बजार : उद्योग

काठमाडौं । बुद्ध एयरका अध्यक्ष वीरेन्द्र बस्नेत कृषिमा सक्रिय बनेका छन् । हवाई व्यवसायमा सफल व्यवसायीको पहिचान बनाएका उनी अहिले कृषिमा जमेका हुन् । उनले ५० करोड बढी लगानी गरेर मोरङको बेलबारी- ९ पोखरियास्थित अत्याधुनिक आरजु राइस मिल (चामल उद्योग) सञ्चालन गरिरहेका छन् । उनी पूर्वी नेपालको मोरङ, सुनसरी तथा झापाका करिब चार हजार किसानसँग सहकार्य गर्दै देशभरका उपभोक्ताहरूलाई सुलभ मूल्यमा धान बिक्री गर्दै आएका छन् । आरजु राइस मिलका अध्यक्ष बस्नेतले आरजु राइस मिलले धानको आयात घटाउन सामुदायिक उद्यमशीलताको अभ्यास गरिरहेको बताए । उनले सामुदायिक उद्यमशीलताको अभ्यास नगरिकन समृद्धिको परिकल्पना गर्न नसकिने धारणा राखे । धानखेतीमा आत्मनिर्भर बन्न र व्यावसायिक धान खेती गर्नको लागि आरजु राइस मिलले किसानसँग सहकार्य गरिरहेको उनको भनाइ छ । अन्य किसानहरूलाई समेत आरजु राइस मिलसँग सहकार्य गर्न उनको आग्रह छ । ‘आरजु राइस मिलले सामुदायिक उद्यमशीलताको अभ्यास गरिरहेको छ । सामुदायिक उद्यमशीलताको अभ्यास नगरिकन समृद्धिको परिकल्पना नै गर्न सकिँदैन । त्यसकारण हामी आफ्नो खुट्टामा उभिनको लागि भनेर विज्ञहरू सामुदायिक उद्यमशीलता भनेर व्यख्या गरिराखेको छ,’ उनले भने । अध्यक्ष बस्नेतले किसानलाई निर्वाहमुखीबाट व्यावसायिकतातर्फ लैजाने उद्देश्यले कम्पनीले आफ्नै धानखेती र मिलमार्फत विभिन्न बास्नादार चामल उत्पादन गरिरहेको बताए । किसानका लागि रोपाइँभन्दा अगाडि नै मिलले धानको न्युनतम समर्थन मूल्य तोक्ने गरेको र किसानले धान मिलमा ल्याएको दुई दिनभित्रै अनलाइन बैंकिङ माध्यमबाट भुक्तानी दिने व्यवस्था गरेको छ । नेपाली उपभोक्तालाई गुणस्तरीय चामल उपलब्ध गराउँदै आएको ‘आरजु राइस मिल’ले किसानलाई व्यवासयिक धानखेती गर्न प्रोत्साहित गर्दै आएको छ । मिलले धान उत्पादक किसानलाई धान भित्र्याउनका लागि आवश्यक उपकरण सहयोग गर्ने र बजारको सुनिश्चितता गरिदिएपछि धानखेतीतर्फ किसानको आकर्षण समेत बढ्दै गएको छ । मोरङका किसान दिव्यराज खतिवडाले आरजु राइस मिलसँग जोडिँदा धेरै सुलभता र सहज भएको बताए । उनले आफू उक्त मिलसँग यान्त्रिकीकरणका लागि जोडिएको भएपनि अहिले उत्पादित धान समेत मिलले नै किन्ने गरेको जानकारी दिए । धान उत्पादनमा सहयोग गर्ने र उत्पादित धानले उचित मूल्य पाएपछि आफूहरुलाई कुनै समस्या नरहेको बताए । आरजु राइस मिलले धान खरिदका लागि अग्रिम मूल्य ग्यारेन्टी गर्ने भएकोले आफूहरु ढुक्क भएर धान खेती गरिरहेको जानकारी दिए । ‘आरजु राइस मिलसँग जोडिएको चाहिँ यान्त्रिकरणकै लागि हो । किनकि खेती गरिन्छ, हार्वेस्टिङ छैन । जनशक्तिको अलि कमि भयो । त्यसकारण पनि जोडिएको हो । एउटा समूहगत रुपमा सहकार्य गरेर अहिलेसम्म आइरहेका छौं,’ उनले भने । बाहिर बजारमा धान बेचेको पैसा समेत समयमा नआउने भएको कारण आरजु मिलसँग सहकार्य