फेसबुक, गुगल नचले पुरै पैसा फिर्ता दिने हुवावेको घोषणा, नेपाली प्रयोगकर्तालाई राहत
काठमाडौं। हुवावेले आफ्ना स्मार्टफोनहरुमा गुगल, फेसबुक लगायतका एपहरु नचले शतप्रतिशत क्यासब्याक दिने भएको छ । गुगलले आफ्ना एपहरु हुवावेको स्मार्टफोनमा नचल्ने घोषणा गरेपछि खस्किएको हुवावेका स्मार्टफोनहरुको बजारलाई माथि उकास्न हुवावेले यस्तो रणनीति लिएको हो । नेपालका लागि हुवावे मोबाइलको आधिकारिक विक्रेता कल मोबिलिटी प्रा.लि. ले आफ्ना डिलरलाई पत्र लेख्दै त्यसरी एपहरु नचलेको अवस्थामा खरिद मूल्यको शतप्रतिशत रकम फिर्ता हुने विश्वास ग्राहकहरुलाई दिन आग्रह गरेको छ । यसबारे कल मोबिलिटी सर्भिसले केही दिनभित्रै पत्रकार सम्मेलन गरेर सार्वजनिक रुपमा त्यस्तो जानकारी दिने तयारी गरेको समेत बताइएको छ । याे व्यवस्था हुवावेका सबै स्मार्टफोनहरुमा लागु हुनेछ । हुवावेले हाल नेपालमा वाई सिरिज, नोभा सिरिज, ट्याव सिरिज, पी–सिरिज र मेटसिरिज गरि ५ ओटा सिरिजका ३० भन्दा बढी मोडलका स्मार्टफोनहरु विक्री गर्दै आएको छ । नेपाली बजारमा हुवावेकाे बारेमा भएका भ्रमहरुलाई मेटाउन आफुहरुले यो अफर ल्याएको कम्पनीका मार्केटिङ म्यानेजर रोशन न्यौपानेले दाबी गरे । ‘फेसबुक र गुगलका एप्स चल्दैन भन्नु सबै भ्रम हुन्, यि सबै एपहरू १०० प्रतिशत चल्छन्’, उनले भने । हुवावेले आफ्ना स्मार्टफोनहरुमा राखिएका विभिन्न फिचरहरुमार्फत् आफ्ना ग्राहकहरुको गोप्य सूचना संकलन गरी चीन सरकारलाई दिने गरेको र यसले अमेरिका लगायत अन्ग देशको सुरक्षामा प्रतिकुल असर परेको भन्दै अमेरिकी राष्ट्रपति डाेनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकामा प्राविधिक संकटकालको घोषणा गरेका थिए । त्यसको २ दिनपछि हुवावेलाई अमेरिकामा बन्देज गरिएको थियो भने अमेरिकी कम्पनीहरुलाई हुवावेसँग व्यापारिक सम्बन्ध नराख्न समेत ट्रम्प प्रशासनले निर्देशन दिएको थियो । त्यसलगत्तै गुगलले आफ्ना एपहरुमध्ये केही एपहरु हुवावेको मोवाइलमा अपडेट नहुने व्यवस्था गर्ने जनाएको भए पनि हाल त्यो निर्णय अन्तरिम कालका लागि फिर्ता गरिएको छ तर यो निर्णयले हुवावेको बजारमा भने ठूलो हलचल ल्याइदिएको थियो । उक्त निर्णय पछि नेपाली बजारमा पनि हुवावेको बिक्रीवितरणमा ठुलो प्रभाव देखिएको थियो। यसै बजार हल्लालाई चिर्दै आफ्नो व्यापारको गतिलाई पुनस्र्थापित गर्ने प्रयासस्वरुप यो रणनीति अपनाइएको हो । हुवावेले अन्य देशहरुमा पनि यस्तै व्यवस्था गर्दै फेरि ग्राहकहरुमा छाउने प्रयत्न गरिरहेको छ ।
नेपालगञ्ज विकासको गतिमा अघि,प्रहरीकाे अभावले सुरक्षामा चुनौती
काठमाडौं । नेपालगञ्जले दिनप्रतिदिन आफ्नो स्वरुप परिवर्तन गरिरहेको छ । जीर्ण सडक, पुलपुलेसा, नालालगायतका संरचनाहरूले स्वरुप परिवर्तन गरेका छन् । सडक चौडा पारिएका छन्, सडक रातभर झिलिमिली छन्, चोकचोकमा उच्च क्षमताका बत्ती (हाइमाष्ट) जडान गरिएको छ । शहर जति विकासको गतिमा अघि बढिरहेको छ, सुरक्षा चुनौती पनि उत्तिकै थपिएको छ । सुरक्षा चुनौतीलाई ध्यानमा राखेरै नेपालगञ्जका चोकचोकमा प्रहरी बिट रङरोगनसहित चिटिक्क पारेर राखिएका छन् । तर, ती बिटमा प्रहरी छैनन् । स्थानीयवासीलाई भने सडकमा प्रहरीका गाडी दौडिएपछि सुरक्षा दिइरहेको महसुस हुन्छ । नेपालगञ्जका कारकाँदो, न्यूरोड, त्रिवेणी मोड, भेरी अञ्चल अस्पताल अगाडि, बाँकेगाउँ, घरबारी टोलका प्रहरी बिट रित्तै छन् । नेपालगञ्जको सेतु विकचोकमा चिटिक्क परेको प्रहरी बिट छ तर त्यहाँ एक महिना यता प्रहरी छैनन् । चोकचोकका प्रहरी बिट खाली भएको कारण सुनाउँदै बाँकेका प्रहरी प्रवक्ता एवं प्रहरी नायब उपरीक्षक प्रकाश