डीपसीकको कमाल : एक महिनामा चीनको बजारमा १.३ खर्ब डलरको उछाल
काठमाडौं । कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) मा चीनको एक कदमले सेयर बजारमा ठुलो परिवर्तन ल्याएको छ । ब्लूमबर्गको रिपोर्ट अनुसार डीपसीकको लन्च भएपछि गत एक महिनामा चीनको सेयर बजारमा १.३ खर्ब डलर वृद्धि भएको छ । डीपसीकको प्रभावले चीनको प्रविधि सेयरहरूमा तीव्र उछाल आएको छ, जसका कारण बढीभन्दा बढी हेज फण्डहरूले त्यहाँ लगानी गरिरहेका छन् । चीनमा सम्पूर्ण एआई इकोसिस्टम निर्माण गर्नसक्ने कम्पनी विश्लेषकहरूका अनुसार डीपसीकले चीनमा सम्पूर्ण एआई इकोसिस्टम निर्माण गर्न सक्ने कम्पनीहरू रहेको प्रमाणित गरेको छ । केही वर्षदेखि चीनबाट बाहिरिएको लगानी अब चीनमै फर्किने विश्वास गरिन्छ । विश्लेषकहरूका अनुसार डीपसीकको विकासले चीनको अर्थतन्त्र र सेयर बजारलाई ठूलो फाइदा पुर्याउन सक्छ । रिस्क रिवार्डको आधारमा चीन आकर्षक गन्तव्य बनेको छ । बढ्दै चिनियाँ सेयरमा लगानी चीनको एमएससीआई चाइना इन्डेक्सका अनुसार चीनले ११ गुणा बढी मूल्यमा व्यापार गरिरहेको छ । ब्लूमबर्गको डेटा अनुसार एसियाका ठूला इक्विटी फण्डहरूले भारतीय बजारमा लगानी घटाई चीनका सेयरहरूमा लगानी बढाइरहेका छन् । डीपसीकले चीनमा विदेशी लगानी बढाउन ठूलो भूमिका खेलेको छ । चिनियाँ सरकार अर्थतन्त्रलाई पुनः सशक्त बनाउने उद्देश्यले थप प्रोत्साहन प्याकेजहरू ल्याउने तयारीमा छ । द म्यान एसिया एक्स जापान इक्विटीले गत वर्षमा चीनमा आफ्नो लगानी ३० प्रतिशतबाट बढाएर ४० प्रतिशत पुर्याएको छ । अलिबाबाको बजार पूँजीकरणमात्र पाँच हप्तामा १०० अर्ब डलरले बढेको छ । (एजेन्सीहरूको सहयोगमा) डीपसीकको उदयपश्चात प्रविधि कम्पनीहरूप्रति चिनियाँ सरकारको धारणा परिवर्तन गुगलको एआई डीपमाइन्डका सीईओ भन्छन्– डीपसीकको एआई मोडेल राम्रो तर प्रचार ‘अतिरञ्जित’ एकदिनमै विश्वको एआई उद्योग हल्लाउने डीपसीकका संस्थापक को हुन् ? कति छ उनको नेटवर्थ ? चिनियाँ एआई मोडल डीपसीकको फन्दामा अमेरिका, सामान्य पृष्ठभूमिका लियाङ ‘मास्टरमाइन्ड’
डीपसीकको उदयपश्चात प्रविधि कम्पनीहरूप्रति चिनियाँ सरकारको धारणा परिवर्तन
काठमाडौं । चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले निजी उद्योगीहरूको एक गोष्ठीलाई सम्बोधन गरेकाे अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् । उक्त गोष्ठीमा अलिबाबाका सह-संस्थापक ज्याक मा लगायतका प्रविधि व्यवसायीहरू सहभागी थिए । चिनियाँ सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार यो बैठक सोमबार सम्पन्न भएको हो । यद्यपि गोष्ठीको विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन। समाचार एजेन्सी रोयटर्सले गत साता रिपोर्ट गरेअनुसार यसको उद्देश्य निजी क्षेत्रको मनोबल बढाउने रहेको छ । सी जिनपिङले चीन-अमेरिका प्रविधि युद्ध गहिरिँदै गएको अवस्थामा व्यवसायीहरूलाई आफ्नो व्यवसायलाई स्वदेश तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा विस्तार गर्न प्रोत्साहित गर्ने अपेक्षा गरिएको थियो । के भन्छन् विशेषज्ञहरू ? सिनियर इकोनोमिस्ट गेरी एनजीले यो बैठक सरकारको मार्गदर्शनअनुसार निजी क्षेत्रलाई परिचालन गर्ने प्रयास रहेको बताउँछन् । ‘यो बैठक केवल डीपसीकको अवसर मात्र