नेपालमा टोयोटाको बजार खस्कियो, एक वर्षमै ५२ प्रतिशतले घट्यो व्यापार
काठमाडौं । नेपालका लागि टोयोटा गाडीको आधिकारिक वितरक यूनाइटेड ट्रेडर्स सिन्डिकेट (यूटीएस) को व्यापार ५२ प्रतिशतले घटेको छ । विगत एक वर्ष अर्थात आर्थिक वर्ष २०२३ मा कम्पनीको व्यापार ५१.९९ प्रतिशतले घटेको हो । अघिल्लो आर्थिक वर्ष अर्थात २०२२ मा ७ अर्ब ६१ करोड ५० लाख रुपैयाँ बराबरको व्यापार गरेको कम्पनीको २०२३ मा ह्वात्तै घटेर ३ अर्ब ६५ करोड ६० लाख रुपैयाँमा खुम्चिएको छ । जुन आर्थिक वर्ष २०२१ को व्यापारको तुलनामा पनि कम हो । कम्पनीले आर्थिक वर्ष २०२१ मा पनि ४ अर्ब ८६ करोड ४० लाख रुपैयाँ बराबरको व्यापार गरेको थियो । नेपाल राष्ट्र बैंकले गाडी आयातमा प्रतिबन्ध गरेसँगै त्यसको प्रत्यक्ष असर कम्पनीको व्यापारमा देखिएको जनाइएको छ । राष्ट्र बैंकले आर्थिक वर्ष २०२३ को पहिलो ६ महिनामा यात्रु बोक्ने सवारीसाधन आयातमा पूर्णरूपमा रोक लगाएको थियो । वैद्य अर्गनाइजेसन अफ इन्डस्ट्रीज एन्ड ट्रेडिङ हाउजेज अन्तर्गतको कम्पनी यूटीएसले नेपालमा टोयोटा गाडीलगायत विभिन्न गाडीहरूको स्पेयर पाटर्स बिक्री तथा वित्तरण गर्दै आएको छ । स्वर्गीय डा. विजय गजानन्द वैद्यले सन् १९६७ मा नेपाली बजारमा मोबिलिटी ल्याउने भिजनसहित यस कम्पनीको स्थापना गरेका थिए । उनले ६ वटा गाडी बेच्ने लक्ष्यसहित यसको सुरुवात गरेका थिए । तर सन् १९७० को अन्त्यसम्ममा कूल ३५३ वटा गाडीहरु बिक्री गर्न उनी सफल भएका थिए । हाल कम्पनीमा तीन जना सेयरधनी रहेका छन् । सेयरधनीमध्ये अध्यक्ष सुरज वैद्यको ६० प्रतिशत, प्रबन्ध निर्देशक रितु सिंह वैद्यको ३० प्रतिशत र निर्देशक सुर्यांश वैद्य श्रेष्ठको १० प्रतिशत सेयर स्वामित्व रहेको छ । कम्पनीेले केयर रेटिङ एजेन्सी केयर रेटिङ नेपालमा ४ अर्ब रुपैयाँ बराबरको कर्जाको लागि रेटिङ गराएको छ । यससँगै केयर रेटिङ नेपालले एक अर्ब ३८ करोडको दीर्घकालीन कर्जाको लागि केयर एनपीबीबी प्लस र २ अर्ब ६२ करोडको अल्पकालीन कर्जाको लागि केयर एनपी एफोरप्लसको रेटिङ दिएको छ ।
एफएनसीसीआईले अर्थतन्त्रको पुनरुत्थानका लागि राजनीतिक सहयोगको आह्वान गर्दै
काठमाडौं । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ (एफएनसीसी)ले अर्थतन्त्रको पुनरुत्थानका लागि राजनीतिक सहयोगका लागि आह्वान गर्ने भएको छ । महासंघले आफ्नो ५८ औँ वार्षिक साधारणसभाका अवसरमा यस्तो आह्वान गरिने जनाएको हो । महासंघको वार्षिक साधारणसभा चैत २८ गते हुँदैछ । सभाको उद्घाटन कार्यक्रम बिहान ८ः३० डाकिएको छ। सभामा मुख्य राजनीतिक दलका प्रतिनिधिहरुलाई डाकिएको महासंघले जनाएको छ । महासंघको सभामा मुख्य वक्ताका रुपमा भारत उद्योग परिसंघका अध्यक्ष सञ्जीव पुरी रहेछन् । पुरीको नेतृत्वमा भारतीय लगानीकर्ताहरुको टोली सभामा सहभागी हुनेछन् ।
