विदेशी लगानी ऐन हुबहु आए भारत र चीनले दुःख दिन्छः बिनोद चौधरी
काठमाडौँ । संघीय सांसद तथा उद्योगपति बिनोद चौधरीले संसदमा विचाराधीन रहेको विदेशी लगानी तथा प्रविधि हस्तान्तरण विधेयक २०७५ संधोधन बिना पारित भए यसले दीर्घकालीन प्रभाव पार्ने बताएका छन् । प्रतिनिधिसभा अन्तर्गतको उद्योग, वाणिज्य, श्रम तथा उपभोक्ता हित समितिको शुक्रबारको बैठकमा सांसद चौधरीले भने-‘यो विधेयक पारित भए हामीलाई दुःख दिन्छ ।’ हाम्रो छिमेकमा चीन र भारत जस्ता ठूला देश छन्, उनीहरुले उत्पादन गरेको सामानसँग नेपाली उत्पादनले प्रतिष्पर्धा गर्न सक्दैनन् । सरकारको आयातमुखी नीतिका कारण नेपाली उत्पादन फस्टाउन नसक्ने सांसद चौधरीले बताए । विधेयकमाथि विशेषज्ञको हैसियतले धारणा राख्दै सांसद चौधरीले नेपालमा वैदेशिक लगानी बढ्न नसक्नुका कारणबारे गहिरो अध्ययन हुनुपर्ने र सोही आधारमा कानून निर्माण गर्नुपर्ने बताए । ‘वैदेशिक लगानी तथा प्रविधि हस्तान्तरणसम्बन्धी ऐन (फिटा) लगानीको क्षेत्रमा दूरगामी असर गर्ने ऐन हो । लगानीको भविष्य कोर्ने ऐनलाई पर्याप्त मात्रामा छलफल गरेर मात्रै ल्याउनुपर्छ ।’ सांसद चौधरीले भने- ‘अन्यथा सरकारले सोचेको जस्तो तथा निजीक्षेत्रले चाहेको जस्तो लगानी भित्रिन सक्दैन ।’ नेपालमा विदेशी लगानी प्रवर्धन गर्न सकिएको छ भने त्यसको अनुभव र सकिएको छैन भने त्यसका कारण पहिल्याएर मात्रै आगामी दिशा तय हुनसक्ने विश्लेषण गर्दै सांसद चौधरीले भने– यदि हामीले हतारमा कानून ल्याउनका लागि मात्रै कानून बनायौं भने त्यो अर्को गल्ती हुनेछ । हामी पुरानै समस्यामा रुमलिईरहनेछौँ । लगानी सम्मेलन अगाडि आर्थिक क्षेत्रमा सुधारका धेरै कामहरु गर्नु राम्रो रहेको धारणा राख्दै सांसद चौधरीले यो कामलाई समयमै अगाडि बढाएको भए अहिले हतारोमा काम गर्नु पर्दैनथ्यो भने । बैठकमा सांसद चौधरीले सो विधेयकमा संसोधन गर्नु पर्ने कुराहरु लिखित रुपमा प्रस्तुत गरेका थिए । समितिका सभापति बिमलप्रसाद श्रीवास्तवको अध्यक्षतामा विदेशी लगानी तथा प्रविधि हस्तान्तरण विधेयक २०७५ का बारेमा शुक्रबार बैठक बसेको हो ।
ग्लोबल आईएमई बैंकले हाथवे फाइनान्सलाई एक्वायर गर्ने, सेयर काराेबार राेक्का
काठमाडौं । ग्लोबल आईएमई बैंकले हाथवे फाइनान्स कम्पनीलाई प्राप्ति(एक्वायर) गर्ने भएको छ । बैंकले पुँजीगत आधार सुदृढ गरी प्रतिस्पर्धात्मक क्षमताको विकासका साथै बैंकको कारोबार समेत वृद्धि गर्न हाथवे फाइनान्सलाई एक्वाएर गरेको हो । उक्त एक्वायर गर्ने सम्बन्धि सहमतिपत्रमा ग्लोबल आइएमई बैंकको तर्फबाट मर्जर तथा एक्विजिशन समिति सदस्य सुर्दशन श्रेष्ठ तथा हाथवे फाइनान्स कम्पनीको मर्जर तथा एक्विजिशन समिति सदस्य नवराज नेपालले हस्ताक्षर गरेका हुन् । एक्विजिशन कार्य ३ महिना भित्रमा सम्पन्न गर्ने लक्ष्य लिइएको विज्ञप्तीमा उल्लेख छ । उक्त सम्झौतासँगै चैत १ गतेदेखि हाथवे फाइनान्सकाे सेयर काराेबार राेक्का भएकाे संस्थाले जानकारी गराएकाे छ । हाल ग्लोबल आईएमई बैंकको पुँजी १० अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ रहेको छ । त्यस्तै, हाथवे फाइनान्सको चुक्ता पुँजी ३० करोड रुपैयाँ रहेको छ । ग्लोबल आईएमई बैंकले यसअघि कर्मज एण्ड ट्रष्ट बैंक, आईएमई फाइनान्सियल इन्स्टिच्युसन, गुल्मी विकास बैंक, सोसियल डेभलपमेन्ट बैंक, प्यासिफिक डेभलपमेन्ट बैंक, रिलायबल डेभलपमेन्ट र लर्ड बुद्ध फाईनान्ससँग सफल मर्जर गरिसकेको छ ।
