झोलाबाट शुरु भएको सहकारीले लिफ्टसहितको भवन बनाउँदै
रामपुर । झोलाबाट शुरु भएको रामपुर बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाले पाल्पा जिल्लामै नमूनाका रुपमा लिफ्टसहितको बहुउद्देश्यीय भवन बनाउँदैछ । तीन वर्षभित्र सम्पन्न गर्ने योजनाका साथ रु दुई करोड ६५ लाखको लागतमा साढे चार तलाको भवन निर्माण गर्ने कार्य भइरहेको बताइएको छ । एक रोपनी जग्गामा पार्किङ सहितको भवन निर्माणको दोस्रो वर्षको काम शुरु भइरहेको छ । हालसम्म ६० प्रतिशत काम सम्पन्न भएको छ भने अबको एकवर्ष भित्र निर्माण कार्य सकिने सहकारीका अध्यक्ष राजुप्रसाद श्रेष्ठले बताए । “सहकारीको इतिहास झोलाबाट शुरुआत गरिएको हो, अहिले आफ्नै कोषबाट पाल्पा जिल्लामै पहिलो लिफ्टसहितको सुविधा सम्पन्न भवन निर्माण कार्य गरिरहेका छौँ, हामी सदस्यको सेवालाई बढी प्राथमिकता दिएर काम गरिरहेका छौँ”, अध्यक्ष श्रेष्ठले भने । ‘सदस्यको पहिलो रोजाइ, व्यावसायिक सबल एवं उत्कृष्ट सहकारी’ भन्ने मूल मर्मलाई आत्मसात् गर्दै व्यवसायिकतालाई प्रमुख प्राथमिकतामा राखेर कार्यक्रममा अगाडि बढाएको उनले बताए । छरिएर रहेका सहकारीलाई एकीकृत गरी सेवाको दायरालाई फराकिलो बनाउन चन्द्रज्योति बचत तथा ऋण सहकारीसँग एकीकरण गरी विसं २०६५ जेठ १ गतेदेखि कारोवार सञ्चालन गरी सहकारी एकीकरणको महत्वपूर्ण काम जिल्लामै गर्न सफल भएको छ । सहकारीले रु साढे ४२ करोड बराबरको कारोवार गर्दै आइरहेको व्यवस्थापक रामचन्द्र अधिकारी बताए । सहकारीमा हाल दुई हजार एक सय १९ महिला, एक हजार ८८८ पुरुष गरी चार हजार ५४ शेयर सदस्य आबद्ध छन् । १३ सदस्यीय सञ्चालक समितिमा तीन महिला र १० पुरुष छन् भने तीन जना लेखा समिति सदस्यमा एक महिला र दुई जना पुरुष छन् । संस्थाले नियमित, ऐच्छिक, दैनिक, बाल बचत, आवधिक, बीमा, रेमिट्यान्स, सामाजिक, ज्येष्ठ सदस्य, विशेष, शिक्षा, समूह बचतजस्ता सेवा प्रवाह गरिरहेको छ । व्यापार, घरखर्च, कृषि र पशु, घर निर्माण तथा जग्गा खरिद, वैदेशिक रोजगार, सामाजिक, शैक्षिक, उद्योग, हायर पर्चेज ऋण उपलब्ध गराउँदै आएको संस्थाका सचिव लेखनाथ शर्मा मरासिनीले बताए । सहकारीले गरेका काम कृषकलाई व्यावसायिक कृषि कार्यक्रमअन्तर्गत तालीम, महिलालाई लक्षित गर्दै व्यावसायिक रुपमा ढाका कपडा सिलाइकटाइ तालीम, संस्थागत विकासका लागि सहकारी अध्ययन अवलोकन भ्रमण (आन्तरिक तथा बाह्य), साधारण सभामा नियमित रुपमा असल बचतकर्ता तथा असल ऋणी, उद्यमी कृषकलाई पुरस्कृत गर्ने गरेको छ । निरन्तर सहकारी शिक्षा कार्यक्रम सञ्चालन, सामुदायिक रेडियोबाट सहकारी शिक्षा कार्यक्रम, राष्ट्रिय सहकारी दिवसको अवसर पारेर विभिन्न कार्यक्रम, पाल्पा जिल्लामा सञ्चालनमा रहेका सहकारी संस्थाका कर्मचारीलाई लेखा तालीम, सुपथ मूल्यको सहकारी सस्तो पसल सञ्चालन गरी सदस्यलाई सेवा दिइरहेको छ । साधारण सभामा सदस्यलाई यातायात भत्ता उपलब्ध, कृषक तथा वृद्धलाई अध्ययन अवलोकन भ्रमण, स्थानीय क्लब तथा आमा समूहसँग मिली सामाजिक कार्यमा सहभागी, साधारण सभामा विभिन्न विधामा सम्मानजस्ता कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आइरहेको छ । पूर्ण तथ व्यावसायिक साकोस विकास कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको छ । नेपाल बचत तथा ऋण केन्द्रीय सहकारी लिमिटेड काठमाडौँबाट २०७० पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रबाट सर्वोकृष्ट सहकारी संस्था, २०६५ सालमा नेपालमै पहिलो सहकारी एकीकरण पुरस्कारबाट डिभिजन सिँचाइ कार्यालयका पाल्पाबाट सम्मानित भएको छ । २०७४ मा आन्तरिक राजश्व कार्यालय बुटवलबाट पाल्पा जिल्लामै सबैभन्दा धेरै कर बुझाउने संस्था र २०७६ मा नेपाल बचत तथा ऋण केन्द्रीय सहकारी सङ्घ लिमिटेड फिल्ड कार्यालय बुटवलबाट उत्कृष्ट बचतकर्ता पुरस्कारबाट सम्मानित भएको छ । विभिन्न प्रकारका बचत सेवा उपलब्ध गराई अधिकतम बचत गर्ने बानी बसाल्नु, सदस्यलाई प्रतिस्र्धात्मक ब्याजदरमा उत्पादनमूलक तथा घरायसी ऋण उपलब्ध गराई आर्थिक र सामाजिक विकासमा टेवा पु¥याउने, सदस्यको हित र विकास हुने खालका सामूहिक बचतलाई जोड दिने कार्यक्रम अगाडि बढाउँदैछ । आयआर्जन समूह निर्माण र सञ्चालन, लघु उद्यम व्यवसाय, उद्यमशीलता कार्यक्रम प्रवद्र्धनका क्रियाकलाप सञ्चालन गरी सदस्यको आयमूलक कार्यलाई बढावा दिई कार्य गर्ने, समान उद्देश्य भएका सहकारी संस्था, संस्थाको नीति, कार्यक्रम उद्देश्यसँग मेल खाने सहकारी, गैरसहकारी र वित्तीय कारोवार गर्ने संस्थासँग समन्वयात्मक कार्य गर्ने संस्थाका उद्देश्य छन् । रासस
प्रतितोला ४ सय रुपैयाँले घट्यो सुन, ८२ हजार ३ सयमा कारोबार
काठमाडौं । मंगलबार प्रतितोला ८२ हजार ७ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको सुन बुधबार ८२ हजार ३ सय रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ । मंगलबार सुनले नयाँ मूल्य कायम गरेसँगै बुधबार ४ सय रुपैयाँ घटेको छ । त्यस्तै तेजावी सुन प्रतिताेला ८२ हजार ४ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो भने बुधबार ८२ हजार रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ । त्यस्तै चाँदी प्रतितोला ८ सय ८० रुपैयाँमा बिक्री भइरहेको नेपाल सुन चाँदी व्यवसायी महासंघले जानकारी दिएको छ ।
चप्पल उद्योगमा आगलागी हुँदा एक जना गम्भीर घाइते, लाखौंकाे क्षति
राँझा । बाँकेको एक चप्पल कारखानामा आगलागी हुँदा एक जना गम्भीर घाइते भएका छन् । बाँकेको जानकी गाउँपालिका–३ इन्द्रपुरस्थित चप्पल उद्योग जयश्री सियाराम कारखानामा गए राति करिब १२ बजेबाट शुरु भएको आगलागीमा त्यहाँ कार्यरत कामदार दिलीपकुमार चमार गम्भीर घाइते भएका छन् । शरीरका अधिकांश भाग जलेको अवस्थामा उद्धार गरेर उनलाई उपचारका लागि भेरी अस्पताल पठाइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाँकेले जनाएको छ । आगलागी आज बिहान ८ बजेमात्रै पूर्णरुपमा नियन्त्रणमा आएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाँकेका प्रवक्ता प्रहरी नायब उपरीक्षक शिवबहादुर सिंहले जानकारी दिए । आगलागीबाट उद्योगको कच्चा पदार्थ र उत्पादित सबैजसो सामग्री नष्ट भएको छ । बाँके र बर्दियाका छ वटा दमकल, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल, नेपाली सेनाको निरन्तरताको प्रयासले आठ घण्टापछि मात्रै आगो नियन्त्रणमा आएको प्रहरी नायब उपरीक्षक सिंहले बताए । अमरजित सिंह र मनु केडियाले सञ्चालन गरेको उक्त उद्योगमा चप्पल, सरसफाइ ब्रस र पोछालगायतका सामग्री उत्पादन हुँदै आएको थियो । होली पर्वमा कामदार बिदामा रहेका कारण आगलागीबाट भएको क्षतिको यकिन विवरण आउन नसकेको उहाँको भनाइ छ । आगलागीबाट ८/१० करोड रुपैयाँ मूल्य बराबरका मालसामान जलेर नष्ट भएको सञ्चालक सिंहले दाबी छ । प्रहरीले क्षतिको यकिन विवरण संकलनको काम भइरहेको जनाएको छ । विद्युत्त लाइन सर्ट भएर आगलागी भएको हुनसक्ने अनुमान गरे पनि यसबारे थप अनुसन्धान भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय, बाँकेले जनाएको छ । रासस
बागलुङमा तामा खानीको सम्भाव्यता अध्ययन शुरु
गलकोट । बागलुङको काठेखोला गाउँपालिका–७ रेशको धनिखोरियास्थित खानीदुलामा रहेको तामा खानीको सम्भाव्यता अध्ययन शुरु भएपछि स्थानीयवासी खुशी भएका छन् । दुई चिनियाँ प्राविधिक टोलीले खानीको सम्भाव्यता अध्ययन शुरु गरेपछि यहाँका स्थानीयवासी हर्षित भएका हुन् । विगतमा स्थानीयवासीले खानीदुलामा तामा निकालेका पाँच वटा गहिरा प्वालसमेत भएकाले तामा खानीको सम्भाव्यता अध्ययन थालिएको काठेखोला गाउँपालिकाले जनाएको छ । सो तामा खानीमा तामाको अवस्था र सम्भावनाका विषयमा दुई चिनियाँ प्राविधिक टोलीले खानीको सम्भाव्यता अध्ययन थालेको काठेखोला गाउँपालिका–७ रेशका वडाध्यक्ष प्रेम लामिछानेले जानकरी दिए । “वडाभित्र रहेका स्रोत र साधनको पहिचान गर्ने कार्यक्रमअन्तर्गत तामा खानीको सम्भाव्यता थालेका हौँ”, लामिछानेले भने, “खानीका तामाको अवस्थाका विषयमा ल्याब परीक्षणपछि मात्रै पत्ता लाग्नेछ ।” खानीलाई उत्खनन गरेर आर्थिक उपार्जन गरी वडालाई समृद्ध बनाउने उद्देश्यले खानीको सम्भाव्यता अध्ययन शुरु गरेको वडा कार्यालयले जनाएको छ । तामा खानीको सम्भाव्यता अध्ययन शुरु भएपछि स्थानीयवासी हर्षित भएको वडाध्यक्ष लामिछानेले बताए । उनका अनुसार वर्षौँदेखि ओझेलमा परेको खानीको उत्खननपछि यस क्षेत्रमा समृद्धिको ढोका खुल्नेछ । जिल्लाको काठेखोला गाउँपालिकाको पहलमा खानीको सम्भाव्यता अध्ययनका लागि प्राविधिक टोली झिकाएर अध्ययन थालेको हो । चिनियाँ टोलीले जोम्बिङ इन्ड्रेस्टिलको प्राविधिक सहयोगमा बागलुङ नगरपालिका–९ तित्याङ अडडाँडा, बागलुङ नगरपालिका–११ रायडाँडा तथा काठेखोला गाउँपालिकाको रेशमामा फलाम तथा तामा खानीको सम्भाव्यता अध्ययन गरिरहेको छ । बागलुङ नगरपालिका–९ तित्याङस्थित अडडाँडामा तामा खानी उत्खननका लागि चिनियाँ प्राविधिक टोली आएर खानीको भित्रि तहमा तामाको अवस्थाको अध्ययन तथा खानी खन्ने काम गरिरहेको वडाध्यक्ष गणेश थापाले जानकारी दिए । उक्त टोलीले जोम्बिङ इन्ड्रेस्टिलको प्राविधिक सहयोगमा नेपालको शुभम् ग्रुपसँग मिलेर तामा खानीको अध्ययन गर्न बागलुङ आएको हो । अडडाँडामा तामा खानीको प्रचुर सम्भावना रहेको भन्दै तामा खानीको उत्खननसमेत थालिसकेको ग्रुपका प्रतिनिधि सूर्य अधिकारीले जानकारी दिए । उनका अनुसार तित्याङ र रेशबाट ठूलो परिणाममा तामा निकाल्न सकिएमा स्थानीय तहलाई फाइदा पुग्ने बताए । बागलुङ जिल्लाको बागलुङ नगरपालिका, जैमिनी नगरपालिका, गलकोट नगरपालिका, तमानखोला गाउँपालिका, बडिगाड गाउँपालिकामा परम्परागत तरिकाले तामा तथा फलामखानी सञ्चालनमा आए पनि पछिल्लो समय बन्द भएका थिए । रासस
