नेपाल एसबिआई बैंकले पुस्तकालयलाई दियो ३ लाख रुपैयाँ
काठमाडौं । नेपाल एसबिआई बैंकले नेपाल भारत मैत्री पुस्तकालयलाई ३ लाख रुपैयाँ सहयोग गरेको छ । बैंकले सामाजिक उत्तरदायित्व कार्यक्रम अन्तर्गत पोखरा महानगरपालिकाको कास्कीमा रहेको नेपाल भारत मैत्री पुस्तकालयलाई सहज रुपमा सञ्चालन गर्न ३ लाख रुपैयाँ आर्थिक सहयोग गरेको छ । उक्त सहयोग रकम बैंकका गण्डकी प्रदेश प्रमुख, मिन बहादुर गरुङले संघका अध्यक्ष, गोपाल धोजुलाई औपचारिक रुपमा हस्तान्तरण गरेका थिए । सो कार्यक्रममा लेफ्टिनेन्ट कर्नल, प्रसान्त सिङ बागेल, बैंक तथा संघका अन्य पदाधिकारीहरु समेतको उपस्थिति रहेको थियो । बैंकले शिक्षा क्षेत्रमा यस किसिमको कार्यक्रम समय समयमा गर्दै आइरहेको छ ।
अर्थतन्त्र लयमा फर्किएको अर्थमन्त्रालयको दाबी, अर्थमन्त्री भन्छन् : बिग्रिसकेको अर्थतन्त्र सुधारेँ
काठमाडौं । अर्थमन्त्रालयले अर्थतन्त्र सुधारको दिशामा रहेको बताएको छ । आइतबार पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गर्दै मन्त्रालयले अर्थतन्त्र गत आर्थिक वर्षको तुलनामा सुधार भएको बताएको हो । अर्थतन्त्रको सूचकहरु पनि सुधार हुँदै गएको मन्त्रालयको दाबी छ । मन्त्रालयले अर्थतन्त्रका सूचकहरु सार्वजनिक गर्दै चालु आर्थिक वर्ष २०८१÷८२ को पहिलो ६ महिनामा निर्यात ३१.८ प्रतिशतले वृद्धि भएको र आयात यो ७.१ प्रतिशतले बढेको बताएको हो । यो अवधिमा कुल निर्यात ९८ अर्ब ७९ करोडको निर्यात र ८ खर्ब २२ अर्ब ३७ करोड रुपैयाँबराबरको वस्तु आयात भएको जानकारी दिएको छ । चालु आव पहिलो ६ महिनामा आयात-निर्यात अनुपात ८.३ः१ रहेको र कुल विदेशी विनिमय सञ्चिति १६ अर्ब ७६ करोड अमेरिकी डलर रहेको बताएको छ । अर्थ मन्त्रालयका अनुसार चालु आव पहिलो ६ महिनामा राजस्व १२.७ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ भने भने खर्च १७.८ प्रतिशतको वृद्धि भएको छ । यो अवधिमा निक्षेप संकलन ३.३ प्रतिशतले बढेको बताएको छ । यो अवधिमा निजी क्षेत्रमा प्रवाह हुने कर्जा २ खर्ब २८ अर्ब रुपैयाँ रहेको मन्त्रालयले जानकारी दिएको छ । यो अवधिमा कुल कर्जा वृद्धि भने ४.४१ प्रतिशत रहेको जानकारी दिएको छ । चालु आर्थिक वर्षको ६ महिनाको अवधिमा ५ खर्ब ६७ अर्ब ४० करोड रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको बताएको छ । जुन वार्षिक लक्ष्यको ४० प्रतिशत हो । सरकारले १४ खर्ब १९ अर्ब ३० करोड रुपैयाँ कुल राजस्व असुल गर्ने लक्ष्य लिएको छ । कुल १८ खर्ब ६० अर्ब ३० करोड रुपैयाँ बजेटको हालसम्म ६ खर्ब ६७ अर्ब ६० करोड खर्च भएको अर्थमन्त्रालयले जानकारी दिएको छ । जुन कुल बजेटको ३५.९ प्रतिशत मात्र हो । पत्रकार सम्मेलनमा अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले अर्थतन्त्र सुधार हुँदै गएको बताए । उनले अर्थमन्त्रालयले तथ्यांक तोडमोड गर्नेभन्दा पनि यथार्थ तथ्यांक सार्वजनिक गर्ने गरेको बताए । ‘अर्थमन्त्रालयले तथ्यांकमा खेल्दैन, चिटिङ गर्दैन । तथ्य जे हो त्यही सार्वजनिक गर्छौं, वर्तमान सरकार आएपछि अर्थतन्त्र सुधार भएको छ, अर्थतन्त्रका परिसूचकहरुलाई सकारात्मक बनाउने प्रयास गरेका छौं, प्रतिकुल अवस्थाबाट हामी अहिले यहाँसम्म आइपुगेका छौं । अर्थतन्त्रलाई नकारात्मक हुनबाट जोगाएर सकारात्मक बाटोमा लैजाने प्रयास गरेका छौं,’ उनले भने ।
