यी हुन् व्यापार गर्नका लागि उत्कृष्ट १० देश
काठमाडौं । इकोनोमिस्ट इन्टेलिजेन्स युनिट (ईआईयू) ले व्यापारका हिसाबले विश्वका उत्कृष्ट देशको सूची सार्वजनिक गरेको छ । बिजनेस समाचारका लागि चिनिने द इकोनोमिस्ट समूहको अनुसन्धान शाखाको यो रिपोर्टमा अर्जेन्टिनाको स्थितिमा परिवर्तन देख्न सकिन्छ भने चिलीको अवस्थामा ठूलो गिरावट आएको छ । ईआईयूको यो विश्वव्यापी सूचीले ती देशहरू समावेश गर्दछ जसले ठूला लगानीकर्ताहरूलाई उनीहरूको क्षेत्रमा लगानी गर्ने निर्णय गर्ने उत्तम अवसरहरू प्रदान गर्दछ । ‘यसमा बृहत् आर्थिक स्थिरता, राजनीतिक अवस्था, बजार अवसर, व्यापार प्रतिबन्ध र कर व्यवस्था समावेश छ,’ ल्याटिन अमेरिकाका लागि ईआईयूका वरिष्ठ अर्थशास्त्री निकोलस सालडिया भन्छन्, ‘हामी अर्को पाँच वर्षमा के हुन सक्छ भनेर मूल्याङ्कन गर्छौं ।’ यी हुन् विश्वका शीर्ष १० देश यस अध्ययनको लागि कुल ९१ सूचकहरू निर्धारण गरिएको थियो जसलाई ११ श्रेणीमा विभाजन गरिएको थियो । यसैको आधारमा अनुसन्धानकर्ताहरूले ८२ देशको सूची बनाएका छन् । ‘हाम्रो विश्लेषणमा हामीले राजनीतिक अस्थिरताको जोखिमजस्ता सूचकहरू पनि समावेश गर्यौं किनभने यसले देशको व्यापारिक वातावरणलाई असर गर्छ,’ निकोलसले भने । ईआईयूको रिपोर्ट अनुसार सिंगापुर, डेनमार्क र अमेरिका सूचीमा पहिलो, दोस्रो र तेस्रो स्थानमा छन् । यी देशहरूले आगामी वर्षहरूमा सबैभन्दा बढी लगानी आकर्षित गर्न सक्छन् । सूचीमा उनीहरूपछि जर्मनी र स्विट्जरल्याण्डको नाम छ । यी बाहेक यस सूचीमा शीर्ष १० देशहरूमा क्यानडा, स्वीडेन, न्यूजिल्याण्ड, हङकङ र फिनल्याण्ड पर्छन् । सिंगापुरको सफलता यो सूचीमा दक्षिणपूर्वी एसियाको सानो देश कसरी शीर्ष स्थानमा छ ? ६० लाख जनसंख्या भएको सिंगापुर ठूला लगानीकर्ताका लागि स्वर्ग नै बनेको छ । यसको कारण व्यापारमा खुलापन, परिवर्तनशील प्रविधिसँगै परिवर्तन, राजनीतिक स्थिरता र कम भ्रष्टाचार हो । सिंगापुरले प्राविधिक, उत्पादन र वित्तीय सेवाहरूमा प्रत्यक्ष विदेशी लगानीका साथै कम कर र व्यापारमा बाधाहरू हटाउन प्रोत्साहन गर्छ । यो सानो देशले कम्पनीहरूलाई यहाँ बस्न प्रोत्साहित मात्र गर्दैन, व्यापारिक गतिविधि बढाउन बन्दरगाह, विमानस्थल, सडक र सार्वजनिक यातायातमा पनि ठूलो लगानी गरेको छ । सिंगापुर पनि समुद्री व्यापारको प्रमुख केन्द्र हो । यसमा उच्च दक्ष जनशक्ति छ जसले ठूला लगानीकर्ताहरूलाई आकर्षित गर्छ । अर्जेन्टिना, परिवर्तनको हावा व्यापारका हिसाबले शीर्ष १० देशबाहेक अर्को सूची पनि ईआईयूको प्रतिवेदनमा दिइएको छ । यो सूचीमा र्यांकिङका आधारमा देशको नाम समावेश गरिएको छैन, तर परिस्थितिमा सुधार आएको र आगामी वर्षहरूमा थप लगानी आकर्षित गर्न सक्ने देशको नाम समावेश गरिएको छ । यस सूचीमा पहिलो नाम ग्रीस (ग्लोबल र्यांकिङमा ३४औँ स्थानमा), त्यसपछि अर्जेन्टिना (५४औँ स्थानमा), भारत (५१औँ स्थानमा), अंगोला (७८औँ स्थानमा) र कतार (२६औँ स्थानमा) रहेको छ । दक्षिणपन्थी नेता जेभियर माइली दक्षिण अमेरिकी देश अर्जेन्टिनाको राष्ट्रपति बनेपछि त्यहाँको अवस्थामा सुधार आएको छ र यो ग्रीसपछि दोस्रो स्थानमा छ ।