गरेको उनको भनाइ छ । अर्को किसान सोमबहादुर पौडेलले धान खेती गर्दा आवश्यक उपकरणहरु पठाइदिने धान खरिद गर्ने भएको कारण धेरै सहज भएको बताए । बजारको समेत चिन्ता नहुँदा व्यावसायीक धान खेती गर्दै आएको उनले सुनाए । मिलले प्रत्येक वर्ष नयाँ प्रजातिको धानको बीउ वितरण गर्दा भने रोग लाग्ने र उत्पादन घट्ने चिन्ता रहेको जानकारी दिए । उनले किसानलाई राम्रो सुलभता दिएकै कारण यहाँका किसानहरु सामूहिक धान खेती गरिरहेको जानकारी दिए । ‘म आरजु राइस मिलसँग विगत चार वर्षदेखि जोडिएको हुँ । उहाँहरूले मिल स्थापना गर्नुभन्दा अगाडि नै हार्भेस्टर मेसिनहरू ल्याउनुभयो । उहाँहरूसँग हामी जोडिनुको मुख्य उद्देश्य के हो भने बर्खेधान लगाउँदाखेरि आवश्यक उपकरणहरू पठाइदिने र धान खरिद गरिदिने गर्नुहुन्छ,’ उनले भने ।

काठमाडौं । पुँजी बजारमा उत्पादन तथा प्रशोधन (म्यानुफ्याक्चर एण्ड प्रोसेसिङ) क्षेत्रका विभिन्न ९ कम्पनी सूचीकृत छन् । थोरै कम्पनी सूचीकृत भएपनि यो क्षेत्रमा लगानीकर्ताको भने आकर्षण बढ्दो छ । उत्पादन तथा प्रशोधन कम्पनीले दिने प्रतिफल अन्य क्षेत्रको भन्दा धेरै र सेयर मूल्य पनि उच्च भएकाले यो क्षेत्रप्रति सबैको चासो रहन्छ । पुँजी बजारमा सूचीकृत ९ वटा उत्पादन तथा प्रशोधन कम्पनीमध्ये चालु आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को दोस्रो त्रैमासमा रिलायन्स स्पिनिङ्ग मिल्स, हिमालयन डिष्टिलरी, सर्वाेत्तम सिमेन्ट, नेपाल ल्यूव आयल र युनिलिभर नेपालको नाफा बढेको छ । तर, समीक्षा अवधिमा घोराही सिमेन्ट, बोटलर्स नेपाल (बालाजु), बोटलर्स नेपाल (तराई) र सोनापुर मिनरल्स एण्ड आयलको नाफा ऋणात्मक छ । घोराही सिमेन्टको चालु आव २०८१/८२ को दोस्रो त्रैमासमा खुद नाफा ६६ करोड ७१ लाख रुपैयाँ ऋणात्मक छ । गत वर्षको पुस मसान्तसम्ममा कम्पनीको नाफा ४१ करोड ८४ लाख रुपैयाँ ऋणात्मक थियो । समीक्षा अवधिमा कम्पनीको सञ्चालन आम्दानी १.१३ प्रतिशत बढेर १ अर्ब ७३ करोड १९ लाख रुपैयाँ आर्जन गरेको छ । गत वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले १ अर्ब ७१ करोड २४ लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो । तर, यस अवधिमा कम्पनीको बिक्री लागत १ अर्ब ६१ करोड ४४ लाख रुपैयाँ ऋणात्मक छ । गत वर्षको पुसमा कम्पनीको बिक्री लागत १ अर्ब ५१ करोड ७७ लाख रुपैयाँ ऋणात्मक थियो । कम्पनीको कुल नाफा ३९.६८ प्रतिशत घटेर ११ करोड ७४ लाख रुपैयाँमा झरेको छ । गत वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीको कुल नाफा १९ करोड ४७ लाख रुपैयाँ थियो । ४ अर्ब ५६ करोड ७६ लाख रुपैयाँ चुक्ता पुँजी रहेको यस कम्पनीको सञ्चित नाफा ५४.०२ प्रतिशत घटेर १ अर्ब ३७ करोड ६० लाख रुपैयाँ र सेयर प्रिमियममा २ अर्ब ६५ करोड ८४ लाख रुपैयाँ छ । कम्पनीको प्रतिसेयर आम्दानी १४.