बढी बिजुली चोरी बाराको कलैया र कम काठमाडौंमा, यी हुन् बढी बिजुली चोरी हुने क्षेत्र
काठमाडौं । सबैभन्दा बढी बिजुली चोरी बाराको कलैयामा हुने गरेको पाइएको छ । कलैयामा कुल आपूर्तिको ५४.३८ प्रतिशत बिजुली चोरी हुने गरेको नेपाल विद्युत प्राधिकरणले तयार पारेको नयाँ चुहावट प्रतिवेदनले देखाएको छ । सबैभन्दा कम बिजुली चोरी काठमाडौको रत्नपार्क वितरण केन्द्रमा देखिएको छ । रत्नपार्क वितरण केन्द्रमा बिजुली चुहावट १.२२ प्रतिशत मात्र छ । कलैया वितरण केन्द्रमा सबैभन्दा बढी चोरी देखिएको प्राधिकरणका प्रवत्ता प्रवल अधिकारीले बताए । प्राधिकरणले चोरी र चुहावट नियन्त्रणको अभियान थालेको उनले जानकारी दिए । अधिकारीका अनुसार यो तथ्यांक मंसिरसम्मको हो । उद्योग भएका क्षेत्रमा बढी बिजुली चोरी हुने गरेको प्राधिकरणले जनाएको छ । तराईमा सडक बत्ति दिउसो बलिरहने, हुक लगाएर चोरी हुने गरेको छ । यस्तै रौतहटको गरुडामा कुल आपूर्तिको ४७.८३ र सोही जिल्लाको चन्द्रनिगाहपुरमा ४७.२६ प्रतिशत चोरी हुने गरेको पाइएको छ । बढी बिजुली चुहावट हुनेमा तुल्सीपुर वितरण केन्द्रमा ३९.३४, रंगेली वितरण केन्द्रमा ३७.७८, सिन्धुपाल्चोकमा ३३.९०, अछाममा ३२.५०, काभ्रेमा ३२.३३, इलाममा २८.१५, गुलरियामा २६.६६, बेल्बारीमा २४.२५, दमकमा २१.१ र अनारमुनीमा २१.७५ प्रतिशत, महेन्द्रनगरमा २०.३० र प्युठान वितरण केन्द्रमा २०.५४ प्रतिशत चुहावट हुने गरेको छ । कलैया वितरण केन्द्रमा कुल ३ करोड ५५ लाख २५ हजार युनिट बिजुली आपूर्ति भएकोमा १ करोड ९३ लाख १९ हजार रुपैयाँ युनिट बिजुली चुहावट भएको छ । यस्तै गरुडा वितरण केन्द्रमा कुल ३ करोड २२ लाख ४५ हजार युनिट बिजुली आपूर्ति भएकोमा १ करोड ५४ लाख २४ हजार युनिट बिजुली चुहावट भएको छ । यस्तै चन्द्रनिगाहपुर वितरण केन्द्रमा १ करोड २३ लाख ६४ हजार आपूर्ति भएकोमा ५८ लाख ४३ हजार युनिट युनिट चुहावट भएको छ । तुल्सीपुर वितरण केन्द्रमा १ करोड २९ लाख १७ हजार युनिट आपूर्ति भएकोमा ५० लाख ८५ हजार युनिट चुहावट भएको छ । अछाम वितरण केन्द्रमा कुल १ करोड ३६ लाख ६२ हजार युनिट बिजुली आपूर्ति भएकोमा ३६ लाख ९२ हजार युनिट चोरी भएको छ । रंगेली वितरण केन्द्रमा १ करोड २६ लाख ३६ हजार युनिट बिजुली आपूर्ति भएकोमा ४७ लाख ७३ हजार युनिट चुहावट भएको छ । काभ्रे वितरण केन्द्रमा २ करोड ९६ लाख ५४ हजार युनिट आपूर्ति भएकोमा ९५ लाख ८६ हजार युनिट बिजुली चुहावट भएको छ । सिन्धु वितरण केन्द्रमा ७० लाख १२ हजार युनिट बिजुली आपूर्ति भएकोमा २३ लाख ७७ हजार युनिट चुहावट भएको छ । राजधानीमा सबैभन्दा कम चुहावट भएको छ । काठमाडौंमा औसत ८ प्रतिशत मात्र चुहावट हुने गरेको छ । राजधानीको रत्नपार्क वितरण केन्द्रमा १ करोड १६ लाख ४९ हजार युनिट बिजुली आपूर्ति भएकोमा १४ लाख २० हजार युनिट मात्र चुहावट भएको छ । क्षेत्रगत रुपमा हेर्दा विराटनगर क्षेत्रिय कार्यलयमा १४.६५, जनकपुरमा ३४.३६, हेटौडामा १३.९१, काठमाडौमा ८, पोखरामा ११.५३, बुटवलमा १४.१४, नेपालगञ्जमा १५.४० र अत्तरियामा १५.२९ प्रतिशत चुहावट हुने गरेको प्राधिकरणले जनाएको छ । विद्युत प्राधिकरणले गत मंसिरसम्म कुल २ अर्ब ७० करोड ४४ लाख ६७ हजार युनिट बिजुली आपूर्ति गरेकोमा ४० करोड युनिट चुहावट भएको छ । यो कुल आपूर्तिको १४.८० प्रतिशत हो । गत असारसम्म बिजुली चुहावट २२.९ प्रतिशत रहेकोमा चालु आर्थिक वर्षमा घटाएर २० प्रतिशतमा झार्ने विद्युत प्राधिकरणको योजना छ । आउँदो ३ वर्षभित्र बिजुली प्रणालीमा हुने चुहावट घटाएर १५ प्रतिशत कायम गर्ने प्राधिकरणको योजना छ । वितरण प्रणालीमा हाल भइरहेको चुहावट १६.८२ प्रतिशतबाट घटाएर १३.८ प्रतिशतमा झार्ने प्राधिकरणको योजना छ । चुहावटका कारणले गर्दा मात्रै विद्युत प्राधिकरणले वार्षिक ५ अर्ब रुपैयाँ बढी नोक्सान व्यहोर्दै आएको छ ।