सापकोटा भन्छन्, “धेरै प्रहरीको एकैपटक रमाना भएकाले केही बिटहरू खाली भएका छन् ।” प्रवक्ता सापकोटाले अन्यत्र सरुवा भएका प्रहरीको एकैपटक रमाना दिँदा र जिल्लामा आउनेहरू आइनपुग्दा यस्तो अवस्था आएको बताए । नेपालगञ्जलाई केन्द्र बनाएर सम्पन्न भएको आठौँ राष्ट्रिय खेलकूदका लागि भन्दै रमाना नदिएर राखिएका प्रहरीहरू एकैपटक रमाना बुझेर जाँदा धेरै जना बाहिरिएका छन् । त्यसो त जिल्लामा दरबन्दीअनुसारका प्रहरी पनि छैनन् । बाँकेमा ९०० हाराहारीमा प्रहरी दरबन्दी छ । प्रहरीले सङ्ख्या नै खुलाउन नचाहे पनि जागिर छोड्ने प्रहरीको सङ्ख्या ठूलो छ । एक प्रहरी अधिकृत भन्छन्, “सिपाही १३÷१४ वर्षमा हबल्दार हुन्छ । त्यसको केही वर्षमा उसको पेन्सन हुन्छ र ऊ बाहिरिन्छ । बीचैमा जागिर छाड्नेहरू पनि धेरै छन् ।” नेपालगञ्ज बजारमा वडा प्रहरी कार्यालयबाट प्रहरी खटिन्छन् । वडा कार्यालयमा ९९ को दरबन्दी रहेको छ । त्यसमा पनि अहिले आधाजति मात्रै छन् । वडा प्रहरी कार्यालयले मुख्यमुख्य बिटमा मात्रै प्रहरी राख्ने गरेको छ । धम्बोझी, विपीचोक, पुष्पलालचोक, त्रिभुवनचोक, पुरैना, बसपार्कको प्रहरी बिट भने खाली छैनन् । वडा प्रहरीका अनुसार न्यूनतम सङ्ख्यामा ड्युटीमा खटाउन पनि कम्तीमा ४० प्रहरी अपुग छन् । वडा प्रहरी कार्यालयका इन्चार्ज नारायण डाँगीले प्रहरीको सङ्ख्या अलिकति कमी भए पनि बिट नै खाली गर्ने अवस्था नरहेको बताएका हुन् । नेपालगञ्ज भीआइपीहरू आइरहने ठाउँ हो । एकैपटक चार÷पाँचसम्म भीआइपी आउने भएकाले प्रहरीलाई अझ हैरानी हुने गरेको छ । त्यसै पनि दरबन्दी कमी छ, दरबन्दी अनुसारकै प्रहरी पनि छैनन् । नेपालगञ्जमा कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेश जाने भीआइपी पनि आइरहन्छन् । उनीहरूलाई नाकासम्म स्कर्टिङ गर्नुपर्ने प्रहरीलाई बाध्यता छ । यसरी, प्रहरी बिटमा प्रहरी नै नहुने भएपछि दुरुपयोग उस्तै बढेको छ । केही समयअघि बिटमा प्रहरी नभएको फाइदा उठाउँदै बिटमै मासु पसल सञ्चालन गरेको पाइएको थियो । नेपालगञ्ज–८ को रानीतलाउ नजिकको सब्जीमण्डीमा मासु व्यवसायी रिजवान कुरैसीले प्रहरी बिटमै मासु पसल सञ्चालन गरेको भेटिएको थियो । उनले प्रहरी बिटमा खसी काट्नका लागि प्रयोग हुने सामग्रीसहित मासु पसल नै सञ्चालनमा ल्याएका थिए । जिल्ला संयुक्त बजार अनुगमन समितिले गरेको अनुगमनका क्रममा मासु व्यवसायी रिजवानले प्रहरी नभएको भरपुर फाइदा उठाउँदै प्रहरी बिटको दुरुपयोग गरेको उपभोक्ता हित संरक्षण मञ्चका अध्यक्ष वसन्त गौतमले जानकारी दिए । प्रहरीले बिटमै मासु पसल सञ्चालन गर्ने कुरैसीलाई पक्राउ गरेर कारवाही अघि बढाएको छ । प्रहरी नायब निरीक्षक प्रकाश सापकोटाले प्रहरी बिट भए पनि प्रयोगविहीन अवस्थामा रहेको दाबी गरेका छन् । त्यस्तै,राप्तीसोनारी गाउँपालिका–५ का स्थानीयवासीले शान्ति सुरक्षाको माग गरेपछि अलिनगरमा अस्थायी प्रहरी पोष्ट तयार भयो । घर, शौचालय र भान्सा तयार भयो । स्थानीयको श्रमदान र रु पाँच लाखको लागतमा प्रहरीलाई आवश्यक पर्ने पूर्वाधार तयार गरेको एक महिना बितिसक्दा पनि प्रहरी भने त्यहाँ पुग्न सकेको छैन । “अस्थायी प्रहरी पोष्ट तयार हुँदासमेत प्रहरी आउने सुरसार छैन”, स्थानीयवासीसमेत रहेका वडा नं ५ का वडाध्यक्ष झगरु थारूले भने, “जिल्लामा एसपीसँग सुरक्षाकर्मी पठाइदिन धेरै पटक आग्रह गरिसक्र्यौ उनले छिट्टै पठाउँदैछौँ भन्छन्, तर अहिलेसम्म पठाएका छैनन् ।” जनशक्ति कम भएका कारण तत्काल पठाउन नसकिएको र त्यसका लागि प्रहरी प्रधान कार्यालयलाई लेखेर पठाएको बताउँदै बाँकेका प्रहरी प्रमुख एवं प्रहरी उपरीक्षक अरुण पौडेलले पठाउने प्रक्रियामै रहेको जानकारी दिएका छन् । त्यस्तै, राप्तीसोनारी–४ धामपुरमा रहेको प्रहरीलाई निकै लामो दूरी पर्ने, जङ्गल क्षेत्र र घटना बढ्दै गएकाले तत्काल प्रहरी पोष्टमा प्रहरी पठाउनुपर्ने माग स्थानीयवासीको छ । प्रहरी पोष्ट तयार भइसक्दा पनि प्रहरी नआएको भन्दै स्थानीयवासी कैलाश थारूले भने, “हामीले निकै पहिलेदेखि पहल गरेका हौँ, पहिले संरचना अभाव देखाइयो, त्यो पनि तयार गरिसकेपछि तत्काल प्रहरी आएर बस्नुपर्छ ।” रासस