नभई सरकारको मार्गदर्शनअनुसार निजी क्षेत्रलाई परिचालन गर्ने प्रयास हो । साथै अमेरिकासँग प्रतिस्पर्धा गर्दा सम्भावित जोखिमलाई नियन्त्रण गर्न खोजिएको छ,’ उनले भने । ‘ज्याक माजस्ता प्रविधि उद्यमीलाई बैठकमा समावेश गरिनु सकारात्मक संकेत मानिन्छ र यसले प्रविधि उद्योगमाथिको दमन अन्त्य हुने आशा जगाएको छ । यद्यपि चीनको नियामकीय वातावरण अझै स्पष्ट छैन,’ उनले थपे । हङकङको गाभेकल ड्र्यागोनोमिक्सका डेपुटी रिसर्च डाइरेक्टर क्रिस्टोफर बेडर यो बैठक सरकारलाई प्रविधि प्रतिस्पर्धामा निजी क्षेत्र आवश्यक भन्ने स्वीकारोक्ति रहेको बताउँछन् । ‘यो बैठक सरकारलाई प्रविधि प्रतिस्पर्धामा निजी क्षेत्र आवश्यक छ भन्ने स्वीकारोक्ति हो । नीति निर्माताहरूलाई लाग्छ कि सरकारी स्वामित्वका उद्यमहरूले प्रविधिमा अग्रगामी सफलता प्राप्त गर्नु पर्ने थियो, तर वास्तविक रूपमा नवीनतम प्रविधिहरू निजी उद्यमहरूबाट नै विकसित भइरहेका छन्,’ उनले भने । उनका अनुसार अमेरिकासँग प्रतिस्पर्धा गर्न चीन सरकारले निजी प्रविधि कम्पनीहरूलाई समर्थन गर्नुपर्ने बाध्यता छ । सी जिनपिङको रणनीति स्पष्ट छ- प्रविधि क्षेत्रमा सरकारको समर्थन रहेको सन्देश दिनु । केही वर्षअघि सरकारले पूँजीको अनियन्त्रित विस्तार रोक्ने प्रतिज्ञा गरे पनि अहिले नीतिगत प्राथमिकता पूर्ण रूपमा उल्टिएको देखिन्छ । तर, सी जिनपिङ प्रविधि क्षेत्रप्रति चिन्तित छन् किनभने उनले गत वर्ष युनिकर्न स्टार्टअपहरूको घट्दो संख्याबारे सार्वजनिक रूपमा चिन्ता व्यक्त गरेका थिए । विश्लेषकहरू डीपसीकको घटनापछि बेइजिङले आर्थिक वृद्धि निजी क्षेत्रबाटै सम्भव रहेको बुझेको बताउँछन् । उनीहरूका अनुसार विशेष गरी प्रविधि कम्पनीहरूको वृद्धिलाई बढावा दिनु नै चीनको आर्थिक समृद्धिको सबैभन्दा राम्रो बाटो हो । यो बैठकले निजी प्रविधि कम्पनीहरूप्रति सरकारको धारणा परिवर्तन हुँदै गएको संकेत दिन्छ । सन् २०२० पछि चीन सरकारले प्रविधि कम्पनीहरूलाई कठोर नियमन गर्दै आएको थियो तर अहिले प्रतिस्पर्धात्मक रूपमा अघि बढ्न सरकारले निजी क्षेत्रलाई पुनः समर्थन गर्न थालेको देखिन्छ । (एजेन्सीहरूको सहयोगमा) गुगलको एआई डीपमाइन्डका सीईओ भन्छन्– डीपसीकको एआई मोडेल राम्रो तर प्रचार ‘अतिरञ्जित’ एकदिनमै विश्वको एआई उद्योग हल्लाउने डीपसीकका संस्थापक को हुन् ? कति छ उनको नेटवर्थ ? चिनियाँ एआई मोडल डीपसीकको फन्दामा अमेरिका, सामान्य पृष्ठभूमिका लियाङ ‘मास्टरमाइन्ड’
चिनियाँ वैज्ञानिकद्वारा मुटुको स्वास्थ्य बढाउने चामल उत्पादन
काठमाडौं । चिनियाँ वैज्ञानिकहरूले जीन सम्पादन प्रयोग गरेर कोएन्जाइम सिओक्यु १० उत्पादन गर्नसक्ने नयाँ प्रकारको चामल विकास गरेका छन् । जसले उपभोक्ताहरूलाई मुटुको स्वास्थ्यको लागि पोषक तत्वहरू प्रदान गर्दछ । सिओक्यु १० हाम्रो शरीरले प्राकृतिक रूपमा उत्पादन गर्ने एन्टिअक्सिडेन्ट हो । र, यो समग्र स्वास्थ्यको लागि विशेष गरी मुटुको स्वास्थ्यको लागि आवश्यक छ । मानिसहरूको उमेर बढ्दै जाँदा यो बोसो–घुलनशील एन्टिअक्सिडेन्ट उत्पादन गर्ने शरीरको क्षमता घट्दै जान्छ । जसको अर्थ आहारमा अतिरिक्त पूरकहरू थप्नु लाभदायक हुनसक्छ । यद्यपि चामल जस्ता अनाज खाद्य बालीहरू साथै केही तरकारी र फलफूलहरूले मुख्यतया सिओक्यु ९ संश्लेषण गर्छन् ।
