विकासन्युज

विश्व बजारमा हङ्गामा मच्चाउँदै चीनका तीन उत्पादन

काठमाडौं । चीनले आफ्नो नयाँ ऊर्जा उत्पादनका सम्बन्धमा अमेरिका र युरोपेली संघको आरोपप्रति कडा विरोध गरेको छ । अमेरिकी अर्थमन्त्री जेनेट येलेनले पहिलो पटक अप्रिलको सुरुमा आफ्नो चीन भ्रमणका क्रममा चिनियाँ अधिकारीसँगको वार्तामा विश्व बजारमा सस्तो चिनियाँ उत्पादनको मात्रामा अत्याधकि वृद्धि भएको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेकी थिइन् । मे महिनामा राष्ट्रपति सी जिनपिङ फ्रान्सको भ्रमणमा रहेका बेला युरोपेली आयोगका अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लेनले पनि उनीसँग यो मुद्दा उठाएकी थिइन् । लेनले चिनियाँ सरकारको सहयोगमा सिर्जना भएको यो वृद्धि उत्पादन क्षमताले चीन र युरोपेली संघबीचको सम्बन्धलाई चुनौती दिएको भनेकी थिइन् । पेरिसमा राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोनको उपस्थितिमा भएको त्रिपक्षीय बैठकमा उर्सुला लेनले यो मुद्दा उठाएकी थिइन् । अमेरिका र युरोपेली संघका नेताहरू विद्युतीय सवारीसाधन (इभी) लिथियम–आयन ब्याट्री र सौर्य उत्पादनहरूबारे बढी सशंकित छन् । चिनियाँ मिडिया यी तीन उत्पादनलाई लिएर धेरै उत्साहित देखिन्छन् र तिनीहरूलाई ‘न्यू थ्री’ (चिनियाँमा जिन सान याङ) भन्छन् । के चीनले यी तीनवटा नयाँ ऊर्जा उत्पादनहरू बढी उत्पादन गरिरहेको छ ? र, यदि यो वास्तवमै हो भने के यो अमेरिका र ईयूको दाबी जस्तै सरकारी अनुदान र औद्योगिक नीतिहरूको परिणाम हो ? के यी तीनवटा नयाँ उत्पादनहरूले नयाँ विश्वव्यापी व्यापार युद्ध सुरु गर्ने छन् ? यी ‘न्यू थ्री’ के हुन् ? चीनको वाणिज्य मन्त्रालयले फेब्रुअरी २०२३ मा पत्रकार सम्मेलनमा पहिलो पटक यो ‘न्यु थ्री’ उल्लेख गरेको थियो । यस पत्रकार सम्मेलनमा एक अधिकारीले चीनको प्रशंसा गर्दै गत वर्ष वैदेशिक व्यापारको हिसाबले निकै कठिन हुँदा पनि ५.५ ट्रिलियन डलरको आयात निर्यात भएको बताएका थिए । यो पत्रकार सम्मेलनको केही साताअघि मात्रै चीनले अचानक आफ्नो शून्य कोभिड नीति अन्त्य गरेको घोषणा गरेको थियो । यो शून्य कोभिड नीतिका कारण चीनको सामान्य आर्थिक गतिविधि झण्डै दुई वर्षसम्म ठप्प भयो । ‘यू थ्री’ (विद्युतीय सवारी, फोटोभोल्टिक्स र लिथियम ब्याट्री) को प्रशंसा गर्दै चिनियाँ वाणिज्य मन्त्रालयले चीनको उच्चस्तरीय प्रविधि र गुणस्तरीय उत्पादनलाई विकासको नयाँ क्षेत्रको रूपमा वर्णन गरेको छ । मन्त्रालयका अनुसार यी ‘न्यू थ्री’ ले चीनलाई वातावरणसँग सद्भाव कायम राख्ने दिशा पनि दिनेछ । आधिकारिक तथ्यांकअनुसार यी तीन नयाँ उत्पादनको निर्यातमा विस्फोटक वृद्धि देखिएको छ । ब्याट्रीबाट चल्ने सवारी साधनको निर्यात १३१.८ प्रतिशतले बढेको छ भने फोटोभोल्टिकको निर्यात ६७.८ प्रतिशतले र लिथियम ब्याट्रीको निर्यात ८६.