चीनसँग व्यापार सम्झौता सम्भव छ : ट्रम्प
काठमाडौं । चीनसँग व्यापार सम्झौता ‘सम्भव’ रहेको अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले बुधबार बताएका छन् । ट्रम्पले सन् २०२० मा अमेरिकाले चीनसँग ठूलो व्यापार सम्झौता गर्न सहमति जनाइसकेको र नयाँ सम्झौता सम्भव भएको बताएका हुन् । आफ्नो दोस्रो कार्यकालको एक महिनापछि ट्रम्पले चीन, छिमेकी क्यानडा, मेक्सिको र युरोपेली सङ्घलाई लक्षित गर्दै सहयोगी र प्रतिद्वन्द्वीमाथि व्यापक कर लगाउने चेतावनी दिएका हुन् । फेब्रुअरीको सुरुमा उहाँले चीनबाट आयात हुने सबै उत्पादनमा १० प्रतिशत थप भन्सार शुल्क लगाएका थिए । उनले सबै आयातित कारहरूमा २५ प्रतिशत कर लगाउने र औषधी र ‘सेमीकन्डक्टर’मा समान वा उच्च शुल्क लगाउने चेतावनी पनि दिइरहेका छन् । ट्रम्पले सुरुमा सबै क्यानेडियाली र मेक्सिकोली आयातमा २५ प्रतिशत कर लगाउने घोषणा गरेका थियो तर निर्णय लागु हुनुभन्दा केही घण्टा अघि सैद्धान्तिक रूपमा निर्णयलाई थाति राख्दै मार्च १ सम्म निर्णयलाई कार्यान्वयनमा नलाने बताएपछि एक महिनाको लागि राहत मिलेको थियो । उनले गत हप्ता विदेशबाट आयात हुने स्टील र आल्मुनियममा २५ प्रतिशत थप कर लगाउने कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गरेका थिए ।
‘माइक्रोसफ्ट’ले २ दशकको अनुसन्धानपछि बनायो पहिलो ‘क्वान्टम कम्प्युटिङ चिप’
काठमाडौं । माइक्रोसफ्टले बुधबार ‘मेजराना वान’ नामक आफ्नो पहिलो क्वान्टम कम्प्युटिङ चिप घोषणा गरेको छ । कम्पनीले करिब दुई दशकको अनुसन्धानपछि यो उपलब्धि हासिल गरेको हो । तर माइक्रोसफ्टका अनुसार मेजराना वान बनाउनको लागि पूर्ण रूपमा नयाँ पदार्थको अवस्था निर्माण गर्नुपर्यो, जसलाई कम्पनीले ‘टोपोलोजिकल अवस्था’ भनेर परिभाषित गरेको छ । टोपोलोजिकल अवस्था भन्नाले भौतिकशास्त्रमा एउटा विशेष प्रकारको पदार्थको अवस्थालाई जनाउँछ, जुन यसको भौगोलिक संरचनाअनुसार परिभाषित हुन्छ ।याे सामान्य पदार्थको अवस्था ठाेस, ग्यास, तरल, प्लाज्माभन्दा भिन्न नयाँ प्रकारको पदार्थको अवस्था हो । माइक्रोसफ्टको क्वान्टम चिपले आठ टोपोलोजिकल क्युबिटहरू प्रयोग गर्छ, जसमा इन्डियम आर्सेनाइड नामक सेमिकन्डक्टर र एल्युमिनियम नामक सुपरकन्डक्टर प्रयोग गरिएको छ । नयाँ पदार्थको अवस्था विकास गर्न निकै चुनौती माइक्रोसफ्टले एक ब्लगमा लेखेअनुसार उचित सामग्री विकास गरी अनौठा कणहरू र तिनीहरूको सम्बन्धित टोपोलोजिकल पदार्थ अवस्था बनाउन निकै चुनौतीपूर्ण छ, जसले गर्दा धेरै क्वान्टम अनुसन्धानहरू अन्य प्रकारका क्युबिटहरूमा केन्द्रित भएका छन् । टोपोलोजिकल पदार्थ बुझ्न र क्वान्टम कम्प्युटिङ चिप निर्माण गर्न यसको प्रयोग गर्न माइक्रोसफ्टले निकै दुःख गर्नुपर्यो । माइक्रोसफ्टका टेक्निकल फेलो क्रिस्टा स्वोरेले भनिन्, ‘विडम्बनापूर्ण कुरा के हो भने हामीलाई यी सामग्रीहरू बुझ्न क्वान्टम कम्प्युटरकै आवश्यकता छ । जब हामीले ठूलो स्तरको क्वान्टम कम्प्युटर निर्माण गर्छौं, तब अझ उत्कृष्ट गुणहरू भएका नयाँ सामग्रीहरू भविष्यका कम्प्युटरहरूका लागि भविष्यवाणी गर्न सक्नेछौं ।’ मेजराना वान : क्वान्टम कम्प्युटिङको भावी दिशा प्राकृतिक विज्ञान जर्नल नेचरमा प्रकाशित नयाँ अनुसन्धानपत्रले मेजराना वान चिपको विस्तृत वर्णन गरेको छ । प्रविधि विज्ञहरू विश्वास गर्छन् कि भविष्यमा क्वान्टम कम्प्युटरहरूले त्यस्ता समस्याहरू समाधान गर्नेछन्, जुन क्लासिकल कम्प्युटरहरूका लागि असम्भवजस्तै छन् । अहिलेको कम्प्युटरहरूमा बिट्स ‘अन’ वा ‘अफ’ हुन्छन्, तर क्वान्टम कम्प्युटरहरू क्युबिट्स प्रयोग गर्छन्, जसले दुवै अवस्थाहरू एकैसाथ सञ्चालन गर्न सक्छन् । माइक्रोसफ्टको क्वान्टम रणनीति गुगल र