आगामी पाँच वर्षमा यहाँ निजी लगानी भित्र्याउने प्रचुर सम्भावना छ । निकोलस भन्छन्, ‘हामीलाई लाग्छ कि आगामी वर्षहरूमा यहाँको सरकारले व्यापारका लागि नकारात्मक हुने धेरै हस्तक्षेपकारी नीतिहरू परिवर्तन गर्नेछ ।’ जसमा खासगरी खानी र ऊर्जा क्षेत्रमा व्यापारको उदारीकरण, मुद्राबाट सरकारी नियन्त्रण हटाउने र विदेशी लगानी बढाउने समावेश छन् । अर्थतन्त्रको दिशा बदल्न महत्वपूर्ण सावित हुन सक्ने मूल्य नियन्त्रणमा माइली सरकारले सरकारको भूमिकालाई पनि घटाउँदै आएको अर्को महत्वपूर्ण विषयलाई पनि ईआईयूले ख्याल गरेको छ । तर, अर्जेन्टिना सरकारले ती सुधारहरू लागू गर्न थालेको छ र कांग्रेस ट्रेड युनियनहरूबाट कठिनाइहरूको सामना गरिरहेको छ ।द इकोनोमिस्टका अनुसार सुधारको लागि अझै धेरै ठाउँ छ। अर्को देश जसले आफ्नो र्यांकिङ सुधार गरेको छ त्यो हो डोमिनिकन रिपब्लिक । ल्याटिन अमेरिकाको सबैभन्दा राजनीतिक रूपमा स्थिर मानिने यो देश निरन्तर आर्थिक विकासको बाटोमा रहेको निकोलस बताउँछन् । तर, डोमिनिकन रिपब्लिक बजारमा अवसरहरू सीमित छन् र यो सानो अर्थतन्त्र भएकाले यहाँ आफ्नो स्थान बनाउन धेरै गाह्रो रहेको उनी बताउँछन् । यद्यपि, विज्ञहरूको रायमा, यो लगातार अगाडि बढिरहेको छ। भारत, युवा जनसंख्याको फाइदा ईआइयूको प्रतिवेदनअनुसार लगानीकर्ताले चीनबाहिर अन्य देशमा लगानी गर्न चाहन्छन् र भारतले यसबाट फाइदा लिन सक्छ । भारत चीनभन्दा फराकिलो बजार सम्भावना प्रदान गर्ने एक मात्र बजार हो । यहाँ युवाहरुको बाहुल्यता रहेकोले श्रमिक मागअनुसार आपूर्ति हुन सक्छ । देशमा बलियो आर्थिक आधार, डिजिटल पूर्वाधार र युवा जनसंख्या भएको बेला सरकारले उत्पादन क्षेत्रमा थप लगानी आकर्षित गर्न नीतिगत परिवर्तनतर्फ काम गरिरहेको छ । साथै, आगामी दिनमा कतार र भारत बलियो रूपमा अगाडि बढ्ने दुई देश हुन सक्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । नीतिगत तहमा ठूला परिवर्तन हुन सक्ने, पूर्वाधार आयोजनामा लगानी र बजार अवसर पनि बढ्ने देशहरू यी हुन् । चिलीको र्यांकिङमा गिरावट अर्जेन्टिनाको छिमेकी चिली ल्याटिन अमेरिकी देश बनेको छ जुन ईआईयूको वरीयतामा सबैभन्दा राम्रो स्थानमा छ । तर, यसको वरियतामा आठ अंकले गिरावट आएको छ र यो सूचीको २२औं स्थानबाट ३० औं स्थानमा झरेको छ । निकोलस भन्छन्, ‘गब्रिएल बोरिकको वर्तमान सरकारले व्यापारका लागि राम्रो नभएका नीतिहरूलाई बढावा दिइरहेको छ।’ लिथियमको उदाहरण दिँदै उनले सरकारले बनाएको नीतिअनुसार यस क्षेत्रमा लगानी गर्न चाहने कम्पनीले अनिवार्य रूपमा सरकारसँग साझेदारी गर्नुपर्ने बताए । ‘यो लगानीको लागि नकारात्मक छ,’ निकोलस भन्छन् । ईआईयूको विश्लेषणमा चिलीलाई निम्न स्थानमा राख्नुको अर्को कारण यो हो कि सरकारले श्रम कानून बनाएको छ जुन ‘बढी प्रतिबन्धात्मक’ छ । यसमा न्यूनतम ज्याला बढाउने र काम गर्ने घण्टा घटाउने जस्ता कदमहरू समावेश छन्। खानी क्षेत्रमा विदेशी लगानीकर्तालाई पनि प्रतिबन्ध लगाइएको अर्थविद्हरू बताउँछन् । निकोलस साल्डिया भन्छन्, ‘राजनीतिक रूपमा चिली झन्झन् ध्रुवीकरण हुँदै गइरहेको छ, जसले अस्थिरता बढाउँदैछ । चिलीमा लगानीको सम्भावनालाई असर गर्ने अर्को कारण यहाँ अपराध दर बढेको छ । र, यो गम्भीर सुरक्षा चिन्ताको विषय बनेको छ ।’ चिलीका बारेमा ‘द इकोनोमिस्ट’ भन्छ, ‘मानिस अपहरण भइरहेका छन्, देशमा संगठित आपराधिक गिरोह छन् जसले देशको सुरक्षाको धारणालाई चुनौती दिएको छ । देशले सामना गरिरहेको यी चुनौतिहरूको बावजुद ईआईयूले चिलीलाई कर, प्रतिस्पर्धाको स्तर, वित्तीय बजारको विकास र पूर्वाधार विकासको आधारमा व्यापार गर्न राम्रो ठाउँको रूपमा मूल्यांकन गरेको छ । अनुसन्धानकर्ताहरूले नियामक उपायहरू जस्तै बैंक स्वतन्त्रता, संस्थागत बल, न्यायपालिकाको कार्यप्रणाली, कम भ्रष्टाचार, र समष्टि आर्थिक स्थायित्व जस्ता अन्य सुदृढीकरण उपायहरू समावेश गरेका थिए । देशको मूल्यांकनलाई असर गर्ने अर्को कारक भनेको लगानीको स्पष्ट व्यवस्था हो। ईआईयूको विश्लेषणले चिलीको जनसङ्ख्या बुढो हुँदै गएको तर विदेशबाट विभिन्न शैक्षिक स्तरका साथ ठूलो संख्यामा कामदार आउने गरेकोले देशमा युवा कामदारहरूको फौज सृजना भइरहेको पनि उल्लेख गरेको छ । ईआईयूको र्यांकिङमा दोस्रो ल्याटिन अमेरिकी देश मेक्सिको ( विश्वव्यापी स्थानमा ४५औं स्थान) र तेस्रो कोस्टारिका (४७औं स्थान) छ । उही समयमा भेनेजुएला ल्याटिन अमेरिका र सम्पूर्ण विश्वका देशहरूको सूचीमा अन्तिम स्थानमा छ । बीबीसी
चिकित्सक नहुँदा हेटौंडा अस्पतालमा उपकरण थन्किए, समस्यामा बिरामी
हेटौंडा । हेटौंडा अस्पतालमा मुटुरोग विशेषज्ञ नहुँदा उपकरण थन्किका छन् । मुटुरोग चिकित्सक नियुक्त नहुँदा ती उपकरण थन्किएका अस्पताल सञ्चालक समितिका सदस्य उत्सव चौलागाईंले बताए । बिरामीको अत्यधिक चाप रहने अस्पतालमा चिकित्सक नभएर उपकरण थन्काउन बाध्य भएको बताउँदै सञ्चालक सदस्य चौलागाईंले चाँडोभन्दा चाडो चिकित्सक नियुक्तिका निम्ति सम्बन्धित निकायलाई घच्घच्चयाइरहेको बताए । उनले भने, ‘मुटुरोग विशेषज्ञको नियुक्तिका लागि गरिएको विज्ञापनमा एक जना चिकित्सकको आवेदन पर्यो तर उमेरका कारण उनलाई नियुक्ति दिन मिलेन । विज्ञापन भएका बेला निवेदन पर्दैनन् र परेका निवेदनमा पनि उमेर नपुग्ने, मापदण्ड पूरा नहुनेलगायत विविध समस्या आइलाग्छन् ।’ अन्य उपकरण अन्य विशेषज्ञबाट पनि चलाउन सकिने तर मुटुरोगका उपकरण मुटुरोग विशेषज्ञबाहेकले चलाउन नसक्ने भएकाले चिकित्सक नियुक्तिबिना उपकरण प्रयोगमा ल्याउन कठिन भएको उनको भनाइ छ । अस्पतालले स्त्रीरोग विशेषज्ञ सेवा सञ्चालन गरेपछि मधेस प्रदेशबाट सुत्केरी हुन आउनेको सङ्ख्यामा वृद्धि भइरहेको छ । हाडजोर्नी, छालारोग, सघन उपचार कक्षलगायत सेवा पनि उपलब्ध भएकाले अस्पतालमा बिरामीको चाप बढेको सदस्य चौलागाईंले बताए । रोटरी क्लब अफ मकवानपुरको सहयोगमा आठ महिनाअघि ल्याइएको रु एक करोडको उपकरण प्रयोगविहीन छ । अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट श्रीधर अर्यालले विशेषज्ञ चिकित्सकको शीघ्र व्यवस्था मिलाइने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभएको छ ।
पश्चिमी र स्थानीय वायुको प्रभाव : बागमतीलगायत चार प्रदेशमा वर्षाको सम्भावना
