च्यासलमा पटक-पटक बाढी पसेपछि केन्द्रीय कार्यालय सार्दै एमाले
काठमाडाैँ । नेकपा एमालेले केन्द्रीय कार्यालय स्थानान्तरण गर्ने भएको छ । ललितपुरको च्यासलमा रहेको केन्द्रीय कार्यालयमा पटक पटक बाढी पसेपछि एमालेले कार्यालय कीर्तिपुरमा स्थापना गर्ने निर्णय गरेको हो । आज दिउँसो बसेको एमाले केन्द्रीय सचिवालयको बैठकले कीर्तिपुर नगरपालिका २ स्थित जग्गामा शुक्रबार दिउँसो नयाँ कार्यालय भवन शिलान्यास गर्ने निर्णय गरेको जनाइएको छ । बैठकपछि उपमहासचिव प्रदीय ज्ञवालीले दिएको जानकारी अनुसार नयाँ कार्यालय भवको शिलान्यास शुक्रबार दिउँसो १२ बजेर २५ मिनेटमा एमाले अध्यक्ष एवम् प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले गर्नेछन् । खोला किनारमै रहेको च्यासलस्थित कार्यालयमा यस वर्षको मनसुन अवधिमा चार पटकसम्म बाढी पसेको थियो । नेकपा एमालेले बाढी पहिरोबाट प्रभावित क्षेत्रमा राहत र तथा पुनर्स्थापनाको काममा आफ्ना नेता कार्यकर्ताहरुलाई स्वयंसेवकको रुपमा अझै केही दिन खटिरहन निर्देशन समेत दिएको छ ।
यसरी भित्र्याइयो फूलपाती (फोटो फिचर)
बडादसैँअन्र्तगत नवरात्रको सातौँ दिन बिहीबार गोरखा दरबारबाट काठमाडौँको हनुमान ढोका दरबारका लागि पठाइएको फूलपाती । दरबारका सुसारेहरुले बिधिपूर्वक पूजाअर्चना गरी फूलपाती पठाइएको हो । काठमाडौं । आश्विन शुक्ल सप्तमीका दिन आज अपराह्न घरघरमा स्थापना गरिएको नवदुर्गा एवं दसैँ घरमा फूलपाती भित्र्याइँदै छ । वडा दसैँको फुलपातीका दिन प्रसिद्ध बागलुङ कालिका मन्दिरमा फूलपाती भित्राइँदै । प्रत्येक वर्ष दुर्गा पक्षअन्तर्गत आश्विन शुक्ल सप्तमीका दिनमा मनाइने फूलपाती पर्व आज घरघरमा शास्त्रीय विधिअनुसार शुभ साइतको प्रतीक फूलपाती भित्र्याएर मनाइँदैछ । संखुवासभामा रहेको नेपाली सेना र नेपाल प्रहरीले मनकामना मन्दिर र फुलपाती चोकबाट ल्याएको फुलपातीलाई खांदबारीको टुडिखेलमा पुजा आरधाना पछि आ-आफ्नो कार्यालयमा भित्र्याउँदै नेपाली सेना र नेपाल प्रहरी । घटस्थापनाका दिनदेखि वैदिक विधिपूर्वक दुर्गालाई आह्वान गरी पूजाआजा गरिएको दसैँ घर अथवा पूजाकोठामा शुभ साइतको प्रतीकका रूपमा उखु, हलेदो, केराको बोट, धानको बाला, बेलपत्र, दारिम, जयन्ती, अशोकको फूल र मानवृक्ष भित्र्याउने गरिन्छ । तनहुँको व्यास नगरपालिका–४ स्थित तनहुँ कालिका मन्दिरमा मन्दिरमा बिहीबार फूलपाती भित्र्याउन डोली लिएर जाँदै नेपाल प्रहरीको टोली । नवपत्रिकाको नामले समेत चिनिने फूलपाती नौवटी देवीको प्रतीकको रूपमा भित्र्याई शास्त्रीय विधिअनुसार