प्रदूषणका कारण दिल्लीका विद्यालय बन्द, विश्व र्याङ्किङमा लगातार शीर्ष स्थानमा
काठमाडौं । भारतको राजधानी नयाँदिल्लीले बढ्दो विषाक्त धुवाँका कारण सोमबारदेखि अर्को सूचना नहुँदासम्म विद्यालयहरूलाई अनलाइन कक्षामा रूपान्तरण गरेको छ । यो विशाल महानगरको स्वास्थ्य सङ्कट कम गर्ने पछिल्लो प्रयास हो । आइतबार साँझ विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले सिफारिस गरेको दैनिक अधिकतम मात्राभन्दा ५७ गुणा बढी पीएम २.५ प्रदूषकहरू (फोक्सोमार्फत रक्त प्रवाहमा प्रवेश गर्ने खतरनाक क्यान्सर–कारक सूक्ष्म कणहरू) रेकर्ड गरिएको थियो । सोमबार बिहान यी मात्राहरू चेतावनी सीमाभन्दा करिब ३९ गुणा माथि थिए र सहर बाक्लो खैरो र पीडादायक धुवाँले ढाकिएको थियो । यो सहर प्रत्येक वर्ष पीडादायक धुवाँले ढाकिने गर्दछ । विशेष गरी छिमेकी क्षेत्रहरूमा किसानहरूले जोत्नका लागि आफ्नो खेतहरू सफा गर्न पराल जलाउने साथै कारखाना र सवारीसाधनको धुवाँलाई दोष दिइन्छ । हावाको गुणस्तर ‘अझ बिग्रनबाट रोक्ने प्रयासमा’ सहरका अधिकारीहरूले यी प्रतिबन्धहरू लगाएका हुन् । अधिकारीहरूले बच्चाहरूलाई घरमै राखेर सवारी साधनको चाप उल्लेख्य रूपमा घटाउन सकिने आशा राखेका छन् । प्राथमिक विद्यालयहरूलाई बिहीबार व्यक्तिगत कक्षाहरू बन्द गर्न आदेश दिइएको थियो । सोमबार डिजेल सञ्चालित ट्रकहरू र निर्माण कार्य सीमित गर्ने लगायत थप प्रतिबन्धहरू लगाइएको छ । सरकारले बालबालिका र वृद्धवृद्धाका साथै फोक्सो वा मुटुको समस्या भएका व्यक्तिहरूलाई ‘सकेसम्म घरभित्रै बस्न’ आग्रह गरेको छ । सहरका धेरैले एयर फिल्टर किन्न सक्दैनन् । उनीहरूसँग हजारौँ समयभन्दा अघि नै मृत्यु हुने कारण मानिएको दुर्गन्धित हावाबाट प्रभावकारी रूपमा जोगिन सक्ने घरहरू पनि छैनन् । यी आदेश सोमबार बिहानदेखि लागू भएका छन् । तीन करोडभन्दा बढी मानिस बस्ने नयाँदिल्ली र यसको वरिपरिको महानगरीय क्षेत्र हिउँदमा वायु प्रदूषणको विश्व र्याङ्किङमा लगातार शीर्ष स्थानमा रहन्छ । चिसो तापक्रम र सुस्त गतिको हावाले हरेक हिउँद मध्य अक्टोबरदेखि कम्तीमा जनवरीसम्म घातक प्रदूषकहरूलाई समातेर स्थिति झन् खराब बनाउँछ । भारतको सर्वोच्च अदालतले गत महिना स्वच्छ हावा मौलिक मानव अधिकार भएको फैसला गर्दै केन्द्र सरकार र राज्यस्तरका अधिकारीहरू दुवैलाई कारबाही गर्न आदेश दिएको थियो ।
जनकपुरधामका शैक्षिक संस्था अनिश्चितकालीन बन्द रहने, शुल्कको विषयमा विवाद
जनकपुरधाम । जनकपुरधामका शैक्षिक संस्था सोमबारदेखि अनिश्चित समयका लागि बन्द भएका छन् । छात्रवृत्तिमा अध्ययनको शुल्कको विषयलाई लिएर हिसान, प्याब्सन र एनप्याब्सनले संयुक्तरूपमा आजदेखि अनिश्चितकालीन शैक्षिक संस्था बन्दको आह्वान गरेको हो । संस्थागत विद्यालयको कक्षा ११ र १२ मा छात्रवृत्तिमा अध्ययनरत विद्यार्थीको अन्य शुल्कको विषयमा जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका १४ कात्तिकमा गरेको निर्णय फिर्ता हुनुपर्ने संगठनहरूको माग छ । सो निर्णय अनुसारको शुल्कमा पढाउन नसकिने बताउँदै संगठनहरूले यसअघि १३ भदौ २०८१ मा उपमहानगरपालिकाको छात्रवृत्ति वितरण व्यवस्थापन समितिले गरेको निर्णयनुसार नै लिन पाउनु पर्ने माग गरेको छ । ‘छात्रवृत्ति वितरण व्यवस्थापन कार्यविधि २०७४ बमोजिम छात्रवृत्तिमा छनोट विद्यार्थीहरुलाई कक्षा ११ र १२ मा छात्रवृत्तिमा अध्ययनका लागि मिति २०८१/०५/१४ गतेमा हिसान धनुषा आवद्ध संस्थागत विद्यालयहरूमा पत्राचार गरेको र कार्यविधि २०७४ को ५.२ (ङ) बमोजिम सिफारिस भएको विद्यार्थीहरूबाट भर्ना शुल्क, मासिक शुल्क र परीक्षा शुल्कबाहेक अन्य शुल्क लिन सक्ने व्यवस्था रहेको र सोही अनुसार गर्दै आए पनि पुन: २०८१/०७/१४ गते फरक किसिमको निर्णय भई आएको हुँदा सो शुल्कमा पढाउन नसकिने,’ तीनवटै संगठनले जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । भतरपुर, विराटनगर, बुटवललगायतकै स्थानजस्तै शुल्क लिन दिन कात्तिक २९ गते जनकपुरधाम उपमहानगरका नगर प्रमुखलाई अनुरोध गर्दा केही पहल नभएकोले तीनवटै संस्थासँग आवद्ध विद्यालयहरू बन्द गर्न बाध्य भएको संगठनहरूको भनाइ छ ।
भ्रष्टाचारको मुद्दामा सफाइ पाएका बैकुण्ठ अर्यालले दिए राजीनामा
काठमाडौं । मुख्यसचिव डा. बैकुण्ठ अर्यालले पदबाट राजीनामा दिएका छन् । उनले आज राजीनामा दिएकाे जनाइएकाे छ । उनी राष्ट्रिय योजना आयोगमा मुख्य सचिवसरहको जिम्मेवारीमा थिए । आगामी मन्त्रिपरिषद बैठकले अर्यालको राजीनामाबारे निर्णय गर्ने छ । स्रोतका अनुसार अर्यालले सोमबारबाट लागू हुनेगरी पदबाट राजीनामा दिएका हुन्। अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले दायर गरेको मुद्दामा अर्यालले सफाइ पाएका थिए । सफाइ पाएसँगै उनी आइतबार राष्ट्रिय योजना आयोगमा उपस्थित भएका थिए । अर्याललाई मुद्दा लागेसँगै लीलादेवी गड्तौला निमित्त हुँदै कायममुकायम मुख्यसचिव नियुक्त भएकी थिइन् । त्यसपछि मुख्यसचिव नियुक्त भएकी उनले अवकाश पाएपछि १३ भदौमा एकनारायण अर्याल मुख्यसचिव नियुक्त भएका थिए ।
नेपाल प्रहरीका चिकित्सकतर्फ ३ जना डीआईजी बढुवा सिफारिस (सूचीसहित)
काठमाडौं । नेपाल प्रहरीका प्राविधिक प्रहरी समूह स्वास्थ्य उपसमूह चिकित्सकतर्फ रिक्त रहेको तीन प्रहरी नायव महानिरीक्षक (डीआईजीपी) पदमा सोही समूह र उपसमूहका तीन जना प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक (एसएसपी) बढुवा सिफारिस भएका छन् । आइतबार बसेको बढुवा समितिको बैठकले डा. दामोदर पौडेल, डा.मनोजकुमार यादव र डा. संजिता दाहाल (घिमिरे)लाई एसएसपीबाट डीआईजीमा बढुवा गर्ने निर्णय गरेको हो । प्रहरीका अनुसार यी तीन जना नै नेपाल प्रहरी अस्पताल, महाराजगञ्जमा कार्यरत चिकित्सक हुन् ।
करोडौंको निजी विमान र तीन दर्जन लक्जरी कार भएका धनाढ्य राष्ट्रपति, विदेशमा पनि लगानी
