होन्डा र निसानबीच मर्ज हुने, हालसम्मकै ठूलो अटोमोटिभ कम्पनी बन्ने
काठमाडौं । जापानी अटोमोबाइल कम्पनी निसान मोटरका सेयर बुधबार ऐतिहासिक उचाइमा पुगेको छ । वित्तीय समस्यामा रहेको निसान मोटर होन्डा मोटरसँग मर्जरको तयारी गरेको मिडिया रिपोर्टपछि सेयर बढेको हो । यस्तो मर्जरले ठूला प्रतिस्पर्धीहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्न र विद्युतीय सवारीसाधनको बढ्दो बजारमा लगानी गर्न सक्षमता प्रदान गर्ने बुझिएको छ । फ्याक्टसेटको डाटाअनुसार निसानका सेयर २३.७ प्रतिशतले वृद्धि भएको हो, जुन सन् १९८५ पछि अहिलेसम्मकै उच्च वृद्धि हो । यसैबीच, होन्डाको सेयर भने ३ प्रतिशतले घट्यो । निक्केई पत्रिकाको रिपोर्टअनुसार निसान र होन्डा एक होल्डिङ कम्पनीअन्तर्गत सञ्चालन गर्ने र मित्सुबिशी मोटर्सलाई समेत समेट्ने सोचमा छन् । मित्सुबिशीमा निसानसँग २४ प्रतिशत सेयर छ । सीएनबीसीसँग कुरा गर्दै फ्रोस्ट एण्ड सुलिभान अनुसन्धान फर्मका ग्लोबल क्लाइन्ट लिडर फर मोबिलिटी विवेक वैद्यले निसानको कमजोर वित्तीय प्रदर्शन मर्जरको प्रमुख कारण भएको बताए । गत नोभेम्बरमा निसानले आफ्नो राजस्व र सञ्चालन लक्ष्य घटाएको थियो । प्रमुख बजारहरूमा बढ्दो प्रतिस्पर्धाको कारण कम्पनीले ९ हजार जागिर कटौती गर्ने र उत्पादन क्षमतामा २० प्रतिशत कटौती गर्ने योजना पनि सार्वजनिक गरेको थियो । अटोफोरकास्ट सोल्युसन्सका अध्यक्ष तथा सीईओ जो मकेबले रेनोसँगको सम्बन्ध डगमगिएपछि निसानले नयाँ बाटो खोजेको बताए । एक विज्ञप्तिमा निसानले होन्डासँग ‘मर्जर हुने कुरा’ कम्पनीको घोषणामा आधारित नभएको बताएकाे छ । निसानले होण्डा र मित्सुबिशी मोटर्ससँग भविष्यमा सहकार्यका विभिन्न सम्भावनाहरू विचार गरिरहेको तर कुनै निर्णय नभएको जनाएको छ । वैद्यले भने, ‘मर्जरले तीन अटोमेकरहरूलाई प्रविधिमा पहुँच, नवीनताका जोखिम न्यूनीकरण र लागत सुधार गर्न सहयोग गर्नेछ ।’ साथै, मर्जरले पेट्रोल इन्जिन सवारीसाधन, हाइब्रिड, विद्युतीय र हाइड्रोजन सवारीसाधनहरूमा काम गर्ने बताइएको छ । वैद्यले कार निर्माताहरूले हाल आईसीई भेहिकल र ब्याट्रीबाट चल्ने ईभी दुबैमा लगानी गरिरहेको अवस्थामा जापानको दोस्रो ठूलो कार निर्माता हुण्डाई र तेस्रो निसानबीचको मर्जरले नवप्रवर्तनबाट हुने जोखिम कम गर्ने बताए । निक्केईको रिपोर्टअनुसार संयुक्त निसान-होण्डा-मित्सुबिशी उद्यमले वार्षिक रूपमा ८० लाखभन्दा बढी सवारीसाधन बिक्री गर्नेछन् । यसले कम्पनीलाई विश्वको सबैभन्दा ठूलो कार निर्मातामध्ये एक बनाउनेछ । तर पनि जापानी कार निर्माता टोयोटा मोटर (२०२३ मा १ करोड १२ लाख) र जर्मन कार निर्माता फक्सवागन (गत वर्ष ९२ लाख सवारीसाधन बिक्री) भन्दा कम हुनेछ । होन्डा र निसान यस वर्षको सुरुवातमा साझा अटोमोटिभ कम्पोनेन्ट र सफ्टवेयरमा आधारित रणनीतिक साझेदारीमा प्रवेश गरेपछि यो मर्जरको रिपोर्ट आएको हो । यो हालसम्मकै सबैभन्दा ठूलो अटोमोटिभ उद्योगको मर्जर हुनेछ । यसअघि २०२१ को जनवरीमा फियाट क्रिस्लर र फ्रान्सको पीएसए ग्रुप मर्ज भई स्टेलान्टिस बनेको थियो । स्टेलान्टिसको मार्केट क्याप ३८.