विश्व

काठमाडौं । एलोन मस्क विश्व र अमेरिकाको सबैभन्दा धनी व्यक्ति हुन् । युरोपमा फ्रान्सका बर्नार्ड अर्नाल्ट धनको हिस्सामा शासन गर्छन् भने एसियाका राजा मुकेश अम्बानी हुन् । के तपाईंलाई थाहा छ अफ्रिकाको सबैभन्दा धनी मानिस को हो ? उत्तर हो- अलिको डाङ्गोटे । ब्लूमबर्ग बिलियनेर्स इन्डेक्सका अनुसार नाइजेरियाली अर्बपति अलिको डाङ्गोटेको कुल सम्पत्ति २७.३ अर्ब डलर छ । उनी विश्वका धनी व्यक्तिहरूको सूचीमा ७४ औं स्थानमा छन् । अंग्रेजी फुटबल क्लब आर्सनलका ठूला प्रशंसक डांगोटे उप-सहारा अफ्रिकाको सबैभन्दा ठूलो सिमेन्ट उत्पादक डांगोटे इन्डस्ट्रीजका मालिक हुन् । यसमा अफ्रिकाको सबैभन्दा ठूलो तेल रिफाइनरी पनि छ । डाङ्गोटे इन्डस्ट्रीजको मुख्य कार्यालय लागोसमा छ । सिमेन्ट र रिफाइनरी बाहेक यसको व्यवसाय चिनी, नुन, तेल, मल र प्याकेज गरिएको खानामा पनि फैलिएको छ । उनकाे सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति डाङ्गोटे तेल रिफाइनरी हो, जुन अफ्रिकाको सबैभन्दा ठूलो रिफाइनर हो । यो गत वर्षको सुरुमा सञ्चालनमा आएको थियो । यसको मूल्य लगभग २० अर्ब डलर छ र डाङ्गोटेको यसमा ९२.३ प्रतिशत हिस्सेदारी छ । यसमा एउटा मल कारखाना पनि छ जसले वार्षिक २८ लाख टन युरिया उत्पादन गर्छ । डाङ्गोटे समूहका धेरै कम्पनीहरू नाइजेरियन स्टक एक्सचेन्जमा सूचीबद्ध छन्। व्यवसाय कहाँ-कहाँ फैलिएको छ ? नाइजेरियामा ८६ प्रतिशत सिमेन्ट उत्पादन डाङ्गोटे सिमेन्टबाट हुन्छ । डाङ्गोटेको डाङ्गोटे सुगर, नास्कन एलाइड इन्डस्ट्रिज र युनाइटेड बैंक फर अफ्रिकामा पनि सेयर छ । यसबाहेक उनको लागोसमा छवटा आवासीय र व्यावसायिक सम्पत्तिहरू पनि छन् । सन् १९५७ मा कानोमा जन्मिएका डाङ्गोटेका हजुरबाले कोला र बदामको व्यापार गरेर धेरै सम्पत्ति कमाएका थिए । डाङ्गोटेले आठ वर्षको हुँदा आफ्नो बुबा गुमाए । इजिप्टको अल-अजहर विश्वविद्यालयबाट डिग्री हासिल गरेपछि उनी नाइजेरिया फर्किए र सिमेन्ट व्यवसायमा हात हाले । १९८१ मा उनले डाङ्गोटे समूह स्थापना गरेका थिए। १९८० र १९९० को दशकमा डाङ्गोटे आफ्नो व्यवसायलाई धेरै क्षेत्रहरूमा विस्तार गरे । १९९६ मा उनी उत्पादन अध्ययन गर्न ब्राजिल गए र त्यसपछि कम्पनीको ध्यान व्यापारबाट उत्पादनमा सरे । १९९९ मा उनले चिनी रिफाइनरी, पिठो मिल र पास्ता कारखानाहरू निर्माण गर्न थाले । एक वर्षपछि उनले सरकारबाट बेनु सिमेन्ट कम्पनी अधिग्रहण गरे । त्यसपछि उनले ओबाजाना सिमेन्ट प्लान्ट सुरु गरे, जुन आज उप-सहारा अफ्रिकाको सबैभन्दा ठूलो सिमेन्ट उत्पादन हाे ।