काठमाडौं । के तपाईंले बोला अहमद टिनुबुको नाम सुन्नु भएको छ ? उनी नाइजेरियाका राष्ट्रपति हुन् । उनको सम्पत्ति सुनेर धेरै मानिस आश्चर्यमा पर्छन् । सन् १९९१ देखि राजनीतिक करिअर सुरु गरेका टिनुबु विश्वकै धनी राजनीतिज्ञमध्ये एक हुन् । उनी २०२३ मा नाइजेरियाको १६औं राष्ट्रपति बनेका थिए । राजनीतिबाहेक टिनुबु व्यापारको दुनियाँमा पनि ठूलो नाम हो । उनीसँग निजी विमान, हवेली र ३० भन्दा बढी लक्जरी कार छन् । यति मात्र होइन, उनको बेलायत र अमेरिकालगायत विभिन्न देशमा पनि सम्पत्ति छ । हाल उनी ७२ वर्षका भए । करोडौंको निजी विमान टिनुबुसँग निजी विमान छ । अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमका अनुसार यसको मूल्य २१.७ बिलियन नाइजेरियन नायरा (करिब ११८ करोड रुपैयाँ) रहेको छ । टिनुबुले आफ्नो निजी विमान देशभर लामो यात्रा र अन्तर्राष्ट्रिय यात्राका लागि प्रयोग गर्दछन् । ३० भन्दा बढी लक्जरी कार शौखिनको मामिलामा टिनुबु विश्वका अन्य धनाढ्यभन्दा कम छैनन् । उनीसँग ३० भन्दा बढी लक्जरी कार छन् । यी कारहरूमा जीप प्राडो र ल्यान्ड रोभरजस्ता विश्वका महँगा कार समावेश छन् । यसबाहेक उनको कार कलेक्शनमा बीएमडब्ल्यू, फर्ड, लेक्सस, मर्सिडिज बेन्ज र पोर्च पनि पर्छन् । विदेशमा पनि सम्पत्ति टिनुबुको नाइजेरियामा मात्र नभई विदेशमा पनि पर्याप्त सम्पत्ति छ । यसमा धेरै हवेली र सपिङ सेन्टर छन् । बेलायत र अमेरिकामा समेत उनका हवेली छन् । नाइजेरियाको राजधानी अबुजामा रहेको हवेलीको मूल्य ६५० मिलियन नाइजेरियन नाइरा (लगभग ५.२८ करोड रुपैयाँ) बताइएको छ । उनी यही महलमा बस्छन् । यसबाहेक नाइजेरियामा उनको अन्य धेरै सम्पत्ति छ, जसको कुल मूल्य करोडौं रुपैयाँ छ । नेटवर्थ कति ? टिनुबु अपार सम्पत्तिका मालिक हुन् । फोर्ब्सको रिपोर्टअनुसार उनको कुल सम्पत्ति करिब ११५ अर्ब नाइजेरियाली नायरा (लगभग ९३७.६ करोड रुपैयाँ) छ । उनको मुख्य आम्दानीको स्रोत उनले राष्ट्रपतिको रूपमा पाउने तलब र व्यापारबाट हुने आम्दानी हो । सञ्चार माध्यमका अनुसार राष्ट्रपतिको रूपमा उनको वार्षिक तलब ५० करोड नाइजेरियन नाइरा (लगभग ४० लाख रुपैयाँ) रहेको छ । टिनुबुले आफ्नो सबै सम्पत्ति भाडामा दिएका छन् । यसबाट उनले हरेक वर्ष करिब ३३० करोड नाइजेरियन नाइरा (लगभग १९.२ करोड रुपैयाँ) कमाउँछन् । टिनुबुको सम्पत्तिलाई लिएर बेलाबेलामा विवाद पनि हुने गर्दछ । उनीमाथि राजनीति र उच्च पदको दुरुपयोग गरी धेरै सम्पत्ति जम्मा गरेका आरोप लाग्ने गर्दछ । (एजेन्सीको सहयोगमा)
चेक बाउन्स मुद्दामा २ वर्ष कैद सुनाइएका गुन्डा नाइके सत्यमान लामा पक्राउ