शक्तिको आराधनाका साथ पूजा गर्ने वैदिक विधि रहेको नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका पूर्वअध्यक्ष एवं धर्मशास्त्रविद् प्राडा रामचन्द्र गौतमले जानकारी दिए । जनकपुरको प्रसिद्ध शक्तिपीठ राजदेवी मन्दिरमा बिहीबार फूलपाती भित्र्याउँदै मन्दिरका महन्त श्रीराम गिरीलगायत । सुनसरीको इनरुवा नगरपालिका-९ स्थित भगवती मन्दिरमा बिहीबार फूलपाती भित्र्याउँदै नेपाली सेना र सशस्त्र प्रहरीको टोली । सुर्खेतको बिरेन्द्रनगरस्थित देउती बज्यै मन्दिरमा आज फूलपाती भित्र्याइँदै । बाँकेको राँझास्थित इमाननगर व्यारेकमा रहेको नेपाली सेनाको श्री बज्रदल गणले नेपालगञ्जको वागेश्वरी मन्दिरमा बिहीबार फूलपाती भित्र्याउँदै । शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्जमा रहेको नेपाली सेनाको कालिध्वज गणले तारकेश्वर नगरपालिका-४ स्थित पुरानो गुह्ययेश्वरी मन्दिरमा बिहीबार फूलपाती पूजा गरी गण तफ फूलपाती भित्र्याइँदैै।
चीन र अस्ट्रेलियाको विवाद अन्त्य, व्यापारमाथिको प्रतिबन्ध हट्यो
काठमाडौं । चीनका प्रधानमन्त्री एन्थोनी अल्बानिजले दुई देशबीच वर्षौंदेखि जारी राजनीतिक विवाद अन्त्य भएको घोषणा गरेका छन् । उनले चीनले अस्ट्रेलियाली लबस्टर (झिङ्गे माछा)को आकर्षक व्यापारमाथिको प्रतिबन्ध हटाउने बताएका हुन् । लाओसमा चिनियाँ प्रधानमन्त्री ली कियाङसँगको भेटपछि अल्बानिजले भने, ‘यस वर्षको अन्त्यसम्ममा लबस्टरको व्यापार पूर्णरूपमा पुनः सुरु गर्ने समयतालिकामा दुवै पक्ष सहमत भएका छन् ।’ सन् २०१७ यता बेइजिङले वाइन, लबस्टर र काठलगायतका करिब १५ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको अष्ट्रेलियन निर्यातमा कर लगाएको छ । वार्षिक करिब आधा अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको लबस्टर व्यापार चिनियाँ प्रतिबन्धबाट प्रभावित भएको अस्ट्रेलियाको केही प्रमुख निर्यातमध्ये एक हो। सम्बन्ध सुधारका लागि वर्षौंको प्रयासपछि लबस्टरको आकर्षक व्यापारमाथिको प्रतिबन्ध हटाउन चीन तयार भएको हो । चीनले दण्डात्मक करको लहर राजनीतिबाट प्रेरित भएको अस्वीकार गरेको छ । तर, हुवावेलाई अष्ट्रेलियाको फाइभजी नेटवर्क चलाउनबाट रोक्ने निर्णय र क्यानबेराले कोभिड–१९ महामारीको उत्पत्तिको अनुसन्धानको लागि कडा आह्वान गरेसँगै यी उपायहरू चालिएको थियो । बेइजिङले युरोप र संयुक्त राज्य अमेरिकासँग गहिरो व्यापार युद्धको सामना गरिरहेको छ । अमेरिकाले चीनको विद्युतीय वाहन निर्यात, सेमीकन्डक्टर, सौर्य प्यानल र अन्य सामानहरूको दायरामा