विश्वभर सेयर बजारमा उच्च गिरावट
काठमाडौं । विश्वको अर्थतन्त्र खस्किँदो अवस्थामा रहेको छ । विश्वभर कोरोना भाइरसको संक्रमणको प्रभाव परेसँगै त्यसको असर सेयर बजार लगायत सम्पूर्ण अर्थतन्त्रमा परेको छ । अमेरिकाको सेयर बजार ७ प्रतिशतले घटेर बन्द भयो । सेयर कारोबारमा पनि उच्च गिरावट आएको छ । जसले गर्दा बजारमा ‘सर्किट ब्रेक’ लागेर १५ मिनेटसम्म सेयर कारोबार रोकियो । त्यसैगरी, लन्डनको सेयर बजार पनि लगभग ५ प्रतिशतले ओरालो लाग्यो । रूस र साउदी अरेबियाबीचको निरन्तर तेलको मूल्यमा गिरावट आउँदा युरोप र एशियाभरिको बजार त्यसरी नै खस्केको छ । सेयरहरू पहिले नै कोरोना भाइरसको प्रभावको डरबाट ओरालो लागिरहेका थिए । जसलाई विश्लेषकहरूले बजार प्रतिक्रियालाई ‘पूर्ण नरसंहार’ को रूपमा वर्णन पनि गरे । डो जोन्स औद्योगिक औसत ७.८ प्रतिशत वा २,००० भन्दा बढी अंकले घट्यो । जुन अंकका आधारमा इतिहासको सबैभन्दा उच्च हो भने प्रतिशतका आधारमा वित्तीय संकट पछिको सबैभन्दा ठूलो गिरावट हो । अमेरिकाको स्टक एस एण्ड पी५०० ७.६ प्रतिशतले घटेर २७४६.५६ अंकमा झरेको छ । जबकि नास्ड्याक करिब ७.३ प्रतिशतले घटेको छ । जुन २००८ पछिको उच्च गिरावट हो । लन्डनमा भएको उच्च गिरावटको प्रभाव बेलायतमा पनि परेको छ । जसले बेलायतका ठूला कम्पनीहरूको मूल्यलाई झण्डै १२५ पाउन्ड बिलियनले घटाएको छ । फ्रान्स, जर्मनी र स्पेन साथ युरोपको सेयर बजारमा देखिएको गिरावटको प्रभाव यूके र यूएसमा पनि परेको छ । जसले यूके र यूएसको बजार ७ प्रतिशतले घटेको छ । ‘अहिले बजारमा त्रास देखिएको छ । अवस्था अझ राम्रो हुँदै जानु भन्दा पहिले खराब हुँदै जान्छ ।’ एमआईटीको स्लोन स्कूल अफ म्यानेजमेन्टका फाइनान्सका प्रोफेसर एन्ड्र्यू लोले भने । तेल उत्पादन विवाद तेलको मूल्यमा आएको नाटकीय गिरावट साउदी अरेबिया र रुसबीचको तेल निष्काशनको झट्का हो । साउदी अरेबियाले यो मूल्य घटाउने र अधिक तेल पम्प, मूल्य युद्धको डर पैदा गर्ने भन्यो । कोरोना भाइरसको प्रकोपले गर्दा कम मागको सामना गर्न आपूर्ति कम गर्ने रसियाको प्रस्ताव अरु आपूर्तिकर्ताहरुले अस्वीकार गरेपछि यस्तो भएको हो । साउदी अरेबियाले तेल बजारमा आफ्नो स्थितिको सुरक्षाका लागि आफ्नो मांसपेशिहरु ताजा गरिरहेको विश्लेषकहरुले जनाएका छन् । सोमबार, अन्तराष्ट्रिय तेल बेन्चमार्क ब्रेंटको मूल्य सन् १९९१ मा खाडी युद्धपछि पहिलो पटक २० प्रतिशतले घटेर व्यापारमा झण्डै तेस्रो गिरावट आएको छ । यस वर्ष तेलको मूल्य द्रुत गिरावट आएको थियो किनभने कोरोना भाइरस अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा फैलिन थालेको थियो, ईन्धनको माग घट्ने अपेक्षा गरिएको थियो । अमेरिका र बेलायतमा तेल कम्पनीहरूले बजारमा गिरावट ल्याए जसमा शेल, बीपी र चेभरनको सेयर १५ प्रतिशत वा सो भन्दा बढी छ । फ्याकफुर्ट र पेरिसमा बैंकहरू सबैभन्दा कठोर हिट भए, जबकि रूसी रूबल २०१६ पछि सबैभन्दा कमजोर तह अर्थात ८ प्रतिशतमा गिरेका छन् । यसभन्दा पहिले एसियाली बजारमा पनि तीव्र गिरावट आएको थियो । जापानको निक्की २२६ सूचकांक ५ प्रतिशतले गिरावट आएको थियो । अष्ट्रेलियको एएसएक्स २०० गत २००८ देखि दैनिक ७.३ प्रतिशतले घटेको छ । त्यस्तै, चीनको बेन्चमार्क शंघाई कम्पोजिट ३ प्रतिशतले र हङ्कङ्को ह्याङ सेङ्ग सूचक ४.२ प्रतिशतले घटेको छ । मंगलबार सुनको मूल्यमा १ प्रतिशतभन्दा बढी गिरावट आएको छ । स्पट सुन १ प्रतिशतले घटेर प्रति औंस १६६२.५६ डलर र अमेरिकी सुन ०.७ प्रतिशतले घटेर प्रति औंस १६६३ डलरमा झरेको छ ।
बेनी अस्पतालमा निःशुल्क डायलासिस सेवा
गलेश्वर । हिमाली जिल्ला म्याग्दीको सदरमुकाम बेनी अस्पतालमा अब मिर्गौला रोगबाट पीडित बिरामीका लागि नियमित डायलासिस सेवा शुरु हुने भएको छ । गण्डकी प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्रालयले बेनी अस्पताललाई डायलासिसका लागि आवश्यक उपकरणसहित बजेट विनियोजन गरेपछि आगामी चैत १ गतेबाट मिर्गौला उपचारका लागि डायलासिस सेवा शुरु गर्न लागिएको हो । गण्डकी प्रदेशले उपलब्ध गराएको चार वटा मेशिन र प्रवासी म्याग्देलीले दिएको दुईवटा मेशिन रहेको अस्पतालमा हेमोडायलासिस युनिट स्थापना गरिएको बेनी अस्पताल व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष बेलबहादुर कटवालले बताए । उनका अनुसार युनिटमा चिकित्सक, स्टाफ नर्ससहितको जनशक्तिसमेत व्यवस्थापन भइसकेको बताए । पहिलो चरणमा तीन वटा बेड सञ्चालनमा ल्याउने उनले बताएका छन् । छ वटा मेशिनबाट दुई सिफ्टमा १२ जना बिरामीलाई दैनिक सेवा दिने गरी व्यवस्था मिलाइएको अध्यक्ष कटुवालले बताए । सेवा शुरु भएको छ महिनापछि आवश्यकताअनुसार बिहान, दिउँसो र साँझसमेत सेवा दिने योजना रहेको उनको भनाइ छ । सेवाको गण्डकी प्रदेश सामाजिक विकासमन्त्री नरदेवी पुनले उद्घाटन गर्ने कार्यक्रम रहेको छ । मिर्गौलापीडित बिरामी अधिकांशको न्यून आर्थिक अवस्थाका हुने भएकाले यातायात, खानबस्ने खर्चको अभावमा गाउँमै रोग पालेर बस्न बाध्य भएको अवस्थामा डायलासिस सेवाले सहज भएको परोपकारी संस्था ओमकुमारी शान्ति कोषका कार्यालय सचिव एवं मिर्गौला प्रत्यारोपण गरेका मङ्गला गाउँपालिका–१ कुहुँका डकबहादुर रोकाले बताए । मिर्गौलाका बिरामीले हप्ताको एकदेखि जटिलता हेरेर चार पटकसम्म डायलासिस गराउनुपर्ने हुन्छ । निजी अस्पतालमा एकपटक डायलासिस गराउँदा यातायात, खानाबस्नसहित गरी आठ हजारभन्दा बढीसम्म खर्च हुन्छ । कोरोना भाइरसको त्रास ः धार्मिक अनुष्ठान पनि स्थगित विश्वव्यापीरुपमा सन्त्रास फैलिएको कोरोना भाइरसको सम्भावित सङ्क्रमणलाई मध्यनजर गर्दै ब्रह्माकुमारी राजयोग प्रशिक्षण केन्द्रले म्याग्दीको बेनीमा आयोजना गर्न लागेको श्रीमद्भागवत