गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल चलाउन क्यानलाई सकस, हिमालयले रोक्यो उडान
काठमाडौं । गत जेठ २ गतेबाट औैपचारिक रुपमा सञ्चालनमा आएको भैरहवास्थीत गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सञ्चालन गर्न नेपाल नागरिक उडड्यन प्राधिकरण (क्यान)लाई सकस परेको छ । काठमाडौंको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको वैकल्पीक विमानस्थलको रुपमा हेरिएको भैरहवामा उडान गर्न वायुसेवा कम्पनीले चासो नदेखाउँदा विमानस्थल सञ्चालनमा सकस परेको हो । करिब ३२ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको लगानीमा निर्माण गरिएको विमानस्थल सञ्चालनमा आएको ७ महिना हुँदा सीमित उडान मात्रै भएका छन् । सुरुवाती चरणमा दैनिक उडान गर्दै आएको जजिरा एयरवेजले पर्याप्त यात्रु नभएको भन्दै आफ्नो उडान कटौती गरेको छ । जजिराले सुरुवाती चरणमा हप्तामा ३ उडान गर्दै आएको थियो । बीचमा उडान थप गरेर गत ३१ भदौदेखि दैनिक गरेको थियो । तर, दैनिक उडानका लागि पर्याप्त यात्रु नभएको भन्दै जजिराले असोज २६ गतेबाट पुनः सातामा ३ उडान मात्रै गर्दै आएको क्यानका प्रवक्ता जगन्नाथ निरौलाले बताए । उनका अनुसार अन्य वायुसेवा कम्पनीले भैरहवा विमानस्थल उडानमा चासो नदेखाउँदा समस्या भएको छ । ‘नेपालबाट कुवेतका लागि उड्ने यात्रु कम भएकाले यात्रुको उपलब्धताका आधारमा उडान संख्या घटाउने तयारी गरेको छ, हामीले आन्तर्राष्ट्रि उडान गर्ने सबै वायुसेवा कम्पनीसँग अनुरोध गरिसकेका छौँ, उडानका लागि चासो देखाएका वायुुसेवा कम्पनीले समेत उडान नगर्दा समस्या भयो,’ उनले भने । भारत सरकारले समेत उडान अनुमति नदिँदा समेत समस्या भएको उनले बताए । नेपाल वायुसेवा निगमले मलेसिया र कतारको दोहा उडान गर्न तालिका पेश गरेको भएपनि हालसम्म उडान सुरु गरेको छैन । यस्तै, निगमले भारतको नयाँ दिल्लीमा उडान गर्ने भने पनि भारतीय सरकारले अनुमति पाएको छैन । त्यो बाहेक अन्य गन्तव्यमा उडान गर्ने वा नगर्ने भन्ने विषयमा कुनै निर्णय नभएको प्रवक्ता निरौलाले बताए । नवीकरण नहुँदा हिमालयले रोक्यो क्यानले हिमालय एयरलाइसको दिएको ‘सेल्फ ग्राउन्ड ह्यान्डलिङ’ सेवा नवीकरण नगरेपछि हिमालयले भैरहवा उडान कटौती गरेको छ । क्यान स्रोतका अनुसार तत्कालका लागि भैरहवाबाट उडान गर्ने यात्रु नभएको भन्दै उडान कटौती गरेको भनिएपनि सेल्फ ग्राउन्ड ह्यान्डलिङ सेवाको नवीकरण नगरेकाले उडान कटौती गरेको छ । सातामा ३५ भन्दा बढी नियमित उडान गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय वायुसेवा कम्पनीलाई सेल्फ ग्राउन्ड ह्यान्डलिङ दिने प्राधिकरणको नियम अनुसार क्यानले हिमालयलाई सेल्फ ग्राउन्ड ह्यान्डलिङ सेवाकोे अनुमति दिएको थियो । तत्कालीन पर्यटनमन्त्री योगेश भट्टराईले सरकारी स्वामित्वमा सञ्चालित नेपाल वायुसेवा निगमको आम्दानी खासेको भन्दै चौरर्फि विरोध भएपछि तत्कालका लागि हिमालयलाई दिएको अनुमति रोकिएको थियो । नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण, वायुयानहरूको भूमिस्थ प्रबन्ध ग्राउन्ड ह्यान्डलिङ तथा अन्य भूमिस्थ सेवा सञ्चालन निर्देशिकाअनुसार अनुमति प्राप्त भएको एक वर्षभित्र ग्राउन्ड इक्विपमेन्ट खरिद गरेर सेवा सुचारु