६० रुपैयाँ रहेको छ । कम्पनीका अनुसार सिमेन्ट उद्योगको बजारमा माग भन्दा बढी उत्पादन भएको र प्रतिस्पर्धात्मक अवस्थामा बिक्रीमा अपेक्षा अनुसार वृद्धि नभएको, बिक्री दरमा केही वृद्धि भएको तर अपेक्षा गरे अनुरुप नबढेको, लागतमा भएको वृद्धि, यस अवधिमा युनिट १ को ब्याज खर्चमा लेखांकन गरेको र सो युनिटको ह्रास खर्चलाई नाफा नोक्सानमा लेखिएकोले यस संस्थाका दोश्रो त्रैमासिकमा आम्दानी घट्न गएको हो । आगामी अवधिमा भौतिक संरचनाहरुको निर्माण कार्यमा पनि वृद्धि आउने हुँदा सिमेन्टको मागमा वृद्धि आउने समय रहेको विगतको अनुभवबाट अनुमान गर्न सकिन्छ । सो समयमा सिमेन्टको मागमा वृद्धि आउने भएकोले बिक्री बितरणमा पनि वृद्धि आउने अपेक्षा कम्पनीले गरेको छ । क्षमता विस्तारबाट धेरै सहज हुने, नयाँ प्लान्टमा लाग्ने प्रत्यक्ष खर्चमा कटौती हुने र उत्पादन लागत समेत घट्ने र निर्यात व्यापारमा पनि सुधार आउने कम्पनीको व्यवस्थापक आशावादी बनेको छ । रिलायन्स स्पिनिङ्ग मिल्सको चालु आवको दोस्रो त्रैमासमा खुद नाफा २७४.८९ प्रतिशत बढेर १८ करोड ८८ लाख रुपैयाँ आर्जन गरेको छ । गत वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले ५ करोड ३ लाख रुपैयाँ मात्रै खुद नाफा आर्जन गरेको थियो । यसअवधिमा कम्पनीको सञ्चालन आम्दानी ४७.३८ प्रतिशत घटेर ४ अर्ब ८४ करोड ३५ लाख रुपैयाँ गरेको छ । गत वर्षको पुसमा कम्पनीको सञ्चालन आम्दानी ९ अर्ब २० करोड ६० लाख रुपैयाँ थियो । कम्पनीको कुल नाफा २४ प्रतिशत घटेर ६५ करोड ७३ लाख रुपैयाँ, सञ्चालन नाफा २०.४४ प्रतिशत घटेर ४५ करोड ५६ लाख रुपैयाँ गरेको छ । गत वर्षको पुसमा कुल नाफा ८६ करोड ५० लाख रुपैयाँ र सञ्चालन नाफा ५७ करोड २७ लाख रुपैयाँ थियो । समीक्षा अवधिमा कम्पनीको अन्य आम्दानी ५९.६३ प्रतिशत घटेर २ करोड ३३ लाख रुपैयाँ गरेको छ । तर, कम्पनीको प्रशासन खर्च १३ करोड ५५ लाख रुपैयाँ र वित्तीय खर्च २४ करोड ३६ लाख रुपैयाँ ऋणात्मक छ । १ अर्ब ७० करोड ७३ लाख रुपैयाँ चुक्ता पुँजी रहेको यस कम्पनीको अन्य इक्विटी ३.५३ प्रतिशत बढेर ५ अर्ब ५३ करोड ४५ लाख रुपैयाँ छ । नाफा बढेसँगै कम्पनीको प्रतिसेयर आम्दानी १९ रुपैयाँ बढेर २२.१९ रुपैयाँ पुगेको छ । बोटलर्स नेपाल (बालाजु) को पुस मसान्तसम्ममा नोक्सानी रकम बढेर २४ करोड ५० लाख रुपैयाँ पुगेको छ । जबकि गत वर्षको पुसमा कम्पनीको नाफा १५ करोड १५ लाख रुपैयाँ मात्रै ऋणात्मक थियो । यस अवधिमा कम्पनीको सञ्चालन आम्दानी ४.७७ प्रतिशत घटेर ४ अर्ब ३६ करोड ४३ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ । गत वर्षको पुसमा कम्पनीले ४ अर्ब ५८ करोड ३१ लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो । पुसमा कम्पनीको कुल नाफा २२.२१ प्रतिशत घटेर ९१ करोड ६५ लाख रुपैयाँ गरेको छ । गत वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले १ अर्ब १७ करोड ८३ लाख रुपैयाँ कुल नाफा गरेको थियो । कम्पनीको अन्य सञ्चालन आम्दानी ५.