नहर बगाउँदा विद्युत् सेवा अवरुद्ध, कार्यालयको दैनिक कामकाज ठप्प
मार्तडी । जिल्ला सदरमुकाम मार्तडीमा रहेको त्रिवेणी साना जलविद्युत् केन्द्रको बाउलीखोलाले नहर बगाउँदा शनिबार रातिदेखि विद्युत् सेवा अवरुद्ध भएको छ । लेकाली भेगमा अविरल वर्षापछि खोलामा बाढी बढेकाले नहर भत्काएपछि विद्युत् सेवा अवरुद्ध भएको जलविद्युत् केन्द्रका व्यवस्थापक दयाराम पण्डितले बताएका छन् । उनले खोला एकतर्फी बगिरहेकाले आइतबार साँझसम्म विद्युत् सेवा सञ्चालन हुनसक्ने बताए । एकसातादेखि अनियमित हुँदै आएको विद्युत् पुनः खोलाले नहर बगाउँदा सेवाग्राही अझै मारका परेका छन् । विद्युत् सेवा नहुँदा यहाँका सरकारी तथा गैरसरकारी कार्यालय र विभिन्न इलेक्ट्रोनिक सञ्चारमाध्यमसमेत ठप्प भएका छन् । एकसाता अघि विद्युत्को जेनेरेटरमा आगलागी हुँदा अनियमित हुँदै गएको विद्युत् खोलाले नहर बगाउँदा अवरुद्ध भएको छ । विद्युत् अवरुद्ध हुँदा यहाँ कार्यालयको दैनिक कामकाज ठप्प हुनुका साथै सेवाग्राही मर्कामा परेका छन् । जलविद्युत् केन्द्रमा हाल १३ सय बढी ग्राहक छन् । रासस
एभरेष्ट बैंकद्वारा टिच फर नेपाललाई ५ लाख सहयोग
काठमाडौँ । एभरेष्ट बैंकले शिक्षा क्षेत्रतर्फको संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्व पहल अन्तर्गत टिच फर नेपाललाई सहयोग निरन्तरता दिँदै चेक हस्तान्तरण गरेको छ । बैंकले ५ लाख रुपैयाँ सहयोग गरेको हो । टिच फर नेपाल विश्वविद्यालयका उत्कृष्ट स्नातक र अनुभवी युवाहरुको मुभमेन्ट हो जो शिक्षामा भएको असमानतालाई अन्त्य गर्न प्रतिबद्ध रहेका छन् । उनीहरुले विगत २ वर्षदेखि नेपालका सार्वजनिक विद्यालयहरुमा अध्यापन गराइरहेका छन् । एभरेष्ट बैंकले नेपालका सरकारी तथा सार्वजनिक विद्यालयहरुमा शिक्षा, सरसफाई तथा खानेपानीमा सहयोग पुर्याइरहेको छ ।
जङ्गली जनावर धपाउन हानेको गोली लागेर एक युवकको मृत्यु
डोटी । जिल्लाको पश्चिमी क्षेत्रमा पर्ने आदर्श गाउँपालिका–५ तल्लो डाँडावनमा गोली लागेर एक जनाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय डोटीका प्रहरी प्रवक्ता प्रहरी नायब उपरीक्षक लालबहादुर धामीका अनुसार आदर्श गाउँपालिका–५ बस्ने ५० वर्षीय जङ्गे भुलले भरुवा बन्दुकले गोली हान्दा सोही ठाउँका १९ वर्षीय तपेश लुहारको मृत्यु भएको हो । गए राति करिब १०ः४५ बजेको समयमा सलामी डाँडावनमा आएका जङ्गली जनावर धपाउनलाई गोली हान्दा तपेशको टाउकोमा उक्त गोली लागेर मृत्यु भएको भन्ने खबर आएको प्रनाउ धामीले बताएका छन् । उनले भने, “जङ्गली जनावर धपाउन हानेको गोली लागेर मृत्यु भएको भन्ने खबर आएको छ, जिल्लाबाट थप अनुसन्धानका लागि प्रहरी टोली गएको छ, टोली पुगेपछि बाँकी विवरण भन्न सकिनेछ ।” गोली प्रहार गर्ने जङ्गे भुल र उनले प्रयोग गरेको भरुवा बन्दुक प्रहरी चौकीमा नियन्त्रणमा लिएको बताइएको छ । रासस
दुग्धजन्य पदार्थको बजार गुम्ने चिन्ता छः सुमित केडिया