आईबीएमजस्ता ठूला कम्पनीहरू साथै आअनक्यू र रिगेट्टी कम्प्युटिङजस्ता साना कम्पनीहरूले पनि क्वान्टम प्रोसेसर विकास गरिरहेका छन् । तर माइक्रोसफ्ट मेजराना वान चिपलाई आफ्नै अज्यूर क्लाउड सेवामार्फत सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध गराउने छैन । यसको सट्टा कम्पनी एक मिलियन क्युबिट्स भएको चिप निर्माण गर्ने दीर्घकालीन लक्ष्यतर्फ अघि बढ्ने जनाइएको छ । माइक्रोसफ्ट अन्य कम्पनीहरूमा भर नपरी मेजराना वानको कम्पोनेन्टहरू स्वयम् अमेरिकाभित्रै उत्पादन गरिरहेको छ । माइक्रोसफ्टका कार्यकारी उपाध्यक्ष जेसन जान्डरले भने, ‘हामी केही सय क्युबिट्ससम्म पुग्न चाहन्छौं, त्यसपछि मात्र व्यावसायिक प्रयोगबारे सोच्नेछौं ।’ क्वान्टम प्रविधिमा लगानीकर्ताहरूको चासो यद्यपि अहिले अनुसन्धानमै केन्द्रित भए पनि लगानीकर्ताहरू क्वान्टम प्रविधिप्रति निकै आकर्षित छन् । आईअनक्यूको सेयर मूल्य २०२४ मा २३७ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । रिगेट्टी कम्प्युटिङको सेयर १५०० प्रतिशतले बढेको छ । यी कम्पनीहरूले मात्र तेस्रो त्रैमासिकमा १४.८ मिलियन डलर आम्दानी गरेका थिए । जनवरी २०२५ मा माइक्रोसफ्टले ‘अब क्वान्टमको लागि तयार हुने वर्ष हो’ भनेर ब्लग पोस्ट गरेपछि लगानीकर्ताहरूको रुचि अझै बढेको छ । भविष्यमा क्वान्टम कम्प्युटिङ र एआईको संयोजन माइक्रोसफ्टले अज्यूर क्वान्टम क्लाउड सेवामार्फत विकासकर्ताहरूलाई आईअनक्यू र रिगेट्टीका क्वान्टम चिपहरूमा प्रयोग गर्न अनुमति दिएको छ । भविष्यमा माइक्रोसफ्टको आफ्नै क्वान्टम चिपहरू २०३० भन्दा अगाडि अज्यूर क्लाउडमार्फत सार्वजनिक हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ । क्वान्टम कम्प्युटिङलाई स्वतन्त्र प्रविधिभन्दा पनि अन्य क्षेत्रमा उपयोग गर्न सकिन्छ। माइक्रोसफ्टको एआई व्यवसाय जसले वार्षिक १३ बिलियन डलरभन्दा बढी राजस्व उत्पन्न गर्छ, क्वान्टम कम्प्युटिङबाट फाइदा लिन सक्छ । (एजेन्सीहरूको सहयोगमा)
अमेरिकी कर वृद्धिलाई लिएर डब्ल्यूटीओमा चीनको विरोध
काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले खतरामा पारेको वा पहिले नै लागू गरेको व्यापक करले मुद्रास्फीति, बजार विकृति र विश्वव्यापी मन्दीसमेत निम्त्याउने खतरा रहेको भन्दै चीनले मङ्गलबार विश्व व्यापार सङ्गठन (डब्लुटीओ) मा विरोध जनाएको छ । जनवरी २० मा सत्तामा फर्केपछि ट्रम्पले विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र चीनलाई अमेरिका प्रवेश गर्ने उत्पादनमा थप १० प्रतिशत कर लगाइएको घोषणा गरेका थिए । ट्रम्पले गत हप्ता स्टील र आल्मुनियममा २५ प्रतिशत नयाँ कर लगाउने कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गरेका थिए । ‘आयातित कारहरूमा थप अमेरिकी कर दर करिब २५ प्रतिशत हुनेछ,’ अप्रिल २ को आसपास सार्वजनिक गर्ने शुल्कको बारेमा नयाँ जानकारी दिँदै उनले मङ्गलबार भने । विश्व व्यापार सङ्गठनका लागि चीनका राजदूत ली चेङगाङले विश्व व्यापार सङ्गठनको निर्णय लिने ‘जनरल काउन्सिल’को यस वर्षको पहिलो बैठकमा भने, ’विश्वले करका लागि शृङ्खलाबद्ध झट्काको सामना गरिरहेको छ ।’ अमेरिकाले विश्व व्यापार सङ्गठनको नियमको ठाडो उल्लङ्घन गर्दै चीनलगायत आफ्ना व्यापारिक साझेदारहरूमाथि एकतर्फी र स्वेच्छाचारी रूपमा कर लगाएको वा धम्की दिएको छ। चीनले यस्ता कदमको कडा विरोध गर्दछ। उनले भने, ‘यी करसम्बन्धी निर्णयले आर्थिक अनिश्चितता बढाउँछ, विश्वव्यापी व्यापारमा बाधा पुर्याउँछ, र घरेलु मुद्रास्फीति, बजार विकृति वा विश्वव्यापी मन्दीको जोखिम पनि बढाउँछ।’ लीले अमेरिकी एकपक्षीयताले नियममा आधारित बहुपक्षीय व्यापार प्रणालीलाई ध्वस्त पार्ने खतरा रहेको बताए ।