१० प्रतिशत बढेर १ करोड ६४ लाख रुपैयाँ गरेको छ भने वित्तीय आम्दानी ३४.६८ प्रतिशत घटेर ७ लाख ९१ हजार रुपैयाँ गरेको छ । १९ करोड ४८ लाख रुपैयाँ चुक्ता पुँजी रहेको कम्पनीको जगेडा कोष ५.१५ प्रतिशत बढेर ५ अर्ब ८१ करोड ३३ लाख रुपैयाँ पुगेको छ । कम्पनीको प्रतिसेयर आम्दानी २४० रुपैयाँ ऋणात्मक छ । बोटलर्स नेपाल (तराई) को पुस मसान्तमा खुद नाफा ११ करोड ८९ लाख रुपैयाँ ऋणात्मक छ । गत वर्षको पुसमा कम्पनीको नाफा ७ करोड ४१ लाख रुपैयाँ मात्रै ऋणात्मक थियो । यसअवधिमा कम्पनीको सञ्चालन आम्दानी १९.५१ प्रतिशत घटेर २ अर्ब ९६ करोड ८६ लाख रुपैयाँ, वित्तीय आम्दानी २३ प्रतिशत घटेर ४० हजार रुपैयाँमा झरेको छ । गत वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले ३ अर्ब ६८ करोड ८३ लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी र ५२ हजार रुपैयाँ वित्तीय आम्दानी गरेको थियो । समीक्षा अवधिमा कम्पनीको कुल नाफा २७ प्रतिशत घटेर ६० करोड ३२ लाख रुपैयाँ मात्रै गरेको छ भने अन्य सञ्चालन आम्दानी २५८.२६ प्रतिशत बढेर ३ करोड ५६ लाख रुपैयाँ गरेको छ । गत वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले ८२ करोड ७५ लाख रुपैयाँ कुल नाफा र ९९ लाख रुपैयाँ अन्य सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो । १२ करोड १० लाख रुपैयाँ चुक्ता पुँजी रहेको यस कम्पनीको जगेडा कोष ६.६९ प्रतिशत बढेर ३ अर्ब ९६ करोड ७४ लाख रुपैयाँ पुगेको छ । कम्पनीको प्रतिसेयर आम्दानी १९७ रुपैयाँ ऋणात्मक छ । हिमालयन डिष्टिलरीको चालु आर्थिक वर्षको दोस्रो त्रैमासमा खुद नाफा १४७.४२ प्रतिशत बढेर ४० करोड ४९ लाख रुपैयाँ आर्जन गरेको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले १६ करोड ३६ लाख रुपैयाँ नाफा आर्जन गरेको थियो । समीक्षा अवधिमा कम्पनीको सञ्चालन आम्दानी ५९.६९ प्रतिशत बढेर ३ अर्ब ३ करोड २२ लाख रुपैयाँ पुगेको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीको सञ्चालन आम्दानी १ अर्ब ८९ करोड ८८ लाख रुपैयाँ गरेको थियो । कम्पनीको कुल नाफा ६४.६८ प्रतिशत बढेर ९१ करोड १४ लाख रुपैयाँ गरेको छ भने सञ्चालन खर्च १३१.९६ प्रतिशत बढेर ५३ करोड ४५ लाख रुपैयाँ गरेको छ । गत वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीको कुल नाफा ५५ करोड ३४ लाख रुपैयाँ र सञ्चालन खर्च २३ करोड ४ लाख रुपैयाँ थियो । ३ अर्ब ७ करोड ३४ लाख रुपैयाँ चुक्ता पूँजी रहेको यस कम्पनीको जगेडा कोष १४.९१ प्रतिशत बढेर ५५ करोड ३३ लाख रुपैयाँ पुगेको छ । नाफासँगै कम्पनीको प्रतिसेयर आम्दानी १६ रुपैयाँ बढेर २६.३५ रुपैयाँ पुगेको छ । सोनापुर मिनरल्स एण्ड आयलको चालु आर्थिक वर्षको पुस मसान्तसम्ममा १२ करोड ५२ लाख रुपैयाँ नोक्सानी छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा कम्पनी १४ करोड ७८ लाख रुपैयाँ नोक्सानीमा थियो । गत वर्षको तुलनामा यस अवधिमा कम्पनीको नोक्सानी घटेको छ । समीक्षा अवधिमा कम्पनीको सञ्चालन आम्दानी २९.