गीता ज्ञान महायज्ञ स्थगित गरेको छ । नेपाल सरकारको सचेतना, स्थानीय प्रशासनको अनुरोध एवं जनसमुदायको सुझावलाई उच्च सम्मान गर्दै बेनी शाखाले आगामी फागुन २९ गतेदेखि चैत ३ गतेसम्म बेनीमा सञ्चालनको तयारी गरेको महायज्ञ स्थगित गरेको बेनी शाखाकी प्रमुख ब्रह्माकुमारी रीनाले बताए । उनका अनुसार कोरोना भाइरसको त्रासका बीचमा आवतजावतमा समेत समस्या हुने भएकाले प्रशासनसँग समन्वय गरी महायज्ञ स्थगित गरिएको छ । व्यावहारिक एवं वैज्ञानिक प्रवचनमा म्याग्दीका ग्रामीण क्षेत्रमा रहेका सम्पर्क कार्यालय तथा विभिन्न विद्यालय, सामाजिक सङ्घसंस्थाबाट समेत प्रतिनिधित्व हुने भएकाले केही दिनका लागि महायज्ञ स्थगित गरिएको उनले बताए । समाजमा नैतिक शिक्षा दिने संस्थाका रुपमा स्थापित यो संस्थाले केही दिनमा अर्को कार्यतालिका सार्वजनिक गर्ने जनाएको छ । रासस
तनहुँमा चैत १ गतेदेखि दादुरा रुबेलाविरुद्धको खोप लगाइने
दमाैली । तनहुँ जिल्लामा करिब २९ हजार बालबालिकालाई दादुरा रुबेलाविरुद्धको खोप लगाइने भएको छ । चैत १ गतेदेखि १८ गतेसम्म सञ्चालन हुन लागेको खोप अभियानका क्रममा २८ हजार ७६४ बालबालिकालाई दादुरा रुबेलाविरुद्धको खोप लगाइने स्वास्थ्य कार्यालय तनहुँले जनाएको छ । अभियानको क्रममा नौ महिनादेखि पाँच वर्षमुनिका सम्पूर्ण बालबालिकालाई दादुरा रुबेलाविरुद्धको खोप लगाइने स्वास्थ्य कार्यालय तनहुँका प्रमुख शङ्करबाबु अधिकारीले जानकारी दिए । उनका अनुसार जिल्लामा दुई चरणमा अभियान सञ्चालन हुनेछ । पहिलो चरणमा चैत १ गतेदेखि ९ गतेसम्म ३७ वडामा र दोस्रो चरणमा चैत १० गतेदेखि १८ गतेसम्म ४८ वडामा अभियान सञ्चालन गरिनेछ । पहिलो चरणमा व्यास नगरपालिकाको श्याम्घा, कात्तिकेचौर, सतिस्वाँरा, गजुरे, रिस्ती, शुक्लागण्डकी नगरपालिकाको दुलेगौडा, खैरेनीटार, ढोरफिर्दी, फिरफिरे, राईपुर, थप्रेक, भिमाद नगरपालिकाको भानुमति, अरुणोदय, किहुँ, माझकोट, भानु नगरपालिकाको ज्यामरुक, रुपाकोट, चिसापानी, घिरिङ गाउँपालिकाको साभुङहटिया, घिरिङ, गजरकोट र ऋषिङ गाउँपालिकाको रानीपोखरी, राम्जाकोट, कोटदरबारमा अभियान सञ्चालन हुनेछ । दोस्रो चरणमा व्यास नगरपालिकाको घाँसीकुवा, पोखरीभञ्ज्याङ, केशवटार, तनहुँसुर, भानु नगरपालिकाको पुरनडिही, वसन्तपुर, पुर्कोट, बन्दीपुर गाउँपालिकाको बन्दीपुर, धरमपानी, आँबुखैरेनी गाउँपालिकाको देउराली, छिम्केश्वरी, म्याग्दे गाउँपालिकाको थर्पु, जामुने, मनपाङ, देवघाट गाउँपालिकाको सिन्च्याङगढी, बैदी, छिपछिपे, कोटा र ऋषिङ गाउँपालिकाको काहुँशिवपुर र भिरकोटमा अभियान सञ्चालन हुनेछ । अभियानका लागि ५३० खोप केन्द्र तोकिएका छन् भने २०४ खोपकर्ता परिचालन हुनेछन् । त्यस्तै एक हजार ६० स्वयंसेवक परिचालन गरिने कार्यालयले जनाएको छ । खोप तथा कोल्डचेन स्वास्थ्यकर्मीमार्फत् खोप केन्द्र नजिकका स्वास्थ्य संस्थामा पु¥याइएको छ । समुदायमा दादुरा रुबेला रोगविरुद्ध उच्च क्षमता शक्ति विकास गर्न र कन्जेनिटल रुबेला सिण्ड्रमको सङ्ख्यामा उल्लेख कमी ल्याई यसबाट हुने अपाङ्गता र मृत्युदरलाई शून्य