गाउँपालिकाले लिएको कक्षा ८ को परीक्षामा ५ जनामात्र पास
फुङ्लिङ । ताप्लेजुङको मेवाखोला गाउँपालिकाले लिएको कक्षा ८ को वार्षिक परीक्षामा पाँच जना विद्यार्थी मात्र उत्तीर्ण भएका छन् । परीक्षामा सहभागी एक सय ७८ विद्यार्थीमध्ये पाँच जना विद्यार्थी उत्तीर्ण भएका हुन् । गाउँपालिकामा आठ वटा सामुदायिक विद्यालयमा अध्ययनरत कक्षा ८ का विद्यार्थी परीक्षामा सामेल थिए । जसमध्ये चार वटा विद्यालयका विद्यार्थी निल भएको मैवाखोला गाउँपालिकाका शिक्षा शाखाले जनाएको छ । शाखाका अनुसार ग्रेड वृद्धिका लागि परीक्षासमेत दिन नपाउने दुई वटा सामुदायिक विद्यालय रहेका छन् । दुई वटा विषयमा अनुत्तीर्ण हुने २५ जना विद्यार्थीले मात्र ग्रेड वृद्धिका लागि परीक्षा दिन पाउने भएका हुन् । आउँदो वैशाख १० गते ग्रेड वृद्धि परीक्षा सञ्चालन गर्ने गाउँपालिकाले जनाएको छ । गाउँपालिकाले परीक्षा सञ्चालन गर्न विषय विज्ञको व्यवस्था गरी प्रश्नपत्र बनाएर परीक्षा सञ्चालन गरिएको मैवाखोला गाउँपालिका अध्यक्ष विजयप्रकाश वनेमले बताउनुभयो । उत्तरपुस्तिकासमेत गाउँपालिका बाहिरका विषय विज्ञ शिक्षकबाट मूल्याङ्कन गरी परीक्षाफल सार्वजनिक गरिएको गाउँपालिकाले जनाएको छ । ‘शिक्षा जस्तो संवेदनशील क्षेत्र तथा राज्यको ठूलो लगानी भएका क्षेत्रमा निराशाजनक परीक्षाफलले सिङ्गो सामुदायिक विद्यालयको अवस्था छर्लङ्ग पारेको छ’, अध्यक्ष वनेमले भने, ‘विद्यार्थी, शिक्षक, अभिभावक, जनप्रतिनिधि, कर्मचारी तथा सम्पूर्ण शिक्षाप्रेमी र नागरिक समाजले गम्भीर भएर सोच्नुपर्ने बेला भएको छ ।’ यो परिणामले सामुदायिक विद्यालयको वास्तविक अवस्था देखिएको र आगामी दिनका लागि योजना बनाउन मद्दत पुग्ने गाउँपालिकाले जनाएको छ । रासस
एप्पलले भारतका आफ्ना कर्मचारीलाई ७८ हजार घर बनाइदिने
काठमाडौं । आइफोन बनाउने अमेरिकाको अग्रणी टेक कम्पनी एप्पलले भारतमा ७८ हजारभन्दा बढी घर बनाउने तयारी गरिरहेको छ । एप्पलले पछिल्लो साढे दुई वर्षमा भारतमा १ लाख ५० हजार प्रत्यक्ष रोजगारी सिर्जना गरेको छ । अब एप्पल इकोसिस्टमले चीन र भियतनाममा औद्योगिक आवासको धर्तीमा भारतमा आफ्ना कारखानाका कर्मचारीहरूलाई आवासीय सुविधा उपलब्ध गराउने तयारी गरिरहेको छ । सरकारी अधिकारीहरूका अनुसार एप्पलका अनुबन्ध निर्माता र आपूर्तिकर्ताहरूले आफ्ना कर्मचारीहरूका लागि घरहरू बनाउने योजनामा छन् । यिनमा फक्सकन, टाटा र सालकोम्प पनि समावेश छन् । यी घरहरू सार्वजनिक निजी साझेदारीमा निर्माण भइरहेका छन् । यस योजनाअन्तर्गत ७८ हजारभन्दा बढी युनिट निर्माण गरिने छ । जसमध्ये तमिलनाडुले अधिकतम ५८ हजार घर पाउनेछन् । तमिलनाडुका अधिकांश घरह तमिलनाडुको राज्य उद्योग प्रवर्द्धन निगमले निर्माण गरिरहेको छ । टाटा समूह र एसपीआर इन्डियाले पनि घर निर्माण गरिरहेका छन् । योजनाअन्तर्गत