७७ प्रतिशत बढेर ८१ करोड ५८ लाख रुपैयाँ गरेको छ । गत वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले ७० करोड ५६ लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो । कम्पनीको कुल नाफा ९.०२ घटेर ८ करोड ६५ लाख रुपैयाँमा झरेको छ । गत वर्षको पुसमा कम्पनीको कुल नाफा ९ करोड ५१ लाख रुपैयाँ थियो । कम्पनीको अन्य आम्दानी ४२.६६ प्रतिशत घटेर ३० लाख रुपैयाँमा झरेको छ ३ अर्ब ७ करोड ५० लाख रुपैयाँ चुक्ता पुँजी रहेको यस कम्पनीको जगेडा कोष ४३.९८ प्रतिशत बढेर ९४ करोड ७ लाख रुपैयाँ र सेयर प्रिमियममा १ अर्ब ६५ करोड ३३ लाख रुपैयाँ छ । पुस मसान्तसम्ममा कम्पनीको प्रतिसेयर आम्दानी ७.९४ रुपैयाँ ऋणात्मक रहेको छ भने प्रतिसेयर नेटवर्थ १८४.३६ रुपैयाँ रहेको छ । सर्वोत्तम सिमेन्टले चालु आवको दोस्रो त्रैमासमा २४ करोड १४ लाख रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ । गत आवको सोही अवधिमा कम्पनीले ३ करोड ५ लाख रुपैयाँमात्र नाफा गरेको थियो । गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ६८९.२४ प्रतिशत बढी नाफा आर्जन गरेको हो । पुस मसान्तसम्ममा कम्पनीको सञ्चालन आम्दानी ३५.९४ प्रतिशत बढेर ३ अर्ब ९८ करोड २२ लाख रुपैयाँ पुगेको छ । गत वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले २ अर्ब ९२ करोड ९४ लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो । समीक्षा अवधिमा कम्पनीको कुल नाफा ४८.७४ प्रतिशत बढेर ६५ करोड ९६ लाख रुपैयाँ गरेको छ । गत वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले ४४ करोड ३५ लाख रुपैयाँ कुल नाफा गरेको थियो । कम्पनीको वित्तीय खर्च ३१.९५ प्रतिशत घटेर १५ करोड ६२ लाख रुपैयाँ र कुल खर्च ०.७६ प्रतिशत घटेर ४१ करोड ७६ लाख रुपैयाँ गरेको छ । गत वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले २२ करोड ९६ लाख रुपैयाँ वित्तीय खर्च र ४२ करोड ८ लाख रुपैयाँ कुल खर्च गरेको थियो । साथै कम्पनीको अन्य आम्दानी २८३.४२ प्रतिशत बढेर ७ करोड १८ लाख रुपैयाँ गरेको छ । ४ अर्ब ९७ करोड ५५ लाख रुपैयाँ चुक्ता पुँजी रहेको यस कम्पनीको जगेडा कोष ३३ करोड ६८ लाख रुपैयाँ र अन्य इक्विटीमा ३ अर्ब ९७ करोड ४७ लाख रुपैयाँ छ । नाफासँगै कम्पनीको प्रतिसेयर आम्दानी ८.२८ रुपैयाँ बढेर ९.७० रुपैयाँ पुगेको छ । पुस मसान्तमा कम्पनीको प्रतिसेयर नेटवर्थ १८६.६६ रुपैयाँ छ भने मूल्य आम्दानी अनुपात ७५.२५ गुणा रहेको छ । शिवम् सिमेन्ट्सको चालु आवको दोस्रो त्रैमासमा खुद नाफा ६१.७७ प्रतिशत घटेर ५ करोड ६८ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ । गत आवको पुसमा कम्पनीले १४ करोड ८५ लाख रुपैयाँ नाफा गरेको थियो । चालु आवको ६ महिनामा सञ्चालन आम्पानी ११.