सरकारले तीन वर्षमा देशलाई दूधबाट आत्मनिर्भर बनाउने लक्ष्य अघि सारेको छ । यस परिस्थितिमा विभिन्न समस्याको बाबजुत पनि उद्योगहरू स्थापित बन्दै गएका छन् । गुणस्तरीय दूध उत्पादन व्यवसायीकोमात्र नभइ समग्र सरोकारवालाको हात रहेको बताउने डेरी एशोशिएसनका पूर्व अध्यक्ष तथा सिताराम गोकुल मिल्क लिमिटेडका प्रवन्ध निर्देशक सुमित केडियासँग गरिएको विकास बहसः पछिल्लो समय दूध डेरीको बजार कस्तो छ ? पछिल्लो समय दूध डेरीको बजार राम्रो बन्दै गएको छ । समय अनुसार दुध तथा दुग्धजन्य पदार्थबाट उत्पादित वस्तुप्रति आम उपभोक्ताको हेर्ने दृष्टिकोण फरक आएकोे छ । नेपाल सरकारको सहयोग र सहकार्यले नै डेरी व्यवसाय यस अवस्थामा पुगेको हो । नेपालमा शुरुमा औषधी उत्पादन हुँदा आम ग्राहकले त्यसको अर्थ बुझेका थिएनन् । त्यसको मर्म बुझेपछि नेपाली औषधीले बजारमा जसरी प्रभाव जमायो । डेरी क्षेत्र पनि विस्तारै त्यसरी नै अघि बढ्दै छ । हरेक वस्तुमा गुणस्तरियतामा प्रश्न चिन्ह लाग्दै आइरहेको छ ? दूधको गुणस्तर वारे आम उपभोक्तालाई के भन्नु हुन्छ ? नेपालीे दूध तथा दुग्धजन्य पदार्थ सेवन गर्न अयोग्य छैनन् । आम उपभोक्ताले उमालेर ढुक्कका साथ दुध पिउन सक्नु हुन्छ । गुणस्तरमा मात्र नभई मूल्य निर्धारणको विषयमा समेत किसान र व्यवसायीबीच हरेक विषयमा हामी स्पष्ट हुँदै गएका छौं । हामी व्यवसायी किसानबाट दुध किन्छौ र पैसा पठाउँछौं । उद्यमी र किसानबीच आ– आफ्नो क्षेत्रबाट के कसरी राम्रो गर्न सकिन्छ, दुधको गुणस्तर कसरी कायम गर्न सकिन्छ भनेर सरोकारवाला पक्ष समेत सचेत छ । यस हामीबीच सहकार्य गर्ने अभ्यासको विकास भएको छ । जुन अत्यन्त सकारात्मक हो । २० वर्षे कृषि रणनितिमा ३ वर्षभित्र दुधबाट देशलाई आत्मनिर्भर बनाउने उल्लेख गरिएको छ ? के यो सम्भव छ ? सरकारले तीन वर्षमा दुध, दुई वर्षमा मासु र एक वर्षमा अण्डाले नेपाललाई आत्मनिर्भर बनाउने रणनीति अघि सारेको हो । अण्डामा नेपाल अत्मनिर्भर भएसँगै मासुमा पनि आत्मनिर्भरको बाटो खोजिरहेको छ । यस अवधिमा दुध उत्पादनमा केही सुधार आएको छ । तै पनि यहि मितिबाट हामी आत्मनिर्भर हुन्छौं भन्न सक्ने अवस्था छैन । यस भित्र भएका विभिन्न कमी कमजोरीहरुलाई सुधार गर्दै अगाडी बढ्नु पर्ने देखिन्छ । मुख्यत अहिले दुध उत्पादनमा नै समस्या देखिएको छ । किसानले जबसम्म राम्रो दुध उत्पादन गर्न सक्दैनन् तबसम्म हामी जस्ता व्यवसायीले बजारमा गुणस्तरीय दुध वितरण गर्न सकिदैन । गाई भैंसीमा नश्ल सुधारका साथै सन्तुलित आहारको व्यवस्थापन गर्न सकियो भने कम समयमा नै लक्ष्य हासिल गर्न सकिन्छ । त्यसो भए हामी प्राविधिक विषयमा हामी निकै पछाडि छौ भन्ने होइन त ? हाल नेपाल सरकारले लाइभ स्टक इनोभेसन प्रोजेक्ट अगाडी सारेको छ । आठ अर्बको उक्त प्रोजेक्ट ४ अर्ब नश्ल सुधारका लागि र ४ अर्ब आहार व्यवस्थापनका लागि छुट्याएको छ । यसलाई सही ढंगले कार्यान्वयनमा लगियो भने समस्या समाधान सम्भाव छ । यस क्षेत्रमा अझै