६७ बिलियन डलर रहेको छ भने निसान र होण्डाको मर्जरपश्चात् ५४ बिलियन डलरको कम्पनी बन्नेछ । यस्तो मर्जरले विद्युतीय सवारीसाधनको विकासलाई अघि बढाउन र विभिन्न चुनौतीहरूसँग सामना गर्न सघाउनेछ। वैश्विक अटो उद्योग हाल विद्युतीय सवारीसाधन (ईभी) तर्फ रूपान्तरण हुँदै गर्दा धेरै चुनौतीहरूको सामना गरिरहेको छ, जसमा टेस्ला र चीनको बीवाईडीजस्ता कम्पनीहरूको प्रभुत्व छ । उदाहरणका लागि फक्सवागनले जर्मनीमा कारखाना बन्द गर्ने र हजारौं जागिर कटौती गर्ने योजना बनाएको छ भने जनरल मोटर्सले हालै आफ्नो सेल्फ-ड्राइभिङ रोबोट्याक्सी कम्पनी क्रुज बन्द गरिसकेको छ । होन्डा र निसानको लागि अर्को चुनौती भनेको निर्वाचित राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले प्रस्ताव गरेको ट्यारिफ हो, जसले वैश्विक आपूर्ति श्रृंखलामा ठूलो पुनर्संरचनाको आवश्यकता पर्न सक्छ । यी पनि पढ्नूहोस् : स्टेलान्टिस र सीएटीएलले स्पेनमा ईभी ब्याट्री प्लान्ट निर्माण गर्ने, ४.३ बिलियन डलरको लगानी बेलायतमा ईभीको वर्चश्व बढ्दै, आगामी दशकसम्म पेट्रोलबाट चल्ने कारको संख्या आधा घट्ने झन् सशक्त बन्दै बीवाईडी, अर्को वर्ष नयाँ पुस्ताको ब्लेड ब्याट्री लन्च गर्ने चीनमा इभीको वर्चश्व बढ्दै, अरू विदेशी कम्पनी टिक्न सकस
अबको एक वर्षमा बिटकोइनको मूल्य २ लाख डलर पुग्ने विज्ञको अनुमान
काठमाडौं । संसारको सबैभन्दा पुरानो, सबैभन्दा लोकप्रिय र सबैभन्दा ठूलो क्रिप्टोकरेन्सी बिटकोइनले पछिल्लो समय निकै फड्को मारेको छ । डिसेम्बर ५ मा पहिलो पटक बिटकोइनको मूल्य १ लाख नाघेको थियो। यसको कारण अमेरिकाका नवनिर्वाचित राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प हुन् । उनले चुनावी क्याम्पको क्रममा देशमा तेलको भण्डारजस्तै बिटक्वाइनको भण्डार सिर्जना गर्ने योजना रहेको बताएका थिए। अमेरिकामा राष्ट्रपतीय चुनावमा ट्रम्पको जितपछि बिटकोइनले फड्को मार्दै आएको हो । उनलाई क्रिप्टोकरेन्सीको बलियो समर्थक मानिन्छ । चुनावी प्रचारका क्रममा उनले अमेरिकालाई विश्वको क्रिप्टो राजधानी बनाउन चाहेको बताएका थिए । नोभेम्बर ५ मा नतिजा आएदेखि बिटकोइन ५० प्रतिशतले बढेको छ। बिटक्वाइनको मार्केट क्याप २.१ ट्रिलियन पुगेको छ र यो गुगललाई हराउनबाट १० प्रतिशतमात्र टाढा छ । गुगलको मूल कम्पनी अल्फाबेटको बजार पुँजी २.३३२ ट्रिलियन छ र यो विश्वको छैटौं सबैभन्दा मूल्यवान कम्पनी हो । आज बिटकोइनको मूल्य १ लाख ४ हजार १२४ डलर रहेको छ । सन् २०२५ को अन्त्यसम्ममा बिटकोइनको मूल्य २ लाख डलर पुग्न सक्ने विज्ञहरूको विश्वास छ ।
रिलायन्स पावरले पायो ठूलो परियोजना, ऋणमा डुबेका अनिल अम्बानीले राहत पाउने