७ प्रतिशतले बढेको छ । राष्ट्रपति सी जिनपिङ नोभेम्बर २०२३ मा सान फ्रान्सिस्को भ्रमणमा थिए, जहाँ उनले पहिलो पटक यो यी तिन उत्पादनको उल्लेख गरेका थिए । यस ‘एपेक सीईओ समिट’मा सी जिनपिङका साथसाथै धेरै अन्तर्राष्ट्रियस्तरका राजनीतिक तथा व्यापारिक व्यक्तित्वहरूको उपस्थिति रहेको थियो । यस सम्मेलनमा सी जिनपिङले चीनको ‘न्यू थ्री’ लाई हरित बजारको रूपमा व्याख्या गरे जसले ठूलो अवसरहरू सिर्जना गर्नेछ । विद्युतीय सवारीसाधनहरू विद्युतीय सवारीसाधनलाई चीनको ‘नयाँ स्रोत’को रूपमा हेरिएको छ । एक्काइसौं शताब्दीको पहिलो दुई दशकमा घरजग्गा क्षेत्रलाई यही दृष्टिकोणबाट हेरिएको थियो । विद्युतीय उद्योग विकासको अवधारणा पहिलो पटक सरकारी नीति २००९ मा अवलम्बन गरिएको थियो । सन् २०१२ मा यस क्षेत्रलाई रणनीतिक रूपमा उदीयमान क्षेत्रको रूपमा पहिचान गरिएको थियो । त्यसपछिका वर्षहरूमा यस क्षेत्रले अनुसन्धान र विकास, अनुदान, कर सहायता, प्रोत्साहन र पूर्वाधार विकासको लागि कोषको रूपमा सरकारी समर्थन प्राप्त गर्दै आएको छ । सन् २०१२ मा एक सरकारी कागजातले आगामी १० वर्ष वैश्विक अटोमोबाइल उद्योगमा परिवर्तनका लागि रणनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण भएको बताएको थियो । उक्त दस्तावेजमा चीनलाई अटोमोबाइल उद्योगमा शक्तिशाली देश बनाउन नयाँ ऊर्जामा चल्ने सवारी साधनको विकास गर्न अपिल गरिएको थियो । सरकारको १० वर्षे विकास योजनाको परिणाम चीनमा ठूलो मात्रामा विद्युतीय सवारी उत्पादन हुन थाल्यो । सन् २०२३ मा ऐतिहासिक रूपमा पहिलो पटक चीनले विश्व अटोमोबाइल निर्यात बजारमा जापानलाई उछिन्यो । चीनको कुल निर्यातको करिब एक चौथाइ विद्युतीय सवारी साधनले ओगटेको छ । एक वर्षअघिको तुलनामा यो ७७.६ प्रतिशतले बढेर २०२३ मा ४.९१ मिलियन सवारीसाधन पुगेको छ । तर, सरकारी सहयोगका कारण यो उद्योगमा भीड बढेको छ । यसले पनि व्यापार प्रतिस्पर्धा बढेको छ । सन् २०१८ मा चीनमा यस क्षेत्रमा करिब ५ सय कम्पनीले काम गर्दै आए पनि पाँच वर्षमा ४० कम्पनी मात्रै यस क्षेत्रमा बाँकी रहेका छन् । यसको कारण गलाकट (कटथ्राे) प्रतिस्पर्धा थियो । यही प्रतिस्पर्धाका कारण चीनले मूल्य युद्धको सामना गर्नुपरेको थियो । चिनियाँ समाचार एजेन्सी सिन्ह्वाले मार्चमा एउटा रिपोर्टमा घरेलु बजारमा मागको कमी र अत्यधिक आपूर्तिका कारण यस्तो भएको बताएको थियो । यी दुई कारणले गर्दा चिनियाँ कम्पनीहरूले अन्य देशतर्फ हेर्न थाले । यो नयाँ विकासले चीन बाहिरका परम्परागत कार बजारहरूमा सकारात्मक प्रतिक्रिया पाएन । अमेरिकी अखबार न्यूयोर्क टाइम्सले यो ‘अमेरिकी कार निर्माण कम्पनीहरूका लागि विनाशको चेतावनी’ भएको बताएको छ। लिथियम ब्याट्री विद्युतीय सवारीसाधनको अत्याधिक उत्पादन लिथियम ब्याट्रीसँग प्रत्यक्ष सम्बन्धित