प्राविधिकको ठूलो समस्या छ । राम्रो प्राविधिक पाउन नसक्दा यसको असर व्यवसायमा समेत पर्ने गरेको छ । अब सिटीभिटीले प्राविधिक तालिम दिनको लागि जुन पाठयक्रम बनाउँदै आएको छ, त्यसमा सम्बन्धित क्षेत्रका विज्ञ तथा व्यवसायीलाई समावेश गरेर पाठ्यक्रम बनाउनु पर्छ भन्ने हाम्रो मुख्य आवाज हो । यस क्षेत्रमा अध्ययनरत विद्यार्थीहरु सैद्धान्तिक ज्ञान भएपनि प्रयोगात्मक ज्ञान हुँदैन । यससँग सम्बन्धित विज्ञको सल्लाह बमोजिम पाठयक्रम बनाउनु आवश्यक छ । सिताराम डेरीको शुरुवात गर्नु भएको कति वर्ष भयो ? सुरुवातको समय कस्तो थियो र आज कुन रुपमा स्थापित भएको छ ? सिताराम डेरी स्थापना भएको २४ वर्ष पुरा भई २५ वर्षमा प्रवेश गर्दैछ । काठमाडौंको मच्छेंगाउँमा यसको प्लान्ट छ । ठूलो मेहनतले आज आम उपभोक्ता समक्ष पुग्ग सफल भएका छौं । दूध पेरिसियल गुडस् भएकोले लामो समयसम्म टिक्न र टिकाउन गाह्रो हुन्छ । गोठदेखि ओठसम्म हरेक कुरालाई ध्यानमा राख्नु पर्ने भएकाले चुनौती धेरै छ । अश्वस्त बजारले डेरी व्यवसायलाई टिकाउन, विस्तार गर्न गाह्रो भईरहेको छ । बजारमा गुणस्तर भन्दा पनि कमिशले प्राथमिकता राख्छ । धेरै कमिसन दिनेको सामान बजारले सहजै स्वीकार्छ कम दिनको सामान राम्रो भएपनि ओझेलमा पर्छ । बजारको यो प्रवृतिले हामी जस्ता गुणस्तरलाई ध्यानमा राखेर अघि बढ्नेलाई व्यवसाय टिकाउन छ । सहुलियत पाएका वस्तुसँग प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्दा हरेक पाइलामा चुनौती छ । बजारलाई व्यवस्थित बनाइ, उपभोक्ताको चुलोमा गुणस्तरीय दुध पुर्याउन सरकारले पोका दुधलाई नियन्त्रण गर्ने नीति ल्याएको थियो । यसको कार्यान्वयनको पछिल्लो पछिल्लो अवस्था कस्तो छ ? कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले ल्याएको पोका दुध नियन्त्रण सम्बन्धी नीतिमा किसानले आफ्नो गोठबाट उपभोक्ताको घर–घरमा लैजाने विषयमा कुनै गुनासो छैन । बिक्री वितरणको प्रक्रियामा गएपछि अनिवार्य प्याकेजिङ्मा हुनु पर्छ भन्ने विषयमा नीतिमा स्पष्टता पारिएको छ । दुध तथा दुग्धजन्य पदार्थको स्वच्छता सम्बन्धी निर्देशिकामा लेखिएका कुराहरु कार्यान्वयन हुन सकिरहेको छैन । डेरी एशोशिएसन भित्रकै पदाधिकारीहरुको मिलिमत्तोमा निर्देशिकामा लेखिएका विषयलाई कार्यान्वयमा लैजान रोकावट भइरहेको छ भन्ने कुरा बाहिर आइरहेको छ, आखिर कुरा के हो ? सरकारले व्यवसायीको हकहितका लागि नीति ल्याउँछ भने हामीले त्यसलाई स्वीकार गर्दिन भन्न मिल्दैन । सरकारले ल्याएको नीति नियमहरू मान्नु हामी व्यवसायीको दायित्व हो । नेपाल डेरी एशोशियसनमा हाल पाँच सयभन्दा बढी सदस्य रहेका छन् । एशोशियसनले आफ्ना सदस्यहरुलाई मात्र नीति नियममा राख्न सक्छ । अन्यलाई सरकारलेनै लगाम लगाउनु् पर्ने हुन्छ । एसोशियसनले सातै प्रदेशमा डेरी शाखा विस्तार गरेको छ । दैनिक कति दुध उत्पादन हुन्छ, बजारको माग कति हो ? नेपालमा प्रत्येक दिन ४८ लाख लिटर दुध उत्पादन हुने गरेको छ । ५० प्रतिशत दुध किसान आफुले नै उपभोग गर्छ भने १५ प्रतिशत दुधमात्र औपचारिक क्षेत्र .