केन्द्र सरकारले १०(१५ प्रतिशत कोष उपलब्ध गराउने छ भने बाँकी रकम राज्य सरकार र कम्पनीहरूले उपलब्ध गराउने छ । निर्माण र निजी क्षेत्रलाई हस्तान्तरण प्रक्रिया ३१ मार्च २०२५ मा समाप्त हुने आर्थिक वर्षमा पूरा हुने सम्भावना रहेको अधिकारीहरूले बताएका छन् । एक अधिकारीका अनुसार यस योजनाको उद्देश्य दक्षता सुधार गर्नु र विशेष गरी प्रवासी महिला कामदारहरूलाई सुरक्षा प्रदान गर्नु हो । तीमध्ये धेरैजसो १९ देखि २४ वर्षसम्मका छन् । अधिकारीहरूले विशेषगरी महिलाहरूका लागि एउटै ठाउँमा यस्तो ठूलो आवास योजना भारतमा पहिलो पटक भएको बताए । धेरैजसो मजदुरहरू भाडामा बस्छन् र कारखानासम्म पुग्न बसमा घण्टौं यात्रा गर्नुपर्ने हुन्छ । धेरै कर्मचारी महिला भएकाले यसले सुरक्षामा पनि समस्या सिर्जना गर्छ । कारखाना नजिकै घर अधिकारीहरुका अनुसार इलेक्ट्रोनिक्स उद्योग स्थान संवेदनशील छ र यो एयरपोर्ट नजिक हुनुपर्छ ताकि कार्गो सजिलै बाहिर पठाउन सकियोस् । देशका विभिन्न भागबाट आएका कामदारका लागि सरकारले आरामदायी आवास सुनिश्चित गर्न चाहन्छ । भारतमा एप्पलका लागि आईफोनको सबैभन्दा ठूलो आपूर्तिकर्ता फक्सकनले ३५ हजार घर पाउने छ । कम्पनीको कारखाना श्रीपेरुम्बुदुर, तमिलनाडुमा छ । फक्सकनमा हाल ४१ हजार कामदारहरू छन्, जसमध्ये ७५ प्रतिशत महिला छन् । टाटा इलेक्ट्रोनिक्सले होसुर सुविधामा आफ्ना कर्मचारीहरूका लागि ११ हजार ५ सय इकाइहरू उत्पादन गरिरहेको छ । टाटाले मुख्यतया घरेलु प्रयोग र निर्यातका लागि आइफोन एन्क्लोजर निर्माण गर्छ । एप्पलका लागि पावर एडेप्टर, एन्क्लोजर र चुम्बकीय बनाउने सालकम्पले ३ हजार ९ सय ६९ आवासीय एकाइहरू प्रयोग गर्ने छ । एप्पल, फक्सकन र सालकोम्पले यसबारे कुनै पनि प्रतिक्रिया दिएका छैनन् । भूराजनीतिक तनावबीच अमेरिका र चीनको बजारमा सुस्तता आएको छ । यस कारण एप्पलले भारतमा ध्यान केन्द्रित गरिरहेको छ, जुन विश्वको दोस्रो ठूलो स्मार्टफोन बजार हो । विस्ट्रनको योजना एप्पलले २०१७ मा भारतमा आइफोनहरू उत्पादन गर्न थाल्यो र अगस्ट २०२१ मा सुरु भएको उत्पादन लिंक प्रोत्साहन योजनाअन्तर्गत उत्पादन बढायो । कम्पनीले फक्सकन, विस्ट्रोन र पेगाट्रोन मार्फत आफ्नो नयाँ आइफोन मोडेलहरू एसेम्बल गरिरहेको छ र भारतमा नै कम्पोनेन्टहरू निर्माण गरिरहेको छ । एप्पलको पहलमा आवास योजना बनाइएको स्रोतले जनाएको छ । २०२० मा कर्नाटकको नरसापुरामा रहेको विस्ट्रोन सुविधा र डिसेम्बर २०२१ मा तमिलनाडुको फक्सकन कारखानामा कर्मचारीको असन्तुष्टिको कारणले काम प्रभावित भएको थियो । विस्ट्रोनको स्वामित्व अब टाटा समूहमा आएको छ । विस्ट्रोनले आफ्नो कारखाना नजिकै कामदारहरूको लागि घर बनाउन सक्छ । कम्पनीले करिब २७ हजार कर्मचारीलाई प्रत्यक्ष रोजगारी दिएको छ । एजेन्सी
नेशनल मेडिकल कलेजका सञ्चालक र ल्याब प्रमुख पक्राउ