छ । यदि एक चीज धेरै तयार भइरहेको छ भने अर्को चीजमा पनि त्यस्तै हुन्छ । लिथियम ब्याट्री विद्युतीय सवारीसाधनको एक महत्वपूर्ण भाग हो । सन् २०१७ र २०२३ को बीचमा चीनमा लिथियम ब्याट्री उत्पादन १११ बाट ९४० गिगावाट घण्टा (जीडब्ल्यूएच) लगभग नौ गुणा बढ्यो । ब्याट्री उत्पादनमा प्रयोग हुने प्रमुख तत्व लिथियम आइरन फास्फेट (एलएफपी) को उत्पादन क्षमता २०२० मा ३६२,००० टनबाट बढेर दुई वर्षमा १.६५ मिलियन टन पुगेको छ । स्वदेशी लिथियम उत्पादन दोब्बर हुनु र विश्व बजारमा चिनियाँ कच्चा पदार्थको मागमा वृद्धि, यी दुवै घटना एकै समयमा भए । चिनियाँ संसदका अधिकारी चेन शिउहुआ देशको कोबाल्ट खानी कम्पनीका प्रमुख पनि हुन् । उनले मार्चमा देशले आवश्यकताभन्दा बढी लिथियम ब्याट्री उत्पादन गरिरहेको बताएका थिए । उनले सन् २०२५ सम्ममा चीनको एलएफपी उत्पादन क्षमता ५.७५ मिलियन टन पुग्ने र विश्वको कुल माग २६ करोड ७० लाख टन मात्रै रहेको बताए । चिनियाँ समाचार एजेन्सी सिन्ह्वाका अनुसार लिथियम ब्याट्रीको बढ्दो आपूर्तिका कारण सन् २०२३ मा ब्याट्री सेलको मूल्यमा ५० प्रतिशतले कमी आएको थियो । यसले ईभी बजारमा मूल्य युद्ध जस्तो अवस्था सिर्जना गर्यो । फोटोभोल्टिक्स फोटोभोल्टिक्सलाई सामान्य भाषामा सोलार प्यानल भन्न सकिन्छ । फोटोभोल्टिक्स प्रयोग गरेर सूर्यको किरणबाट अर्धचालक सामग्रीहरूमार्फत बिजुली उत्पादन गरिन्छ । फोटोभोल्टिक्स अर्थात् सौर्य प्यानललाई लिएर चीन र पश्चिमी देशहरूबीचको द्वन्द्व कुनै नौलो कुरा होइन । अमेरिका र ईयूले पनि सन् २०१२–२०१३ मा चिनियाँ सौर्य प्यानलहरूमा एन्टी–डम्पिङ ट्यारिफ लगाएका थिए । विदेशमा लगाइएका ट्यारिफहरू सामना गर्न चीन घरेलु बजारमा फर्क्यो र सब्सिडीको सहयोगमा राम्रो आपूर्ति श्रृंखला निर्माण गर्यो । सन् २०२१ सम्ममा विश्व बजारमा चीनको हिस्सा निकै बढेको थियो । विश्व बजारमा पोलिसिलिकन, वेफर्स, सोलार सेल र फोटोभोल्टिकको क्षेत्रमा चीनको हिस्सा बढेर ७० प्रतिशत पुगेको छ । तर, यी सबैको उत्पादन लागत भारतको तुलनामा १० प्रतिशत, अमेरिकाभन्दा २० प्रतिशत र युरोपभन्दा ३५ प्रतिशत कम थियो । फोटोभोल्टिक उद्योगका विज्ञ जिन जिनका अनुसार यस व्यवसायमा केही सामानको उत्पादनमा चीनको हिस्सा ९०–९५ प्रतिशत छ । जिनले यो पनि भने कि चीनमा फोटोभोल्टिक उत्पादन गर्ने क्षमता १००० गिगावाट पुग्ने छ। यसको तुलनामा बाँकी विश्वमा यो क्षमता अझै ४००–५०० गिगावाट मात्र पुगेको छ । क्षमता बढी हुनुको कारण के हो ? चीनको मिडियाले त्यहाँ आवश्यकताभन्दा बढी फोटोभोल्टिक प्रविधि उत्पादन भइरहेको कुरालाई अस्वीकार गर्दै आएको छ । चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीको मुखपत्र पिपुल्स डेलीले मे ३ र ५ को बीचमा यस विषयमा तीनवटा लेख लेखेको थियो। यी लेखहरूमा मानिसहरूलाई