(फर्महरू) मा पुग्छ । ३५ प्रतिशत किसान आफैले प्रत्यक्ष पसल, होटल तथा रेष्टुरेन्टमा पुराउँछन् । हाल दैनिक ७ लाख लिटर दुधको माग छ । यो क्रम दिन प्रतिदिन बढ्दो क्रममा रहेको छ । सरकारले पाउडर दुध प्रतिवन्द लगाएको छ । यसबाट हामीलाई फाइदा/बेफाइदा के हुन्छ ? जाडो मौसममा दुध उत्पादन बढ्छ भने गर्मीमा दुधको उत्पादन घट्छ । गर्मी महिनामा नै दुधजन्य उत्पादनको माग बढी हुन्छ । यो मौसममा दुध पुग्दैन । यस्तो अवस्थामा संसार भरि नै बजारको मागलाई परिपूर्ति गर्न पाउडर दुध नै प्रयोग हुने हो । नेपालको सदन्र्भमा सरकारले आवश्यकता अनुसार बजारमा दुध पूर्ति गर्न सकेको छैन । पाउडर दुध बन्द हुँदा बजारको आवश्यता परिपूर्ति गर्न गाह्रो भएको अवस्था छ । यस्तो अवस्थामा हामी जस्तो उद्यमीले बजार पहुँच घटाउनुको विकल्प छैन । यस विषयलाई लिएर कुरा उठिरहेको छ । भोलिका दिनमा बजारमा विदेशी उत्पादनले बजार पहुँच बढाउन सक्छन् । बजार गुम्ने चिन्ता आम व्यवसायी रहेको छ । उत्पादन तथा वितरणमा समस्या भईरहँदा यो विषयमा सरकार गम्भिर हुनु पर्ने देखिन्छ । बजारमा हाल कति उत्पादन तथा वितरणको अवस्था कस्तो रहेको छ ? पहिला ४० प्रतिशत उत्पादन रहेको थियो । हाल अस्वस्थ बजारका कारण २५ प्रतिशतमा झरेको छ । दोस्रो कारण स्पष्ट सरकारको नीति नियम नहुँदा उपभोक्ताले दुधको माग गरिरहे पनि वितरण गर्न सकिरहेका छैनौं । विभिन्न कारणले उत्पादन भएको दुधमध्ये २५ देखि ३० प्रतिशत मात्र बजारमा पुग्छ । पछिल्लो समय बजारमा मात्र नभई किसानमा पनि अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा भईरहेको छ । यसमा खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागले ध्यान दिनु पर्ने अवस्था रहेको छ । सिताराम डेरीको दुधभन्दा घ्यू बजारमा राम्रो मानिन्छ, के छ यस भित्रको राज ? किसानले नै दुध उत्पादन गर्ने हुँदा त्यस भित्रको गुणस्तर किसानमा नै निर्भर हुन्छ । तर, हाम्रो डेरीको मुख्य चाहना तथा उद्देश्य गुणस्तरयुक्त दुधजन्य उत्पादन उपभोक्ता सामु पुर्याउनु हो । घ्यू आम ग्राहकले मन पराउनु भएको छ । हाम्रा सबै उत्पादन उस्तै छन् । उपभोक्तालाई गुणस्तरीय उत्पादन उपलब्ध गराउने हाम्रो प्रयास अहिलेसम्म पनि जारी छ र भोलिपनि रहिरह्ने छ । कृषकबाट ल्याउने दुधमा थप सुधारको आवश्यकता रहेको हामीले महसुस गरिरहेका छौं । हालै मात्र विशालनगर र महारानगञ्ज भाटभटिनीमा पनि सीताराम दुध तथा दुग्धजन्य पदार्थ राख्न थालिएको छ । दुधको वितरण उपत्यकामा मात्र रहेको छ भने घ्यूको वितरण उपत्यका बाहिर राम्रो छ । पछिल्लो समय समग्र डेरीमा दुग्धजन्य पदार्थको गुणस्तर कस्तो रहेको पाउनु भएको छ ? प्याकेटको दुध सिधै पिउन सकिन्छ भन्ने सुनिएको थियो यो साच्चै हो ? स्पष्ट पारिदिनुस् न ? पहिलाको तुलनामा दुधको गुणस्तरमा धेरै सुधार भएको