काठमाडौं । हाल नेपालमा पश्चिमी वायु र स्थानीय वायुको आंशिक प्रभाव रहेको जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । महाशाखाका अनुसार कोशी, बागमती र मधेश प्रदेश लगायत देशको पहाडी भू-भागमा आंशिकदेखि मुख्यतया बदली रहनुका साथै बाँकी भागको मौसम सफा रहेको छ । आइतबार दिउँसो देशको पहाडी भू-भागमा आंशिकदेखि साधारणतया बदली रही बाँकी भू-भागमा आंशिक बदलीदेखि मौसम मुख्यतया सफा रहने छ । कोशी, बागमती, गण्डकी र कर्णाली प्रदेशको पहाडी भू-भागको थोरै स्थानका साथै बाँकी पहाडी भू-भागको एक/दुई स्थानमा मेघगर्जन / चट्याङसहित हल्का वर्षाको सम्भावना रहेको छ । कोशी र बागमती प्रदेशको उच्च पहाडी तथा हिमाली भू-भागको थोरै स्थानका साथै बाँकी उच्च पहाडी तथा हिमाली भू-भागको एक/दुई स्थानमा हल्का हिमपातको सम्भावना रहेको छ । राती भने सुदूरपश्चिम प्रदेशलगायत गण्डकी र कर्णाली प्रदेशको पहाडी भूभागमा आंशिकदेखि साधारणतया बदली रही बाँकी भू-भागमा मौसम मुख्यतया सफा रहने छ । गण्डकी र कर्णाली प्रदेशको पहाडी भू-भागका एकदुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षाको सम्भावना रहेको छ । गण्डकी र कर्णाली प्रदेशको उच्च पहाडी तथा हिमाली भू-भागका एक/दुई स्थानमा हल्का हिमपातको सम्भावना रहेको छ।
बिस्केटको ५५ हात लामो लिङ्गो ढालियो, भैरव भद्रकालीको रथ जुधाइयो
काठमाडौं । भक्तपुरको प्रसिद्घ बिस्केट जात्राको प्रमुख मानिने लिङ्गो आज साँझ ढालिएको छ । तान्त्रिक विधिअनुरूप पूजा अर्चना गरी आज साँझ लिङ्गो ढालेपछिे जात्रा सम्पन्न गरिएको हो । बिस्केट जात्राको चौथो दिन हिजो साँझ भेलुखेलस्थित ल्यासिंखेलमा उठाइएको लिङ्गो आज दिनभर जात्रा, पूजा एवं बली दिएर ढालिएको हो । कूल ५५ हात लामो, नाङ्लो जत्रो फराकिलो लिङ्गो तान्त्रिक विधिपूर्वक दशकर्म विधान गरी ढालिएको हो । लिङ्गो ठड्याउनु अघि लिङ्गोको कोखा (टुप्पो) मा नाग र नागिनीको प्रतीकस्वरूप दुईवटा ध्वजा बाँधेर अष्टमातृकाका प्रतीक आठ वटा डोरीले तानेर उक्त लिङ्गो ठड्याइने प्रचलन रहेको छ । त्यही आठ वटा डोरीले आठ कुनामा बसेर लिङ्गो ढालिएको थियो । लिङ्गोको कोखामा झुण्ड्याइएका दुईवटा ध्वजालाई वीरध्वजा, विश्वध्वजा, र आकाशभैरवका ध्वजासमेत भनिने ईतिहाासविद् एवं संस्कृतिकर्मी डा पुरुषोत्तम लोचन श्रेष्ठले जानकारी दिए । भक्तपुरको प्रसिद्घ बिस्केटको लिङ्गो जात्रा हेर्नाले सुख, समृद्घि, सहकाल आउनुका साथै शत्रु नाश हन्छन् भन्ने धार्मिक मान्यता रहेकाले यस जात्रालाई शत्रुहन्ता जात्रा पनि भन्ने गरिएको छ । लिङ्गो उभ्याइने र ढाल्ने जात्रा नै बिस्केटको प्रमुख जात्रा हो । मल्ल राजाहरूले भैरवनाथ र भद्रकालीको रथ जात्रा समावेश गरी तान्त्रिक पूजा विधि विधानसमेत थप गरी आठ रात नौ दिनसम्म जात्रा मनाउने प्रचलन थालिएको बताइन्छ । लिङ्गो ढालेपछि ल्योसिङखेलबाट भैरवनाथको रथ गःहिटी ल्याएर भैरवनाथ र भद्रकालीको रथ जुधाइएको छ । भैरव र भद्रकाली देवदेवीको समागम जात्रा भनेर चिनिने सो रथ जुधाउने कार्यलाई स्थानीय भाषामा द्यो ल्वाकिगु भनिन्छ ।
२४सै घण्टा खुला ठमेल र दरबारमार्ग, गृहमन्त्री लामिछानेले भने- सुरक्षामा कमी हुने छैन