यो सम्पूर्ण विवादलाई वस्तुनिष्ठ रूपमा हेर्न अनुरोध गरिएको थियो । भोन डेर लेनले मे ७ मा चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङको पेरिस भ्रमणको बारेमा चिन्ता व्यक्त गरेका थिए । यस सम्बन्धमा सीले चीनको नयाँ ऊर्जा उद्योग खुला प्रतिस्पर्धा र उन्नत उत्पादन क्षमतामा आधारित रहेको बताएका थिए । जसले विश्वव्यापी आपूर्तिमा वृद्धि गरेको छ र विश्वमा मुद्रास्फीतिको दबाब घटेको छ । साथै, यसले जलवायु परिवर्तनसँग जुध्न पनि सहयोग गरेको उनको भनाइ थियो । चीनको इन्कारको बावजुद यसका तीनवटै उत्पादनहरू लगभग एउटै बाटोमा हिँडेको देखिन्छ । यी देशका लागि रणनीतिक महत्वका उद्योग बन्दै गएका छन्, जसलाई सरकारले अनुदान दिएर सस्तोमा राखेको छ । यसलाई चीनको केन्द्रीय योजनाबद्ध आर्थिक प्रणाली र देशको शक्तिशाली उत्पादन क्षेत्रले ठूलो सहयोग गरेको छ । सीको महत्वाकांक्षा पुराना तीनवटा अर्थात् कपडा, घरायसी उत्पादन र फर्निचरलाई छाडेर उच्च प्रविधियुक्त नयाँ तीन उद्योगमा लैजाने हो । यो लक्ष्य मेड इन चाइना २०२५ नामक ठूलो रणनीतिलाई दिइएको छ । कोभिडपछि सुस्त आर्थिक वृद्धिका कारण आन्तरिक माग पनि कमजोर रहेको छ । मार्चमा चीनको उपभोक्ता मूल्य सूचकांक ०.१ प्रतिशतले बढेको छ । विदेशमा निर्यातको तथ्यांकका कारण चीनको जीडीपी वृद्धिदर ५ प्रतिशत पुगेको छ । चीनको रियल इस्टेटमा आएको संकटले अवस्थालाई झनै नराम्रो बनाएको छ । कुनै समय कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा यस क्षेत्रको हिस्सा २५ प्रतिशत थियो । घरजग्गाको मन्दीले स्टिलको मूल्य घटेको छ र यसको निर्यात बढेको छ । के विश्वव्यापी व्यापार युद्ध हुनेछ ? अमेरिकाले कारबाहीअघि नै मेक्सिकोले चीनबाट आउने स्टिलमा कर लगाएको थियो । चिलीले पनि चिनियाँ स्टिलको सम्बन्धमा यस्तै कदम चालेको थियो । यसबाहेक ब्राजिल, भियतनाम, भारत, बेलायत, फिलिपिन्स र टर्कीले पनि चिनियाँ स्टिल निकासीमा अनुसन्धान थालेका छन् । अमेरिकी चुनावअघि दुवै उम्मेदवारले चीनसँगको व्यापारिक मतभेदलाई लिएर कडा बयान दिइरहेका छन् । मार्चमा डोनाल्ड ट्रम्पले मेक्सिकोमा बन्ने चिनियाँ कारमा शतप्रतिशत कर लगाउने बताएका थिए । राष्ट्रपति जो बाइडेडेनले विद्युतीय सवारीसाधन, सोलार प्यानल र सेमीकन्डक्टरमा पनि शुल्क लगाउने कुरा गरिसकेका छन् । युरोपमा पनि चीनबाट ल्याइएका विद्युतीय सवारी साधन, मेडिकल उपकरण, विन्ड टर्बाइन र सोलार प्यानलको अनुसन्धान सुरु भएको छ । भारत र चीनका लागि भविष्यले चुनौती खडा गर्न सक्छ । भारतले सन् २०२२ मा चिनियाँ सोलार प्यानलमा पनि कर लगाएको थियो र २०२३ मा ४० चिनियाँ कम्पनीमाथि अनुसन्धान थालेको थियो । विश्वमा बढ्दो राजनीतिक प्रतिस्पर्धाका कारण विश्व व्यापारमा पनि द्वन्द्व बढ्ने अनुमान गरिएको छ । बीबीसीबाट अनुवाद