कुमारी जब र क्याम्पियन कलेजबीच सहकार्य
काठमाडौं । कुमारी जब र क्याम्पियन कलेजबीच सहकार्य भएको छ । विद्यार्थीको क्षमता बढाउने उद्देश्यले करियर वर्कशप र प्लेसमेण्ड डे सेसन्बीच सम्झौता भएको हो । उक्त सम्झौतापत्रमा कुमारी जबका प्रबन्ध निर्देशक सन्देश भण्डारी र क्याम्पियन कलेजकी प्रमुख मनीता ओलीले आयोजित एक कार्यक्रमबीच हस्ताक्षर गरेका हुन् । असार ११ गते सुरु हुने करियर वर्कशप ५ दिनसम्म चल्नेछ । आधुनिक हिसावले कोर्स डिजाइन पारिएकाले उक्त कार्यशालामार्फत थुप्रै विद्यार्थीले फाइदा उठाउनेमा आफु ढुक्क रहेको प्रबन्ध निर्देशक सन्देश भण्डारीले बताए । प्लेसमेण्ड डे सेसन् अन्र्तगत कार्यशाला सहभागी भएका विद्यार्थीहरुले रोजगारको समेत मौका पाउन सक्नेछन् । प्रतिष्ठित १० कम्पनीको प्रतिनिधिहरुको प्रत्यक्ष उपस्थिती रहनेछ । कार्यशाला सकिए लगत्तै प्लेसमेण्ड डे अन्र्तगत उपस्थिती जनाउने सो कम्पनीहरुमा वित्तिय संघसंस्था, गैरसरकारी संस्था लगायत रहेका छन् । सो कार्यशालामा क्याम्पियन कलेजमा बिबिए तथा बिबिएस्मा अध्ययनर्त सयौं विद्यार्थी सहभागी हुनेछन् ।
सदरमुकाम बसेर गाउँको बजेट सक्दै स्थानीय सरकार
काठमाडौं । कुशेगाउँपालिकाको प्रशासकीय केन्द्र कुशेको भरमा भए पनि काम भने सदरमुकामस्थित अध्यक्ष र उपाध्यक्षको घरबाट हुँदै आएको छ । गाउँपालिकाका अध्यक्ष हसरचन्द्र बस्नेत र उपाध्यक्ष रामछाया शाहीले आ–आफ्नो घरमा कार्यालय सञ्चालन गरेर बजेट सक्दै र घरभाडा बुझ्दै आएका छन् । गाउँमा काम परेपछि मात्र गएर छिटोछिटो काम सकेर सदरमुकामको छिटो आउने भन्ने होडबाजी नै चल्ने गरेको छ । गाउँमा रहेको कार्यायलमा भाडा मात्र भुक्तानी हुँदै आएको छ । गाउँगाउँमा सिंहदरबार आए पनि विकास निर्माणको कार्यशैली भने परम्परागत नै हुँदै आएकामा स्थानीयवासी दिक्क छन् । कुशे गाउँपालिकामा हुने अधिकांश कार्यक्रम सदरमुकाममा गरेर कागजमा मात्र कुशेगाउँपालिकामा गरेको देखाउने चलन अत्याधिक छ । वर्षभरि गर्नुपर्ने काम असार लागेपछि मात्रै हतारोमा गर्नुपर्ने प्रवृत्तिले स्थानीय सरकारको गति पनि उही पुरानै रहेको स्थानीयवासीको तर्क छ । सानो काम परे पनि हजारौँ खर्च गरेर सदरमुकाम जानुपर्ने बाध्यता अझै कायम हुँदा सर्वसाधारण हैरान छन् । जाजरकोटमा सङ्घीय सरकारले पठाएको बजेट जेठ मसान्तसम्म पूँजीगततर्फ साढे नौ प्रतिशत मात्र खर्च भएको छ । त्यस्तै प्रदेश सरकारमार्फत आएको विकास बजेट २१ प्रतिशत मात्र खर्च भएको कोष तथा लेखा नियन्त्रण कार्यालय जाजरकोटले जनाएको छ । काम गर्ने शैलीमा परिवर्तन नल्याउँदा परम्परादेखि चल्दै आएको असारे विकास यसपटक पनि दोहोरिएको नागरिक अगुवा राजेन्द्रविक्रम शाहले बताएका छन् । अन्तिम महिनामा सिङ्गो बजेट कसरी सिध्याउने भन्नेमा स्थानीय सरकार अलमलमा छन् । अन्य स्थानीय तह आ–आफ्नै पालिकामा गएर सेवा दिए पनि कुशेगाउँपालिका, जुनीचाँदे गाउँपालिका र बारेकोट गाउँपालिकाले भने सदरमुकामबाट सेवा दिँदै आएका छन् । जुनीचाँदेको केन्द्र विवाद, कुशे र बारेकोटमा सुरक्षा अभावमा बैंक नहुँदा सदमुकामबाटै सेवा दिनुपरेको गाउँपालिकाले