सेवा : सूचना-प्रविधि

काठमाडौं । नेपाल एशोशिएसन फर सफ्टवेयर एण्ड आईटी सर्भिसेस कम्पनिज (नास आईटी) ले आउँदो कात्तिक २१ र २२ गते नास आईटी एक्सपो २०२५ आयोजना गर्ने भएको छ ।  ललितपुरको सानेपास्थित हेरिटेज गार्डेनमा हुने एक्सपोमा विभिन्न आईटी सफ्टवेयर, प्रडक्ट र सेवाहरु प्रदर्शनीमा रहने छन् । स्थानीय प्रविधि र डिजिटल उ‌द्यमशीलतालाई प्रवर्द्धन गर्नका लागि पहिलो पटक नास आईटी एक्सपो गर्न लागेको नास आईटीका अध्यक्ष गौरव पाण्डेले बताए ।  'एक्सपोले नेपालको आईटी कम्पनी, नेतृत्व र लगानीकर्तालाई एउटै प्लेटफर्ममा ल्याएर सहकार्य अवसर र नवीनतम प्रविधिका सम्भावनाहरूमा केन्द्रित हुन सहयोग गर्नेछ,' आइतबार काठमाडौंमा आयोजित प्रेस मिटमा पाण्डेले भने ।  यस्तै नास आईटीका उपाध्यक्ष दिपेन चापागाईले एस्पोका लागि आईटी र व्यवसायिक समुदायबाट आएको प्रतिक्रियाबाट निकै उत्साहित भएको बताए ।  सहकार्य, नवप्रवर्तन र विश्वासको बलमा नेपालको डिजिटल भविष्य निर्माण गर्ने एक्सपो एक ऐतिहासिक माइलस्टोन हुने उनको भनाइ छ ।  नास आईटी एक्सपोको शीर्ष प्रायोजकमा अकाउन्टिङ सफ्टवेयर टिग रहेको छ, जस अनुसार टिग‌द्वारा प्रस्तुत नास आईटी एक्सपो २०२५ को नामबाट एक्सपो सञ्चालन हनेछ । परम्परागत प्रदर्शनीभन्दा फरक हुने गरी यस कार्यक्रमलाई व्यवसायिक अवसर, सहकार्य र ब्रान्ड निमौणको गतिशील मञ्चका रूपमा तयार गौरएको छ। एक्सपोमा विशेष गरी कृत्रिम बु‌द्धिमत्ता (एआई) र डिजिटल रुपान्तरणमा जोड दिइएको छ ।  नास-आईटी एक्स्पो ५ केवल एक प्रदर्शनी नभएर नेपालका आईटी प्रतिभा र व्यवसायिक अवसरबीचको सेतु भएको नास आईटीकी महासचिव एलिसा श्रेष्ठले बताइन् ।  एक्सपोमा ३० बढी आईटी सेवा र प्रडक्टहरुको प्रदर्शनी रहने छ । एक्सपो अवलोकनकर्तालाई अफरको व्यवस्था समेत गरिएको नास आईटीले जनाएको छ ।  साथै कम्पनीहरूले आफ्ना नवीनतम डिजिटल समाधानहरू सार्वजनिक गर्न र लाइभ पिच सेसनमार्फत आफ्नो सोच देखाउने सक्ने छन् ।  एक्सपोमा उद्यमी, निजी तथा सरकारी क्षेत्रका उच्च अधिकारी, नीति निर्माता, लगानीकर्ता लगायत सूचना प्रविधिमा इच्छुकहरु आउने छन् । एक्सपो अवलोकन निःशुल्क गर्न सकिने छ। यसका लागि अनलाइन टिकट बाट लिन सकिने छ ।  दुई दिनसम्म चल्ने कार्यक्रममा शीर्ष प्रायोजकमा टिग, सिल्भर प्रायोजकमा इसेवाका साथै र्यापिङ, रिडक्ट, एनसेल बिजनेस, भायानेट कम्युनिकेसन र डेटा वर्ल्ड लगायतको सहकार्य रहेको छ । कार्यक्रममा दिगो विकास साझेदारमा ग्लोबल आईएमई बैंक र अर्किङ कलेज रहेका छन् ।   