प्रभु महालक्ष्मी लाइफको ३ लाख ५५ हजार कित्ता संस्थापक सेयर बिक्रीमा, सर्वसाधारणले किन्न पाउने

काठमाण्डौ । प्रभु महालक्ष्मी लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडले सर्वसाधारणका लागि संस्थापक सेयर बिक्रीमा राखेको छ । कम्पनीले ३ जना संस्थापक सेयरधनीको स्वामित्वमा रहेको ३ लाख ५५ हजार ५ सय कित्ता संस्थापक सेयर बिक्रीमा राखेको हो । सेयर खरिद गर्न चाहने लगानीकर्ताले ७ दिनभित्र कमलादी काठमाडौंमा रहेको कम्पनीको केन्द्रीय कार्यालयमा आवेदन पेस गर्नुपर्नेछ ।

किसान लघुवित्तको संस्थापक सेयर बिक्रीमा

काठमाडौं । किसान लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडले संस्थापक समूहको सेयर बिक्रीमा राखेको छ । कम्पनीले बिहीबार एक सूचना जारी गर्दै दुई जना संस्थापक सेयरधनीको नाममा रहेको १३ हजार ९ सय १० कित्ता संस्थापक सेयर बिक्रीमा राखेको जनाएको छ । यो सेयर खरिदका लागि जोसुकै व्यक्ति, कम्पनी तथा संघ संस्थाहरुले खरिद आवेदन दिन सक्नेछन् । इच्छुक लगानीकर्ताले सेयर खरिदका लागि सूचना प्रकाशित भएको ७ दिनभित्र कैलालीको लम्कीचुहामा रहेको कम्पनीको केन्द्रीय कार्यालय वा बूढानीलकण्ठमा रहेको कम्पनीको कर्पोरेट कार्यालयमा आवश्यक कागजातसहित लिखित आवेदन दिनुपर्नेछ ।

नेपाल पुनर्बिमा कम्पनीको लाभांश सुरक्षित गर्ने आज अन्तिम दिन

काठमाडौं । नेपाल पुनर्बिमा कम्पनीको लाभांश सुरक्षित गर्ने आज अन्तिम दिन रहेको छ । कम्पनीले साधारण सभा तथा लाभांश प्रयोजनका लागि जेठ ६ गते बुक गर्ने निर्णय गरेको छ । जेठ ४ र ५ गते शुक्रबार र शनिबार परेकाले सेयर कारोबार नहुने हुँदा आजसम्म कायम सेयरधनी मात्रै कम्पनीले प्रस्ताव गरेको लाभांश प्राप्त गर्न र साधारण सभामा सहभागी हुन योग्य ठहरिनेछन् । कम्पनीले आर्थिक वर्ष २०७९–८० को नाफाबाट लगानीकर्तालाई ४.७५ प्रतिशत बोनस सेयर र कर प्रयोजनका लागि ०.२५५ नगद लाभांश वितरण गर्दैछ । उक्त लाभांश जेठ १७ गते हुने कम्पनीको नवौं वार्षिक साधारण सभाबाट पारित हुनेछ ।