दण्डात्मक कर लगाएको छ। सन् २०२५ को सुरुमा पुनः निर्वाचन हुने अपेक्षा गरेका अल्बानिजका लागि बिहीबारको घोषणा महत्वपूर्ण राजनीतिक जित हो । मध्यवामपन्थी नेताले आफ्नो दुई वर्षभन्दा बढी कार्यकालको अधिकांश समय अधिकार र विधिको शासनका विषयमा अझै नसुल्झिएको राजनीतिक मतभेदबाट बेइजिङसँगको महत्वपूर्ण व्यापारिक सम्बन्धलाई अलग्याउने प्रयासमा बिताउनुपरेको छ । यो अस्ट्रेलियाको लबस्टर निर्यातकहरूको लागि पनि एक जीत हो । अल्बानिजले चिनियाँ नयाँ वर्षको समयमा नै प्रतिबन्ध हटाइने बताउनुभएको थियो । चीनमा लबस्टरजस्ता विलासिताका सामानहरूको माग अत्यधिक छ।
सुनसरीको गलैँचा उद्योगमा आगलागी करोडौँको क्षति
धरान । सुनसरीको दुहबी नगरपालिका–३ स्थित गलैँचा उद्योगमा बुधबार बेलुका भएको भीषण आगलागीबाट रु ८० करोडभन्दा बढीको क्षति भएको छ । धरानका व्यवसायी प्रिन्स अग्रवालले सञ्चालन गर्दै आउनुभएको दुहबी नगरपालिका–३ कदमगाछी चोकदेखि पूर्वमा रहेको हनुमन्ते गलैचा उद्योगमा बुधबार राति ८ः३० बजेदेखि भीषण आगलागी भएको थियो । उक्त आगो भने अहिलेसम्म पनि पूर्णरूपमा नियन्त्रण हुन नसकेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुनसरीका प्रवक्ता प्रहरी नायब उपरीक्षक रामप्रसाद तिमल्सिनाले जानकारी दिए । उनले भने, “उद्योग सञ्चालनका क्रममा विद्युत् सर्ट भइ आगलागी भएको हो, आगो ठूलो भागमा भित्रभित्र फैलिएको कारण नियन्त्रण गर्न गाह्रो भएकोछ ।” आगलागीबाट एक बिगाहा क्षेत्रफलमा निर्माण गरिएको भवन र मेसिन र गोदाममा राखेका गलैँचा, सिरक, डस्ना, चकटी, म्यट्रेस, कार्पेट, सवारी साधनलगायतका सामग्री सबै जलेर नष्ट भएको सुनसरी उद्योग वाणिज्य सङ्घका पूर्वउपाध्यक्ष गोपाल श्रेष्ठले जानकारी दिए। प्रहरीका अनुसार उद्योगको गोदाममा राखेको रु ४० करोडको सामग्री र मेसिन र भौतिक संरचना गरी ८० करोडभन्दा बढीको क्षति भएको प्रारम्भिक अनुमान छ । पूर्णरुपमा अझ क्षतिको विवरण आइसकेको छैन । आगलागी सुरु भएसँगै बिराटनगर, इटहरी, धरान, दुहबी, इनरुवा, झुम्कालगायत स्थानबाट १२ वटा दमकल र सुरक्षाकर्मी स्थानीयलगायतले आगो नियन्त्रण प्रयास गरिएको जिल्ला प्रहरी कार्यलय सुनसरीका प्रहरी प्रवक्त तिमल्सिनाले बताए ।
हनुमानढोका दरबारका लागि फूलपातीसहितको डोली पठाइयो