काठमाडौं । कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) चिप बनाउने अमेरिकी कम्पनी एनभीडीयाको बजार मूल्य (मार्केट क्याप) हालै ५ ट्रिलियन डलर पुगेको छ । संसारमा पहिलोपटक कुनै कम्पनी यो स्तरमा पुगेको हो ।  एनभीडीयाको बजार मूल्य अमेरिकाको कुल जीडीपीको १६ प्रतिशत बराबर भइसकेको छ । यो प्रतिशत पछिल्ला दुई वर्षमा दोब्बर भएको हो । ३० नोभेम्बर २०२२ मा जब च्याटजीपीटीको सुरुवात भएको थियो, त्यतिबेला एनभीडीयाको बजार मूल्य अमेरिकाको जीडीपीको मात्र ४ प्रतिशत बराबर थियो । एनभीडीयाका एआई चिपहरूको उच्च मागका कारण कम्पनीको बजार मूल्य तीव्र रूपमा बढेको हो । यही कारणले कम्पनीलाई ४ ट्रिलियन डलरबाट ५ ट्रिलियन डलरसम्म पुग्न मात्र तीन महिना लागेको हो ।  यसअघि कम्पनीलाई ३ ट्रिलियन डलरबाट ४ ट्रिलियन डलरसम्म पुग्न १३ महिना लागेको थियो । यस वर्ष कम्पनीका सेयरहरूमा करिब ५० प्रतिशत वृद्धि भएको छ र यो पछिल्ला केही वर्षदेखि एसएन्डपी ५०० सूचकांकमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने कम्पनीहरूमध्ये एक रहिआएको छ ।  विश्वभर एआईको प्रयोग तीव्र गतिमा बढ्दै गएको छ, जसका कारण आगामी दिनमा एनभीडीयाका सेयरहरू अझ बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ । एनभीडीयाले बनाउने चिपहरूलाई ग्राफिक्स प्रोसेसिङ युनिट्स (जीपीयू‍) भनिन्छ, जुन एआई उद्योगको मेरुदण्ड मानिन्छ । विश्वका सबै देशहरू चिप आपूर्ति शृंखलामा आफ्नो प्रभुत्व जमाउन चाहन्छन् । अमेरिका र चीनबीचको वास्तविक प्रतिस्पर्धा पनि यही क्षेत्रमा केन्द्रित छ । एनभीडीयाको मुख्यालय अमेरिकाको क्यालिफोर्निया राज्यको सान्टा क्लारामा रहेको छ । यसको स्थापना सन् १९९३ मा ताइवानी इन्जिनियर जेनसन हुआङले गरेका थिए । एनभीडीयामा उनको करिब ३.५ प्रतिशत हिस्सेदारी छ । उनी १७६ अर्ब डलरको नेटवर्थका साथ विश्वका धनी व्यक्तिहरूको सूचीमा नवाैं स्थानमा छन् । सामसङ र एनभीडीयाको सहकार्यमा विश्वकै पहिलो एआई मेगाफ्याक्ट्री निर्माण हुने

काठमाडौं । दक्षिण कोरियाली प्रमुख सेमिकन्डक्टर कम्पनी सामसुङ​​​​​​ले बिहीबार मोबाइल उपकरण र रोबोटका लागि चिप उत्पादनमा सुधार गर्न ५० हजार एनभीडीया ग्राफिक प्रोसेसिङ युनिट (जीपीयू) खरिद गरी स्थापना गर्ने योजना बनाएको घोषणा गरेको छ । यी ५० हजार एनभीडीया जीपीयू प्रयोग गरी सामसङले ‘एआई मेगाफ्याक्ट्री’ नामक एक नयाँ सुविधा (फ्यासिलिटी) निर्माण गर्ने बताएको छ । कम्पनीले यो सुविधा कहिले निर्माण