अब मोबाइलमा पैसा सकिए पनि फोन काटिँदैन, टेलिकमले ल्याउँदैछ निर्ब्याजी सापटी योजना
काठमाडौं । फोन गर्दा गर्दै पैसा सकिएर फोन काटिने समस्याबाट हैरान हुनु भएको छ ? चिन्ता नगर्नुस, अब पैसा सकिएर तपाईले मोबाइलमा कुरा गर्न नपाउने दिन सकिए । किनकी नेपाल टेलिकमले अब तपाईको खातामा स्वतः पैसा राखिदिने छ, त्यो पनि निर्ब्याजी । टेलिकमले आगामी एक महिना भित्रै निर्ब्याजी सापटी योजना कार्यान्वयनमा ल्याउँदैछ । त्यसका लागि टेलिकमका प्रिपेड मोबाइल फोन प्रयोगकर्ताहरुले एक पटक सापटी योजनामा आवद्ध हुनु पर्नेछ । त्यसपछि कुनै पनि समयमा फोन गर्दा गर्दै पैसा सकिएर लाइन काटिने समस्या आउने छैन् । ‘सापटी योजनामा आवद्ध भएपछि इन्टरनेट चलाउँदा चलाउँदै र फोन गर्दा गर्दै पैसा सकिएर काटिने अवस्थाको अन्त्य हुनेछ, टेलिकमले निश्चित रकम स्वतः खातामा राखिदिनेछ’, टेलिकमका एक उच्च अधिकारीले भने । उनले त्यसरी प्राप्त हुने रकमको सिमाबारे भने छलफल भैरहेको जानकारी पनि दिए । ‘कति रकमको सापटी सुबिधा दिने भन्नेबारेमा छलफल जारी छ, केहि प्रबिधी पनि ल्याइँदैछ, आगामी एक महिनाभित्र हाम्रा उपभोक्ताले सापटी योजनाको उपयोग गर्न पाउनेछन्’, ती अधिकारीले भने । व्यवस्थापिका संसदको विकास समितिले टेलिकमलाई निर्ब्याजी सापटी योजना तत्काल सञ्चालन गर्न निर्देशन दिएको थियो । समितिको सोही निर्णय बमोजिम कम्पनी सापटी योजना कार्यान्वयनमा ल्याउन लागेको हो ।
सरकारले ६५ वर्ष पुगेकालाई वृद्ध भत्ता र भूकम्प पीडितलाई थप १ लाख अनुदान दिने
काठमाडौं । सरकारले ६५ वर्ष उमेर पुगेकालाई बृद्ध भत्ता र भूकम्प पीडितलाई थप १ लाख रुपैयाँ अनुदान दिने भएको छ । बुधबार साँझ प्रधानमन्त्री निवासमा बसेको मन्त्रिपरिषद बैठकले यस्तो निर्णय गरेको हो । सरकारले ७० वर्षदेखि दिंदै आएको सामाजिक सुरक्षा भत्तालाई ५ वर्ष घटाएर ६५ वर्षमा झर्ने निर्णय गरेको सूचना तथा सञ्चारमन्त्री मोहनबहादुर बस्नेतले बताए । सरकारले मासिक २ हजार रुपैयाँका दरले वृद्ध भक्ता दिदै आएको छ । बैठकले भुकम्प पीडितलाई घर बनाउन थप १ लाख रुपैयाँ अनुदान थप्ने निर्णय गरेको छ । हाल ३ लाख रुपैयाँ अनुदान पाएका भूकम्प पीडितले अब ४ लाख रुपैयाँ अनुदान पाउने भएका छन् । सरकारले दलित तथा विपन्न समूहका व्यक्तिले निजी व्यवसायवा कम्पनी दर्तामा सहुलियत दिने भएको छ । १ करोड पूँजीसम्मको ब्यवसाय गर्न चाहनेलाई निस्शुल्क तथा सो भन्दा बढी पूँजीको ब्यवसाय वा कम्पनी दर्तामा ५० प्रतिशत मात्र शुल्क लिने निर्णय भएको मन्त्री बस्नेतले जानकारी दिए । सरकारको यो निर्णयले सामाजिक सुरक्षा खर्च बढाउने भएको छ । सरकारले यो वर्ष ४५ अर्ब रुपैयाँ बढी सामाजिक सुरक्षा भक्ता वितरण गर्र्दै छ । ६५ वर्ष पुग्न साथ पाउने भएकाले जेष्ठ नागरिक थप हुन भक्ता लिनेको संख्या बढेर राज्यको दाइत्वमा समेत थप असर गर्ने छ । सुरुमा ७५ वर्षका लागि वृद्ध भक्ता दिने निर्णय गरेकोमा पछि घटाएर ७० र अहिले ६५ वर्षमा झरेको छ । यस्तै सरकारले भूकम्प पीडितलाई घर बनाउन पहिला २ लाख रुपैयाँ अनुदान दिने निर्णय गरेकोमा तत्कालिन प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले १ लाख बढाएर ३ लाख पुर्याएको थिए । भुकम्प पीडितले अनुदान पाउन नसकेको गुनासो आइरहेका बेला प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले फेरी १ लाख रुपैयाँ थपेका छन् । भूकम्प पीडित अनुदान बढेको र वृद्ध भक्ताको उमेर घटेकाले राज्यलाई खर्बौ रुपैयाँको आर्थिक बोझ थपिएको छ ।