छ । दुधसँग पटक पटक कोलिफर्म (जीवाणु)को कुरा जोडिएर आउने गरेको छ । यो विषादी होइन, दुधलाई उमालेर खाए कोलिफर्मले कुनै असर गर्दैन । भौगोलिक बनावट अनुसार वस्तु उत्पादनको मापदण्डतय गर्नु पर्छ । विदेशी नीति नियमलाई नक्कल गर्नु भन्दा वातावरण अनुसार उत्पादित वस्तुअनुसारको नीति बनाउनु पर्छ । गुणस्तरिय दुध भएपनि उपभोक्तालाई उमालेरै प्रयोग गर्न हाम्रो सल्लाह रहेको छ । सिधै प्याकेटबाट काटेर पिउने अवस्था हामीले सिर्जना गर्न सकिरहेका छैनौ । सबैको साथ र सहयोग भए हामी यसबाट पनि मुक्त हुन सक्छौ । केडिया समूहको आगामी दिनका योजनाहरु के छन् ? कसरी अगाडी बढ्दै हुनुहुन्छ ? कृषि क्षेत्र प्रति मेरो भिन्न प्रकारको आत्मियता गाँसिएको हुँदा म यस क्षेत्रलाई निरन्तर रुपमा अगाडी बढाउने छु । पछिल्लो समय दैनिक जीवनका उपभोग्य वस्तुहरु दुधसँगसँगै तरकारी फलफुलको क्षेत्रमा केहि गर्नु पर्छ भन्ने सोच पनि विकास भएको छ । आफुलाई यसै क्षेत्रमा स्थापित गर्ने तयारीमा छु । हामी आफ्नै उत्पादनमा आत्मनिर्भर हुनसक्ने सम्भावना हुँदा हु्ँदै पनि किन प्रयास नगर्ने भन्ने हिसावले यस क्षेत्रमा केहि गर्ने विचार आइरहेको छ । कति लगानी तथा रोजगारी सिर्जना भएको छ डेरी उद्योगमा हाल ? डेरी व्यवसायमा करिब २० अर्ब लगानी रहेको छ । पाँच लाख किसानहरु यसमा आवद्ध छन् भने उद्योग स्तरमा हाल २० हजार भन्दा बढी आवद्ध छन् । कुल ग्रार्हस्थ्य उत्पादनको ९ प्रतिशत यस क्षेत्रले सहयोग पुराएको छ । कृषि क्षेत्रमा विदेशी लगानीको सम्भावना कस्तो छ ? यस क्षेत्रमा विदेशी लगानीको सम्भावना जति पनि छ । नेपाल कृषि उपजमा आत्मनिर्भर हुँदै गइरहेको अवस्था छ । यसलाई अगाडी बढाउने दायित्व हाम्रो हो । त्यो क्षेत्रमा बाहिरी कम्पनीहरुले नेपालको बजारलाई धोस्त बनाउन लाग्दै गरेको अवस्था छ । अहिले मौरी, माछा र दुधमा ८०-९० प्रतिशत आत्मनिर्भर भईसकेको अवस्था छ । फेरि पनि विदेशी कम्पनीहरु विभिन्न तवरले प्रवेश गरिरहेका छन् । यसको असर हाम्रा आम किसान तथा उद्योगमा पर्न जाने देखिन्छ । आफ्नै माटोमा केहि गर्नु पर्छ भन्ने कुरालाई उनीहरुको लगानी तथा प्रविधिले साँघुरो बनाउँछ । टिक्न सकिदैन । त्यसकारण अब नेपाल सरकारले आफ्नो स्पष्ट नीति र नियम अनुसार नेपाली आत्मनिर्भर बनाउने हो कि अझै पनि विदेशीको पछि लाग्ने हो त्यसमा ध्यान दिनु पर्ने समय आएको देखिन्छ । उद्योगलाई मात्र स्थापित गर्ने हो कि हजारौं र लाखौ किसान र सयौं उद्योगलाई स्थापित गर्ने हो त्यो सरकारले तय गर्नु पर्छ । यसका राम्रा नराम्रा पक्षहरु सरकारका अगाडि राख्न हामी तयार छौं ।
महोत्तरीको भब्सी खोलामा बेलिब्रिज निर्माणकार्य सम्पन्न, यातायात सञ्चालन
