नेपाली महिलाद्वारा पहिलो पटक धवलागिरि हिमाल आरोहण
काठमाडौं । संसारको सातौँ, आठ हजार १६७ मिटर अग्लो धवलागिरि हिमाल पहिलोपटक नेपाली महिलाले सफल आरोहण गरेका छन् । धवलागिरि गाउँपालिका–४ मा पर्ने उक्त हिमालमा पूर्णिमा श्रेष्ठले सफल आरोहण गरेकी हुन । काठमाडौँको सेभेन समिट ट्रेकिङ कम्पनीमार्फत श्रेष्ठ यही असोज २ गते मुस्ताङको मार्फा हुँदै पैदलमार्ग भएर धवलागिरि हिमाल आरोहणमा गएकी थिईन । सेभेन समिट ट्रेकिङका सञ्चालक मिङ्मा शेर्पाले पूर्णिमासहित आफ्नो कम्पनीका २० जनाले आज बिहान ५ः०० बजे धवलागिरिको सफल आरोहण गरेका जानकारी दिए। “धवलागिरि हिमालमा नेपाली महिलाले पहिलोपटक आरोहण गरेका हुन्”, उनले भने, “धवलागिरिमा यसअघि नेपाली महिलाले सफल आरोहण गरेको रेकर्ड छैन ।” श्रेष्ठसँगै गएकी माया शेर्पालगायतले आरोहण गरे÷नगरेको पुष्टि हुन बाँकी रहेको छ । पत्रकारसमेत रहेकी गोरखा आरुघाटकी पूर्णिमाको टोलीले यसअघि गत वैशाख ३ गते म्याग्दीको अन्नपूर्ण गाउँपालिका–४ नारच्याङस्थित आठ हजार ८१ मिटर अग्लो अन्नपूर्ण प्रथम हिमालको सफल आरोहण गरेर कीर्तिमान बनाइसकेको छिन । पूर्णिमाको टोली अन्नपूर्ण हिमाल आरोहण गर्ने पहिलो नेपाली महिला हुन् । शेर्पा (पथप्रर्दशक) पेम्बा शेर्पाको सहयोगमा पूर्णिमाले धवलागिरि आरोहण गरेकी हुन।उनले यसअघि सन् २०१८ मा सगरमाथा, २०१७ मा मनास्लु र २०१९ मा आमाडब्लम हिमालको आरोहण गरिसकेको छिन । पूर्णिमाले आधार शिविर जानुअघि बेनीमा कोरोनाको दोस्रो लहर फैलिएपछि रोकिएका गत याममा गर्ने भनेको धवलागिरि आरोहण गर्ने लक्ष्य यसपालि पूरा गर्न लागेको बताएकि थिइन ।
७७ जनाको ज्यान जोगाउने पाइलट शेर्पासहित चालक दल ग्राउन्डेड, बुद्धले प्लेन उडाउन किन दिएन ?
काठमाडौं । प्राविधिक समस्या देखिएको जहाजमा रहेका ७७ जना यात्रुलाई सुरक्षित रुपमा काठमाडौं विमानस्थलमा अवतरण गराएको भनेर सामाजिक सञ्जालमा प्रशंसा कमाइरहेका पाइटल एजी शेर्पालाई बुद्ध एयरले उडानमा रोक लगाएको छ । सोमबार भएको सो घटनाका कारण उनीहरुको मनोवलमा कमि आउन सक्ने भन्दै कम्पनीले साे उडानका चालक दलका सबै सदस्यलाई केही समय उडानमा रोक लगाएको हो । चालक दलका सबै सदस्यलाई उडानमा रोक लगाएको बुद्ध एयरले एटीआर ‘अल्फा नोभेम्बर इन्डिया’ जहाज प्राविधिकहरुले जाँचेपछि मंगलबारबाटै उडाउन सुरु गरेको छ । जहाजमा समस्या नआएको जनाउँदै पुनः सुचारु गरे तापनि चालक दलका सदस्यलाई ग्राउन्डेड (उडानमा रोक) लगाएको भन्दै विरोध समेत भएको छ । बुद्धले प्रारम्भिक अनुमान अनुसार ल्यान्डिङ गियर खुलेको तर ककपिटमा रहने दुई इन्डिकेटरमध्ये एउटाले खुलेको, अर्कोले नखुलेको देखाएका कारण चालक दलले विराटनगरमा अवतरण नगरेको पाइएको जनाएको छ । बुद्धले गत सोमबार नै जहाजमा ल्यान्डिङ गियरका लागि रहेका दुइटा इन्डिकेटर मध्येमा प्राइमरी इन्डिकेटरमा ग्रिन संकेत नदेखिदा पाइलटले अवतरण नगरी काठमाडौं फर्काएको जनाएको थियो । ‘ककपिटमा रहेको (अगाडी) प्राइमेरी र पाइलटको टाउको माथि रहेको सेकेन्डरी इन्डिकेर दुबैमा ल्याण्डीङको समयमा ग्रिन सिंग्नल बल्छ । हामीले सोही सिंग्नका आधारमा ल्याण्डिङ गर्ने हो । सोमबार बुद्धको जहाजमा देखिएको प्राविधिक समस्या यसअघि कुनै पनि जहाजमा देखिएको सुनेको छैन’, एटीआर ७२ का एक पाइटलले भने । उनका अनुसार सोेमबारकोे उडानमा क्याप्टेनले संयमता अपनाउँदा ठूलो दुर्घटना हुनबाट बुद्ध एयर जोगिएको हो । ‘जहाजको म्यानुअलमा