एक घण्टामै न्युयोर्कदेखि लन्डन पुग्न सकिने सुरुङ बनाउन तम्सिए मस्क, खर्च मात्र २० अर्ब डलर
काठमाडौं । जुन काम असम्भव हुन्छ, त्यसलाई पूरा गर्न तम्सिन्छन् टेस्लाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) एलन मस्क । चाहे ड्राइभरविहीन कारको कुरा होस् वा लन्च गरेपछि रकेटलाई फिर्ता लन्च प्याडमा ल्याउने काम । उनी सफल पनि भएका छन् । मस्कले त्यस्तै एउटा लगभग असम्भवजस्तो लाग्ने कामलाई पूरा गर्ने प्रस्ताव दिएका छन् । यो प्रस्ताव हो- ट्रान्स अटलान्टिक सुरुङ । करिब ५ हजार किलोमिटर लामो यो सुरुङ न्युयोर्कदेखि लन्डनको बीचमा समुद्रमुनि बनाउने प्रस्ताव छ । विश्वका सबैभन्दा धनी व्यक्ति मस्कले आफ्नो बोरिङ कम्पनीले यो सुरुङ बनाउने काम पूरा गर्न सक्ने दावी गरेका हुन् । बेन्जिङगाको एक रिपोर्टअनुसार मस्कले भनेका छन् कि उनले यो काम अनुमानित खर्च (२० लाख करोड डलर) को तुलनामा १ हजार गुणा कम मूल्यमा गर्न सक्छन् । यस हिसाबले मस्कले यो सुरुङको निर्माण मात्र २० अर्ब डलरमा गर्न सक्छन् । के हो ट्रान्स अटलान्टिक सुरुङ ? यो सुरुङ अटलान्टिक महासागरमुनि बनाउने चर्चा पछिल्ला धेरै वर्षदेखि चल्दै आएको छ । यो सुरुङ बनाउनुको उद्देश्य दुई देशबीचको आवातजावत छिटो गराउनु हाे । खासमा यो सुरुङको निर्माण हाइपरलूप रेल सुरु गर्नका लागि गर्ने कुरा चलिरहेको छ । हाइपरलूप एक उच्चगतिको रेल हो, जुन ट्युबभित्र भ्याकुममा चल्छ । यसको प्रस्ताव पनि मस्कले नै ल्याएका थिए । हाइपरलूप रेलका धेरै मोडेलहरू आइसकेका छन्, तर अहिलेसम्म कुनै पनि हाइपरलूप उच्चगतिको रेल सुरु भएको छैन । मानिएको छ कि यो सुरुङ बनेर यहाँ हाइपरलूप रेल सुरु भएपछि न्युयोर्कदेखि लन्डनसम्मको करिब ५ हजार किलोमिटरको दूरी मात्र एक घण्टामै पूरा हुनेछ । धेरै चुनौती ट्रान्स अटलान्टिक सुरुङ बनाउन धेरै चुनौतीहरू देखिएका छन् । पहिले पनि लागत र अन्य कारणले यो सुरुङ बनाउने काम सुरु हुन सकेको छैन । बेन्जिङगाका अनुसार यो सुरुङ बनाउन उच्च प्रविधिको आवश्यकता पर्नेछ । मस्कले सुरुङ बनाउने जिम्मेवारी लिए पनि अहिलेसम्म यो सुरुङका लागि कुनै ठोस योजना, सरकारी स्वीकृति वा रकम छुट्याइएको छैन । के मस्कले बनाउनलान् त सुरुङ ? मस्कले धेरै वर्षअघि हाइपरलूप रेलको अवधारणा प्रस्तुत गरेका थिए । उनले भनेका थिए कि यी रेलहरूमार्फत लामोदेखि लामो दूरी अति कम समयमा पूरा गर्न सकिन्छ । मस्कको हाइपरलूप अवधारणा आएको दश वर्षभन्दा बढी भइसक्यो र कुनै पनि रेल सुरु हुन सकेको छैन । के मस्क यसमा पनि सफल हुन सक्लान् ?