गौशाला । पूर्वपश्चिम राजमार्गअन्तर्गत महोत्तरी जिल्लाको भब्सी खोलामा बेलिब्रिज निर्माणकार्य सम्पन्न भएपछि गए रातिदेखि यातायात सञ्चालन भएको छ । असार २८ गते आएको भीषण बाढीले भब्सी पुल बगाएपछि पूर्वपश्चिम राजमार्गअन्तर्गत महोत्तरीको बर्दिबासस्थित भब्सी खोलाको पुलमा यातायात अवरुद्ध हुँदै आएको थियो । पुल बगाएपछि खोलामै डाइभर्सन भएर वा २५/३० किलोमिटर टाढाबाट घुमेर जङ्गलको बाटो हुँदै यातायात सञ्चालन हुँदै आएको थियो भने बाढी आएको बेला पटक–पटक डाईभर्सन बगाउँदा पूर्वपश्चिम राजमार्ग नै अवरुद्ध हुँदै आएकामा गए राति सो खोलामा ४८.८ मिटर लामो बेलिब्रिज निर्माणकार्य सम्पन्न भएको र यातायात सेवा पनि सञ्चालन भएको सडक डिभिजन कार्यालय जनकपुरका प्रमुख विनोदकुमार मौवारले बताएका छन् । उनका अनुसार सो बेलिब्रिजको क्षमता ९८ टन बोक्ने रहे पनि त्यसमाथिबाट अहिले एक पटकमा ३५ टन बोकेका यातायातका साधनलाई मात्रै इजाजत दिइएको हो । रासस
नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिकाद्वारा ५९ लाखमा खरिद घुम्ती शौचालय उपयोगविहीन
बाँके । नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिकाका मुख्य चोकहरुमा सार्वजनिक शौचालय छैनन् । यहाँका मुख्य चोकहरुमा सवारीसाधन र पैदलयात्रुको भीडभाड नै हुन्छ । यसैलाई मध्यनजर गर्दै एशियाली विकास बैंक (एडिबी)को सहयोगमा नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिकाले रु ५९ लाखमा खरिद गरेर ल्याएका चार घुम्ती शौचालय आजभोलि घुम्न छाडेर उपयोगविहीन भएका छन् । करिब तीन महिना चोक–चोकमा राखिएका घुम्ती शौचालयमा शौच गर्न ग्राहकहरु नै नआएको भन्दै ती शौचालय जिल्ला समन्वय समिति, बाँकेको सवारी पार्किङमा थन्क्याइएको छ । खुला शौचको समस्या हटाउन नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिकाले चार वटा घुम्ती शौचालय त्रिभुवनचोक, धम्बोझीचोक, विपीचोक, पुष्पलालचोक लगायत सार्वजनिक शौचालय नभएका अन्य स्थानमा राख्ने गरेको थियो । ठेकेदारमार्फत सञ्चालन गरिएका घुम्ती शौचालय प्रयोग गरेवापत निश्चित शुल्क दिनुपथ्र्यो । तर शौच गर्न आउने ग्राहकले पैसा तिर्न नमानेपछि ठेकेदार आफैँले शौचालय सञ्चालन गर्न इच्छा देखाएनन् । सञ्चालन खर्च नै नउठ्ने देखिएपछि शौचालय थन्क्याइएका छन् । उपयोग हुने/नहुने अवस्थाका बारेमा अध्ययन नै नगरेर खरिद गरिएका घुम्ती शौचालय उपयोगविहीन भएपछि स्थानीयवासीले गुनासो गरेका छन् । बाहिर तथा जिल्लाका विभिन्न स्थानबाट काम लिएर आउने सेवाग्राहीलाई शौच गर्न समस्या भएपछि उपमहानगरपालिकाले घुम्ती शौचालय खरिद गरेको थियो । “चोकमा मानिस शौच गर्न नपाएर पैदलयात्री शौचालय खोज्दै होटलमा पुग्ने गर्छन् । तर कतिपय होटल सञ्चालकले शौच गर्न दिँदैनन् । यस्तो अवस्थामा घुम्ती शौचालय उपयोगविहीन बनाउनु राम्रो नभएको नेपालगञ्ज–१ धम्बोझीका मनिराम शर्माले बताए । सञ्चालनमा ल्याइएका शौचालयबाट सङ्कलित मलमूत्रलाई प्राङ्गरिक मल बनाएर प्रयोग गर्ने उपमहानगरपालिकाको योजना बीचमै अलपत्र परेको छ । उपमहानगरले तीन महिनाका लागि शौचालय सञ्चालन गर्न रु ७० हजारमा सरसफाइकर्मी भानु भट्टलाई जिम्मेवारी दिएको थियो । सञ्चालन खर्चका लागि