काठमाडौं । चेक बाउन्स मुद्दामा कैदसहित जरिवाना फैसला सुनाइएका गुन्डा नाइके सत्यमान लामालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । काभ्रेको तेमाल घर भई काठमाडौं महानगरपालिका-४ बस्दै आएका लामालाई आइतबार प्रहरीले पक्राउ गरेको हो । लामालाई जिल्ला अदालत काठमाडौंले २०८० चैत २७ गते २ वर्ष कैद र ३० लाख बिगो र ३० लाख जरिवाना सजाय हुने फैसला गरेको थियो । पक्राउ परेका लामालाई सजाय भुक्तानीका लागि अदालतमा उपस्थित गराएर कारागार पठाइने प्रहरीले जानकारी दिएको छ ।
पूर्वसभामुख ढुङ्गानाको पार्थिव शरीर श्रद्धाञ्जलिका लागि सानो गौचरणमा
काठमाडौं । पूर्वसभामुख दमननाथ ढुङ्गानाको पार्थिव शरीर श्रद्धाञ्जलिका लागि ज्ञानेश्वरस्थित सानो गौचरणमा ल्याइएको छ । कलेजोसँग सम्बन्धित समस्याका कारण केही समयदेखि उपचाररत पूर्वसभामुख ढुङ्गानाको बानेश्वरस्थित फ्रन्टलाइन अस्पतालमा ८३ वर्षको उमेरमा आइतबार दिउँसो निधन भएको थियो । त्यसलगत्तै ढुङ्गानाको पार्थिव शरीर त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पतालस्थित शव गृहमा राखिएको थियो । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)का अध्यक्ष एवं प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली, नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवासहित विभिन्न राजनीतिक दलका नेता तथा समाजका विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तिहरु अस्पतालमा आई उनीप्रति श्रद्धाञ्जलि प्रकट गर्ने कार्यक्रम छ । अहिले सानो गौचरणमा सर्वसाधारणको बाक्लो उपस्थिति रहेको छ । सानो गौचरणमा श्रद्धाञ्जलिपछि पशुपति आर्यघाटमा उनको अन्त्येष्टि गरिनेछ । नेपाल सरकारले राजकीय सम्मानका साथ पूर्वसभामुख ढुङ्गानाको अन्त्येष्टि गर्ने निर्णय गरिसकेको छ । नेपालमा बहुदलीय व्यवस्था, लोकतन्त्र, शान्ति र मानवअधिकारका पक्षमा जीवनपर्यन्त वकालत गरिरहेका ढुङ्गानाले मुलुकमा विगतको माओवादी सशस्त्रद्वन्द्व अन्त्य गरी शान्ति बहाली गर्नसमेत महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका थिए । राजनीति क्षेत्रमा देखिएका विकृति र विसङ्गतिबारे स्पष्ट र खरो रुपमा प्रतिक्रिया दिँदै आएका उनी संविधान र कानुनका ज्ञाता थिए । विसं २०४८ मा काठमाडौं निर्वाचन क्षेत्र नं २ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्यमा निर्वाचित भएपछि उनी प्रतिनिधिसभाको सभामुख बनेका थिए । नेपालको संसदीय व्यवस्था र प्रजातान्त्रिक मूल्य मान्यतालाई संस्थागत गर्न उनको उल्लेखनीय योगदान छ ।
नेपाल एयरलाइन्सको मकालु विमानले सुरु गर्यो अन्तर्राष्ट्रिय उडान
काठमाडौं । नेपाल वायु सेवा निगम (नेपाल एयरलाइन्स) को मकालु (९ एन-एएलजेड) विमानले पनि नियमित उडान सुरु गरेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय विधिसम्मत प्रक्रिया पूरा गरी इटालीमा सी-चेकको मर्मतसम्भार सम्पन्न गरी विमानले पुन: उडान सुरु गरेको हो । सोमबार बिहान ८ बजेर ५२ मिनेटमा त्रिभुवन विमानस्थलमा जहाज अवतरण गरेको हो । मकालुले पनि उडान सुरु गरेसँगै नेपाल एयरलाइन्ससँग भएका सबै चारवटै विमान सञ्चालनमा आएका छन् ।