गर्नुपर्ने हुन्छ । तर, हिमालयले निर्देशिका अनुसार कुनै पनि काम नगरेपछि अनुमति स्थगन गरिएको प्राधिकरणले जनाएको छ । प्राधिकरणले अनुमति रोकेपछि हिमालयले उडान नै कटौती गरेको हो । यता हिमालय एयरलाइन्सका उपाध्यक्ष विजय श्रेष्ठ भने यात्रु अभावका कारण उडान कटौती भएको बताउँछन् । हिमालयले कात्तिक १७ गतेदेखि भैरहवामा उडान सुरु गरेको थियो । क्यानका प्रवक्रा निरौला हिमालयले उडान कटौती नगरेको दाबी गर्छन् । जहाजमा समस्या आएर उडान रोकिएको उनको भनाइ छ । नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले गौतमबुद्ध विमानस्थलबाट अनिवार्य उडानका लागि जोड दिएपछि हिमालयले चार्टर्ड उडान सुरू गरेको थियो । केही समय चार्टर्ड उडान गरेको हिमालयले पनि केही दिन यता भैरहवा उडान गरेको छैन ।
अंग्रेजी नयाँ वर्षका लागि पर्यटकीय गन्तव्यका शतप्रतिशत होटल बुकिङ
काठमाडौं । अंग्रेजी नयाँ वर्ष लक्षित पर्यटकीय गन्तव्यहरुका लागि होटल शतप्रतिशतसम्म बुकिङ भएको व्यवसायीहरुले बताएका छन् । अंग्रेजी नयाँ वर्ष मनाउनका लागि पर्यटकीय गन्तव्यहरूमा आन्तरिकसँगै विदेशी पर्यटकको चहलपहल शुरू भएसँगै होटल बुकिङ शतप्रतिशतसम्म पुगेको होटल व्यवसायीहरुले बताएका हुन् । अंग्रेजी नयाँ वर्षमा विशेषगरी पोखरा, चितवन, भैरहवा, धुलिखेल, नगरकोट लगायत पर्यटकीय गन्तव्यहरूका होटल तथा रिसोर्टहरु भरिभराउ भएर बुकिङ फुल भएको व्यवसायीहरुले बताएका छन् । होटल संघ नेपाल (हान) का उपाध्यक्ष विनायक साहले अंग्रेजी नयाँ वर्षमा पर्यटकीय गन्तव्यहरुका होटलहरुको बुकिङ शतप्रतिशत रहेको बताए । उनले बिहीवार न्युज एजेन्सी नेपालसँग कुराकानी गर्दै पर्यटकीय गन्तव्यहरुका होटलहरुको बुकिङ शतप्रतिशतसम्म रहेको बताएका हुन् । विशेषगरी पोखरा, चितवन, भैरहवा, धुलिखेल, नगरकोट लगायत पर्यटकीय गन्तव्यहरूका होटल तथा रिसोर्टहरु नयाँ वर्ष लक्षित दुई दिनको लागि फुल अकुपेन्सी हुने उनले बताए । उपाध्यक्ष साहले विशेष गरी युवा वर्गमा नयाँ वर्ष पर्यटकीय गन्तव्यहरुमा गएर मनाउने भएकाले होटलहरुको बुकिङ राम्रो हुने बताए । उनले अंग्रेजी नयाँ वर्षमा आन्तरिक मात्रै नभएर विदेशी पर्यटकको संख्या बढाएकाले होटलहरुको अकुपेन्सी राम्रो रहेको बताए । नयाँ वर्षको अवसरमा शतप्रतिशत अकुपेन्सी पुगेपनि समग्र नेपालका होटलहरुको अकुपेन्सी ३० प्रतिशत मात्रै रहेको उपाध्यक्ष साहले ए । उनले विभिन्न चार्डपर्वमा हुने अकुपेन्सी दुई, तीन दिनको लागि मात्रै हुने बताए । उनले समग्र रुपमा हेर्दा ७० प्रतिशत होटलहरुमा अकुपेन्सी हुन नसकेको बताए । अब पर्यटक पूर्वधारहरु बिस्तार गरी १२ महिना नै ८० प्रतिशत होटलहरुको अकुपेन्सी पुर्याउन आवश्यक रहेको बताए । २०२२ को तुलनामा सन् २०२३ मा पर्यटन क्षेत्र राम्रो हुने आशा रहेको उपाध्यक्ष साहको भनाई छ । उपाध्यक्ष साहले आन्तरिक पर्यटकको रोजाइमा पर्ने पोखरामा आन्तरिक पर्यटक र भारतीय पर्यटकहरुले गर्दा होटल भरिभराउ भएको बताए । उनले पोखरामा अंग्रेजी नयाँ वर्षका अवसरमा सडक महोत्सव लगायत अन्य विभिन्न कार्यक्रम आयोजना हुने हुँदा होटल बुकिङमा उत्साह देखिएको बताए । उनले कोरोना महामारीपछि विगतको तुलनामा होटल बुकिङको ‘फ्लो’ ह्वात्तै बढेको बताए । उपाध्यक्ष साहले बुधवार