ग्राहकसँग पिसाब गरेवापत रु पाँच र दिसा गरेवापत रु १० शुल्क लिइँदै आए पनि ग्राहकले पैसा तिर्न नमान्दा शौचालय बन्द गर्नुपरेको भट्टले बताएका हुन् । शौचालय नहुँदा नेपालगञ्ज आउने अधिकांश यात्रुले दिनहुँ सास्ती खेप्नुपरेको बर्दियाबाट नेपालगञ्ज आएका पदमसिंह थापाले बताए । सार्वजनिक शौचालय अभावमा सबैभन्दा धेरै महिलाले हैरानी व्यहोर्नुपरेको उनको भनाइ छ । नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत हरि प्याकुरेलले भने उपयोगविहीन भएर शौचालय नथन्क्याएको दाबी गरेका छन् । “पैसा नतिर्ने समस्या देखिएकै हो । तर त्यही कारणले थन्क्याउनुपरेको भने होइन”, प्याकुरेलले भने, “अब हामी अलि फरक तरिकाले त्यसको उपयोग गर्छौ ।” सार्वजनिक कार्यक्रमका साथै नेपालगञ्ज भन्सार, बसपार्कजस्ता क्षेत्रमा घुम्ती शौचालय राख्ने तयारी छ । नेपालगञ्ज बजारमा अहिले पनि ११ सार्वजनिक शौचालय छन् । तीमध्ये चार मात्रै प्रयोगमा छन् । भएका सार्वजनिक शौचालयलाई राम्ररी प्रयोगमा ल्याउन नसकेको उपमहानगरपालिकाले एकै पटकमा छ जनाले शौच गर्न मिल्ने गरी घुम्ती शौचालय खरिद गरेर थालनी गरेको नयाँ काम पनि बीचमै अलपत्र परेको छ । रासस
सिद्धार्थ बैंकको नाफा २ अर्ब ३० करोड, सबै वित्तीय सूचकमा राम्रो सुधार
काठमाडौं । सिद्धार्थ बैंकले गत आर्थिक वर्षमा २ अर्ब ३० करोड नाफा गरेको छ । यो नाफा अघिल्लो वर्षको तुलनामा ४० करोड रुपैयाँ बढी हो । नाफासँगै बैंकले समग्र वित्तीय सूचकमा राम्रो सुधार गरेको छ । असार मसान्तसम्ममा बैंकले १ खर्ब १४ अर्ब रुपैयाँ संकलन गरेको छ । तरलता संकटको बेलामा पनि बैंकले एक वर्षमा २० अर्ब रुपैयाँ निक्षेप वृद्धि गरेको छ । कर्जा सापटी एक वर्षमा २१ अर्बले वृद्धि गरी १०४ अर्ब रुपैयाँ दिएको छ । बैंकको लगानी १८ अर्ब ८७ करोड रुपैयाँ छ । बैंकको सेयर पुँजी ८ अर्ब ८८ करोड रुपैयाँ छ भने विभिन्न कोषमा रहेको रकमसहित कुल पुँजी कोष १५ अर्ब २३ करोड रुपैयाँ भएको छ । बैंकको पुँजीकोष प्रयाप्तता अनुपात १२.५६ प्रतिशत छ । राष्ट्र बैंकको नियमअनुसार यो अंक १० प्रतिशतभन्दा कम हुनुहुन्न । बैंकको कर्जा लगानीको गुणस्तर राम्रो देखिएको छ । असार मसान्तसम्ममा बैंकको खराव कर्जा शुन्य दशलमव ७५ प्रतिशतमा झरेको छ जुन अघिल्लो वर्ष १ दशमलव ०९ प्रतिशत थियो । बैंकको बेस रेट भने अझै माथि रहेको छ । हाल बैंकको बेसरेट १०.५७ प्रतिशत छ । बैंकको बेसरेट जति माथि गयो कर्जाको व्याजदर त्यति नै माथि जाने भएकोले बैंकको ऋणिहरुको लागि निराशाजनक सूचक हो । प्रतिसेयर आम्दानी २६ रुपैयाँ ५९ पैसा भएको, मूल्य आम्दानी अनुपात ११.९६ प्रतिशत भएको बैंकले जनाएको छ । हाल बैंकको सेयर मूल्य ३२२ रुपैयाँ रहेको छ । गत वर्षको नाफाबाट बैंकका सेयरधनीले राम्रो लाभांश पाउने देखिएको छ ।
प्रभु इन्स्योरेन्स २४ औँ वर्षमा, ‘अघिल्लो आवको भन्दा १३ प्रतिशत व्यवसाय बृद्धि’