जनाएको छ । यसैगरी, प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीरण परियोजनाद्वारा जाजरकोट कुशे गाउँपालिकाका कृषकलाई विभिन्न कृषिजन्य उपकरण वितरण गरिएको छ । करिब रु २० लाख बराबरको विभिन्न सामग्री वितरण गरिएको परियोजनाका प्रमुख टङ्कप्रसाद रिजालले बताए । उनका अनुसार पावर टिलर ट्र्याक्टर दुई , खाल्डो खन्ने मेसिन दुई, पावर स्प्रेयर दुई, सिँचाइ स्प्रिङकलर १००, फुड स्प्रेयर ४०, सिगेचर २००, आरी १६०, भ¥याङ सिँढी ६०, कैची २००, थर्ममिटर दुई, जुसर मेसिन दुई र तसला १०० वितरण गरिएको छ । किसानले खेतबारीमा काम गर्नका लागि सजिलो होस् भनेर सो सामग्री वितरण गरिएको उनले बताएका छन् । रासस
६० जना विरुद्ध बैंकिङ कसुर र ठगीमा २१ करोडभन्दा बढीको मुद्दा
काठमाडौं । महानगरीय अपराध महाशाखाले बैंकिङ कसुर र ठगीमा रु २१ करोड ४९ लाख ३४ हजार १०० बराबरको मुद्दा दायर गरेको छ । महाशाखाले चालू आर्थिक वर्षमा बैंकिङ कसुर र ठगीमा उक्त रकम बराबरको मुद्दा दायर गरेको हो । जसमा ६० जना विरुद्ध मुद्दा दायर भएको छ । महाशाखाका अनुसार साउनमा चार, भदौमा सात, असोजमा सात, कात्तिकमा चार, मङ्सिरमा चार, पुसमा दुई, माघमा दश, फागुनमा तीन, चैतमा सात, वैशाखमा तीन र जेठमा नौविरुद्ध मुद्दा दायर गरेको हो । महाशाखाका प्रमुख प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक सहकुल थापाले बैंकिङ क्षेत्रमा रकम लिएर भाग्ने तथा विभिन्न व्यक्तिलाई ठगी गर्नेविरुद्ध महाशाखाले मुद्दा दायर गरेको जानकारी दिएका छन् । महाशाखाले बैंकिङ कसुर र ठगीमा विशेष खालका मुद्दा हेर्दै आएको छ । यसैगरी, महाशाखाले चालू आर्थिक वर्षमा रु १७ करोड ६० लाख ६१ हजार ७५ बराबरको मिलापत्र गराएको छ । बैंकिङ कसुरमा फरार तथा ठगी गरेर फरार व्यक्तिलाई पक्राउ गरी उक्त रकम बराबरको मिलापत्र गराएको हो । जसमा १११ रहेका छन् । मिलापत्र गर्नैहरु साउनमा छ, भदौमा १३, असोजमा १८, कात्तिकमा आठ, मङ्सिरमा नौ, पुसमा ११, माघमा १६, फागुनमा दुई, चैतमा आठ, वैशाखमा आठ र जेठमा १२ रहेका छन् । रासस
कैलालीका हावा हुरी पिडितलाई साझा पार्टीले बनाईदियो घर
काठमाडौं । साझा पार्टीले आफ्ना शुभचिन्तक र सदस्यहरुबाट संकलित रकम तथा श्रमदान गरी केहि दिन अघिको हावाहुरीबाट कैलालीमा क्षति भएका ११ घरहरुको पुनर्निर्माण गरिदिएको छ। पार्टीको कैलाली जिल्ला समितिको अग्रसरतामा असहाय, अपाङ्ता भएका व्यक्ति, एकल महिला र आर्थिक अवस्था कमजोर भएका व्यक्तिहरुको पहिचान गरी उनीहरुको घर पुनर्निर्माण गरेको सो पार्टीका केन्द्रीय सदस्य तथा सुदुरपश्चिम प्रदेश संयोजक गोपाल हमालले बताए। पार्टीले धनगढी पुरानो भन्सारका जुवेद शेख, कनरीकी निर्मला ओझा, गौरी लामा, करन बोगटी, मतादेवी साउँद, हरि सार्कीको घर पुनर्निर्माण गरिदिएको जनाएको छ । यसैगरी, धनगढी उपमहानगरपालिका–१२ जुगेडाकी लक्ष्मी दमाई, कमला बिक, कनरीका जोगी राना, जुगेडाकी सीता शाही र अत्तरियाका पदम भण्डारीको घर पुनर्निर्माण गरिएको छ। पार्टी सदस्य र शुभचिन्तकहरुबाट सहयोग उठाएर १ लाख २९ हजार ५२५ रुपैयाँको जस्ता पाता तथा क़िला खरीद गरी पार्टी सदस्यहरुले श्रमदान गरेर सम्पन्न उक्त ११ घरको पुनर्निर्माण गरिदिएको कुरा संयोजक हमालले बताए। राजनैतिक पार्टीले बिरोध प्रदर्शन र हड़ताल मात्र गर्छन् भन्ने छाप आम जनमानसमा परिरहेको सन्दर्भमा साझा पार्टीको यो कामलाई सुदूरपश्चिममा निकै सकारात्मक पक्षबाट हेरेको पाईएको छ।
सिटिजन्स म्यूचअल फण्डले लगानीकर्तालाई ५ गुणासम्म लाभ दिनसक्छ-नबराज गिरी