काठमाडौं । साउदी अरेबियाका युवराज मोहम्मद बिन सलमानले आफ्नो देशले आगामी ४ वर्षमा अमेरिकामा ६०० अर्ब डलरको लगानी र व्यापार गर्न इच्छुक रहेको घोषणा गरेका छन् । युवराज अमेरिकाको सत्तामा डोनाल्ड ट्रम्प आएसँगै निकै खुसी भएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् । यसअघि जो बाइडेन राष्ट्रपति हुँदा राजकुमारसँग उनको सम्बन्ध तिक्ततापूर्ण रह्यो । साउदी पत्रकार जमाल खशोग्गीको हत्याको सम्बन्धमा मानव अधिकारका मुद्दाहरूमा दुई जनाबीच विवाद भएको थियो । साउदी राजकुमारले बुधबार डोनाल्ड ट्रम्पसँग फोनमा कुरा गरेको र राष्ट्रपति बनेकोमा बधाई दिएको साउदी अरबको सरकारी समाचार एजेन्सीले जनाएकाे छ । मोहम्मद बिनले यदि धेरै अवसरहरू उपलब्ध भएमा यो लगानी योभन्दा पनि बढी हुन सक्ने उल्लेख गरे । साउदी राजकुमारले ट्रम्पलाई आफ्नो देश नयाँ प्रशासनको सुधारबाट सिर्जना भएका अवसरहरूको फाइदा उठाउँदै साझेदारी र लगानी गर्न खोजिरहेको बताएका थिए । ट्रम्पको पहिलो कार्यकालदेखि नै साउदी अरेबिया र अमेरिकाबीच धेरै घनिष्ठ सम्बन्ध रहेको छ । ट्रम्प र साउदी राजकुमार पश्चिम एसियामा शान्ति र स्थायित्व ल्याउन चाहन्थे । उनीहरूले आतंकवादसँग मिलेर लड्ने पनि मनसाय राखेका छन् । परिवर्तनको अवधिमा खाडी, ट्रम्प र मोहम्मद बिनको नजर यस विषयमा भने ह्वाइट हाउसले अहिलेसम्म कुनै वक्तव्य दिएको छैन । ट्रम्प र युवराजबीचको यो कुराकानी यस्तो समयमा भएको हो जब पश्चिम एशिया धेरै द्रुत गतिमा परिवर्तन भइरहेको छ । साउदी अरेबियाको प्रतिद्वन्द्वी इरान र इजरायल हमास र हिजबुल्लाहसँगको युद्धका कारण कमजोर भएका छन् । इरानका नजिकका सहयोगी बसर अल-असदले सिरियामा सत्ता छोडेका छन् । यसबाहेक गाजामा युद्धविराम भएको छ जसका कारण हमास र इजरायलबीचको लडाइँ रोकिएको छ । ६०० अर्ब डलरको प्रस्ताव गरेर साउदी राजकुमार ट्रम्पको साउदी अरेबिया भ्रमण सुनिश्चित गर्न चाहन्छन् भन्ने विश्वास गरिन्छ । २०१७ मा अमेरिकाको राष्ट्रपति बनेका ट्रम्पले पहिलो पटक साउदी अरेबियाको भ्रमण गरेका थिए । त्यसबेला पनि साउदी अरेबिया र अमेरिकाबीच एउटा ठूलो सम्झौता भएको थियो जसमा अर्बौं डलरको हतियार समावेश थियो । यसअघि ट्रम्पले साउदी अरेबियाले ४५० अर्ब वा ५०० अर्ब डलरको हतियार किन्यो भने उनी फेरि भ्रमण गर्न पाउँदा खुसी हुने बताएका थिए । अब साउदी राजकुमारले उनलाई अझ बढी ५०० बिलियन प्रस्ताव गरेका छन् ।