काठमाडौं उपत्यकाको तापक्रम ३२ डिग्री सेल्सियस पुग्ने पूर्वानुमान

काठमाडौं । हाल देशमा पश्चिमी र स्थानीय वायुको प्रभाव रहेको जनाउँदै जल तथा मौसम विज्ञान विभागले कोशी र मधेस प्रदेशसहित पहाडी भागमा आंशिक बदली रही बाँकी तराई क्षेत्रमा मौसम मुख्यतया सफा रहेको बताएको छ । विभागका अनुसार आज दिउँसो कोशी, बागमती, गण्डकी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भागमा आंशिक बदली रही बाँकी भागमा मौसम मुख्यतया सफा रहने छ । कोशी प्रदेशका पहाडी क्षेत्रका केही स्थानका साथै बागमती, गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका पहाडी भूभागका एक–दुई स्थानमा मेघगर्जन, हुरीबतास एवं चट्याङसहित हल्का वर्षाको सम्भावना रहेको छ । कोशी र गण्डकी प्रदेशका उच्च पहाडी तथा हिमाली भागका एक–दुई स्थानहरूमा हल्का हिमपातको सम्भावना पनि छ । त्यसैगरी, आज राति कोशी, मधेस र प्रदेशलगायत कर्णाली प्रदेशका पहाडी भागमा आंशिक बदली रही बाँकी भूभागमा मौसम मुख्यतया सफा रहने छ । कोशी, गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका पहाडी भागका एक–दुई स्थानमा मेघगर्जन, हुरीबतास एवं चट्याङसहित हल्का वर्षा हुनसक्ने छ । आगामी २४ घण्टामा कोशी प्रदेशका पहाडी भागका केही स्थानका साथै बागमती, गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका पहाडी भागका एक–दुई स्थानमा मेघगर्जन, हुरीबतास एवं चट्याङसहित हल्का वर्षाकोे सम्भावना छ । कोशी र गण्डकी प्रदेशका उच्च पहाडी तथा हिमाली भागका एक–दुई स्थानमा हल्का हिमपातको सम्भावना रहेको जनाउँदै विभागले त्यस क्षेत्रमा दैनिक जनजीवनलगायत कृषि, स्वास्थ्य, पर्यटन, पर्वतारोहण, सडक तथा हवाई यातायातमा आंशिक असर पर्ने भएकाले सतर्कता अपनाउन अनुरोध गरेको छ । अहिले काठमाडौं उपत्यकाको तापक्रम १९ डिग्री सेल्सियस मापन गरिएको छ । आज यहाँको अधिकतम तापक्रम ३० देखि ३२ डिग्री सेल्सियसकाबीच रहने विभागको पूर्वानुमान छ ।

मकालु आरोहण गर्ने क्रममा फ्रान्सेली नागरिकको मृत्यु

सङ्खुवासभा । मकालु हिमाल आरोहण गर्ने क्रममा एक फ्रान्सेली नागरिकको मृत्यु भएको छ । सङ्खुवासभामा रहेको विश्वको पाँचौँ अग्लो मकालु हिमाल आरोहण गर्ने क्रममा फ्रान्सेली नागरिक ६० वर्षीय जोनी सालिबाको मृत्यु भएको हो । जिल्ला प्रहरी कार्यालय सङ्खुवासभाका प्रहरी निरीक्षक रामकुमार लामिछानेका अनुसार मकालु गाउँपालिका–२ मा ८ हजार ३ सय ५० को उचाइमा पुगेका फ्रान्सेली नागरिक सालिबा अचानक बिरामी परेका थिए । उनको उद्धार गरी ल्याउने क्रममा बोटोमै बुधबार बिहान ३ बजे मृत्यु भएको प्रहरी निरीक्षक लामिछानेले बताए । पर्वतारोही सालिबाको शव हेलिकप्टरमार्फत काठमाडौं लैजाने तयारी भइरहेको स्नोवी होराइजन टे«क्स एक्स्पिडिसनका प्रबन्धक निर्देशक बोधराज भण्डारीले बताए। उनीसँगै गएका अन्य फ्रान्सेली नागरिक भने सकुशल रहेका छन् । घटनास्थल सदरमुकाम खाँदबारीबाट १२ दिनको पैदल दूरीमा पर्दछ । एक साताअघि मकालु हिमाल आरोहण गरी फर्किने क्रममा सोलुखुम्बुको महाकुलुङ गाउँपालिका–४ का ५४ वर्षीय ल्हाक्पा तेन्जे शेर्पाको मृत्यु भएको थियो ।