सिविआईएल क्यापिटल लिमिटेडले १ अर्ब रुपैयाँ मूल्यको ‘सिटिजन्स म्यूचअल फण्ड २’ निष्काशन गरेको छ । जेठ ९ गतेबाट निष्काशन खुला भएको यो म्यूचअल फण्डको आवेदन असार ८ गते बन्द हुँदैछ । वित्त बजारमा तरलताको अभाव र पुँजी बजारमा मन्दी देखिएकोले म्यूचअल फण्डप्रति लगानीकर्ताको आकर्षण कम छ । यसै परिवेशमा कम्पनीको कामु प्रमुख कार्यकारी अधिकृत नबराज गिरीसँग गरिएको कुराकानी । सिटिजन्स म्यूचअल फण्डमा किन लगानी गर्ने ? यसमा साना र ठूलो सबै प्रकारका लगानीकर्ताले लगानी गर्न सक्छन् । १ हजार देखि २० करोड रुपैयाँसम्म लगानी गर्न सकिन्छ । विद्यार्थी, गृहणी, साना तथा मझ्यौला व्यवसायी देखि ठूला व्यवसायी सबैले लगानी गर्न सक्छन् । सेयर बजारमा लगानीगर्दा फाइदा हुन्छ । सबै जनासँग सेयर बजारबारे राम्रो जानकारी हुँदैन । जसलाई सेयर बजारमा लगानी गर्न इच्छा छ तर प्रयाप्त जानकारी छैन, उनीहरुले म्यूचअल फण्डमा लगानी गरेर लाभ लिन सक्छन् । सिटिजन्स म्यूचअल फण्डको व्यवस्थापन समूह राम्रो छ । हामी पुँजीबजारको प्राविधिक विश्लेषण, ट्रेन एनालाईसिस गर्छौ । कम्पनीको इतिहास, उनले दिदै आएको लाभांश ट्रेन, वर्तमान व्यवस्थापन समूह, कम्पनीले भविष्यमा दिनसक्ने लाभांश सबै अध्ययन गरेर नै हामीले सेयरमा लगानी गरेका हुन्छौं । ब्यूचिप सेयर महँगो हुन्छ । साना लगानीकर्तालाई यस्तो सेयरमा लगानी गर्न गाह्रो हुन्छ । पैसा पनि नहुनसक्छ, आँट पनि नहुन सक्छ । हामी सानो सानो पुँजी संकलन गरेर यस्त सेयरमा लगानी गर्छौ । हामीले लगानी विविधिकरण गरेका हुन्छौं । बैंक, बीमा, लघुवित्त, उत्पादन मुलक कम्पनीको सेयरमा लगानी गरेका हुन्छौं । एउटा व्यक्तिलाई यसरी सबै क्षेत्र बुझेर, राम्रा कम्पनी छानेर लगानी गर्न गाह्रो हुन्छ । म्यूचअल फण्ड १ पनि राम्रो भयो । एक वर्षमा हामीले १६ प्रतिशत ग्रोथ गर्न सफल भएको छ । बजार घट्दा पनि हामीले यति राम्रो गर्न सकेका छौं । म्यूचअल फण्ड १ परिपक्व हुँदा हामीले लगानीकर्तालाई ४/५ गुणासम्म लाभ दिन सक्ने विश्वास छ । म्यूचल फण्ड २ मा पनि यस्तै राम्रो गर्न सकिन्छ भन्ने हाम्रो विश्वास छ । आईपीओमा भन्दा म्यूचअल फण्डको लागि आवेदन कम परेको देखिन्छ, किन ? हामीले बुझाउन सकेनौं । सञ्चालनमा भईराखेको १३ वटा म्यूचअल फण्डमध्ये हामीसहित ४/५ वटा म्यूचअल फण्डको मूल्य अंकित मूल्यभन्दा माथि छ । बीचमा आएका केही म्यूचअल फण्डको मूल्य अंकित मूल्यभन्दा पनि तल गएकाले पनि लगानीकर्तामा कम आकर्षण भएको हुनसक्छ । समय गलत पर्यो । तर बजार सधैं यस्तो हुँदैन । तीन वर्ष बजारमा मूल्य घटिरेको हुन्छ भने चार वर्ष मूल्य बढिरहेको हुन्छ । म्युचअल फण्डले बजार घटेको बेलामा पनि लाभ लिन सक्छन् । किनबेच गरिरहनेले बजार घटेको बेलामा पनि फाइदा लिईरहेको हुन्छ । सिटिजन्स म्यूचअल फण्ड १ आउँदा नेप्से १४ सय थियो । नेप्से ११ सय आउँदा पनि हामीले घाटा खानु परेन । किनकी हाम्रो लगानीमा विविधिकरण गरेका छौं । पहिला हामीले ८० प्रतिशत पुँजी एकै पटक लगानी गरेको थियौं । यसपाली शुरुमा ४० प्रतिशत मात्र लगानी गर्छौ । केही रकम मुद्दतिमा पनि राख्छौं । ठूलो रकम सर्टटर्म ट्रेडमा लगानी हुन्छ । यसमा २० प्रतिशत नाफा आउने वित्तिकै हामी बेच्छौं । सेयर बजारमा सर्टटर्म ट्रेडर्सहरुले भन्दा लङटर्म इन्भेष्टरले बढी लाभ लिन सक्छ भनिन्छ नि ? तपाईले भनेको सहि हो । हाम्रो फण्डको अवधि भनेको ७ वर्षको हो । यो लङटर्म हो । हामी लङटर्म इन्भेष्टमेन्ट पनि गरिरहेका हुन्छौं । हामीले बजार ट्रेन पनि हेर्नुपर्छ । पहिला ९० प्रतिशत लगानीकर्ता लङटर्म इन्भेष्टरको रुपमा थिए । १० प्रतिशत मात्र ट्रेडर थिए । अहिले ९० प्रतिशत लगानीकर्ता ट्रेडरको रुपमा छन् भने १० प्रतिशत मात्र लङटर्म लगानीकर्ता छन् । हामीले बजारअनुसार खेल्नुपर्छ । सिटिजन्स म्यूचअल फण्ड १ को अवस्था कस्तो छ ? सिटिजन्स म्यूचअल फण्ड १ आएको १ वर्ष पूरा हुँदैछ । यसको न्याव (नेट एसेट भ्यालु) ११.