काठमाडौं । दिल्लीमा हालै सम्पन्न भएको इन्डिया मोबिलिटी ग्लोबल एक्स्पो २०२५ मा विद्युतीय सवारीसाधन (ईभी) को प्रभुत्व देखिएको छ । धेरै कम्पनीहरूले नयाँ मोडेलहरू सार्वजनिक गरेका छन् । भारतको सबैभन्दा ठूलो अटोमोबाइल प्रदर्शनीमा लगभग २ सय नयाँ उत्पादनहरू प्रस्तुत गरिएको थियो । १७ देखि २२ जनवरीसम्म चलेको यस कार्यक्रममा १ हजार ५०० भन्दा बढी कम्पनीहरूले भाग लिएका थिए  । यसैगरी, ८ लाखभन्दा बढी मानिसहरूले यस प्रदर्शनीमा सहभागी भएका थिए । प्रदर्शनीको सफलता देखेर सरकारले अब यसलाई हरेक वर्ष आयोजना गर्ने विचार गरिरहेको छ। अहिलेसम्म यो हरेक दुई वर्षमा हुने गर्थ्यो । भियतनामी कम्पनी भिनफास्टले पहिलो पटक भारतमा आफ्नाे कारहरू प्रस्तुत गर्‍यो । यसैबीच, चिनियाँ ईभी कम्पनी बीवाईडीले आफ्नो नयाँ इलेक्ट्रिक एसयूभी पनि अनावरण गरेको छ । जेएसडब्ल्यू एमजी मोटर इन्डियाले आफ्नो नयाँ शक्तिशाली एसयूभी मगेस्टर प्रस्तुत गरेको छ । वेभ मोबिलिटीले सौर्य ऊर्जाबाट चल्ने मिनी कार लन्च गरेको छ । जेबीएमले विद्युतीय बसहरू ल्याएको छ । यसैगरी, हुन्डाई र टीभीएसले नयाँ यातायात समाधानहरूमा सँगै काम गरिरहेका छन् र उनीहरूले यसको झलक पनि दिए । भिन्फास्टका नयाँ विद्युतीय सवारीसाधन भियतनामी कम्पनी भिनफास्टले दुई नयाँ इलेक्ट्रिक एसयूभी भीएफ सेभेन र भीएफ सिक्स लन्च गरेको छ । कम्पनीले यी गाडीहरू यस वर्षको अन्त्यसम्ममा भारतमा बिक्रीको लागि उपलब्ध हुने बताएको छ । यी भारतमा भिनफास्टका पहिलो गाडीहरू हुनेछन् । कम्पनीले भारतमा बनेका विद्युतीय सवारीसाधनहरू पश्चिम एसिया र अफ्रिकामा बेच्न चाहन्छ । बीवाईडी सीलायन सेभेनको बुकिङ खुल्ला चीनको लोकप्रिय ईभी कम्पनी बीवाईडीले इन्डिया मोबिलिटी ग्लोबल एक्स्पो २०२५ मा आफ्नो सीलायन सेभेन एसयूभी अनावरण गर्नुका साथै यसको बुकिङ पनि सुरु गरेको छ । कम्पनीले सेलेरोन सिक्स, बीवाईडी सुपर प्लग-इन हाइब्रिड ईभी र याङवाङ यू एट पनि प्रदर्शन गरेको थियो । मारुतिको पहिलो ईभी सार्वजनिक भारतको सबैभन्दा ठूलो कार निर्माता मारुतिले आफ्नो पहिलो इलेक्ट्रिक सवारी ई- भिटारा एसयूभी प्रदर्शन गर्‍यो, जुन यस वर्षको अन्त्यतिर लन्च हुने जनाइएको छ ।  यो कार मारुतिको मूल कम्पनी सुजुकी मोटर र टोयोटाले संयुक्त रूपमा विकास गरेका हुन् । केही कार निर्माताहरूले इलेक्ट्रिक सवारीका साथै प्लग-इन हाइब्रिड कार, फ्लेक्स-फ्युल मोडल, हाइड्रोजन फ्युल सेल सवारी र ग्यासमा आधारित कारहरू पनि प्रदर्शन गर्ने योजना बनाएका छन् । टाटा मोटर्सको पवेलियन टाटा मोटर्सको पवेलियनमा विभिन्न सेग्मेन्टका १८ नयाँ मोडेलहरू प्रस्तुत गरिएको थियो । यसमा नयाँ टाटा सिएरा र ह्यारियर ईभी पनि समावेश छन् । हुन्डाईको क्रेटा ईभी हुन्डाई मोटर इन्डियाले आफ्नो सबैभन्दा लोकप्रिय एसयूभी क्रेटाको इलेक्ट्रिक संस्करण, क्रेटा ईभी अटो एक्स्पो २०२५ मा लन्च गर्‍यो, जसको सुरुवाती मूल्य १७.