८८ प्रतिशत घटेर ३ अर्ब १० करोड १६ लाख रुपैयाँ गरेको छ । गत वर्षको सोही अवधिमा सञ्चालन आम्दानी ३ अर्ब ५१ करोड ९९ ला रुपैयाँ गरेको थियो । समीक्षा अवधिमा कम्पनीको कुल नाफा २०.६३ प्रतिशत घटेर ४० करोड १ लाख ८६ हजार रुपैयाँ, अन्य आम्दानी २७.९७ प्रतिशत घटेर १२ करोड २६ लाख रुपैयाँ र कुल खर्च १२.३७ प्रतिशत घटेर ४४ करोड ६८ लाख रुपैयाँ गरेको छ । गत वर्षको पुसमा कम्पनीले ५० करोड ४२ लाख रुपैयाँ कुल नाफा, १७ करोड २ लाख रुपैयाँ अन्य आम्दानी र ५० करोड ९४ लाख रुपैयाँ कुल खर्च गरेको थियो । ५ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ चुक्ता पुँजी रहेको यस कम्पनीको जगेडा कोष ८.६५ प्रतिशत घटेर ३ अर्ब १५ करोड ३२ लाख रुपैयाँ र सेयर प्रिमियममा ९५ करोड ६२ लाख रुपैयाँ सञ्चित छ । कम्पनीको प्रतिसेयर आम्दानी २.०८ रुपैयाँ, प्रतिसेयर नेटवर्थ १७५.३१ रुपैयाँ र मूल्य आम्दानी अनुपात २५५.७६ गुणा रहेको छ । युनिलिभर नेपालले चालु आर्थिक वर्षको पुसमा ४७ करोड ७८ लाख रुपैयाँ खुद नाफा गरेको छ । गत आवको सोही अवधिमा कम्पनीले ४२ करोड १० लाख रुपैयाँ खुद नाफा गरेको थियो । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा कम्पनीले १३.४९ प्रतिशत बढी नाफा आर्जन गरेको हो । समीक्षा अवधिमा कम्पनीको सञ्चालन आम्दानी ५.४१ प्रतिशत बढेर १ अर्ब ९४ करोड ५६ लाख रुपैयाँ गरेको छ । गत वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले १ अर्ब ८४ करोड ५७ लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो । कम्पनीको कुल आम्दानी ३.०१ प्रतिशत बढेर १ अर्ब ९८ करोड रुपैयाँ र कुल खर्च १.०८ प्रतिशत घटेर १ अर्ब ३९ करोड ९४ लाख रुपैयाँ गरेको छ । गत वर्षको पुससम्ममा कम्पनीले १ अर्ब ९२ करोड २१ लाख रुपैयाँ कुल आम्दानी गरेर १ अर्ब ४१ करोड ४८ लाख रुपैयाँ कुल खर्च गरेको थियो । ९ करोड २१ लाख रुपैयाँ चुक्ता पुँजी रहेको यस कम्पनीको रिटेन्ड अर्निङ्ग १०.५७ प्रतिशत बढेर ४ अर्ब १७ करोड ७८ लाख रुपैयाँ पुगेको छ । नाफासँगै कम्पनीको प्रतिसेयर आम्दानी ६२ रुपैयाँ बढेर ५१९ रुपैयाँ पुगेको छ । कम्पनीको प्रतिसेयर नेटवर्थ ४ हजार ६४१ रुपैयाँ छ । नेपाल ल्यूव आयलको पुस मसान्तसम्ममा खुद नाफा १७९.२३ प्रतिशत बढेर २ करोड १९ लाख ६२ हजार रुपैयाँ आर्जन गरेको छ । गत वर्षको पुसमा कम्पनीले ७८ लाख ६५ हजार रुपैयाँ नाफा गरेको थियो । समीक्षा अवधिमा कम्पनीको सञ्चालन आम्दानी ६.१८ प्रतिशत बढेर ५४ करोड ९६ लाख रुपैयाँ, अन्य सञ्चालन आम्दानी ६० प्रतिशत बढेर २६ लाख ९० हजार रुपैयाँ, कुल नाफा ९.५० प्रतिशत बढेर १६ लाख ५४ हजार रुपैयाँ र सञ्चाल नाफा ४६.३५ प्रतिशत बढेर ४ करोड १३ लाख ४४ हजार रुपैयाँ गरेको छ । गत वर्षको पुसमा कम्पनीको सञ्चालन आम्दानी ५१ करोड ७६ लाख रुपैयाँ, अन्य सञ्चालन आम्दानी १६ लाख ८१ हजार रुपैयाँ, कुल नाफा १४ करोड ६१ लाख रुपैयाँ र सञ्चाल नाफा २ करोड ८२ लाख रुपैयाँ गरेको थियो । चालु आवको पुससम्ममा कम्पनीको चुक्ता पुँजी २०.