६ रुपैयाँ छ । यस वर्षको नाफाबाट लगानीकर्तालाई १० देखि १२ प्रतिशत लाभांश दिन सक्ने सम्भावना छ । सिटिजन्स म्यूचअल फण्ड १ पनि सबै बिक्री भएन । सिटिजन्स म्यूचअल फण्ड २ पनि माग कस्तो छ ? हो, त्यतिबेला पनि लगत समय भयो । हामीले १०० करोडको म्यूचल फण्ड जारी गरेकोमा ८२ करोडको मात्र आवेदन परेको थियो । यस पटक पनि रङ टाइम भयो । आर्थिक वर्षको अन्त्यतिर छौं । बैंकमा लगानीयोग्य पुँजी छैन । बैंकहरु आपसमा छिनाझम्टी गरिरहेका छन् । तर हाम्रो सोचाई सहि छ । यसबाट लगानीकर्ताले लाभ लिन सक्छन् । लगानी गर्ने भनेकै प्रतिकूल अवस्थामा हो । यस्तो अवस्थामा लगानी गर्नेको लगानी सुरक्षित हुन्छ, प्रतिफल पनि राम्रो आउँछ । तपाईहरुले किन यस्तो प्रतिकूल समय रोज्नुभयो ? पहिलो म्यूचअल फण्डले हामीलाई उत्साहित बनायो । त्यसको ६ महिनामा हामीले सेवोनमा म्यूचअल फण्ड २ आवेदन गर्यौ । प्रक्रिया पूरा गर्दै जाँदा यहि समयमा भयो । हामीले चाहेको भए २/३ महिना ढिला गर्न सक्थ्यौ । तर हामीले के सोच्यौ भने जब थ्रेट हुन्छ तब अपरच्यूनिटी पनि हुन्छ । त्यहि अपरचुनिटी ग्रयाप गर्न हामीले यो म्यूचअल फण्ड ल्याएका छौं ।
प्रतिस्पर्धाले बीमा कम्पनी र बैंकबीच सहकार्य बढायो : शिवनाथ पाण्डे
शिवनाथ पाण्डे, प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, सूर्या लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड ११ वर्ष पुरानो सूर्या लाईफ इन्स्योरेन्स कम्पनीको पहिलो ९ वर्ष निकै असहज देखिन्थ्यो । प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सहित उच्च व्यवस्थापन समूहमा अस्तिरता थियो । कम्पनीको व्यवसाय विस्तार सुस्त थियो । लेखापरिक्षण, साधारणसभा जस्ता कार्य नियमित हुन सकेका थिएनन् । कम्पनीले प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको रुपमा शिवनाथ पाण्डेले पाएपछि सुधारका संकेतहरु देखिएका छन् । वित्तीय विवरण पछिल्लो समय बढ्दो क्रममा रहेको छ । कम्पनीको चुक्तापुँजी, जगेडा कोषदेखि जीवन बीमा कोषसम्मको सूचाङ्क बढ्दो र सुधारका क्रममा रहेको छ । २०७३ असार मसान्तमा चुक्तापूँजी ५०, जगेडा कोषमा २५ करोड ७२ लाख, जीवन बीमा कोषमा १ अर्ब ६४ करोडसहित २ अर्ब ४२ करोड रुपैयाँको वासलात रहेको यस कम्पनीको चुक्तापुँजी १ अर्ब १३ करोड रुपैयाँ भएको छ । जगेडा कोषमा ४५ करोड ७४ लाख रुपैँया रहेको छ । जीवन बीमा कोषमा ४ अर्ब ६४ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । लेखापरीक्षण, साधारणसभा नियमित भएका छन् । एनएफआरएस लागू भएपछि साधारणसभा गर्ने जीवन बीमा कम्पनीमो सूर्या लाइफ दोस्रो कम्पनी हो । प्रस्तुत छ यसै सन्दर्भमा कम्पनीको वर्तमान अवस्था र भावी योजनामा केन्द्रीत भई प्रमुख कार्यकारी अधिकृत शिवनाथ पाण्डेसँग गरिएको विकास बहस । आर्थिक वर्ष सकिएको ११ महिनापछि साधारणसभा गर्दा पनि दोस्रो बन्दै हुनुहुन्छ । किन यस्तो भयो ? हाम्रो असार ११ गते वार्षिक साधारणसभा हुँदैछ । त्यसका लागि आवश्यक पर्ने वार्षिक प्रतिवेदन, वित्तीय प्रतिवेदन तयार भएका छन् । बीमा समितिले भनेजस्तै एनएफआरएस अनुसार प्रतिवेदनहरू बनाउँदा ठूलो भएको छ । हामीले पहिलेको व्यवस्था अनुसार र हालको व्यवस्थाअनुसार दुवैलाई मर्ज गरेका छौं । समस्टिगत रुपमा भन्दा बीमा समितिबाट स्वीकृति पाएर वार्षिक साधारणसभा गर्ने कम्पनीहरूमा हामी दोस्रोमा