अवस्थामा पुर्याउन अभियान सञ्चालन गर्न लागिएको हो । खोपको पहुँचबाट बाहिर रहेका बालबालिकालाई खोपको पहुँचमा ल्याउन जिल्लाका प्रत्येक स्वास्थ्य संस्थामा प्रत्येक महिना संस्थागत खोपकेन्द्र, साविकका गाविसको वडामा कम्तीमा तीनदेखि पाँच वटा केन्द्रबाट प्रत्येक महिना बाह्य खोपकेन्द्र, गाउँपालिका र नगरपालिकाको स्वास्थ्य संस्थाका पकड क्षेत्रभित्र रहेका पहुँचबाट टाढा भएका बस्ती, समुदाय र भौगोलिक क्षेत्रमा कम्तीमा वर्षको चार पटक खोप केन्द्र स्थापना गरी खोप सेवा प्रदान गरिएको छ । खोप अभियान सञ्चालनका लागि जिल्लामा स्वास्थ्यकर्मीलाई तालीम तथा अभिमुखीकरण सम्पन्न भइसकेको कार्यालयले जनाएको छ । सबै घरमा सन्देशमूलक कार्ड कार्यालयले अभियानकै क्रममा सबै घरधुरीमा सन्देशमूलक कार्ड वितरण गर्ने भएको छ । नियमित खोप लगाउन छुटेका बालबालिकालाई खोपको पहुँचमा ल्याउन सन्देशमूलक कार्ड वितरण गर्न लागिएको हो । जिल्लाका ३० प्रतिशत बालबालिका अझै पनि विभिन्न खोप लगाउनबाट वञ्चित भएका छन् । “अझै पनि खोपबाट बालबालिका वञ्चित रहेकाले उनीहरुलाई खोपको पहुँचमा ल्याउन निमन्त्रणा कार्ड बाँड्ने तयारी गरेका छौँ”, प्रमुख अधिकारीले भने, “कार्ड वितरणपछि छुटेका बालबालिका खोपको पहुँचमा आउने विश्वास गरिएको छ ।” रासस
कोरोना संक्रमण फैलियो भने उपचार गर्न कस्तो तयारी गरेका छन् उपत्यकाका यी अस्पतालले ?
काठमाडौं । पछिल्ला वर्षहरूमा विश्व समुदायमाझ नयाँ रोगले महामारीको रूप लिइरहेको छ । यस्ता महामारीले लाखौं मानिसको ज्यान पनि लिइरहेको छ । यस वर्ष कोरोना भाईरसले संसारभर महामारीको रुप लिएको छ । यस्ता महामारीको रुपमा फैलदै गर्दा स्वास्थ्य सेवा प्रदायकहरुले कसरी तयार गरिरहेका छन् भन्ने एउटा मुख्य प्रश्न हो । महामारी आउने संकेत पहिला आउँदैन । कुन रोगले कतिबेला महामारीको रुप लिन्छ भन्न पनि सकिदैन । नेपालमा विभिन्न समयमा विश्वभर फैलिएको महामारी तथा नेपालमा मात्रै फैलने माहामारीले पनि धेरैको ज्यान लिने गरेको छ । के छ त अस्पतालहरुको तयारी ? त्रिवि शिक्षण अस्पताल त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा महामारी व्यवस्थापनको लागि छुट्टै डिजास्टर टिम रहेको अस्पतालका निर्देशक प्रेमकृष्ण खड्काले बताए । यो टिमले कसरी काम गर्ने भन्ने विषयमा अस्पतालले माहामारी व्यवस्थापनको लागि आफ्नै ३६ पानाको प्रोटोकल तयार पारेको र त्यही अनुरुप काम गर्ने खड्काले जानकारी दिए । यद्यपि विश्वभर आतंक मच्चाएको कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) लागि भने अस्पतालले खासै तयारी गरेको छैन । कोरोना रोकथाम र उपचारको लागि के कस्तो सावधानी र तयारी गर्ने भन्ने सन्दर्भमा अस्पतालले छुट्टै कमिटी बनाउँदै गरेको खड्काले बताए । पाटन अस्पताल कुनै पनि महामारीको लागि आफूहरु पहिलादेखि नै तयार रहेको पाटन अस्पतालका निर्देशक डा. विष्णुप्रसाद शर्मा बताउँछन् । ‘हामीले महामारी व्यवस्थापनको लागि आफ्ना कर्मचारीहरुलाई समयसमयमा तालिम दिईरहेका हुन्छौं, एकपटक तालिम दिएर याद नहुने हुनाले हामीले