९९ लाख भारु रहेको छ । कम्पनीले आगामी वर्षहरूमा भारतभरि ६०० वटा द्रुत चार्जिङ स्टेशनहरू स्थापना गर्ने जनाएकाे छ । किया इभी सिक्स फेसलिफ्ट किआ इन्डियाले इन्डिया मोबिलिटी ग्लोबल एक्स्पो २०२५ मा आफ्नो अल्ट्रा-स्पेशल इलेक्ट्रिक कार ईभी सिक्सको २०२५ फेसलिफ्ट मोडेल प्रस्तुत गर्‍यो, जसले केही कस्मेटिक परिवर्तनहरूसँगै सुधारिएका सुविधाहरू र दायरा प्रदान गर्दछ । इलेक्ट्रिक मर्सिडिज बेन्ज यस वर्षको अटो एक्स्पोमा लक्जरी कार कम्पनीहरूले पनि आफ्ना नयाँ इलेक्ट्रिक मोडेलहरू प्रस्तुत गरे । मर्सिडिज-बेन्जले आफ्नो इलेक्ट्रिक एसयूभी ईक्यूएस मेबच लन्च गरेको छ, जसको मूल्य २.६३ करोड भारु छ । जेबीएमका नयाँ विद्युतीय बस जेबीएमले अटो एक्स्पो २०२५ मा ४ वटा नयाँ विद्युतीय बसहरू प्रस्तुत गर्‍यो । यसमा लक्जरी कोच ग्यालेक्सी, इन्टरसिटी बस एक्सप्रेस, लो फ्लोर इलेक्ट्रिक मेडिकल मोबाइल युनिट ई-मेडिलाइफ र ई-स्काइलाइफ समावेश छन् । हुन्डाई र टिभीएसले नयाँ उत्पादनहरू ल्याउँदै हुन्डाई मोटर कम्पनीले भारतको लागि नयाँ यातायात समाधानहरू सिर्जना गर्न टीभीएस मोटर कम्पनीसँग साझेदारीको घोषणा गरेको छ । यद्यपि, अहिलेसम्म कुनै आधिकारिक सहमति भएको छैन । हुन्डाईले एउटा कन्सेप्ट मोडेल पनि प्रदर्शन गर्‍यो। एका र वेबबाट उत्पादन एका मोबिलिटीले एउटा इलेक्ट्रिक ट्रक र ६ सिट भएको सार्वजनिक यातायात सवारी साधन प्रदर्शन गरेको थियो । सोही समयमा वेभ मोबिलिटीले सौर्य ऊर्जाबाट चल्ने मिनी कार इभा लन्च गर्‍यो । यो तीन सिट भएको कार तीन फरक मोडेलमा उपलब्ध छ । नयाँ इलेक्ट्रिक स्कुटरहरू बेंगलुरुमा आधारित न्यूमेरोस मोटर्सले १.०९ लाख भारुमा आफ्नो ई-स्कुटर डिप्लो म्याक्स लन्च गरेको छ । गोदावरी इलेक्ट्रिक मोटर्सले दुई नयाँ इलेक्ट्रिक स्कुटरहरू बजारमा ल्याएको छ । एसएमएल इसुजुको इलेक्ट्रिक डी-म्याक्स प्रदर्शनमा व्यावसायिक सवारीसाधन निर्माता एसएमएल इसुजुले व्यावसायिक बसहरूको लागि हिरोई.ईभी प्लेटफर्म सुरु गरेको छ । यो अप्रिल-जुनमा सुरु हुने अपेक्षा गरिएको छ । इसुजु मोटर्स इन्डियाले आफ्नो डी-म्याक्स बीईभीको अवधारणा मोडेल पनि प्रदर्शन गर्‍यो । यो पिकअप ट्रकले व्यावसायिक र यात्रु दुवै आवश्यकताहरू पूरा गर्नेछ ।