गोरखा । गोरखा दरबारस्थित दसैँघरबाट काठमाडौँको हनुमान ढोका दरबारका लागि फूलपातीसहितको डोली पठाइएको छ । आज बिहान शुभसाइतमा दरबारका सुसारेहरुले विधिपूर्वक पूजाअर्चना गरी हुनमान ढोका दरबारका लागि फूलपाती पठाइएको गोरखकाली मन्दिरका मूल पुजारी शारदाप्रसाद भट्टराईले बताए । बाजागाजासहितको ¥याली निकालेर गोरखा दरबारबाट फूलपाती पठाइएको हो । फूलपाती काठमाडौँको हनुमान ढोका दरबारमा पु¥याइएपछि आज साँझ हर्कबढाइँका साथ हनुमान ढोका दरबारमा भित्र्याउने प्रचलन छ । गोरखाका राजा पृथ्वीनारायण शाहले काठमाडौँको हनुमानढोका दरबारबाट राजकाज सुरु गरेदेखि हरेक वर्ष बडादसैँको सातौँ दिन गोरखा दरबारको दसैँघरबाट फूलपातीसहितको डोली हनुमानढोका दरबारमा भित्र्याउने प्रचलन रहेको उनले बताए।
उपत्यकाबाट ८ लाख यात्रु बाहिरिए
काठमाडौँ । नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासङ्घका अनुसार अहिलेसम्म आठ लाख यात्रु दसैँ मान्न काठमाडौँ उपत्यकाबाट बाहिरिएका छन् । महासङ्घका अनुसार यस वर्ष १० लाखको हाराहारीमा यात्रु बाहिरिने अनुमान गरिएको छ । महासङ्घका अध्यक्ष विजय स्वारले यस वर्षको दसैँमा १५ देखि १८ लाख यात्रु उपत्यका बाहिरिने अनुमान गरिए पनि बाढी पहिरोका कारण सडक सञ्चालनमा अवरोध भएपछि अनुमानभन्दा कम बाहिरिएको बताए । “सडक राम्रो छैन, सर्वसाधारणले कठिन यात्रा गरिरहेका छन्,” उनले भने, “उपत्यका बाहिर घर हुनेले पनि यस वर्ष काठमाडौमै दसैँ मान्ने योजनामा छन्, कयौँ त हवाईयात्राबाट पनि गएका छन् ।” उनका अनुसार शुक्रबारसम्म दसैँका लागि उपत्यका छोड्ने क्रम जारी रहने भएकाले समग्रमा कति यात्रु उपत्यकाबाट बाहिरिने हुन् भन्ने तथ्याङ्क आउन बाँकी छ । “आज कति यात्रु बाहिरिनुभएको छ, साँझसम्म यो क्रम जारी रहन्छ, शुक्रबार पनि बाहिरिन्छन्,” स्वारले भने । काठमाडौँ उपत्यका ट्राफिक प्रहरी प्रवक्ता विश्वराज खड्काले दसैँमा आवतजावत बढ्ने हुँदा सडक दुर्घटना न्यूनिकरण गर्न सजगताका साथ राजमार्गहरुमा ‘चेक’ भइरहेको जानकारी दिए ।
सहज छैन हवाई यात्रा, उडान डिले हुँदा दशैंमा घर फर्किने यात्रुलाई सास्ती
काठमाडौं । हवाई उडानमा चाप बढ्दा पछिल्ला दिनमा यात्रुको भीड थामिनसक्नु छ । गन्तव्यमा जाने प्रतिक्षामा हजारौँ यात्रुको भीडले विशेषगरी त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको आन्तरिक टर्मिनलमा निकै भीडभाड बढेको हाे । जसकारण त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट हुने आन्तरिक उडानका सम्पूर्ण जहाज उडानमा ढिलाइ (डिले) भइरहेका छन् । उडान सङ्ख्या बढेपछि विमानस्थलमा एयर ट्राफिक जाम भइरहेको बताइएको छ । दशैँ मनाउन हजारौं यात्रुले हवाई यात्रा गरिरहेका छन् । तर, आकाशमा ट्राफिक जाम हुँद जहाज होल्ड गर्नु परेका कारण उडान ढिलाइ भइरहेको विमानस्थल