१० महिनामा १ लाख ७७ हजार पर्यटकले घुमे अन्नपूर्ण क्षेत्र

गण्डकी । पदयात्राका लागि प्रसिद्ध अन्नपूर्ण क्षेत्रमा विगत १० महिनामा एक लाख ७७ हजार एक सय ८२ विदेशी पर्यटक भित्रिएका छन् । गत चैतमा सबैभन्दा धेरै ३५ हजार दुई सय ६५ पर्यटकले सो क्षेत्रको भ्रमण गरेको अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजना (एक्याप) ले जनाएको छ । उक्त अवधिमा दक्षिण एसियाली मुलुकका ७९ हजार दुई सय ३२ र अन्य मुलुकका ९७ हजार नौ सय ५० पर्यटकले सो क्षेत्र घुमेका आयोजना प्रमुख डा. रविन कडरियाले जानकारी दिए । यो भेगमा असोज–कात्तिक र चैत–वैशाख पदयात्राका लागि उत्तम मानिन्छ । मुक्तिनाथलगायत गन्तव्यमा जाने अधिकांश भारतीय पर्यटकले सतहमार्ग प्रयोग गरेपनि अन्य मुलुकका पर्यटकले भने पदयात्रा रुचाउने गरेका उनले बताए । ‘मुख्य पर्यटकीय याममा अन्नपूर्ण क्षेत्रको पदयात्राका लागि आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकको घुइँचो लाग्छ,’ प्रमुख डा कडरियाले भने, ‘यस क्षेत्रको पर्यटन कोभिड–१९ अघिकै अवस्थामा फर्किदैँछ, पछिल्लो समय तेस्रो मुलुकका पर्यटक बढी आइरहेका छन् ।’ एक्यापले अन्नपूर्ण चक्रीय पदमार्गमा घुमफिर गर्ने विदेशी पर्यटकको मात्र अभिलेख राख्ने गरेको छ । सतहमार्ग भएर मुस्ताङ र मुस्ताङलगायत अन्य स्थानबाट आउने आन्तरिक पर्यटकको सङ्ख्या यकिन नै गर्न नसकिने उनले बताए । अन्नपूर्ण चक्रीय पदमार्ग धेरै देशका पर्यटकको रोजाइमा पर्दै आएको छ । उनका अनुसार सन् २०२३ मा एक सय ७३ देशका एक लाख ९१ हजार पाँच सय ५८ पर्यटकले अन्नपूर्ण क्षेत्रको भ्रमण गरेका थिए । यो हालसम्मकै बढी हो । सन् २०१९ मा एक लाख ८१ हजार पर्यटकले यो क्षेत्रको भ्रमण थिए । अन्नपूर्ण चक्रीय पदमार्गमा अन्नपूर्ण आधार शिविर, मर्दी हिमाल, ल्वाङ, घान्द्रुक गाउँ, तिलिचो ताल, थोरङ्ला भञ्ज्याङ, उपल्लो मुस्ताङ, मुक्तिनाथ क्षेत्र, म्याग्दीको घोडेपानी, पुनहिललगायत पर्यटकीय गन्तव्यमा बर्सेनि लाखौँ आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटक पुग्ने गरेका छन् । हिमशृङ्खलासहितका आकर्षकस्थल, पर्यटनमैत्री पूर्वाधार, अनुकूल हावापानी, स्थानीयवासीको अतिथि सत्कार र सेवासुविधाका हिसाबले अन्नपूर्ण चक्रीय पदमार्ग विश्वका उत्कृष्ट गन्तव्यमध्येको एक भएको प्रमुख कडरियढा बताउँछन् । कास्की, लमजुङ, मनाङ, म्याग्दीलगायत मार्गबाट अन्नपूर्ण क्षेत्रको छोटो, मध्यम र लामो पदयात्रा गर्न सकिने ‘एक्याप’ले जनाएको छ । ७ हजार ६ सय वर्ग किलोमिटरमा फैलिएको अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रमा कास्की, लमजुङ, मनाङ, म्याग्दी र मुस्ताङका १६ स्थानीय तहका ८९ वडा समेटिएका छन् । अन्नपूर्ण क्षेत्र प्राकृतिक सौन्दर्य, जैविक विविधता, हिमाली जनजीवन, विविध संस्कृतिले भरिपूर्ण भएकाले आन्तरिक तथा बाह्यक पर्यटकको रोजाइमा पर्ने गरेको छ ।

पेट्रोलको मूल्य ७ रुपैयाँ घट्यो, डिजेलमा ५ रुपैयाँ

काठमाडौं । सरकारले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य घटाएको छ । नेपाल आयल निगमको बुधबार बसेको सञ्चालक समिति बैठकले पेट्रोल, मट्टितेल र डिजेलको मूल्य घटाएको हो । पेट्रोलको मूल्य प्रतिलिटर ७ रुपैयाँ र डिजेल तथा मट्टितेलको मूल्य प्रतिलिटर ५ रुपैयाँले घटाएको निगमले जनाएको छ । निगमका अनुसार भारतबाट पेट्रोलमा प्रतिलिटर ६.७५ रुपैयाँ र डिजेल तथा मट्टितेलमा ५.०९ रुपैयाँ घटेर आएको हो।