काठमाडौं । वीरगञ्जको नेशनल मेडिकल कलेजका सञ्चालक सानबास अन्सारी र ल्याब प्रमुख सञ्जय शाह पक्राउ परेका छन् । कलेजले म्याद सकिएका औषधि बिक्री-वितरण गरेको भन्दै प्रहरीले दुई जनालाई पक्राउ गरेको हो । उक्त मेडिकल कलेजले म्याद सकिएका औषधि बिक्री-वितरण गर्ने गरेको सूचनाका आधारमा प्रहरीले छापा मारेको थियो । सोही क्रममा उनीहरु दुई जना पक्राउ परेका हुन् । सञ्चालकलाई पक्राउ गरेसँगै प्रहरीले थप अनुसन्धान अघि बढाएको जनाएको छ ।
आइएमई पे सुपर वालेटमा ‘सुपर बेनीफिट’
काठमाडौं । सुपर वालेटलाई परिचित गराएको आइएमई पे ले नयाँ वर्ष २०८१ का अवसरमा सुपर वालेट प्रयोगकर्ताहरूलाई दर्जन भन्दा बढी नयाँ सुविधाहरू दिने भएको छ । कम्पनीका अनुसार यस सुपर बेनीफिट प्याकेजमा आइएमई पे प्रयोगकर्ताहरूले वालेट ब्यालेन्समा बैंकहरुले दिने बराबरको ब्याज, बैंकमा पैसा ट्रान्सफर गर्दा नि: शुल्क सेवा, हरेक कारोबारमा अधिकतम रिवार्ड पोइन्ट, स्वास्थ्य बिमा प्याकेजमा आकर्षक छुट, भर्चुअल भिसा कार्डबाट अनलाइन भुक्तानीमा गर्दा तुरुन्तै क्यास ब्याक पाउने छन् । यसै गरी, हवाई टिकट खरिदमा तथा घरायसी उपभोग्य सेवाहरूको भुक्तानीमा निरन्तर प्रोमो कोडहरु, केबलकारहरूको टिकट खरिदमा विशेष छुटका साथै वर्षै भरी ६ हजार रुपैँया सम्मको क्यास ब्याक फाइदा पनि आइएमई पे प्रयोगकर्ताहरूले पाउने छन् । आइएमई डिजिटलका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत प्रवीण रेग्मीले नयाँ वर्षको उपलक्ष्य पारेर सुरुवात गर्न लागिएको थप सुविधा सहितको यस प्रिमियम प्याकेजले आइएमई पेका प्रयोगकर्ताहरू लाइ सुपर वालेटमा आबद्ध रहेको महसुस गराउने बताएका छन् । नयाँ–नयाँ प्रविधि पछ्याउँदै र ग्राहकलाई सुविधाहरू थप्दै आइएमई पे फिनटेक क्षेत्रमा अब्बल साबित भएको पनि प्रमुख कार्यकारी रेग्मीको भनाइ छ ।
मार्चमा दक्षिण कोरियाको बेरोजगारी दर ९.१ प्रतिशतले घट्यो
कोरिया । मार्च महिनामा दक्षिण कोरियाको बेरोजगारी दर शिक्षा सेवा, उत्पादन र थोक तथा खुद्रा क्षेत्रमा माग घटेको कारण घटेको श्रम मन्त्रालयको तथ्याङ्कले सोमबार देखाएको छ । रोजगार र श्रम मन्त्रालयको तथ्याङ्क अनुसार रोजगार खोज्नका लागि मार्चमा नयाँ आवेदकहरूको सङख्या एक लाख ३० हजार ८०० पुगेको छ । जुन गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ९.१ प्रतिशतले कमी हो । फेब्रुअरीमा दोहोरो अङ्कमा झरेको यो सङ्ख्या लगातार दोस्रो महिना पनि तल झरेको हो । शिक्षा सेवा, उत्पादन, थोक तथा खुद्रा उद्योगमा लाभग्राहीको अवस्थामा कमी आएको छ । तर वित्त, बिमा, सूचना तथा सञ्चार क्षेत्रमा भने गत महिनाको तथ्याङ्कमा वृद्धि भएको छ । बेरोजगारीको अत्यधिक सङ्ख्यालाई लिएर रोजगारी खोज्न मद्दत गर्न सरकारले रोजगारी खोज्न सघाउने प्रस्ताव गरेको छ । यो कार्यक्रम राज्यको रोजगार बिमा कोषद्वारा वित्त पोषित छ । रोजगार प्राप्तकर्ताहरूको सङ्ख्या मार्चमा छ लाख ५४ हजार ६०० थियो । जुन एक वर्ष अघिको समान अवधिको तुलनामा तीन प्रतिशतले कम हो । यसले १४ महिनाको पहिलो गिरावटलाई अङ्कित गरेको छ । कूल रोजगारी प्राप्तिको अवस्था ६.