समुह बनाएर तालिम दिदैं आईरहेका हुन्छौं, हामी आफ्नो प्रोटोकल अनुसार कुन व्यक्ति कहाँ खटिने, कसरी खटिने भन्ने कुरा निर्धारण गरिसकेका हुन्छौं,’ शर्माले भने । महामारी व्यवस्थापनको लागि आईसोलेसन बेड छुट्टाउनेदेखि लिएर रोग फैलन नदिनलाई अस्पतालका कर्मचारीहरुले अपनाउनु पर्न पूर्वसवाधानीका सबै विकल्प अपनाइएको उनको भनाइ छ । पाटन अस्पतालले कोरोनाको लागि ५ वटा आईसोलेसन बेड छुटाएको छ । सुमेरु अस्पताल धापाखेलस्थित सुमेरु अस्पतालले पनि आफूहरु पूर्वतयारी अवस्थामा रहेको अस्पताल प्रशासनले जानकारी दिएको छ । अस्पतालले कुनै पनि महामारी त्यसमा पनि सरुवा रोगहरुको लागि ३ खण्डको आईसोलेसन वार्ड छुटाएको बताएको छ । सुरुमा महामारीको वा कुनै पनि सरुवा रोगको शंकामा आएका बिरामीलाई अस्पतालले ईमर्जेन्सी वार्डमा राख्ने, त्यसपछि रोग पुष्टी भएको अवस्थामा जेनरल वार्डमा विशेषज्ञहरुले जाँच्ने र थप उपचारको लागि बेग्लै वार्डमा सार्ने गरेको छ । आफ्नो पहल र प्रयासले मात्रै अपुग भएमा सरुवा रोगको विशेषज्ञता प्राप्त टेकु अस्पतालसँग सहयोग लिने गरेका छ । हाल अस्पतालमा मास्क, स्यानिटाईजर, पन्जाहरुको समस्या भइरहेको प्रशासनले बताएको छ । आफूहरुसँग यस्ता सामाग्रीहरुको स्टक पनि बाँकी नरहेको र यस्तै अवस्था रहे संक्रमण रोगहरुको उपचारमा समस्या आउने बताएको छ । मेडिसिटी अस्पताल नख्खु स्थित मेडिसिटी अस्पतालले पनि आफुहरु कुनै पनि महामारीको लागि तयारी अवस्थामा रहेको अस्पतालका आईसियु प्रमुख डा. दिपेश आर्यलले बताए । मेडिसीटी अस्पताल एनएबीएच मान्यता प्राप्त अस्पताल हो । एनएबीएच अस्पताल र स्वास्थ्य सेवा प्रदायकहरुको लागि राष्ट्रिय मान्यता दिने बोर्ड हो । अल्का अस्पताल जावलाखेलस्थित अल्का अस्पतालले पनि आफूहरु कुनै पनि प्रकारको महामारीको लागि जहिले पनि तयारी अवस्थामा रहेको जानकारी दिएको छ । अस्पताल प्रशासनले आफूहरुसँग यस्तो समयमा खटिने एउटा विशेष टिम रहेको र उनीहरुले कुनै पनि अवस्थामा अस्पतालले कसरी काम गर्ने भन्ने सुझाव दिने गरेका जानकारी दिएको छ । यस्तै, कोरोनाको लागि अस्पतालले एउटा रुम छुटाएको छ र केही थप समस्या आइपरेको अवस्थामा स्वास्थ्य मन्त्रालयले ललितपुरको हब अस्पतालको रुपमा तोकेको पाटन अस्पतालसँग समन्वय गर्ने गरेको जानकारी अल्का अस्पातलले दिएको छ । बीर अस्पताल दशकै जेठो अस्पताल बीरले पनि महामारीहरुसँग सामना गर्नको लागि तयारी रहेको अस्पताल नर्सिङ प्रशासककी मिरा श्रेष्ठले बताईन् । अस्पतालले हाल कोरोनाको लागि भने ५ वटा आईसोलेसन बेड छुट्टाएको छ । ‘हामी एकदम तयार अवस्थामा छौं तर हाम्रो अस्पतालमा देशभरबाट मानिसहरु आउने र त्यसमा पनि विशेष गरेर आर्थिक स्थिति कमजोर भएकाहरु आउने गर्छन्, यस्तो विरामीको सामान्यतः रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता अन्यको दाँजोमा कम हुन्छ, जसले गर्दा उनीहरुमा संक्रमण बढ्ने जोखिम अधिक हुन्छ,’ श्रेष्ठले भनिन् । त्यसैले पनि बीरमा त्यस्ता बिरामीको लागि आईसोलेसन वार्ड नराख्न आफुहरुले चाहेको श्रेष्ठ बताउँछिन् ।