अर्थमन्त्री पौडेललाई भेटेर होटल व्यवसायीहरुको समस्याका विषयमा ध्यानाकर्षण गराएको बताए । उनले अर्थमन्त्रीलाई बैंक र होटल व्यवसायीहरुको सम्बन्ध सुधारको लागि बैंक कर्जा तिर्ने समय दुई वर्ष थप गर्न माग गरिएको बताए । पूर्वका व्यवसायीहरु बैंकहरुको व्यवहार देखेर सडक आन्दोलनमा रहेको उनले बताए । सरकारले पर्यटक उद्योगलाई सेवा उद्योग नभएर उद्योगको रुपमा मान्यता दिन माग राखेकाले उद्योगको मान्यताको माग पूरा हुने आशा रहेको उनको भनाई छ । नयाँ सरकारले पर्यटन क्षेत्रका समस्या समाधान गरी पर्यटक पूर्वाधारमा विशेष ध्यान दिए पर्यटन क्षेत्र लयमा आउनसक्ने उपाध्यक्ष साहले बताए । उनले वर्तमान सरकारले पर्यटन व्यवसायीहरुमा समस्या समाधान गर्नेमा व्यवसायीहरु आशावादी रहेको उल्लेख गरे ।
पोखरा विमानस्थल : क्षमता अन्तर्राष्ट्रिय, उडान आन्तरिकमै सीमित
काठमाडौं । पोखरामा निर्माण सम्पन्न भएको क्षेत्रिय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल औपचारिक रुपमा सञ्चालनमा आउने भएको छ । नेपाल नागरिक उड्यन प्राधिकरण (क्यान) ले आगामी जनवरी १ अर्थात् पुस १७ गतेदेखि औपचारिक रुपमा विमानस्थल सञ्चालनमा ल्याउने भएको हो । क्षेत्रिय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको रुपमा रहेको पोखरा विमानस्थल सञ्चालनकै दिन आन्तरिक उडान मात्रै हुने भएका छन् । बुद्ध एयरले पहिलो उडान पोखरा–बनारसको तयारी गरेको भएपनि भारतले अनुमति नदिँदा उडान अन्यौल बनेको क्यानका प्रवक्ता जगन्नाथ निरौलाले जानकारी दिए । ‘बुद्धले भारतसँग पोखरा–बनारस उडानको अनुमति मागेको थियो तर, बुधबार साँझसम्म भारत सरकारले उडानको अनुमति नदिँदा उडान अन्यौल बनेको छ,’ उनले भने, ‘पहिलो उडान बनारसको तयारीमा थियौँ तर, हालसम्म भारत सरकारले अनुमति दिएको छैन, भारतले अनुमति नदिँदा आन्तरिक उडान मात्रै हुने भयो ।’ यससँगै क्षेत्रिय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको रुपमा रहेको पोखरा विामानस्थल सुरुवाती चरणमा आन्तरिक उडानमा मात्रै सीमित हुने भएको हो । उनका अनुसार काठमाडौंबाट हुने आन्तरिक उडानका जहाज १ जनावरीदेखि नै पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा उडान हुनेछन् । उनले जजिरा, बुद्ध, हिमालय र नेपाल एयरलाइन्सले अन्तर्राष्ट्रिय उडानमा चासो देखाएका छन् । तर, अहिलेसम्म कुन एयरलाइन्सले कहाँ उडान गर्ने भन्ने टुंगो नगालेको उनले बताए । पोखरा विमानस्थलबाट बुद्ध एयरले भारतका ३ गन्तव्य पोखरा–बनारस–पोखरा, पोखरा–दिल्ली–पोखरा र पोखरा–देहरादुन–पोखरामा उडान गर्ने योजना बनाएको छ । पोखरा विमानस्थलमा अन्तर्राष्ट्रिय उडान ‘सिङ्गल अप्रोच’ बाट हुनेछ । विमानस्थलको पूर्वपट्टिबाट मात्रै अन्तर्राष्ट्रिय उडान र अवतरण हुनेछन् भने आन्तरिकतर्फ रन–वेको दुवैतर्फबाट उडान तथा अवतरण गर्न मिल्ने क्यानको भनाइ छ । विमानस्थलमा साना र ठूला गरी ११ वटा विमान पार्किङ गर्न सकिन्छ । आन्तरिकतर्फ दैनिक ४८ र अन्तर्राष्ट्रियतर्फ ६ वटा उडान तथा अवतरण गर्ने क्यानको तयारी छ । विमानस्थलसँग वार्षिक ८ लाख यात्रुलाई सेवा दिनसक्ने क्षमता छ । प्राधिकरणका अनुसार यसअघि भएको यान्त्रिक परीक्षण (क्यालिब्रेसन) उडानको प्रारम्भिक प्रतिवेदन आइसकेको छ ।