कार्यालयले जनाएको छ । अन्य समयमा भन्दा दसैँमा हवाई उडान धेरै हुने गरेको र पछिल्लो समय बाढी पहिरोको कारण सडकमार्ग अवरुद्ध भएकाले हवाई यात्रुको चाप बढेको छ । तर, आन्तरिक उडान निर्धारित समयभन्दा लामो समय ‘डिले’ भइरहेको छ । जसकारण यात्रुहरू मर्कामा परेका छन् । भरतपुर विमानस्थलका लागि बिहान ९ बजे उड्नुपर्ने जहाज अहिलेसम्म उड्न सकेको नसकेको एक यात्रुले बताए ।
टाटा समूहको सम्पत्ति पाकिस्तानको जीडीपी भन्दा धेरै
काठमाडाैं । टाटा ग्रूप अफ कम्पनिजको सम्पत्ति पाकिस्तानको कुल ग्रार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) भन्दा धेरै रहेको छ । टाटा ग्रूप अफ कम्पनिजको कुल सम्पत्ति ३६५ अर्ब डलर पुगेको भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्। यसबाट टाटाको सम्पत्ति पाकिस्तानको जीडीपी भन्दा पनि बढी रहेको देखिन्छ। अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ)ले पाकिस्तानको जीडीपी करिब ३४१ अर्ब डलर हुने अनुमान गरेको छ। चियादेखि ज्यागुअर ल्यान्डरोभर कारसम्म र नुन बनाउनेदेखि विमान उडाउने तथा तारे होटल सञ्चालनसम्म जीवनका विभिन्न क्षेत्रमा टाटाको प्रभाव देखिन्छ। यसरी सरसर्ती हेर्दा पाकिस्तानको जीडीपी भन्दा टाटा समूहको सम्पत्ति १९ अर्ब डलर धेरै छ । टाटा कन्सल्टेन्सी सर्भिसेजको मात्रैको सम्पत्ति १७० अर्ब अमेरिकी डलर बराबर छ। यो कम्पनी भारतको दोस्रो ठूलो कम्पनी हो। यसको सम्पत्ति नै पाकिस्तानको अर्थतन्त्रको आधाजति छ। टाटा कम्पनी अहिलेको अवस्थामा एकैदिनमा पुगेको भने होइन। यसका लागि १५० वर्षभन्दा बढी समय लागेको छ। यद्यपि भारतीय जीवनका धेरै क्षेत्रमा टाटा भारतको पहिलो कम्पनी बनेको छ। आठ फेब्रुअरी, १९११ मा लोनावाला बाँधको शिलान्यास गर्दा टाटा समूहका प्रमुख दोराबजी टाटाले सन् १८६८ मा यो कम्पनीको जग हाल्ने आफ्ना पिता जमशेदजी टाटाको सोचबारे कुरा गरेका थिए। अहिले यो १० वर्गका ३० कम्पनीको एउटा प्रमुख समूह बनेको छ। टाटाले छ महादेशका १०० भन्दा बढी देशमा आफ्नो सेवा प्रदान गर्दै आएको छ। दोराबजी टाटाले भनेका थिएर्, सम्पत्ति कमाउनु मेरो बुबाको लागि गौढ विषय थियो। उहाँले यो देशका जनताको औद्योगिक र वैचारिक अवस्थामा सुधार गर्ने कुरालाई प्राथमिकता दिनुभएको थियो। उहाँले आफ्नो जीवनकालमा सुरु गरेका विभिन्न संस्थाको वास्तविक उद्देश्य ती महत्त्वपूर्ण क्षेत्रहरूको विकास गर्नु थियो।’ भारतमा ब्रिटिश शासन भएका बेला १९ औँ शताब्दीको अन्त्यतिर जमशेदजी टाटाले बम्बईस्थित एउटा महँगो होटेलमा प्रवेश नदिइएको र त्यसैको ईख लिएर उनले त्योभन्दा पनि भव्य होटल बनाउने अठोट गरेको भनिन्छ। ब्रिटिश उपनिवेश भएका बेला भारतमा सर्वसाधारण मानिसलाई कतिपय सुविधाहरूबाट वञ्चित गरिएको थियो। टाटा सन्स टाटा कम्पनीहरूको मूल लगानी होल्डिङ कम्पनी र प्रवर्धक हो। टाटा सन्सको ६६ प्रतिशत इक्विटी शेअर र पुँजी शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी सिर्जना तथा कला र संस्कृतिका क्षेत्रमा काम गर्ने परोपकारीहरूसँग छ। हामीले टाटा कम्पनीको कर्पोरेट कम्युनिकेशनलाई सम्पर्क गर्ने प्रयास गरेका थियौँ तर उनीहरूसँग सम्पर्क हुन सकेन। टाटा कम्पनीले हालसम्म आफ्ना कम्पनीको सम्पत्तिको तथ्याङ्क सार्वजनिक नगरे पनि जुलाई ३१, २०२३ सम्म आफ्नो सम्पत्ति ३०० अर्ब डलर रहेको घोषणा गरेको थियो। कम्पनीमा विश्वभरि १० लाखभन्दा बढी कर्मचारी कार्यरत रहेको पनि उसले बताएको थियो । कम्पनीका अनुसार टाटा कम्पनी वा इन्टरप्राइजले आफ्नो सञ्चालक समितिको नेतृत्व र सुपरिवेक्षणबारे स्वतन्त्र रूपमा काम गर्ने गर्छ। टाटाको अभूतपूर्व सफलताको बारेमा हामीले आर्थिक विशेषज्ञ शङ्कर अय्यरसँग कुरा गरेका थियौँ। उनले भनेर्, अम्बानी वा अडानीको नाम आउँछ किनभने उनीहरूका कम्पनीहरू व्यक्तिगत हुन्। तर टाटा विभिन्न कम्पनीहरूको समूह हो र एउटा ट्रस्टअन्तर्गत सञ्चालित छ। त्यसैले यसको चर्चा गरिँदैन।’ फोनमा कुरा गर्दै उनले कर्पोरेट जगत्मा यस्तो तुलनालाई आफूले सही नमान्ने भए पनि भारतमा धेरै मामिलामा टाटा कम्पनी जननीजस्तो भएको बताए। उर्जा क्षेत्रमा काम गर्ने कम्पनी जीई इन्डियाको अलस्टोम इन्डियाका पूर्वप्रबन्ध निर्देशक र हाल ह्योसुङ इन्डिया लिमिटेडका प्रबन्ध निर्देशक नागेश तलवानीले भनेर्, टाटाको समृद्धिको प्रमुख कारण यसको नैतिक, निष्पक्ष र पारदर्शी प्रणाली हो। त्यसले कर्मचारीहरूसँग बलियो सम्बन्ध बनाउँछ।’ उनका अनुसार टाटाको पुँजी लगानीका लागि स्पष्ट दृष्टिकोण र रणनीति रहेको छ। त्यसको उदाहरणका रूपमा उनले स्टारबक्स, क्रोमा कन्सेप्ट र ज्यागुअरजस्ता ब्रान्ड किन्ने उसको निर्णयलाई प्रस्तुत गरे। टाटाले चर्चा नखोजी र लगनशील भएर काम गर्ने गरेको उनी ठान्छन्। उनले संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्वअन्तर्गत टाटाले आफ्नो ब्रान्डलाई बुद्धिमत्तापूर्वक राख्न सकेको पनि बताए। ‘त्यसका कारण पनि देशभरिका उपभोक्ताहरू उनीहरूसँग जोडिएका छन् र उनीहरू सुरक्षित महसुस गर्छन् किनभने उनीहरूका लागि यो ब्रान्ड विश्वसनीय छ,’ उनले भने। (बीबीसी नेपालीबाट साभार गरिएकाे)
