काठमाडौं । अमेजनका संस्थापक जेफ बेजोसकी पूर्वपत्नी तथा अर्बपति समाजसेवी म्याकेन्जी स्कटले अमेरिकामा युवाको मानसिक स्वास्थ्यका क्षेत्रमा काम गर्ने गैरनाफामूलक संस्था एक्टिभ माइन्ड्सलाई २० मिलियन अमेरिकी डलर (३ अर्ब बढी रुपैयाँ) दान गरेकी छन् ।
यो उक्त संस्थाको इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो सहयोग रकम हो ।
कुनै पनि सर्त नराखी प्रदान गरिएको यो अनुदान अमेरिकामा किशोर–किशोरीहरूबीच मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्या बढिरहेका बेला आएको हो ।
फर्च्युन पत्रिकाका अनुसार करिब प्रत्येक पाँचमध्ये एक अमेरिकी किशोरले आत्महत्यासम्बन्धी विचारको अनुभव गरेका छन् ।
स्कटको यो सहयोगले मानसिक स्वास्थ्य क्षेत्रमा ‘नयाँ युगको सुरुवात’गर्ने लक्ष्य राखिएको एक्टिभ माइन्ड्सले जनाएको छ।
प्राप्त रकम युवाहरूलाई मानसिक स्वास्थ्यका विषयमा खुला रूपमा कुरा गर्न प्रोत्साहित गर्ने, यससँग जोडिएको सामाजिक कलंक कम गर्ने तथा अमेरिका भरका विद्यालय, कलेज र समुदायमा मानसिक स्वास्थ्य सेवाको पहुँच विस्तार गर्न प्रयोग गरिनेछ ।
संस्थाका अनुसार युवामाझ मानसिक स्वास्थ्य सेवाको माग तीव्र रूपमा बढिरहेका बेला र धेरै परोपकारी संस्थाहरू आर्थिक दबाबमा रहेका समयमा यो सहयोग प्राप्त भएको हो।
यो अनुदान कुनै पनि सर्तबिना उपलब्ध गराइएको भएकाले एक्टिभ माइन्ड्सले सबैभन्दा आवश्यक क्षेत्रमा रकम परिचालन गर्न सक्नेछ ।
यसअन्तर्गत क्याम्पसस्तरीय कार्यक्रम विस्तार, युवा नेतृत्व विकासका लागि तालिम तथा समुदायसम्म पहुँच बढाउने कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिइनेछ ।
संस्थाले स्कटको योगदानलाई आफ्नो इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो दान भन्दै यसले परिवर्तनकारी प्रभाव पार्ने विश्वास व्यक्त गरेको छ ।
संस्थाका अनुसार यस सहयोगले प्रत्येक युवाले मानसिक स्वास्थ्यलाई समग्र कल्याणको महत्त्वपूर्ण आधारका रूपमा बुझ्ने भविष्य निर्माण गर्न मद्दत गर्नेछ ।
अमेरिकामा किशोरहरूको मानसिक स्वास्थ्यप्रति बढ्दो चिन्ताका बीच आएको यो सहयोगलाई निकै महत्वपूर्ण मानिएको छ । फर्च्युनको रिपोर्टअनुसार करिब पाँचमध्ये एक अमेरिकी किशोरले आत्महत्यासम्बन्धी सोच अनुभव गरेका छन् ।
यसले मानसिक स्वास्थ्य शिक्षा विस्तार, प्रारम्भिक चरणमै सहयोग उपलब्ध गराउने तथा साथी–सहयोग (पीयर सपोर्ट) सञ्जाललाई सुदृढ बनाउने आवश्यकता झनै बढाएको छ ।
२६ अर्ब डलरभन्दा बढी दान
म्याकेन्जी स्कटको अनुमानित नेटवर्थ करिब ३५.८ अर्ब अमेरिकी डलर रहेको छ । सन् २०१९ यता उनी विश्वकै प्रभावशाली समाजसेवीमध्ये एक मानिन्छिन् ।
उनले आफ्नो परोपकारी अभियान ‘यिल्ड गिभिङ मार्फत २ हजार ७०० भन्दा बढी गैरनाफामूलक संस्थालाई २६ अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी सहयोग प्रदान गरिसकेकी छन् ।
उनले विशेषगरी कुनै सर्त नराखी अनुदान दिने अभ्यासलाई प्राथमिकता दिँदै संस्थाहरूलाई आफ्नै आवश्यकता र प्राथमिकताअनुसार रकम खर्च गर्ने स्वतन्त्रता दिँदै आएकी छन् ।
यो पछिल्लो सहयोगले पनि मानसिक स्वास्थ्यका क्षेत्रमा स्कटको निरन्तर प्रतिबद्धतालाई झल्काएको छ ।
यस वर्षको सुरुमै उनले मानसिक स्वास्थ्य क्षेत्रमा काम गर्ने अन्य संस्थाहरूलाई पनि ठूलो रकम सहयोग गरेकी थिइन्, जसले सामाजिक चुनौती समाधानमा समुदाय–आधारित पहललाई सशक्त बनाउने उनको दीर्घकालीन रणनीतिलाई थप बल पुगेको छ ।