पर्छौ । एनएफआरएस अनुसार कम्पनीको वित्तीय प्रतिवेदन तयार गर्दा धेरै कुरा नयाँ भए । के गर्ने कसो गर्ने भन्ने कुराको बीमा क्षेत्रमा निर्देशित गाइडलाईन भएन । यस्तो अवस्थामा हामीले प्रोफेसनल मान्छे हायर गर्यौँ । यसबाट पनि एउटा ग्राउण्ड बन्न मद्दत पुगेको छ । अब यसमा बसेर हामीले हरेक बर्ष एकाउण्टिङ् र अडिट गर्दै जान्छौ । अबका वर्षमा धेरै सजिलो हुनेछ । सूर्या लाइफले बनाएको रिपोर्टमा बीमा समितिको कुनै कैफियत रह्यो ? लिखित रुपमा कैफिय त रहेको छैन । तैपनि सुधारका ठाउँहरु धेरै हुन्छन् र सुधार गर्दै जानुपर्छ पनि । मौखिक रुपमा केही सुधारको कुरा भएका छन् । तपाई चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट पनि हुनुहुन्छ । एनएफआरएस अनुसार बनाएको व्यालेन्सिटमा केही परिवर्तन आउँन सक्छ ? हामीले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको फाइनान्स स्टयाण्डर्ड लागू गरेका छौँ । यो फम्र्याटमा चार्टर्ड एकाउन्ट संस्थाले नै केही परिमार्जन गर्न आवश्यक देख्यो वा बीमा समितिले केही परिमार्जन गर्यो भने केही परिवर्तनको गुन्जायस हुन्छ । तर, ठूलो परिवर्तन हुने छैन । पुस मसान्त वा ढिलोमा चैत मसान्तसम्मका कम्पनीले साधारणसभा गरिसक्नुपर्ने हो । तर बीमा कम्पनीहरुले असारमा आएर साधारणसभा गर्दैछन् । यसपालि एनआरएफलाई दोष दिए । अर्कोवर्ष साधारणसभा कहिलेसम्म होला ? पहिले बीमा विजनेशको नेचरलाई पनि बुझ्नुपर्छ । जीवन बीमा कम्पनीले ५ देखि २०/२५ वर्षसम्मको दायित्व बोकेका हुन्छ । बीमाको एक्चुरी नेपालमा छैनन् । हामीले डाटा बाहिर पठाउँदै आएका छौ । उहाँहरूले एक्चुरी भ्यालुयसन गरेपछि हामीलाई रिर्पोट दिनुहुन्छ । त्यही रिपोर्ट स्वीकृतिको लागि बीमा समितिमा बुझाउँछौं । त्यसलाई बीमा समितिले पनि क्रस भेरिफाई गर्छ । बीमा समितिले स्वीकृति गरेपछि मात्र वार्षिक साधारणसभामा लैजाने निर्णय हुन्छ । पुसमा साधारणसभा गर्न नसकेपछि प्रिरिर्टन फाइल पेस गर्नुपर्छ कम्पनी रजिष्ट्रार कार्यालयमा पेस गर्नुपर्छ । कानुनले तोकेको समयमा साधारणसभा नहुँदा जरिवाना तिर्नुपर्छ । त्यो फेरी कम्पनीको खर्चको रुपमा आउँछ । कम्पनीले समयमा काम नगरेर के गरेर बस्छ भन्नु हुन्छ, उफ्रिनु हुन्छ । व्यवस्थापकीय विषयमा हामीलाई जवाफ दिन सजिलो छैन । पुष मसान्तभित्र कुनै पनि कम्पनीले वार्षिक साधारणसभा गर्न सकेका छैनन् । यो वास्तविकतालाई हेरेर कानुनी रुपमा सुधार गर्नुपर्ने कार्य धेरै छन् । यस पटक सूर्या लाइफको साधारण सभाबाट सेयरधनीहरु कतिको खुशी हुनेछन् ? यसपालि करिब १३ प्रतिशत बोनस सेयर प्रस्ताव गरेका छौं । म सीईओ भएर आएपछि तीन आर्थिक वर्षको लेखापरिक्षण र साधारणसभा एकै पटक भएको हो । पहिलोपल्ट ५ प्रतिशत र दोस्रो वर्ष १० प्रतिशत लाभांश दिएका थियौं । यस वर्ष १२ प्रतिशत बोनस सेयर र कर प्रयोजनको लागि आवश्यक नगद लाभांश दिदैछौं । यो प्रतिफल नराम्रो होइन । भरखरै बामे सर्दै गरेको कम्पनी हो । चुक्ता पुँजी २०० करोड भएपछि भने विजनेश वृद्धिसँगै लाभांश दर मेन्टेन गर्न पनि धेरै चुनौती छन् । चुक्ता पुँजी कसरी २०० करोड बनाउने योजना छ ? चैत्र मसान्तमा १ सय १३ करोड रुपैयाँ छ । बोनस सेयरपछि १२९ करोड जति हुन्छ । त्यसपछि हकप्रद सेयर निष्काशन गर्छौ । असारभित्रै हकप्रद सेयर निष्काशन आह्वान गर्छौ । भदौसम्ममा हकप्रद सेयरको पैसा पनि आईसक्छ । हकप्रद सेयरको पैसा आएपछि हाम्रो सेयर पुँजी २ अर्बभन्दा बढी हुन्छ । असारभित्रै हकप्रद सेयर निष्काशन सार्वजनिक आह्वान गर्न सम्भव छ ? सम्भव छ । ११ गते साधारणसभा गछौं । तत्काल कम्पनी रजिष्ट्रार कार्यालयमा माईनुट