नेप्सेमा सानिमा रिलायन्स लाइफको बोनस सेयर सूचिकृत
काठमाडौं । नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से)मा सानिमा रिलायन्स लाइफ इन्स्योरेन्सको बोनस सेयर सूचिकृत भएको छ । आइतबार कम्पनीको १८ दशलमव ३८११ प्रतिशतका दरले हुन आउने ७६ लाख ९० हजार ६५२ कित्ता सेयर सूचिकृत भएको हो । कम्पनीको सातौँ वार्षिक साधारणसभाबाट भएको उक्त बोनस सेयर सूचिकृत भएको हो ।
सरकारी जग्गा अतिक्रमण गरी बनाइएको भवनमा चल्यो डोजर
काठमाडौं । काठमाडौं उपत्यका विकास प्राधिकरणले काठमाडौं महानगरपालिका ७ स्थित धोबिखोला करिडोरमा सरकारी जग्गा अतिक्रमण गरी बनाइएको भवनहरु भत्काउन सुरु गरेको छ । आइतबार प्राधिकरणको टोलीले काठमाडौंको चाबहिलस्थित मालपोत कार्यलय नजिक रहेका भवनहरु भत्काउन सुरु गरेको हो । भवन बनाउँदा सरकारी जग्गा मिचेर बनाएकाले भवन भत्काउनु परेको प्राधिकरणको भनाइ छ । सो क्रममा स्थानीयहरुले केही बेर अवरोध समेत गरेका थिए । मापदण्ड विपरीतको संरचना, सार्वजनिक जग्गामा बनेका संरचना हटाउने कार्यअनुसार आजबाट काम थालिएको उपत्यका विकास प्राधिकरणले बताएको छ । धोविखोला र वागमती नदी किनारमा करिव ५ सय रोपनी जग्गा सार्वजनिक जग्गा अतिक्रमण भएको बताइएको छ ।
सरकारको आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को प्रतिवेदन सार्वजनिक नभएको भन्दै अनुगमन तथा मूल्याङ्कन समितिको ध्यानाकर्षण
काठमाडौं । राज्यका निर्देशक सिद्धान्त, नीति र दायित्वको कार्यान्वयन, अनुगमन तथा मूल्याङ्कन समितिले ‘आर्थिक वर्ष २०८०/८१’ को प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्न ढिलाइ भएकोप्रति सरकारको ध्यानाकर्षण गराएको छ । समितिको आजको बैठकले संविधानको धारा ४३ एवं सुशासन (व्यवस्थापन तथा सञ्चालन) ऐन, २०६४ को दफा ४१ बमोजिम आर्थिक वर्ष सकिएको छ महिनासम्म पनि सरकारको आव २०८०/८१ को प्रतिवेदन सार्वजनिक नभएको भन्दै सरकारको ध्यानाकर्षण गराएको हो । सांसद हितराज पाण्डेले आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को प्रतिवेदनबारे काननमा के व्यवस्था छ त्यसबारे समिति सबैभन्दा पहिले जानकार हुनुपर्नेमा जोड दिए । सांसद दिलेन्द्र बडुले संविधान निर्माण भएको नौ वर्षमा कतिवटा कानुन निर्माण भए र निर्माण हुन बाँकी कानुनबारे पनि समिति केन्द्रित हुनुपर्नेमा जोड दिए । सांसद सन्तोष परियारले समितिको बैठकमा प्रधानमन्त्री वा मन्त्री नै सहभागी हुनुपर्ने बताए । मुख्य सचिव एकनारायण अर्यालले प्रधानमन्त्री वा सम्बन्धित मन्त्रीलाई समितिमा उपस्थित गराउनेबारे समन्वय गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे ।