सुरु गर्ने भन्ने विवरण भने खुलाएको छैन । यो कदम एनभीडीयाका लागि अर्को ठूलो साझेदारीको रूपमा आएको हो, जसका चिपहरू उन्नत कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) निर्माण र सञ्चालनका लागि अत्यावश्यक बनेका छन् । सामसङसँगको यो सहकार्य एनभीडीयाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) जेन्सेन हुआङले मंगलबार वासिङटन डीसीमा दिएको घोषणापछि आएको हो, जहाँ उनले  पलान्टिर, एली लिली, क्राउडस्ट्राइक, उबरजस्ता कम्पनीहरूसँग पनि सहकार्य भइरहेको बताएका थिए । स्थानीय मिडियाका अनुसार उक्त भाषणपछि हुआङ दक्षिण कोरियामा सामसङका अध्यक्ष ली जे–योंग र अन्य व्यापारिक नेतासँग बियर पिएको अवस्थामा देखिएका थिए । एनभीडीयाका अनुसार अन्य कोरियाली कम्पनीहरू जस्तै एसके ग्रुप र ह्युन्डाई पनि यस्तै मात्राको जीपीयू प्रयोगमा छन् । एनभीडीयाका एसिया–प्यासिफिकका वरिष्ठ उपाध्यक्ष रेमण्ड तेहले बुधबार पत्रकारहरूसँगको कुराकानीमा भने, ‘हामी कोरियाली सरकारसँग मिलेर एआई क्षेत्रमा त्यसको महत्त्वाकांक्षी नेतृत्व योजनालाई सहयोग पुर्‍याइरहेका छौं ।’ यी साझेदारहरूले हुआङको मंगलबारको दाबीलाई समर्थन गर्छन् कि एनभीडीयासँग हालको पुस्ताको ब्ल्याकवेल जीपीयू र आगामी पुस्ताको रुबिन जीपीयूबाट मात्रै ५०० अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको कारोबार सुनिश्चित भएको छ । यसै पूर्वानुमानका कारण एनभीडीयाको सेयर मूल्य बढ्दै कम्पनी ५ ट्रिलियन अमेरिकी डलर बजार मूल्य पुगेको पहिलो कम्पनी बनेको छ । बिहीबार एनभीडीयाका प्रतिनिधिहरूले भने कि उनीहरूले सामसङसँग सहकार्य गरी त्यसको चिप निर्माणमा प्रयोग हुने लिथोग्राफी प्लेटफर्मलाई एनभीडीया जीपीयू अनुरूप अनुकूल बनाउनेछन् । उक्त प्रक्रिया पछि सामसङको प्रदर्शनमा २० गुणासम्म सुधार आउने जनाइएको छ । सामसङले एनभीडीयाको ओम्निभर्स नामक सिमुलेशन सफ्टवेयर पनि प्रयोग गर्नेछ । मोबाइल फोनका लागि प्रसिद्ध सामसङले आफ्ना उपकरणहरूका लागि आफ्नै एआई मोडेल सञ्चालन गर्न पनि एनभिडियाका जीपीयू प्रयोग गर्ने जनाएको छ । एनभीडीयाको साझेदार र ग्राहक मात्र नभई सामसङ त्यसको मुख्य आपूर्तिकर्ता पनि हो । सामसङले एनभीडीयाका एआई चिपहरूसँग प्रयोग हुने हाई–ब्यान्डविड्थ मेमोरी (एचबीएम) उत्पादन गर्छ । कम्पनीले भनेको छ कि एनभीडीयासँग मिलेर उक्त मेमोरीको चौथो पुस्ता एआई चिपहरूमा प्रयोग गर्न अझ परिष्कृत गर्नेछ । ट्रम्पले परमाणु परीक्षण पुनः सुरु गर्न आदेश दिएपछि रूस ‘रेड अलर्ट’ मा