काठमाडौँ । प्रभु इन्स्योरेन्स लिमिटेडको २३ औँ बार्षिक साधारण सभा तथा २४ औं बार्षिकोत्सव कार्यक्रम शुक्रबार सम्पन्न भएको छ । तिनकुने काठमाण्डौस्थित कम्पनीको कार्यालय ‘प्रभु कम्प्लेक्स’ मा सम्पन्न भएको बार्षिक साधारण सभाले आर्थिक वर्ष २०७४/०७५ को आर्थिक प्रतिवेदन पारित गरेको छ । साथै श्रावण १७ गते देखि कम्पनी स्थापनाको २३ औँ बर्ष पूरा गरी २४ औँ बर्षमा प्रवेश गरेको छ । २४ औँ स्थापना दिवसको उपलक्ष्यमा राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि तथा बीमा समितिका अध्यक्ष चिरन्जिवी चापागाईले निर्जीबन बीमा कम्पनीहरु मध्ये प्रभु इन्स्योरेन्सको संस्थागत सुशासन अब्बल रहेको बताए । ‘व्यवसायको तुलनामा दावी भुक्तानी न्यून रहेको तथा अन्य परिसूचकहरु राम्रो रहेकोले कम्पनीको अवस्था धेरै राम्रो रहेको छ’–उनले भने । सोही कार्यक्रममा बोल्दै अध्यक्ष चापागाईले गत आर्थिक वर्ष २०७५/०७६ मा बीमा क्षेत्रले धेरै राम्रो प्रगति गर्न सकेको बताउँदै बिगत वर्ष बीमाको पहुँच ६÷७ प्रतिशत जनतामा रहेकोमा आव २०७५/०७६ मा १९ प्रतिशत जनतामा बीमाको पहुँच पुगेको बताउँदै मुलुकको कूल गार्हस्थ उत्पादनमा बीमाक्षेत्रको योगदान २ प्रतिशत रहेको बताए । साथै बीमा कम्पनीको पूँजी बृद्धिको लागि तोकिएको समय सीमा समाप्त भएकोले अब तोकिएको चुक्ता पुँजी पुर्याउन नसक्ने कम्पनीको लागि कुनै पनि समय सीमा थप नगर्ने तथा पुँजी बृद्धि गर्न असफल कम्पनीहरुलाई स्पष्टिकरण सोधिसकिएको बताए । बीमा कम्पनीमा कार्यरत कर्मचारी, अभिकर्ता तथा सर्भेयरको बृत्ति बिकासको लागि सबै बीमा कम्पनी तथा बीमा समितिको सहकार्यमा बीमा तालिम केन्द्र स्थापना गरिसकिएको उनले बताए । उक्त कार्यक्रममा कम्पनीका अध्यक्ष कुसुम लामाले कम्पनी बीमा समितिको मार्गदर्शनमा अगाडि बढिरहेको बताउँदै कम्पनीले बीमाको बिकासको लागि नयाँ-नयाँ प्रोडक्टहरुको शुरुवात गर्न लागेको बताइन् । सोका लागि नियामनकारी निकायको सदैव सहयोगको आवश्यकता रहेको छ–उनले बताइन् । साथै कम्पनीका सञ्चालक राजेन्द्र मल्लले पुनर्बीमा सम्वन्धी सम्पूर्ण कारोवार मुलुक भित्र नहुने हुनाले अझै पनि ठूलो रकम बिदेशिने गरेकोले नेपालमा रहेको पुनर्बीमा कम्पनीलाई अझ मजबुत बनाउन आग्रह गरे । कम्पनीको बार्षिक प्रगति बिवरण प्रस्तुत गर्दै कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सन्चित बज्राचार्यले कम्पनीले गत आर्थिक वर्षमा अघिल्लो वर्षको तुलनामा १३ प्रतिशत व्यवसाय बृद्धि गरेकोे बताए । ग्राहकहरुको सुविधाको क्यासलेस दावी भुक्तानीको सेवा ७ वटै प्रदेशमा बिस्तार गरिसकिएको तथा ग्राहकलाई बीमालेख तथा दावी सम्वन्धी जानकारी दिनको लागि अनलाइन सिस्टकको बिकास गरेको बताउँदै आगामी दिनमा थप शाखा सञ्जाल बिस्तार गर्दै लगिने बताए । हाल कम्पनीको चुक्ता पूजी रु. १ अर्व ५० लाख ७६ हजार रहेको छ । केन्द्रीय कार्यालय सहित ५० भन्दा बढी शाखा, उपशाखा तथा सेवा केन्द्रहरुबाट सेवा प्रदान गरिरहेको कम्पनीले जनाएको छ ।