काठमाडौं । सङ्घीय राजधानीको प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य ठमेल र दरबारमार्ग क्षेत्र आजदेखि २४सै घण्टा खुला भएका छन् । ठमेल पर्यटन विकास परिषद् र दरबारमार्ग विकास बोर्डले आज साँझ ठमेलको त्रिदेवीमार्गमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा उपप्रधानमन्त्री एवं गृहमन्त्री रवि लामिछानेले २४सै घण्टा बजार सञ्चालनको शुभारम्भ गरे । कार्यक्रममा गृहमन्त्री लामिछानेले ठमेल र दरबारमार्गको पर्यटनलाई चलायमान बनाउँदै देशको अर्थतन्त्रलाई सहयोग पुर्याउनका लागि २४सै घण्टा बजार खुला गरिएको बताए । “ठमेल र दरबारमार्ग क्षेत्रको सुरक्षामा कहीँकतै कमी हुने छैन । प्रहरी प्रशासनसँगै यस क्षेत्रलाई सुरक्षित बनाउने दायित्व नागरिकको पनि उत्तिकै हो । हामी सबै मिलेर यसलाई निरन्तरता दिनुपर्छ”, उनले भने । गृहमन्त्री लामिछानेले ठमेललाई ठमेलजस्तो र दरबारमार्गलाई दरबारमार्गजस्तो बनाउन प्रहरी प्रशासनसँगै स्थानीय जनसहभागिता आवश्यक रहेको उल्लेख गरे । पर्यटन र ठमेल पर्यायवाची भएकाले यसलाई जोगाउन सबै लाग्नुपर्ने उनको भनाइ छ । गृहमन्त्री लामिछानेले जुनसुकै सहर सुरक्षित भएको महसुस गराउन आम नागरिक निर्धक्क भएर हिँड्ने वातावरण बनाउन आवश्यक रहेको बताउँदै ठमेल र दरबारमार्गलाई निर्धक्क रूपमा हिँड्ने वातावरण निर्माणमा सरकार लागेको बताए । ‘युवा आए देशको परिवर्तन सम्भव छ’ भन्ने सन्देश दिन आफू लागिरहेको उनले स्पष्ट पारे । काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्रदीप परियारले २४सै घण्टा ठमेल र दरबारमार्गलाई सञ्चालन गरेर विश्व जगतलाई सकारात्मक सन्देश दिन खोजिएको बताए । उनले उक्त अभियानले देशको अर्थतन्त्रमा सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गरे । काठमाडौं–२६ का वडाध्यक्ष ख्यामराज तिवारीले ठमेल र दरबारमार्ग क्षेत्रलाई २४सै घण्टा सञ्चालनका लागि जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट जारी भएको आचारसंहितालाई कार्यान्वयनमा लैजानुपर्नेमा जोड दिए । उनले २४सै घण्टा बजार सञ्चालनमा ल्याउँदा स्थानीयका समस्या तथा सुरक्षा व्यवस्थाका बारेमा बुझ्नुपर्ने उल्लेख गरे । ठमेल पर्यटन विकास परिषद्का अध्यक्ष भविश्वर शर्माले कोरोना महामारीपछि शिथिल रहेको ठमेल र दरबारमार्ग क्षेत्रको आर्थिक अवस्थालाई चलायमान बनाउन अभियानले सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गरे । उनले ठमेललाई नमूना पर्यटकीय नगरी बनाउने योजना अभियानले पूरा गर्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो । उनका अनुसार नेपाल आउने विदेशी पर्यटकमध्ये ८० प्रतिशत पर्यटक ठमेल आउने गरेका छन् । दरबारमार्ग विकास बोर्डका संयोजक सञ्जय अधिकारीले १० वर्षदेखि ठमेल र दरबारमार्ग २४सै घण्टा सञ्चालन गर्ने योजना अगाडि रहेकामा अहिले अघि बढेको भन्दै खुसी व्यक्त गरे । उक्त अभियानलाई विस्तारै काठमाडौंका अन्य सहरमा पनि लैजानुपर्ने उनको भनाइ छ । उपप्रधानमन्त्री एवं गृहमन्त्री लामिछानेको निर्देशनपछि जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंले आजदेखि लागु हुने गरी २४सै