भूकम्प पीडित भन्छन्-हाकिम साप आउँछन्, अबस्था बुझेर जान्छन्, समस्या उस्तै
काठमाडौँ । भूकम्प गएको ४ वर्ष पुग्नै लागेपनि सिन्धुपाल्चोक जिल्लाका पीडितहरुको पीडा भने अझैपनि उस्तै छ । राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरण प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सहितको टोली बेलाबेलामा आफूहरुको गुनासो सुन्न आउँछन्, तर समस्या डायरीमा टिपेर लगेपनि समस्या समाधान नभएको पीडितहरु बताउँछन् । २०७२ साल वैशाख १२ गते गएको भूकम्पका कारण धेरै क्षति हुनेमा सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा पनि पर्छ । भूकम्पकाका कारण सिन्धुपाल्चोकको मेलम्ची नगरपालिकामा मात्रै १३ हजारभन्दा बढी घरहरू क्षति भएका थिए । मेलम्ची नगरपालिका अन्तर्गतका सबै वडाहरुमा भूकम्पले क्षति पुर्याएको थियो । घटनको ४ वर्ष पुग्न लागेपनि अझै स्थानीयवासीन्दा अरूको जग्गामा बस्न बाध्य छन् । ९ सय जनाको गुनासो स्थानीय तहमा दर्ता भएका छन्, तर ती गुनासोको संबोधन अझैपनि हुन नसक्दा स्थानीयवासी दुःखी छन् । स्थानीयवासीको गुनासा सुन्न हालै सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको मेलम्ची नगरपालिका वडा १ को इन्द्रेश्वरी माध्यमिक विद्यालयमा राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले सार्वजनिक सुनुवाइ आयोजना गरेको थियो । सो कार्यक्रममा पीडितहरूले प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी कार्यकारी अधिकृत सुशील ज्ञवालीसँग आफ्ना प्रश्न राखेका थिए । धेरैले आफु भूकम्प पीडित हुँदा पनि लाभग्राहीको सूचिमा नाम नपरेको र किस्ता नपाएको लगायतका विषयमा प्रश्न गरेका थिए । केही पीडितहरुले यसअघि पनि प्राधिकरणका तत्कालीन सिइओ युवराज भुसाललाई पनि यसैगरी गुनासो सुनाएका थिए, तर आफूहरुका गुनासो डायरीमा टिपेर लगेकोपनि संबोधन हुन नसकेको बताए । सार्वजनिक सुनुवाईमा सिईओ ज्ञवालीलाई प्रश्न सोध्ने एक स्थानीयवासी/भूकम्प पीडित हुन गोमा पाण्डे । उनले भनिन्–‘भूकम्पले घर ढल्यो, पतिलाई पनि लग्यो । घर बनाउन नसकेर छाप्रो बनाएर बस्नु परेको र हुरिबतास र पानी आएका बेला बाँचिदैन जस्तो लाग्छ ।’ अर्का पीडित भीमबाहादुर सार्कीले उनको घर रहेको बस्ती भूकम्पपछि बस्न योग्य नरहेको बताए । जमिन कतै चिरा परेको छ, कतै पहिरोले लगेको छ । करिब २९ घर विस्थापित हुँदा ककेरा टोलको एक बस्ती स्थानान्तरण गर्नुपर्ने अवस्था थियो । त्यसैका लागि घडेरी किन्न दुई लाख दिने भनिए पनि आफूहरूले नपाएको उनको गुनासो थियो । उनी भन्छन्-‘साहुले मन्जुरी दिएको छ जग्गामा बस्न । तर, जग्गा पास गरेको छैन, घर बनाउन सकिएको पनि छैन ।’ सरकारले भूकम्पबाट विस्थापितहरूलाई दिने भनेको राहत रकम दिए जग्गा आफ्नो नाममा गरेर घर बनाउन पाउने पीडितहरुको भनाई रहेको छ । दुई किस्तामा लिएको पैसाले आफूहरूले अरूको जग्गामा घर निर्माण गरे पनि जग्गा आफूहरूको स्वामित्वमा नआएकाले बिचल्लीमा परेको पीडितहरुको गुनासो छ । ‘साहुसँग मञ्जुरी लिएर घर बनाइयो । सरकारले जोखिममा परेका बस्तीलाई थप अनुदान दिने भनेर घर बनाउन सुरु गरियो । सरकारले बोलेको कुरा पुरा गर्नुपर्यो । जग्गा हाम्रो नाममा आओस्’–सार्वजनिक सुनुवाई कार्यक्रममा पीडितहरुले भने । स्थानीयवासीहरुको गुनासो सुनिसकेपछि सिइओ ज्ञवालीले भने–‘पीडितहरुको गुनासो संबोधन छिट्टै हुन्छ ।’
हर्न बजाउने ३४ हजार सवारीसाधन कारवाहीमा, १ करोड ७० लाख राजश्व संकलन
काठमाडौँ । ट्राफिक प्रहरीले उपत्यकामा जथाभावी हर्न बजाउने ३४ हजार ३७ सवारीसाधनलाई कारवाही गरेको छ । महानगरीय ट्राफिक प्रहरी महाशाखाले विसं २०७४ वैशाखदेखि हालसम्म उपत्यकामा जथाभावी हर्न बजाउने उक्त सवारीसाधनलाई कारवाही गरेको हो । महाशाखाले उपत्यकाभित्र ध्वनि प्रदुषणको समस्या गम्भीर रूपले बढेर उपत्यकावासीको स्वास्थ्यमा प्रतिकूल असर पर्न थालेपछि विसं २०७४ वैशाख १ देखि हर्न निषेध गरेको हो । महाशाखाका प्रमुख एवं प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक वसन्त पन्तले उपत्यकावासीको स्वास्थ्यलाई ध्यानमा राखी खतरनाक घुम्तीमा बाहेक अन्य स्थानमा हर्न पूर्णरूपमा निषेध गरिएको बताए । “उपत्यकामा धेरै सवारीसाधनसँगै हर्न बजाउने सवारीसाधनको सङ्ख्या बढेको छ, त्यसैले महाशाखाले जथाभावी हर्न बजाउने सवारीसाधनलाई कडाइ गरेको छ”, उनले भने । ध्वनि प्रदुषणले श्रवणशक्तिमा ह्रास हुने, रक्तचाप बढ्दै जाने, हृदयघात हुने, पक्षघात हुने, श्वासप्रश्वास प्रणालीमा असर हुने, स्मरणशक्तिमा कमी आउने, अशक्त, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक र गर्भवती महिलालाई बढी असर हुने गरेपछि सरकारले हर्नमा प्रतिबन्ध लगाएको हो । यस्तै, ट्राफिक प्रहरीले ध्वनिको गुणस्तरसम्बन्धी राष्ट्रिय मापदण्ड २०६९ विपरीत ध्वनि प्रदुषण गर्ने सवारीसाधनलाई आयातमा नै रोक लगाउन वातावरण विभागलाई सिफारिशसमेत गरेको छ । महाशाखाले ध्वनि प्रदुषण गरेवापत एउटा सवारीसाधनबाट ५०० कारवाही स्वरुप लिँदै आएको छ । यसरी कारवाही स्वरुप १ करोड ७० लाख राजश्व संकलन भएको ट्राफिक प्रहरी महाशाखाले जनाएको छ । यातायात व्यवस्था विभागका अनुसार हाल देशभर ३२ लाख सवारीसाधन सञ्चालनमा रहेका छन् भने काठमाडौँ उपत्यकामा मात्र आठ लाख सवारीसाधन सञ्चालनमा रहेका छन् ।
चैतको शुरुवातसँगै सुनको मूल्यमा कमि, एकैदिन ५ सयले घट्यो
काठमाडौं । बिहिबारको तुलना सुन प्रतितोला रु ५ सयले घटेको छ । बिहिबार रु ६० हजार ५ सयमा विक्री भएको सुन शुक्रबार प्रतितोला रु ६० हजारमा कारोबार भईरहेको छ । चैत्र महिनाको शुरुवातसँगै शुक्रबार सुनको मूल्यमा घटेको हो । बिहिवार तेजावी सुन प्रतितोला रु ६० हजार २ सयमा कारोबार भएको सुन शुक्रबार प्रतितोला रु ५९ हजार ७ सयमा कारोबार भईरहको छ । त्यस्तै शुक्रबार चाँदी प्रतितोला १० रुपैयाँ घटेर ७ सय ३५ रुपैयाँमा कारोबार भईरहेको छ ।
अनलाइन फाराम नभरेका १००० जना विद्यार्थीले परीक्षा दिन पाउने, विद्यालयलाई भने कारबाही हुने