१४ प्रतिशत बढेर ७ करोड २८ लाख रुपैयाँ, अन्य इक्विटी २६.९३ प्रतिशत घटेर ६ करोड ९१ लाख रुपैयाँ र सञ्चित नाफा १७.२९ प्रतिशत घटेर २६ करोड ७७ लाख रुपैयाँ पुगेको छ । कम्पनीको नाफासँगै प्रतिसेयर आम्दानी ३४ रुपैयाँ बढेर ६०.२९ रुपैयाँ पुगेको छ ।

  काठमाडौं । उपभोक्ताहरुले पछिल्लो समय खाना पकाउने ग्यास विगतको तुलनामा सहजै पाउन छोडिएको गुनासो गर्न थालेका छन् । विगतका दिनहरूमा डिलरमा सहजै पाइने एलपीजी ग्यास पछिल्लो केही दिनयता सहजै पाउन छोडिएको गुनासो गर्न थालेका हुन् । पछिल्लो समय बजारमा हिमाल, सूर्य, सगर नेपाल, एचपी, त्रिवेणी, राजधानी, ओम, आरती, सगरमाथा, एभरेष्ट, तारा, त्रिशुल, मारुतीलगायत विभिन्न ग्यासको अभाव रहेको छ । ग्यासका उपभोक्ता राजेन्द्र गौतमले आफूले दुई सातादेखि ग्यास नपाएको गुनासो गरे । ‘कुनै पनि ग्यास पसलमा तुरुन्तै ग्यास पाइने अवस्था छैन । पसलमा ग्यास ल्याउन जाँदा पाइँदैन,’ उनले भने, ‘विगतमा सहजै पाइन्थ्यो, पछिल्लो समय डिलरवालाहरुले ग्यास नै छैन भनेर फर्काउने गरेका छन् ।’ काठमाडौंको मैतीदेवीमा ग्यासको डिलर सञ्चालन गरिरहेको एक व्यापारीले पनि केही दिनयता ग्यासको अभाव रहेको जानकारी दिए । उनका अनुसार डिपोले नै अहिले गयास पठाउन छोडेको छ । ग्यास बिक्रेताहरूको छाता संस्था नेपाल ग्यास बिक्रेता महासंघले व्यवसायीसँग पँुजीको अभाव भएकाले ग्यास आपूर्तिमै समस्या भएको धारणा राखेको छ । महासंघका अध्यक्ष ज्ञानेश्वर अर्यालकाअनुसार जाडोयाममा भारतीय रिफाइनरीहरू सटडाउन हुने र सटडाउन भएपछि बनाउन १ महिना लाग्ने भएकोले आपुर्तिमा नै समस्या भएको जानकारी दिए । हिउँदको सिजनमा ग्यासको माग बढ्ने गरेकोले आयल निगमले सिलिण्डरको कोटा निर्धारण नगरिदिँदा समस्या उत्पन्न हुने उनको भनाइ छ । ‘उद्योगीहरूको आफ्नो आन्तरिक पुँजीको समस्याले पनि यस्तो अवस्था आएको हुन सक्छ, उद्योगीहरूले आफ्नो क्षमताभन्दा बढी ग्यास खरिद गरिदिए, पछि स्रोत जुटाउन सकेनन् अनि यो समस्या आएको हो,’ उनले भने । उनले ग्यास उद्योगीहरूको विगत ६ वर्षदेखि खर्च समायोजन नभएको गुनासो गरे । ‘उद्योगीहरूको विगत ६ वर्षदेखि खर्च समायोजन भएको छैन, सम्झौता बढेको बढ्यै छ । कतिपय कम्पनीहरूले त ब्याज नै तिर्न नसकेर ग्यास किन्नै नसक्ने अवस्थामा छन् । यसबारे एउटा सिस्टम बनाएर के-के शीर्षकमा खर्च बढ्यो । सिस्टमकै आधारमा गर्ने हो भने कुनै समस्या नै हुँदैन । यो समस्या सरकारले समाधान गरिदिनुपर्छ,’ उनले भने । नेपाल एलपी ग्यास उद्योग संघका अध्यक्ष शिव घिमिरे पछिल्लो ३ दशकयता सिलिन्डरको बेसमा कोटा कायम गर्नुपर्ने भएता पनि नेपाल आयल निगमले यो नगरिदिँदा समस्या उत्पन्न भएको बताउँछन् । चिसोको