घण्टा सञ्चालनका लागि आचारसंहिता निर्माण गरी लागु गरेको थियो । काठमाडौंका प्रमुख जिल्ला अधिकारी जीतेन्द्र बस्नेतले ठमेल र दरबारमार्ग क्षेत्रलाई सुरक्षित बनाउनका लागि भरपर्दो सुरक्षा व्यवस्था मिलाइएको जानकारी दिए । उनले ठमेल र दरबारमार्ग क्षेत्रलाई पूर्ण समय व्यवसाय सञ्चालन गर्नेगरी रात्रिकालीन समयमा समेत व्यवसाय सञ्चालन गर्न सुरु गरेकाले सोहीअनुसारको सुरक्षा व्यवस्था मजबुद बनाइएको बताए । “जिल्ला सुरक्षा समितिले रात्रिकालीन समयमा मनोरञ्जनात्मक व्यवसायको लागि विभिन्न समय तोकेर खुला राखेको अवस्था रहे पनि अब सबै किसिमका व्यवसाय सञ्चालन गर्नेगरी बजार खुला भएको छ”, प्रजिअ बस्नेतले भने । उहाँका अनुसार ठमेल र दरबारमार्ग क्षेत्रमा पूर्ण समय व्यवसाय सञ्चालन गर्नेगरी ‘आचारसंहिता तथा मापदण्ड–२०८० स्वीकृत गरेको छ । प्रजिअ बस्नेतले आचारसंहितामा व्यवसायीले पालना गर्नुपर्ने आचारसंंहिता, उपभोक्ताले पालना गर्नुपर्ने आचारसंहिता, स्थानीय बासिन्दाको अधिकार, दायित्व र सुरक्षा संयन्त्रले सुरक्षा प्रदान गर्नका लागि अवलम्बन गर्नुपर्ने विधि, प्रक्रिया उल्लेख गरिएको जानकारी दिए । ठमेल र दरबारमार्ग क्षेत्रलाई सञ्चालन गर्न तयार गरिएको विशेष सुरक्षा योजनाभित्र पर्यटक प्रहरीलाई अझै व्यवस्थित र प्रभावकारी बनाइनेछ । ठमेलभित्र व्यवसायीमात्रै नभई स्थानीय बासिन्दाको पनि बसोबासको क्षेत्र भएकाले स्थानीयवासीलाई कुनै असर नपर्नेगरी व्यवस्था मिलाइएको छ । रात्रिकालिन मनोरञ्जनात्मक व्यवसायका क्रममा हुने ध्वनि प्रदूषणलाई नियन्त्रण गर्ने, खुला स्थानमा लाइभ म्युजिक गरेर मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रमसहितका व्यवसाय निश्चित समयसम्मका लागि सञ्चालन गर्न पाउने र म्युजिक बन्द गरेर व्यवसाय सञ्चालन गनुपर्नेलगायत कुरा आचारसंहितामा राखिएका छन् । प्रजिअ बस्नेतले भगवानवहाल क्षेत्रमा स्थानीयवासीको बसोबासको क्षेत्र भएकाले सो स्थानमा यस्ता कार्यक्रम गर्न रोक लगाइएको जानकारी दिए । ठमेल र दरबारमार्ग क्षेत्रमा २४सै घण्टा व्यवसाय सञ्चालन स्थानका शौचालयलाई निश्चित सङ्केत दिएर प्रयोग गर्न पाउने व्यवस्था मिलाइएको छ । त्यस्तै यातायातका साधनको अभाव हुन नदिन नगरबस, ट्याक्सी, अनलाइन सवारीसाधनको व्यवस्थापनमा लागिएको प्रजिअ बस्नेतले बताए । उनका अनुसार पार्किङ व्यवस्थापन, आन्तरिक सुरक्षालगायतको व्यवस्था मिलाइएको छ ।
२.२६ मिनेटको अन्तरले जिते सञ्जयले लेखनाथ हाफ म्याराथन
काठमाडौं । नेपाली नयाँ वर्ष २०८१ को अवसर पारेर पोखरा महानगरपालिका खेलकुद विकास समितिले आज पोखराको साविक लेखनाथमा ‘लेखनाथ हाफ म्याराथन’ सम्पन्न गरेको छ । दोस्रो संस्करणका रूपमा आयोजना गरिएको लेखनाथ हाफ म्याराथनको उपाधि नेपाली सेनाको त्रिभुवन आर्मी क्लबका सञ्जय श्रेष्ठले जितेका छन् । श्रेष्ठले निर्धारित २१ किमी दूरीको दौड १ घण्टा ४ मिनेट ४७ सेकेण्डमा पूरा गरी उपाधिसहित नगद ६० हजार रुपैयाँ, मेडल र प्रमाणपत्र पुरस्कार पाए । यसैगरी सशस्त्र प्रहरी बलका किरण बोगटी दोस्रो भएका छन् । उनले १ घण्टा ६ मिनेट ३३ सेकेण्डमा दौड पूरा गरे । उपविजेता