काठमाडौं। विद्यालयको लापार्वाहीको कारण परिक्षा दिन नपाउने भएका कक्षा ८ का १००० जना विद्यार्थीहरुले परिक्षा दिन पाउने भएका छन्। काठमाडौं महानगरपालिकालेको परिक्षा समितीको बिहीबार बसेको बैठकले यस्तो निर्णय गरेको हो। विद्यालयले लापरवाही गरेको कारणले विद्यार्थीको भविष्य जोखिममा नपार्ने कामपाकि शिक्षा विभाग प्रमुख निर्मला केसीले बताईन्। केसीले विद्यालयलाई भने कारवाही हुने जानकारी दिईन्। बैठकले विद्यालयलाई स्पस्टीकरण माग्ने र त्यसपछी मात्र विद्यालयमा प्रश्नपत्र पठाउने निर्णय गरेको छ। काठमाडौं महानगरपालिकाले कक्षा ८ को परिक्षा गत बर्ष देखी अनलाईन मार्फत भर्ने नियम बनाएको थियो। तर २० वटा विद्यालय ले त्यसलाई लापारवाही गरेको कारण १००० जना विद्यार्थी परिक्षाबाट बन्चित भएका थिए। कामपा शिक्षा विभागले पटक पटक निर्देशन दिँदा पनि विद्यालयहरुले अटेरी गरेका थिए।
त्रिशुली जलविद्युतकाे आईपीओ चैत ७ देखि; अहिले आवेदन, ‘१ बर्षपछि’ शेयर
काठमाडौं । जनताको जलविद्युत् कार्यक्रम अन्तर्गत चैत ७ गतेदेखि त्रिशुली जलविद्युत कम्पनीको शेयर बिक्री सुरु हुने भएको छ । सरकारले ल्याएको उक्त कार्यक्रम अन्तर्गत छनौट गरिएका १९ जलविद्युत् आयोजनामध्ये पहिलो पटक त्रिशुली जलविद्युत् कम्पनी लिमिटेडले निर्माण गर्न लागेको ३७ मेगावाटको त्रिशुली–३ बी आयोजनाका लागि चैत ७ गतेदेखि कम्पनीले ‘कल इन एड्भान्स’ बापतको प्रतिकित्ता १० रुपैंया उठाउन लागेको हो । उक्त कम्पनीमा लगानीका लागि लगानीकर्ताले कम्तीमा १०० कित्ता शेयरका लागि आवेदन दिनुपर्नेछ भने अधिकतम १०,००० कित्ता शेयरका लागि आवेदन दिन सक्नेछन् । यसो गर्दा उक्त आयोजनामा लगानी गर्न चाहने व्यक्तिले हाल १००० रुपैंयादेखि १ लाख रुपैंयासम्मसम्म आवेदन दिन सक्नेछन् । उक्त शेयर चैत ७ गतेदेखि खुला भई छिटोमा चैत ११ गते र ढिलोमा बैशाख ६ गते बन्द हुने कम्पनीले जनाएको छ । उक्त आयोजनाको निर्माण २०७७ फागुन २९ गते सम्पन्न हुने पछिल्लो अनुमान गरिएको छ । आयोजनाको लगानी फिर्ता अवधि ७.९७ बर्ष र ब्याज छुटसहितको लगानी फिर्ता अवधि ११.७२ बर्ष अनुमान गरिएको छ । हाल कल इन एड्भान्सका रुपमा आवेदन माग गरिएकोमा आयोजनाको निर्माण ७५ प्रतिशत सकिएपछि ९० प्रतिशत रकम आवेदन माग गर्नेछ । त्यसपछि मात्र आवेदकको डिम्याट खातामा शेयर प्राप्त हुनेछ । जसका लागि १ बर्ष भन्दा बढी समय लाग्नेछ ।
दोलखामा सिनो हाइड्रो कम्पनीको बस दुर्घटना, २ जनाको मृत्यु
काठमाडौं । दोलखामा शुक्रबार बिहान बस दुर्घटना भएको छ । लामाबगरस्थित सिनो हाइड्रो कम्पनीको बस दुर्घटना हुँदा दुईजनाको मृत्यु भएको छ । बा ४ ख ४५७३ नम्बरको भाडाको बस पौने ८ बजे बिगु गाउँपालिका १ नयाँबाटोबाट करिब २५ मिटर तल खसेर दुर्घटना भएको हो । दोलखाका प्रहरी नायब उपरीक्षक यज्ञनन्द शाहका अनुसार मृत्यु हुनेमा सुर्खेत चौकुने गाउँपालिका ३ का दिनेश थापा र लमजुङ मर्स्याङ्दी गाउँपालिका ३ का हिराप्रसाद मिजार रहेका छन् । दुर्घटनामा २५ जना घाइते भएका छन् । घाइतेलाई उपचारका लागि सदरमुकाम चरिकोट ल्याइँदै छ– प्रहरी उपरीक्षक शाहले बताए ।
