा परेका विभिन्न रोगहरुले खतरा निम्त्याइरहेको छ, जसलाई तत्कालै समाधान गर्न जरुरी छ । हामीसँग पशुहरुका रोग निको पार्न आवश्यक पर्ने भ्याक्सिन उत्पादन गर्ने उन्नत प्रविधि रहेको छ । कार्यक्रममा गोल्छा संगठनका कार्यकारी निर्देशक शेखर गोल्छाले नेपालमा पशुजन्य उत्पादनमा बृद्धि भइरहँदा सरकारले पशुहरुमा हेल्थ केयर कम्पनीलाई प्रबद्र्धन गर्न उच्च प्राथमिकता दिनु पर्ने बताए । हेस्टरले उच्च प्रविधिको प्रयोग गरेर कुखुरादेखि अन्य चौपायाहरुलाई आवश्यक पर्ने भ्याक्सिन उत्पादन गर्छ । यस कम्पनीले २० भ्याक्सिनका लागि लाइसेन्स प्राप्त गरिसकेको छ । कम्पनीले २ करोड डोज भ्याक्सिन निर्यात गरिसकेको छ ।
अब सेयर खरिदमा प्यान नम्बर अनिवार्य, लगानीकर्ता भन्छन्: समय कम भयो
काठमाडौं । नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज(नेप्से)ले सेयर खरिद बिक्रिमा स्थायी लेखा नम्बर प्यान अनिवार्य गरेको छ । नेप्सेले बुधबार परिपत्र जारी गरेर बैशाख १ गतेदेखि सेयर खरिद बिक्रिमा प्यान अनिवार्य गरेको हो । लगानीकर्तालाई प्यान नम्बर दिलाउन नेप्सेले कार्यालयमा सहजीकरण डेस्क सञ्चालन गर्नेछ । नेपाल धितोपत्र बोर्डले २०७५ कात्तिक १२ नै सेयर बजारका लागनी कर्तालाई प्यान नम्बर अनिवार्य गर्ने निर्णय गरेको थियो । सोही निर्णय अनुसार बोर्डले कात्तिक १५ गते नै तयारी गर्न नेप्सेलाई निर्देशन दिएको थियो । सोही निर्देशन अनुसार नेप्सेले आवश्यक तयारी पुरा गरेर बैशाख १ गतेदेखि दोश्रो बजारको सेयर खरिद बिक्रिमा प्यान अनिवार्य गरेको हो । लगानीकर्ता भन्छनः समय कम भयो सेयर लगानी कर्ता संघका उपाध्याक्ष तारा प्रसाद फुल्लेलले प्यान ल्याउने कुरा राम्रो भएपनि बैशाखसम्मको अनिवार्य सर्त पनि परिमार्जन हुनुपर्ने बताए । उनले डिम्याट र मेरो सेयर जस्तै केहि समय प्यानमा आउन आव्हान गरेर मात्रै अनिवार्य गरिनुपर्ने धारणा राखे । हाल पनि १० लाख भन्दा ठुला सेयर कारोबारमा प्यान अनिवार्य रहेको छ । उनले बैशाख भित्रै दुर दराजका लगानीकर्ताले प्यान लिन सम्भव नहुने भएकाले केहि समय थपिदिनु उपयुक्त हुने उनको भनाई छ । नेपाल इन्भेष्टर्स फोरमका महासचिव राजन लम्सालले लगानीकर्तालाई प्यानले कुनै असर नपार्ने बताए । उनले लगानीकर्ता मनोबल गिरेका अवस्थामा प्यान ल्याएपछि बजार सुधारका आरम्भ भएसँगै लगानीकर्ताको मनोबल उकासिने बताए ।
एनएमबी बैंक सीडीसी ग्रुपबाट १ करोड ५० लाख अमेरिकी डलर कर्जा लिन सफल
काठमाडौँ । एनएमबी बैंक विदेशी संस्था सीडीसी ग्रुपबाट १ करोड ५० लाख अमेरिकी डलर कर्जा लिन सफल नेपालको पहिलो बैंक भएको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकबाट जारी विदेशी लगानी सम्बन्धी नीतिगत व्यवस्थालाई पूर्ण रुपमा उपयोग गरी विदेशी लगानी भित्र्याउन सफल भएको बुधबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा एनएनबी बैंकका सिइओ सुनिल केसीले बताए । एनएमबी बैंकले सीडीसी ग्रुप सहित ३ वटा संस्थाहरुबाट यस प्रकारको कर्जा लगानी भित्र्याइसकेको छ । यस्तो कर्जा लगानी भित्र्याउने एनएमबी बैंक नेपालको पहिलो भएको सिइओ केसीले बताए । सीडीसी ग्रुप बेलायत सरकारको पूर्ण स्वामित्वमा रहेको वित्तीय संस्था हो । यो संस्थाले सव साहारा अफ्रिका तथा दक्षिण एसियाका देशहरुमा रोजगार सिर्जना गरी आर्थिक विकास गर्ने उद्देश्यले लगानी गर्दै आएको छ । एनएमबी बैंकले बेलायत स्थित फाइनान्सियल टाइम्सबाट लगातार यसवर्ष पनि बैंक अफ दी इयर २०१८ को सम्मान प्राप्त गर्न सफल भएको छ ।
कामना सेवा विकास बैंकमा प्रमुख कार्यकारी अधिकृतमा बस्नेत नियुक्त
काठमाडौं । कामना सेवा विकास बैंककोे २६५औं सञ्चालक समितिको बैंठकको निर्णयले बैंककोे प्रमुख कार्यकारी अधिकृत पदमा चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट प्रविण बस्नेतलाई नियुक्त गरिएको छ । विगत १८ वर्ष कार्यनुभव मध्ये १३ वर्ष विभिन्न वाणिज्य बैंकहरूको महत्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हालेको अनुभव सहित २०७५ साल भदौ १ गते देखि कामना सेवा विकास बैंकमा नायव प्रमुख कार्यकारी अधिकृत पदमा प्रवेश गरेका थिए । कामु प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको रूपमा बैंकलाई नेतृत्व दिँदै आउनु भएका बस्नेत यस अघि नविल बैंक, एनबी बैंक, एनआईसी एशिया बैंक र माछापुच्छेक बैंकमा आबद्ध रहेका थिए । हाल देशभरि ६४ वटा शाखा तथा १७ एटिएम मार्फत सेवा प्रदान गर्दै आएको छ ।