काठमाडौं । अनिल अम्बानीको नेतृत्वमा रहेको रिलायन्स पावरले ठूलो परियोजना पाएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् । रिलायन्स पावरको सहायक कम्पनी रिलायन्स एनयू सनटेक प्रालिले ठूलो सौर्य र ब्याट्री भण्डारण परियोजना पाएको हो । ऋणमा डुबेका अनिललाई यस परियोजनाले राहत दिने जनाइएको छ । अनिललाई सोलार इनर्जी कर्पोरेशन अफ इन्डिया (एसईसीआई) ले यो परियोजना दिएको हो । यसमा ९३० मेगावाटको सोलार प्लान्ट र ४६५ मेगावाट/१ हजार ८६० मेगावाट घण्टाको ब्याट्री भण्डारण प्रणाली (बीईएसएस) रहेको छ । अनिल अम्बानीको नेतृत्वमा रहेको रिलायन्स पावरले मंगलबार सम्झौता गरेको घोषणा गरेको हो । यो भारतमा मात्र नभई एसियामा (चीनबाहेक) एउटै स्थानमा ग्रिड भण्डारण ब्याट्रीहरूको सबैभन्दा ठूलो परियोजना हुनेछ । यसले डिस्कमहरूलाई कम लागतमा बिजुली उपलब्ध गराउन मद्दत गर्नेछ । रिलायन्स पावरले यो भारतको सबैभन्दा ठूलो सौर्य र ब्याट्री भण्डारण प्रणाली परियोजना भएको बताएको छ । पाँच कम्पनीले २ हजार मेगावाट अन्तरराज्यीय प्रसारण प्रणाली (आईएसटीएस) जडान भएका सौर्य ऊर्जा आयोजना र १ हजार मेगावाट/ ४ हजार मेगावाट ऊर्जा भण्डारण प्रणालीका लागि बोलपत्र दिएका थिए । जसमध्ये रिलायन्स पावरको सबैभन्दा बढी हिस्सा रहेको छ । रिलायन्स एनयू सनटेकले डिसेम्बर ९ मा एसईसीआईबाट ९३० मेगावाट सौर्य ऊर्जाको ठेक्का पाएको हो । सम्झौताका सर्त के-के छन् ? यस परियोजनाअन्तर्गत रिलायन्स पावरको सहायक कम्पनीले दैनिक चार घण्टा पीक पावर सप्लाई (वा डिस्चार्ज अवधिको ४ घण्टा) ग्यारेन्टी गर्नेछ । एसईसीआईले रिलायन्स एनयू सनटेकसँग २५ वर्षको लागि पावर पर्चेज एग्रीमेन्ट (पीपीए) गर्ने छ । यसबाट उत्पादित सौर्य उर्जा भारतका धेरै डिस्कममा बेचिनेछ । यो परियोजना डिस्कमको लागी एक राहत समाचार हो । अहिले डिस्कमले पावर एक्सचेन्जबाट पीक आवरमा प्रति युनिट १० रुपैयाँमा बिजुली किन्न बाध्य छन् । यो आयोजनाबाट उनीहरूले सस्तो र सुनिश्चित बिजुली पाउनेछन् । यदि तपाईंको घरलाई साँझ बढी बिजुली चाहिन्छ भने यो परियोजनाले त्यो समयको लागि अतिरिक्त बिजुली भण्डार गर्नेछ । जस्तै- ठूलो ब्याट्रीले आवश्यक पर्दा बिजुली दिन्छ । दुई वर्षयता सेयरमा तीव्र वृद्धि मंगलबार रिलायन्स पावरको सेयर १.०६ प्रतिशतले घटेर ४६.७३ भारुमा बन्द भयो । बीएसई एनालिटिक्सका अनुसार २०२४ मा रिलायन्स पावरको सेयर हालसम्म ९४.३६ प्रतिशत बढेको छ । यससँगै विगत २ वर्षमा १९४.६२ प्रतिशत प्रतिफल दिएको छ । यो परियोजना रिलायन्स पावरको लागि ठूलो उपलब्धि हो र यसले भारतको नवीकरणीय ऊर्जा लक्ष्यहरू प्राप्त गर्न मद्दत गर्नेछ । साथै यसबाट विद्युत् आपूर्तिमा पनि सुधार हुने र डिस्कमलाई पनि फाइदा हुनेछ । रिलायन्स पावर भारतको सबैभन्दा ठूलो निजी क्षेत्रको कम्पनी हो । यसमा कोइला, ग्यास, जलविद्युत र नवीकरणीय ऊर्जाको ठूलो पोर्टफोलियो छ । रिलायन्स पावरको स्थापना क्षमता ५ हजार ३ सय मेगावाट छ । (एजेन्सीहरूको सहयोगमा)