बोगटीले नगद ३० हजार रुपैयाँसहित मेडल र प्रमाणपत्र पुरस्कार प्राप्त गरे । पहिलो संस्करणका विजेता त्रिभुवन आर्मी क्लबका रामजी बस्नेतले १ घण्टा ९ मिनेट २९ सेकेण्डमा दौड सकेर यसपटक तेस्रो भए । उनले २० हजार रुपैयाँ पुरस्कार प्राप्त गरे । सशस्त्रका खिमबहादुर खत्रीले १ घण्टा ९ मिनेट ४९ सेकेण्डमा दूरी पूरा गरेर चौथो र आर्मीका प्रताप खड्काले १ घण्टा १० मिनेट ४१ सेकेण्डमा दौड सकेर पाँचौँ भए । उनीहरूले क्रमशः १० हजार, ५ हजार रुपैयाँ पुरस्कार पाएको खेलकुद विकास समितिका सदस्यसचिव सुवास खड्काले जानकारी दिए । म्याराथनमा सहभागी पोखराका खेलाडीमध्ये सबैभन्दा पहिला निर्धारित दूरी पूरा गरेका चेतनाथ चालिसे पोखरा च्याम्पियन बने । चालिसेले २१ किलोमिटर दौड १ घण्टा ३४ मिनेटमा पूरा गरेका गरे । चालिसे पोखरा–१७ बिरौटा निवासी हुन् । उनले उपाधिसहित १० हजार रुपैयाँ पुरस्कार पाए । यस्तै १० किमी खुला राष्ट्रिय पुरूष दौडमा नेपाली सेनाका श्रीकश राई विजेता र सुवास कार्की उपविजेता बने । गण्डकी मेडिकल कलेजका अजितकुमार यादव तेस्रो र सोही कलेजका दिनेश बोगटी चौथो र एपिएफका राजेन्द्र तामाङ पाँचौँ बने । यसैगरी १० किमी महिला दौडमा सेनाका पूर्णलक्ष्मी न्यौपाने पहिलो, नेपाल पुलिसका राममाया बुढा दोस्रो र सेनाका सृजना पाण्डे तृतीय भएको आयोजकले जनाएको छ । एपिएफका पुष्पा भण्डारी चौथो र एपिएफकै आशा राउत पाँचौँ भइन् । महिला–पुरुष १० किमी राष्ट्रिय खुला दौडको विजेताले ३० हजार रुपैयाँ र उपविजेताले २० हजार रुपैयाँ पाएका छन् । तेस्रो, चौथो र पाँचौँ हुनेले क्रमशः १० हजार, ५ हजार र २ हजार ५ सय रुपैयाँ, मेडल र प्रमाणपत्रबाट पुरस्कृत भएका छन् । यसैगरी भेट्रान्स ५ किमी दौडमा काठमाडौंका धर्म महर्जन पहिलो, धादिङका रैवतबहादुर दाहाल दोस्रो र पोखराका विश्वलाल श्रेष्ठ तेस्रो भए । उनीहरूले क्रमशः १० हजार, ७ हजार र ५ हजार रुपैयाँ पुरस्कार पाए । विद्यालय छात्रतर्फ ५ किमी दौडमा कास्की मोडनाइज्ड एकेडेमीका बादल कार्की पहिलो, कुमुदिनी होम्सका कृष्ण परियार दोस्रो र भद्रकाली माविका गङ्गा गुरूङ तेस्रो भए । छात्रातर्फ रेन्बो एकेडेमीकी शर्मिला विक पहिलो, कालिका माविकी स्वीकृति कार्की दोस्रो, छोरेपाटन माविकी नारायणी भण्डारी तेस्रो भएको आयोजकले जनाएको छ । विद्यालय छात्रछात्रा दौडको विजेताले १५ हजार, उपविजेताले १० हजार र तृतीयले ५ हजार रुपैयाँ पुरस्कार पाए । विजेता खेलाडीलाई पोखरा महानगरपालिकाका प्रमुख धनराज आचार्य, पोखरा–१७ का वडाध्यक्ष राधिका शाही योगी, पोखरा–२९ का वडाध्यक्ष श्रीप्रसाद गुरूङ, खेलकुद विकास समितिका अध्यक्ष दीपकबहादुर गोदारलगायतले पुरस्कार वितरण गरेका थिए । प्रतियोगितामा ६ विधामा गरेर ४ सयभन्दा बढी खेलाडी सहभागी भएको अध्यक्ष गोदारले जानकारी दिए ।
नेपालमा केही हुँदैन भन्दै गलत प्रचार भइरहेको छ : अध्यक्ष ओली
काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)का अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले मुलुकले विकास गति लिएको बताएका छन् । बुढानीलकण्ठ नगरपालिकाले निर्माण गरेको नगर अस्पतालको उद्घाटन समारोहलाई सम्बोधन गर्दै उनले मुलुकको स्वास्थ्यको स्थिति विगतको भन्दा केही सुध्रिएको बताए । उनले हिजो ओरोलो लागेको अर्थतन्त्रको स्थितिलाई रोकेर विकासको सकारात्मक बाटोमा मुलुकलाई लैजान वर्तमान सरकार लागेको बताए । उनले कोरोना भाइरसले स्वास्थ्य क्षेत्रमा काम गर्नुपर्छ भन्ने आँखा खोलिदिएको बताए । उनले भने, “अहिले स्वास्थ्यको स्थिति नेपालमा सुध्रिएको छ, अलि राम्रो भएको छ ।” उनले जनताले लामो सङ्घर्षपछि प्राप्त भएको उपलब्धि र संविधान नमान्ने समूह विकास र देश विरोधी शक्ति भएको बताए । संवैधानिक दायराभित्र आएर संविधानले दिएको अधिकारभित्र रहेर आफ्ना माग राख्न आग्रह गर्दै उनले संवैधानिक प्रक्रिया र लोकतान्त्रिक माध्यमबाट नै कुनै पनि समस्या सम्बोधन हुने बताए । “संवैधानिक र लोकतान्त्रिक विधिबाट कुनै पनि माग पूरा गर्न कतै प्रतिबन्ध छैन”, उनले भने, “राजतन्त्र भएको बेला जनताका अधिकार पटक(पटक खोसिएको थियो । यो राजतन्त्र नभई गणतन्त्रको समय हो । जनताका अधिकार खोस्न मिल्दैन । जनताका अधिकार सुरक्षित छन् ।” सबै कुरा माग्न पाइने भन्दै ती माग संविधानभित्रबाट मात्र हुनुपर्ने उनको भनाइ छ । अध्यक्ष ओलीले अहिले नेपालमा केही हुँदैन भन्दै गलत प्रचार भइरहेको भन्दै नेपालमा धेरै कुरा भइरहेको र गर्न सकिने बताए । “केही हुँदैन, केही भएको छैन भन्ने होइन, नेपालमा काम भइरहेका छन्”, उनले भने । बूढानीलकण्ठ नगरपालिकाका प्रमुख मीठाराम अधिकारीले अस्पतालले अहिले बहिरङ्ग सेवा (ओपिडी) सेवा प्रदान गर्ने र चाँडै नै १५ शय्या सञ्चालनमा आउने बताए ।
चैतमा पाथीभरामा ७५ लाख बढी भेटी संकलन
ताप्लेजुङ । ताप्लेजुङको पाथीभरा मन्दिरमा चैत महिनामा ७५ लाखभन्दा बढी भेटी संकलन भएको छ । पाथीभरामा पूजापाठ गर्न पुगेका भक्तजनले चढाएको भेटीका रूपमा सो बराबरको नगद संकलन गरिएको हो । पाथीभरा क्षेत्र विकास समितिका कार्यकारी निर्देशक प्रजिन हाङबाङका अनुसार चैतमा ७५ लाख सात हजार एक सय ५० रुपैयाँ भेटी संकलन भएको छ । संकलित भेटी गणना गरी बैंकमा जम्मा गरिएको पाथीभरा क्षेत्र विकास समितिले जनाएको छ । तीन हजार सात सय ९४ मिटरको उचाइमा रहेको पाथीभरा मन्दिरमा दर्शनार्थीले चढाएको भेटी रकम पाथीभरा क्षेत्र विकास समितिले संकलन तथा गणना गरी हरेक महिना सार्वजनिक गर्दै आएको छ । पाथीभरा (मुकुमलुङ) मा चैतमा ५२ हजारभन्दा बढीले पूजापाठ गरेका छन् । पाथीभरा क्षेत्र विकास समितिका अनुसार ५२ हजार चार सय ५५ भक्तजनले पाथीभरा पूजा थाममा पुगेर पूजापाठ गरेका छन् । चालु आर्थिक वर्षको नौ महिनामा सबैभन्दा धेरै चैतमा पाथीभरामा भक्तजनले पूजापाठ गरेका छन् । गत साउनदेखि चैत मसान्तसम्म एक लाख ६८ हजार चार सय ६८ भक्तजनले पाथीभरामा पुगेर पूजापाठ गरेको समितिले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकमा उल्लेख छ । भदौमा पाँच हजार, असोजमा १० हजार तीन सय ४३, कात्तिकमा ४९ हजार एक सय ६३ भक्तजन पाथीभरा आएको समितिले जनाएको छ । यस्तै मङ्सिरमा २० हजार चार सय १६, पुसमा पाँच हजार छ सय ५५, माघमा छ हजार चार सय एक, फागुनमा १७ हजार नौ सय १२ जना तीर्थयात्री आएका हुन् ।