२ प्रतिशतले घटेर ९६९.६ अर्ब वोन (७१६.७ मिलियन अमेरिकी डलर) मा झरेको छ । रासस
निजी क्षेत्रलाई ‘ड्राइभिङ’ सिटमै राखेर काम गर्छौं : अर्थमन्त्री
काठमाडौं । अर्थमन्त्री वर्षमान पुन अनन्तले सरकार निजी क्षेत्रसँग हातेमालो गरेर अघि बढ्ने बताएका छन् । अमेरिकी चेम्बर अफ कमर्सका प्रतिनिधिसँग सोमबार मन्त्रालयमा भएको भेटमा उनले निजी क्षेत्रको मनोबल बढाउने गरी सरकारले काम गरिरहेको बताए । लगानी सम्मेलनको वातावरण बनाउन लगानीसम्बन्धी ऐनका दर्जन प्रावधानमा संशोधन गर्न लागिएको र उक्त संशोधन वैदेशिक लगानी आकर्षित गर्न मात्र नभई आन्तरिक लगानीको वातावरण निर्माणका लागिसमेत भएको मन्त्री पुनको भनाइ थियो । मुलुकमा तीव्र आर्थिक विकासका लागि आन्तरिक श्रोत परिचालन मात्र पर्याप्त नहुने भएकाले बाह्य लगानी आकर्षित गर्नैपर्नेमा अर्थमन्त्रीले जोड दिए । नेपालमा लगानीको वातावरण बनाउनुपर्छ भन्नेमा राजनीतिक दलहरुबीच मतैक्य रहेको पनि मन्त्री पुनले स्पष्ट गरे । ‘सरकारले निजी क्षेत्रलाई ‘ड्राइभिङ’ सिटमै राखेर काम गर्ने हो’, मन्त्री पुनले भने- ‘सरकार र निजी क्षेत्रबीच आपसी साझेदारी र विश्वासका साथ काम गरौं भन्नेमै सम्माननीय प्रधानमन्त्री र मेरो जोड छ ।’ लगानी वातावरणका लागि नीतिगत निरन्तरता र स्थायित्व हुनुपर्नेमा सरकार स्पष्ट गरेको चर्चा गर्दै उनले पछिल्लो डेढ देशकमा जलविद्युत र सिमेन्ट उद्योगको विकासमा भएको प्रगतिको कारण नीतिगत स्थायित्व भएको उल्लेख गरे । ‘कमरेड प्रचण्ड गणतन्त्र नेपालको प्रथम प्रधानमन्त्री हुनुभएको समयमा लिएको नीतिका कारण आज हाइड्रोपावरमा हामीले धेरै प्रगति गरेका छौं । १० हजार मेगावाट विद्युत भारतमा निकाशीको वातावरण बनेको छ । यस्तै सिमेन्ट उद्योगका लागि सडक र बिजुलीको व्यवस्था सरकारले गरिदिएका कारण सिमेन्ट निर्यातको वातावरण बनेको छ । यो सबै नीतिगत निरन्तरताका कारण भएको हो ।’ फरक प्रसंगमा उनले नेपालले आईटी क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने समय आएको र सरकारले त्यसबारे सोचिरहेको बताए । ‘हाम्रोजस्तो भू-परिवेष्ठित मुलुकका लागि अन्य उत्पादनको बाह्य बजार खोज्नुभन्दा सजिलो आईटी प्रोडक्टको उत्पादनको बजार खोज्न हुन्छ’, पुनले भने, ‘आईटी सेक्टरको प्रवर्द्धनका लागि नीतिगत निरन्तरता हुने गरी काम गर्छौं ।’ अध्यक्ष निर्मलकाजी श्रेष्ठको नेतृत्वमा आएको चेम्बरको प्रतिनिधि मण्डलका सदस्यहरुले अर्थतन्त्र सुधारका लागि विभिन्न सुझाव दिएको थियो ।