दुई इन्डिकेटरमध्ये एउटाले डाउन देखाउँदा ल्याण्ड गर्न मिल्छ, तर बुद्धका प्रशिक्षक पाइटल समेत रहनुभएका शेर्पाले म्यानुअल अनुसार ल्याण्ड गर्नुभएन । प्राङग्रा नर्झदा ल्याण्ड गरेको भए ठूलो दुर्घटना हुन सक्थ्यो, तर उहाँले सबैलाई सुरक्षित रुपमा काठमाडौंमा अवतरण गर्न सफल हुनुभयो’, ती पाइलटले भने । सोमबारको उडानका कमान्डर शेर्पा एटीआर–७२ का प्रशिक्षक पाइलट तथा प्राधिकरणमा पाइलटलाई जाँच लिने डीसीपी (डेजिग्नेटेड चेक पाइलट) हुन । बुद्धको सो घटनाका सम्बन्धमा अध्ययन गर्न नेपाल नागरिक उडड्यन प्राधिकरण (क्यान) र कम्पनीले छानविन समिति गठन गरेको छ । क्यानका निमित्त महानिर्देशक राजकुमार क्षेत्री छानविनका क्रममा तथ्य–प्रमाण सबै जुटाउनु पर्ने भएकाले क्याप्टेन शेर्पालाई केही समयका लागि उडानमा रोक लगाइएको बताउँछन् । क्यानको उडान सेप्टीको नियम अनुसार पाइलट शेर्पासँगै उडान दलका सबै सदस्यलाई केही समय उडानमा रोक लगाइएको छ । यस्तै पर्यटन मन्त्री समेत रहेका प्रधानमन्त्री शेरवहादुर देउवाले बुद्धको जहाजमा देखिएको प्राविधिक समस्यामा चासो देखाएका छन् । उनकाे चासोपछि मन्त्रालयले बुद्धको जहाजमा मात्रै नभएर सबै जडाजमा सो समस्या पुनः देखिन सक्ने भन्दै सबै जहाजको प्राविधिक अध्ययन गर्न ५ सदस्यीय अध्ययन समिति गठन गरेकाे छ । समस्या नभएपछि जहाज उडाईयो: बुद्ध प्राविधिकले जहाजको अवस्थाको बारेमा चाजँबुझ गर्दा कुनै पनि प्राविधिक समस्या नदेखिएपछि उडान सुचारु गरिएको बुद्ध एयरले जनाएको छ । ‘हाम्रा प्राविधिकले र क्यानका प्राविधिकले जहाजमा कुनै पनि समस्या नरहेका जनाएपछि पुनः उडान सुचारु गरिएको हो, बाँकी कुरा अध्ययन समितिले बुझाएको प्रतिवेदन सार्वजनिक भएपछि थाहा भैहाल्छ’, बुद्धका एक कर्मचारीले भने, ‘क्यानको निर्देशन अनुसार केही समय रिफरेस्सका लागि चालक दलका सदस्यलाई बिदामा राखिएको हो ।’
प्रधानमन्त्रीको चासो बुद्धको जहाजमा, सबै जहाजको प्राविधिक अध्ययन गरिने
काठमाडौं । गत सोमबार बिहान काठमाडौं–विराटनगर र काठमाडौं–पोखरा दुई रुटका लागि उडान भरेको बुद्ध एयरको जहाजमा देखिएको समस्यामा प्रधानमन्त्रीले चासो देखाएका छन् । एकै दिन २ वटा उडानमा प्राविधिक समस्या देखिएपछि संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उडड्यन मन्त्रीसमेत रहेका प्रधानमन्त्री शेरवहादुर देउवाले चासो देखाएका हुन । प्रधानमन्त्रीको निर्देशन अनुसार मन्त्रालयले बुधबार सबै जहाजको प्राविधिक अध्ययन गर्न ५ सदस्यीय समिति गठन गरेको छ । मन्त्रालययका सहसचिव बुद्धिसागर लामिछानेको संयोजकत्वमा गठित गरिएको उक्त समितिले जहाजको अवस्थाको बारेमा तीन महिनाभित्र प्रतिवेदन बुझाउने समय दिईएको छ । पाँच सदस्यीय छानबिन समितिमा नेपाल नागरिक उडड्यन प्राधिकरणका पूर्वनिर्देशक भेषराज सुवेदी, वरिष्ठ क्याप्टेन कृष्णबहादुर पौडेल, मन्त्रालयका उपसचिव प्रमोद नेपाल र प्राधिकरणका प्रवन्धक लक्ष्मण देवकोटा रहेका छन् । सो समितिले नेपालमा दर्ता भएर सञ्चालनमा रहेका आन्तरिक तथा अन्तर्राष्ट्रिय उडान गर्दै आएका सबै वायुसेवा तथा हेलिकप्टरको प्राविधिक अध्यायन गर्नेछ । पोखरा उडानका क्रममा ककपिटमा धुवा देखिएको थियो भने विराटनगर उडानका क्रममा ल्याण्डिङ गियरमा समस्या आएपछि २ घण्टापछि काठमाडौंमा अवतरण गरेको थियो । पछिल्लो समय उडानका क्रममा बुद्ध सँगै अन्य वायुसेवा कम्पनीका जहाजमा विभिन्न समस्या देखिने गरेको छ ।