‘अभिभावकले खाइ नखाइ छोराछोरी पढाइरहेको हुन्छन्, विश्वविद्यालय भद्रगोल तरिकाले चलाउन हुँदैन
काठमाडौं । त्रिभूवन विश्वविद्यालय भद्रगोल तरिकाले चलाउन नहुनेमा सांसदहरुले जोड दिएका छन् । आइतबार सिंहदरबारमा बसेको राष्ट्रिय सभा अन्तर्गतको सार्वजनिक नीति तथा प्रत्यायोजित विधायन समितिको बैठकमा बोल्दै सांसदहरुले सही ढंगबाट कानून बनाए कार्यान्वयन गरेको खण्डमा विश्वविद्यलाय सुधार हुन समय नलाग्ने बताए । उनीहरुले लाखौँ युवाहरुको भविष्य जोडिएको संस्थालाई भद्रगोल बनाउन नहुने सुझाव दिएका छन् । समितिको बैठकमा बोल्दै राष्ट्रिय सभा सदस्य सुमित्रा बिसीले त्रिभूवन विश्वविद्यालयमा विद्यार्थी संगठित भएर राजनीति बढी गरेको कुरालाई सही ढंगबाट कानून बनाएर नियमन गर्न जरुरी रहेको बताइन् । शिक्षाको मुहान भद्रगोल तरिकाबाट चल्नु नहुने बताइन् । समितिले आवश्यक सुधारका लागि सरकारलाई निर्देशन दिन जरुरी रहेको जानकारी दिइन् । ‘त्रिभूवन विश्वविद्यालयमा विद्यार्थी संगठित भएर राजनीति बढी भयो भन्ने खालको जुन कुराहरु आइरहन्छ । वास्तवमा ठिक ढंगले नियम, कानून बनाएर, नियम कानूनलाई ठिक ढंगले कार्यान्वयन गरेपछि त ति संगठनहरु पनि जन्मिन आवश्यक हुँदैन थियो होला,’ उनले भनिन् । समितिको बैठकमा बोल्दै राष्ट्रिय सभा सदस्य रुक्मिणी कोईरालाले देशका लाखौँ युवाहरुको भविष्यसँग जोडिएको त्रिभूवन विश्वविद्यालयलाई सही तरिकाबाट सञ्चालन गर्न जरुरी रहेको बताइन् । विश्वविद्यालयको प्रत्यायोजित विधायन सन्तोषजनक नरहेको र यसो हुनुमा विश्वविद्यालय सञ्चालक समितिको गल्ती रहेको महशुस आफूले गरेको बताइन् । उनले भनिन्, ‘त्रिभूवन विश्वविद्यालय भनेको देशकै आशालाग्दो, भरोसालाग्दो युवाहरु विद्यार्थीको भविष्यको कुरा जोडिएको छ । यसमा हामी अभिभावकहरु पनि जोडिएका छौँ । अभिभावकहरुले पनि खाइ नखाइ छोराछोरी पढाइरहेको हुन्छ ।’ समितिको बैठकमा बोल्दै राष्ट्रिय सभा सदस्य पदमबहादुर परियारले त्रिभुवन विश्वविद्यालय ऐन, २०४९ तत्काल पुनःलेखन गर्नुपर्ने बताए् । उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालय ऐन, २०४९ को पुनःलेखनका लागि सरकारलाई समितिले निर्देशन दिनुपर्ने बताए । उनले भने, ‘हामीले यो समितिबाट र राष्ट्रिय सभाबाट तुरुन्त यो ऐनलाई परिमार्जन गर्ने, संशोधन मात्रै होइन, पुनःलेखन गर्ने प्रक्रियामा अघि बढाउन नेपाल सरकारलाई सुझाव दिनुपर्छ । नेपाल सरकारलाई निर्देशन दिनुपर्ने देखिन्छ ।’ समितिको बैठकमा सार्वजनिक नीति तथा प्रत्यायोजित विधायन समितिका सभापति मायाप्रसाद शर्माले त्रिभूवन विश्वविद्यालय नेपालको शिक्षाको मेरुदण्ड भएको बताए । प्राज्ञिक व्यक्तिहरु भएको ठाउँमा प्रत्यायोजित अधिकार हनन हुन नहुने जानकारी दिए । उनले भने, ‘त्रिभूवन विश्वविद्यालय हाम्रो शिक्षाको मेरुदण्ड पनि हो । त्यहाँ सबैभन्दा धेरै प्राज्ञिक व्यक्तित्वहरु हुनुहुन्छ । प्रत्यायोजित अधिकार ऐनअनुसार कहाँ हनन भएको छ । कहाँ कमजोर भएको छ, नजानेर दुविधा भएको छ भन्नेकुरा औंल्याउनु पर्छ ।’ सभापति शर्माले प्रत्यायोजित अधिकारहरु हनन भएका ठाउँ पहिचान गरी सच्याउन जरुरी रहेको जानकारी दिए ।
दोहोरो अंकले बढ्यो नेप्से, बोटर्लस नेपालको सेयर मूल्यमा सकारात्मक सर्किट
काठमाडौं । साताको पहिलो कारोबारको दिन नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) परिसूचक दोहोरो अंकले बढेको छ । आइतबार नेप्से परिसूचक १२.५८ अंकले बढेर २६०१.२१ बिन्दुमा पुगेको छ । नेप्सेका अनुसार आज १७१ कम्पनीको सेयर मूल्य बढ्दा ६८ कम्पनीको सेयर मूल्य घटेको छ । ४ कम्पनीको सेयर मूल्यमा भने कुनै परिवर्तन आएको छैन । आइतबार ३२५ कम्पनीको १ करोड २९ कित्ता सेयर किनबेच हुँदा ६ अर्ब २५ करोड रुपैयाँ बढीको कारोबार भएको छ । आजको कारोबारपछि बजारपुँजीकरण १४ खर्ब ३९ अर्ब ९८ करोड ९६ लाख ४७ हजार ९३२ रुपैयाँ पुगेको छ । जसमध्ये सबैभन्दा धेरै कारोबार एनआरएन इन्फ्राइस्ट्रक्चर एन्ड डेभलपमेन्टको भएको छ । एनआरएनको २६ करोड रुपैयाँ बढीको कारोबार भएको छ । साथै, सुपरमादी हाइड्रोपावरको २४ करोड, सानिमा मिडल तमोर हाइड्रोपावरको १५ करोड, सिन्धु विकास बैंकको १४ करोड र पोखरा फाइनान्सको १३ करोड रुपैयाँ बढीको कारोबार भएको छ । आज बोटर्लस नेपाल बालाजुको सेयर मूल्य १० प्रतिशतले बढेर सकारात्मक सर्किट लागेको छ । साथै विन नेपाल लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडको सेयर मूल्य ९.०९, साम्लिङ पावर कम्पनीको सेयर मूल्य ७.४६, नेपाल रिपब्लिक मिडिया लिमिटेडको सेयर मूल्य ७.३७ प्रतिशतले बढेको छ । सुपर मादी हाइड्रोपावरको सेयर मूल्य भने १० प्रतिशतले घटेर नकारात्मक सर्किट लागेको नेप्सेले जनाएको छ । त्यसैगरी एनआइसी एसिया सेलेक्ट फण्ड ३० को सेयर मूल्य ६.९३ प्रतिशत, रिभर फल्स पावर लिमिटेडको ६.४५ प्रतिशतले घटेको छ ।