दिन्छौ । १५ गते आधारभूत सेयरधनीलाई पैसा हाल्नु अनुरोध गर्छौ । क्रेडिट रेटिङको काम सकिन लागेको छ । पुँजी वृद्धिको टाइमलाइनको चाप सेवनलाई पनि थाहा छ । हामी कुरा गर्छौ । असार ३१ सम्ममा हकप्रद सेयर घोषणा गर्न सकियो भने बीमा समितिले पनि त्यसलाई सहज रुपमा लिन्छ भन्ने हाम्रो विश्वास हो । पुँजी वृद्धिसँगै व्यापार वृद्धि कति गाह्रो देख्नुहुन्छ ? गत वर्ष १४/१५ करोड नाफा गरेर झण्डै १३ प्रतिशत लाभांश दिन सकियो । अर्को वर्ष यति नै लाभांश दिन २५ करोडभन्दा बढी नाफा गर्नुपर्छ । हामीले हाम्रो स्रोतहरु उच्च प्रतिफल दिने क्षेत्रमा लगानी गरेका छौं । साथै, हामीले विजनेशको योजना पनि समय अनुसार परिवर्तन गर्नु पर्ने हुन्छ । नयाँ प्रडक्ट डिजाईन, शाखा विस्तार, नेटवर्क विस्तारमा जोड दिन्छौं । अबको बिजनेश योजना के छन् ? हाम्रो कमजोरी पत्ता लगाउँदै सुधारको प्रयास भएका छन् । यो कम्पनीमा ७÷८ वर्षको अन्तरालमा ७/८ जना नै सीईओहरू फेरिनु भएको अवस्था रहेछ । व्यवस्थापन बलियो किन भएन भन्ने कुरामा समेत केही कारण त पक्कै हुनु पर्ने हो । सबै सिईओमा क्षमता नै नभएको भन्ने पनि त होइन होला । १/२ जनामा केही समस्या होला तर सबैको हकमा त त्यो पक्कै लागू नहोला । हामीले एक सालमा ३ वटा एजीएम गर्यौ । कर्मचारीमा रहेको असन्तुष्टि हटायौ । तलब, सुविधामा समेत वृद्धि गर्यौ । नयाँ कर्मचारी पनि ल्याएका छौं । हुन त केही साथीले छोडेर पनि जानुभयो । व्यक्ति भनेको त आउँने जाने चलिरहन्छ । तर, संस्था भनेको एकनास चलिरहनुपर्छ । त्यस्तै, प्रडक्ट पनि पुरानो हुँदा चल्दैन । हामीले त्यस्ता प्रडक्ट हेरफेरका विषयमा पनि ख्याल गर्दै आएका छौँ । एजेन्टलाई पनि तालिम दिएर अघि बढ्न सहयोग गर्दै आएको छौ । यस्ता कुरामा ध्यान दिएमा बिजनेश आफै आउँछ । अरुलाई हेरेर आत्तिन हुन्न । नयाँ कम्पनीहरु आएको सन्र्दभमा पनि हामी शान्त भएर, स्टेवल भएर बस्यौँ नि । बीमा कम्पनीहरुबीचको प्रतिस्पर्धामा सूर्या लाइफ कहाँ छ ? हाम्रो कम्पनी अहिले यति नम्बरमा छ म भन्दिन । अबको दिनमा यति नम्बरमा पुर्याउँछौं भनेर पनि भन्दिन । त्यसमा म विश्वास पनि गर्दिन । संस्थालाई राम्रो बनाउन सबै कर्मचारी, अभिकर्ताले इमान्दारपूर्वक काम गर्ने हो । हामीले दिने सेवा राम्रो हुनुपर्यो । राम्रा बीमा पोलिसी राम्रा हुनुपर्यो । कम्पनीले पालाना गर्नु पर्ने नियमहरु पालना भएको हुनुपर्यो । सेयरधनीलाई सकेसम्म राम्रो प्रतिफल दिन सकियोस् । धेरै ठूला कुरा गरेर केही पनि हुँदैन । निश्चित विजनेशको टार्गेट लिएर काम गर्छौ । समय सापेक्ष प्रडक्टको सुधार जरुरी हुन्छ । प्रडक्ट बेचेपछि पनि त्यसका बारेमा चलाख हुनुपर्छ । क्लेम, रिन्यू देखि ऋणसम्मको कुरालाई बुझ्न पर्छ । त्यस्तै, हामी पेपरलेस काम गर्ने, खर्च कटौति गर्ने कार्यमा हामीले जोड दिदैछौं । अनलाइनबाटै बीमा पोलिस किन्न सक्ने अवस्था बनाउन सकिन्छ । अहिले नै हामीले टर्म पोसिली अनलाइमा गएका छौं । शाखाहरूको विजनेश कस्तो छ ? सूर्या लाइफले हाल ८३ वटा शाखाबाट सेवा दिइरहेको छ । सबै शाखाको विजनेश एकनास हँदैन । पोखराको शाखा र मनाङको शाखाबाट उस्तै विजनेशन हुन सक्दैन । जीवन बीमा व्यवसाय शाखा विस्तार गरेर मात्र पनि बीमा लेख बिक्री हुँदैन । अभिकर्ता मार्फत काम गर्नुपर्छ । बैकास्योरेन्सको प्रभाव बजारमा कस्तो छ ? व्यक्ति भन्दा संस्थागत अभिकर्ता बढी प्रभावकारी भएको देखिन्छ । प्रतिस्पर्धाले पनि बीमा कम्पनीहरू र बैंकहरुबीच सहकार्य बढेको देखिन्छ । तर एउटा बैंकले सबै बीमा कम्पनीको बीमा पोसिली बेच्ने काम हुन थाल्यो भने त्यसले दुविधा सिर्जना गर्छ ।