सिजनमा अन्य सिजनमा भन्दा ग्यासको माग बढेका कारण पनि समस्या आएको उनको भनाइ छ । यस्तै, भारतका विभिन्न रिफाइनरीहरूमा विभिन्न समस्याका कारण यस्तो अवस्था आएको बताउँदै उनले ५ वटा रिफाइनरी र ६ वटा नाका भएर नेपाल आयात हुने उनले जानकारी दिए । गत बिहीबार ग्यास व्यवसायीले राज्यको तर्फबाट लगानी संरक्षणको साटो निरुत्साहित गर्ने काम भएको भन्दै आन्दोलन गर्ने घोषणा गरेका थिए । विगत ६ वर्षदेखि डिलर कमिसन, ढुवानी, आभेरहेड खर्च वृद्धि नभएकाले तत्कालै वृद्धि हुनुपर्ने र हरेक वर्ष मुद्रास्फीति दर अनुसार समायोजन गर्ने व्यवस्था गर्नुपर्ने संघको माग छ । व्यवसायीले १९ बुँदे माग प्रस्तुत गर्दै ती माग पूरा नभए बुधबारदेखि देशभरका ५९ वटै ग्यास उद्योगले आयल निगमबाट डेलिभरी अर्डर खरिद नगर्ने र नगराउने घोषणा गरेका छन् । बजारमा ग्यासको अभाव भइरहेको गुनासो आएपछि यस विषयमा नेपाल आयल निगमको पनि ध्यानआकर्षण भएको बुझिएको छ । तर, नेपाल आयल निगमका प्रवक्ता प्रवक्ता मनोज ठाकुरले बजारमा ग्यासको अभाव नरहेको बताए । उनका अनुसार जाडोको समयमा नेपालमा पनि ग्यासको आवश्यकता बढी हुने भएकाले केही समय बजारमा ग्यास अभाव देखिएको जस्तो भएपनि समस्या नै सिर्जना हुने किसिमको छैन । उनले भने, ‘जति हाम्रो कोटा छ । त्यहीअनुसार ग्यास बजारमा खपत भइरहेको छ । तत्काल ग्यासको अभाव हुँदैन, उपभोक्ता ढुक्क हुँदा हुन्छ ।’ उनले नेपालमा सदर खपत ४६ हजार मेट्रिक टन भएपनि डिसेम्बर महिनामा ४८ हजार मेट्रिक टन ग्यास खपत भएको उनको भनाइ छ । हाल नेपालमा कोटाभन्दा बढी नै ग्यास खपत भइरहेको उनले दाबी गरे । आर्थिक वर्ष सुरु भएयता प्रत्येक महिना सरदरमा ४५ हजार ८ सय मेट्रिक टन ग्यास खपत भइरहेको उनको भनाइ छ । यस्तो छ चार वर्षको खपत पछिल्लो समय एलपीजी ग्यासको खपत बढेसँगै आयात पनि बढेको निगमको तथ्याङ्कले देखाएको छ । तथ्याङ्कअनुसार देशभर विगत १० वर्षको अवधिमा ग्यासको खपत र आयात साढे २ लाखले बढेको देखिन्छ । आर्थिक वर्ष २०७१/०७१ मा वार्षिक २ लाख ५८ हजार २९९ मेट्रिक टन ग्यास आयात भएकोमा गत वर्ष देशभर ५ लाख २४ हजार २७४ मेट्रिक टन ग्यास खपत भएको निगमको तथ्याङ्क छ । त्यस्तै, पछिल्लो चार वर्षको तथ्याङ्क हेर्दा आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ मा ४ लाख ४९ हजार ६३, आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा ४ लाख ७७ हजार ७५२, आव २०७८/०७९ मा ५ लाख ३६ हजार २८, २०७९/०८० मा ५ लाख १४ हजार ७१७ र आव २०८०/०८१ मा ५ लाख २४ हजार २ सय २४ मेट्रिक टन ग्यास आयात भएको छ । आयल निगमले २०७८ सालमा गरेको ग्यास सिलिण्डर प्रमाणीकरणअनुसार देशभर एक करोड ४४ लाख सिलिण्डर छन् । पछिल्लो समय सिलिण्डर थपिँदै गएका छन् । हाल देशभर ५९ वटा ग्यास उद्योग छन् । ती उद्योगका लागि निगमले मासिक ४५ हजार मेट्रिक टन ग्यासको पीडीओ जारी गर्दै आएको छ ।